Sutra 6
Devanagari script
स्ववेश्मनो विरात्रादूर्ध्वं परिवारमारोहतः पूर्वः साहसदण्डः परवेश्मनो मध्यमः ग्रामारामवाटभेदिनश्च ॥ कZ_०४.१३.०६ ॥
Transliteration
svaveśmano virātrādūrdhvaṃ parivāramārohataḥ pūrvaḥ sāhasadaṇḍaḥ paraveśmano madhyamaḥ grāmārāmavāṭabhedinaśca
Translation
ರಾತ್ರಿ ಆದ ನಂತರ ಯಾರಾದರೂ ತಮ್ಮ ಮನೆಯ ಬೇಲಿ/ಆವರಣವನ್ನು ಹತ್ತಿದರೆ ಮೊದಲ ಸಾಹಸ ದಂಡ; ಇತರರ ಮನೆಯದಾದರೆ ಮಧ್ಯಮ ಸಾಹಸ ದಂಡ. ಗ್ರಾಮ ಬೇಲಿ, ಉದ್ಯಾನ/ವಿಹಾರವನ ಅಥವಾ ಬೇಲಿಯುಕ್ತ ಆವರಣಗಳನ್ನು ಒಡೆದು ನುಗ್ಗುವವರೂ ದಂಡನೀಯರು.
Word by Word
स्ववेश्मनःof one’s own house
स्ववेश्मनः:
TypeNoun
Rootवेश्मन् (with स्व- as upapada)
Formनपुंसकलिङ्ग; षष्ठी एकवचन; ‘स्ववेश्मन्’ = own house (gen. sg.)
विरात्रात्after a whole night / from the passing of a night
विरात्रात्:
TypeNoun
Rootविरात्र (वि- + रात्र)
Formस्त्रीलिङ्ग; पञ्चमी एकवचन; अपादान/कालार्थे
ऊर्ध्वम्thereafter; beyond (that time)
ऊर्ध्वम्:
TypeIndeclinable
Rootऊर्ध्व
Formअव्यय; काल/परिमाणार्थे ‘thereafter, beyond’
परिवारम्the household/retinue
परिवारम्:
TypeNoun
Rootपरिवार
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया एकवचन; कर्म
आरोहतः(when) he enters/climbs into
आरोहतः:
TypeVerb
Rootआ√रुह् (रुहँ)
Formलट्; प्रथमपुरुष एकवचन; परस्मैपद; (वर्तमान) ‘he mounts/ascends/enters’
पूर्वःthe first (grade)
पूर्वः:
TypeAdjective
Rootपूर्व
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचन; विशेषण (साहसदण्डस्य)
साहसदण्डःthe sāhasa-penalty (fine for forcible act)
साहसदण्डः:
TypeNoun
Rootदण्ड (with साहस- as qualifier)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचन; ‘साहसस्य दण्डः’ = fine/penalty for violent/forcible act
परवेश्मनःof another’s house
परवेश्मनः:
TypeNoun
Rootवेश्मन् (with पर- as upapada)
Formनपुंसकलिङ्ग; षष्ठी एकवचन; ‘परवेश्मन्’ = another’s house (gen. sg.)
मध्यमःthe middle (grade)
मध्यमः:
TypeAdjective
Rootमध्यम
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचन; विशेषण (साहसदण्डस्य)
ग्रामvillage
ग्राम:
TypeNoun
Rootग्राम
Formपुंलिङ्ग; (समासपूर्वपद)
आरामgrove/park
आराम:
TypeNoun
Rootआराम
Formपुंलिङ्ग; (समासपूर्वपद)
वाटgarden/enclosure
वाट:
TypeNoun
Rootवाट
Formस्त्रीलिङ्ग; (समासपूर्वपद)
भेदिनःbreakers/destroyers (of villages, parks, and enclosures)
भेदिनः:
TypeNoun (agent)
Rootभेदिन् (from √भिद्)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा बहुवचन; ‘ग्राम-आराम-वाट-भेदिन्’ = those who break into/damage villages, parks, and enclosures
चand
च:
TypeParticle
Rootच
Formअव्यय; समुच्चयार्थक
Entities Mentioned
H
householderI
intruderV
village communityFAQs
Because the act mimics burglary methods and creates enforcement ambiguity; a baseline penalty discourages suspicious movement and supports night policing.
They are public/collective assets and security perimeters; breaching them threatens communal order and enables theft or sabotage.