निर्वर्तनविषमः पिण्डविषमः वर्णविषमः अर्घविषमः मानविषमः मापनविषमः भाजनविषमः इति हरणोपायाः ॥ कZ_०२.८.२१f ॥
nirvartanaviṣamaḥ piṇḍaviṣamaḥ varṇaviṣamaḥ arghaviṣamaḥ mānaviṣamaḥ māpanaviṣamaḥ bhājanaviṣamaḥ iti haraṇopāyāḥ
ಇವು ದುರುಪಯೋಗ/ಅಪಹರಣದ ವಿಧಾನಗಳು— ನಿರ್ವರ್ತನ (ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ/ಟರ್ನ್ಓವರ್) ನಲ್ಲಿ ಅಸಮತೆ; ಪಿಂಡ (ಬಲ್ಕ್ ಲಾಟ್) ನಲ್ಲಿ ಅಸಮತೆ; ವರ್ಣ (ಗ್ರೇಡ್/ವರ್ಗೀಕರಣ) ನಲ್ಲಿ ಅಸಮತೆ; ಅರ್ಘ (ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ) ನಲ್ಲಿ ಅಸಮತೆ; ಮಾನ (ಪ್ರಮಾಣಿತ ಅಳತೆಗಳು) ನಲ್ಲಿ ಅಸಮತೆ; ಮಾಪನ (ಅಳೆಯುವ ವಿಧಾನ) ನಲ್ಲಿ ಅಸಮತೆ; ಮತ್ತು ಭಾಜನ (ಪಾತ್ರೆಗಳು/ಉಪಕರಣಗಳು) ನಲ್ಲಿ ಅಸಮತೆ।
Kauṭilya treats corruption as operational: it occurs through process steps (grading, measuring, containerizing), so controls must exist at each step, not only at final totals.