Adhyaya 25
Book 2 operationalizes the Vijigīṣu’s internal power by detailing how superintendents convert daily economic life into predictable revenue, order, and intelligence. In 2.25 Kautilya treats liquor not as a moral abstraction but as a governable instrument: consumption is spatially controlled (pānāgāra), quantities are standardized, and rural disorder is prevented by discouraging uncontrolled village drinking. The state’s aim is twofold: (1) kośa-vṛddhi through regulated sale and calibrated pricing (including disposal of spoiled liquor), and (2) risk-management through surveillance—taverns become nodes where hidden agents observe spending patterns, identify lost/stolen property, and detect criminals exploiting intoxication. The chapter embeds danda not merely as punishment but as an incentive-compatible liability regime: merchants are fined for patrons’ losses, compelling them to maintain order and vigilance. Thus the ‘vice economy’ is absorbed into statecraft, strengthening the treasury while protecting the social base (janapada) that sustains conquest.
Sutras
Sutra 1
কZ_০২.২৫.০১ ॥
[ಮೂಲ ಸಂಸ್ಕೃತ ಪಠ್ಯ ನೀಡಲಾಗಿಲ್ಲ. ದಯವಿಟ್ಟು ಶ್ಲೋಕ/ಸೂತ್ರದ ಸಂಸ್ಕೃತ ಪಠ್ಯವನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿ; ನಂತರ ಅನುವಾದಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.]
Sutra 2
षट्शतमत्ययमन्यत्र कर्तृक्रेतृविक्रेतृऋणां स्थापयेत् ॥ कZ_०२.२५.०२ ॥
ಅವನು ಆರು ನೂರು (ಘಟಕಗಳ) ಭದ್ರತಾ ಠೇವಣಿ/ಜಾಮೀನು ಇಡಿಸಬೇಕು—ಆದರೆ ಕರ್ತೃ, ಖರೀದಿದಾರ, ಮಾರಾಟಗಾರ ಅಥವಾ ಸಾಲ/ಸಾಲಗಾರ ಸಂಬಂಧಿತ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲ.
Sutra 3
ग्रामादनिर्णयणमसम्पातं च सुरायाः प्रमादभयात्कर्मसु ञ्जिर्दिष्टानां मर्यादातिक्रमभयादार्याणामुत्साहभयाच्च तीष्क्णानाम् ॥ कZ_०२.२५.०३ ॥
ಅವನು ಮದ್ಯವನ್ನು ಹಳ್ಳಿಗಳಿಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುವುದನ್ನು ತಡೆಯಬೇಕು; ಹಾಗೆಯೇ ಮದ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಿಯಂತ್ರಣರಹಿತ ಗುಂಪುಗೂಡಿಕೆ/ಗಲಭೆಯನ್ನೂ ತಡೆಯಬೇಕು—ಏಕೆಂದರೆ ನಿಯೋಜಿತ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ಅಲಕ್ಷ್ಯದ ಭಯ, ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ನೇಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟವರು ಮಿತಿ/ಮರ್ಯಾದೆ ಮೀರುವ ಭಯ, ಮತ್ತು ಕಠಿಣ/ಉಗ್ರರ ಕಾರಣದಿಂದ ಗೌರವಾನ್ವಿತರು ಅತಿಯಾಗಿ ಪ್ರೇರಿತರಾಗಿ ಅತಿರೇಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ಭಯ ಇದೆ.
Sutra 4
लक्षितमल्पं वा चतुर्भागमर्धकुडुबं कुडुबमर्धप्रस्थं प्रस्थं वेति ज्ञातशौचा निर्हरेयुः ॥ कZ_०२.२५.०४ ॥
ಅವರು (ಸೇವಕರು) ಗುರುತಿಸಲಾದ/ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಣ್ಣ ಅಳತೆಗಳಲ್ಲೇ ನೀಡಬೇಕು—ನಾಲ್ಕನೇ ಭಾಗ, ಅರ್ಧ-ಕುಡುಬ, ಕುಡುಬ, ಅರ್ಧ-ಪ್ರಸ್ಥ ಅಥವಾ ಪ್ರಸ್ಥ; ಮತ್ತು ಶುದ್ಧತೆ/ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆ ತಿಳಿದಿರುವ ಪರಿಚಾರಕರಿಂದಲೇ ವಿತರಣೆ ಆಗಬೇಕು.
Sutra 5
पानागारेषु वा पिबेयुरसंचारिणः ॥ कZ_०२.२५.०५ ॥
ಅಥವಾ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಸಂಚರಿಸಲು ಅನುಮತಿ ಇಲ್ಲದವರು ರಾಜ್ಯದ ಪಾನಾಗಾರಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕುಡಿಯಬೇಕು।
Sutra 6
निक्षेपोपनिधिप्रयोगापहृतानामनिष्टोपगतानां च द्रव्याणां ज्ञानार्थमस्वामिकं कुप्यं हिरण्यं चोपलभ्य निष्केप्तारमन्यत्र व्यपदेशेन ग्राहयेदतिव्ययकर्तारमनायतिव्ययं च ॥ कZ_०२.२५.०६ ॥
ನಿಕ್ಷೇಪ, ಉಪನಿಧಿ, ಒಪ್ಪಿಸಿದ ಬಳಕೆಯ ದುರುಪಯೋಗ, ಕಳವು ಇತ್ಯಾದಿಗಳಿಂದ ಅಪಹೃತವಾದ ಅಥವಾ ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಳೆದುಹೋದ ದ್ರವ್ಯಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ, ಮಾಲೀಕರಿಲ್ಲದ ವಸ್ತುಗಳು ಅಥವಾ ಬಂಗಾರ ದೊರೆತಾಗ, ನಿಕ್ಷೇಪಕ/ದಾವೆದಾರನನ್ನು ಒಂದು ನೆಪದಿಂದ ಬೇರೆಡೆಗೆ ಕರೆಸಿ ಗುರುತಿಸಿಸಿ ಬಂಧಿಸಬೇಕು; ಹಾಗೆಯೇ ಅತಿವ್ಯಯ ಮಾಡುವವರನ್ನೂ, ಗೋಚರ ಆದಾಯವಿಲ್ಲದೆ ಖರ್ಚು ಮಾಡುವವರನ್ನೂ ಬಂಧಿಸಬೇಕು।
Sutra 7
न चानर्घेण कालिकां वा सुरां दद्यादन्यत्र दुष्टसुरायाः ॥ कZ_०२.२५.०७ ॥
ಮತ್ತು ಕಾಳಿಕಾ ಅಥವಾ ಮದ್ಯವನ್ನು ಯೋಗ್ಯ ಮೌಲ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ದರಕ್ಕೆ ಮಾರಬಾರದು—ಕೆಟ್ಟಿಹೋದ ಮದ್ಯದ ಸಂದರ್ಭವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ।
Sutra 8
तामन्यत्र विक्रापयेत् ॥ कZ_०२.२५.०८ ॥
ಆ (ಕೆಟ್ಟಿಹೋದ ಮದ್ಯ)ವನ್ನು ಬೇರೆಡೆ (ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಮಾರ್ಗ/ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ) ಮಾರಬೇಕು।
Sutra 9
दासकर्मकरेभ्यो वा वेतनं दद्यात् ॥ कZ_०२.२५.०९ ॥
ಅಥವಾ ದಾಸರು ಮತ್ತು ಕೂಲಿಕಾರರಿಗೆ ವೇತನ ನೀಡಬಹುದು।
Sutra 10
वाहनप्रतिपानं सूकरपोषणं वा दद्यात् ॥ कZ_०२.२५.१० ॥
ಅಥವಾ ವಾಹನಗಳು/ಸಾಗಣೆ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ನೀರು ಕುಡಿಸುವುದು/ಪಾಲನೆ-ನಿರ್ವಹಣೆಗಾಗಿ ಮತ್ತು ಹಂದಿಗಳ ಪೋಷಣೆಗಾಗಿ ನೀಡಬಹುದು।
Sutra 11
पानागाराण्यनेककक्ष्याणि विभक्तशयनासनवन्ति पानोद्देशानि गन्धमाल्योदकवन्ति ऋतुसुखानि कारयेत् ॥ कZ_०२.२५.११ ॥
ಅವನು ಅನೇಕ ಕೊಠಡಿಗಳಿರುವ, ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಶಯನ‑ಆಸನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿರುವ, ನಿಗದಿತ ಪಾನಸ್ಥಳಗಳಿರುವ, ಸುಗಂಧ‑ಮಾಲೆ‑ನೀರಿನಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿರುವ ಮತ್ತು ಋತುವಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಸುಖಕರವಾಗಿರುವ ಪಾನಾಗಾರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿಸಬೇಕು।
Sutra 12
तत्रस्थाः प्रकृत्यौत्पत्तिकौ व्ययौ गूढा विद्युः आगन्तूंश्च ॥ कZ_०२.२५.१२ ॥
ಅಲ್ಲಿ ನಿಯೋಜಿತ ಗುಪ್ತಚರರು ಪಾನಗೃಹಕ್ಕೆ ಬರುವವರ ಸಹಜ ಆದಾಯ ಮೂಲಗಳು ಮತ್ತು ಅವರ ವೆಚ್ಚಗಳನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು; ಜೊತೆಗೆ ಆಗಮಿಸುವ ಸಂದರ್ಶಕರನ್ನೂ ಗಮನಿಸಬೇಕು।
Sutra 13
क्रेतृऋणां मत्तसुप्तानामलङ्काराच्छादनहिरण्यानि च विद्युः ॥ कZ_०२.२५.१३ ॥
ಅವರು ಮದ್ಯಮತ್ತರಾಗಿರುವ ಅಥವಾ ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಿರುವ ಖರೀದಿದಾರರು ಹಾಗೂ ಸಾಲಗಾರರ ಆಭರಣಗಳು, ವಸ್ತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಚಿನ್ನವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು।
Sutra 14
तन्नाशे वणिजस्तच्च तावच्च दण्डं दद्युः ॥ कZ_०२.२५.१४ ॥
ಆ ವಸ್ತುಗಳು ನಷ್ಟವಾದರೆ ವ್ಯಾಪಾರಿ/ಕಾವಲುಗಾರನು ಅದರ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತು ಅದೇ ಪ್ರಮಾಣದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ದಂಡವನ್ನೂ ಪಾವತಿಸಬೇಕು।
Sutra 15
वणिजश्स्तु संवृतेषु कक्ष्याविभागेषु स्वदासीभिः पेशलरूपाभिरागन्तूनां वास्तव्यानां चार्यरूपाणां मत्तसुप्तानां भावं विद्युः ॥ कZ_०२.२५.१५ ॥
ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಮುಚ್ಚಿದ ಹಾಗೂ ವಿಭಾಗಿಸಿದ ಕೊಠಡಿಗಳಲ್ಲಿ, ತಮ್ಮದೇ ಸುಂದರ ರೂಪದ ದಾಸಿಯರ ಮೂಲಕ, ಹೊಸದಾಗಿ ಬಂದವರು, ನಿವಾಸಿಗಳು ಮತ್ತು ವೇಷಧಾರಿಗಳಾಗಿ ಸಂಚರಿಸುವವರು—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮದ್ಯಪಾನದಿಂದ ಮತ್ತರಾದವರು ಅಥವಾ ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಿರುವವರು—ಇವರ ಸ್ಥಿತಿ/ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
Sutra 16
मेदकप्रसन्नासवारिष्टमैरेयमधूनाम् ॥ कZ_०२.२५.१६ ॥
(ನಿಯಂತ್ರಿತ ಮದ್ಯಪದಾರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ) ಮೇದಕ, ಪ್ರಸನ್ನಾ, ಆಸವ, ಅರಿಷ್ಟ, ಮೈರೇಯ ಮತ್ತು ಮಧು (ಜೇನು/ಮಧುರಸ) ಸೇರಿವೆ.
Sutra 17
उदकद्रोणं तण्डुलानामर्धाढकं त्रयः प्रस्थाः किण्वस्येति मेदकयोगः ॥ कZ_०२.२५.१७ ॥
ಮೇದಕದ ಸಂಯೋಜನೆ: ಒಂದು ದ್ರೋಣ ನೀರು, ಅರ್ಧ ಆಢಕ ಅಕ್ಕಿ, ಮತ್ತು ಕಿಣ್ವ (ಫರ್ಮೆಂಟ್/ಖಮೀರ) ಮೂರು ಪ್ರಸ್ಥಗಳು.
Sutra 18
द्वादशाढकं पिष्टस्य पञ्च प्रस्थाः किण्वस्य क्रमुकत्वक्फलयुक्तो वा जातिसम्भारः प्रसन्नायोगः ॥ कZ_०२.२५.१८ ॥
ಪ್ರಸನ್ನಾದ ಸಂಯೋಜನೆ: ಪಿಷ್ಟ (ಹಿಟ್ಟು/ಪೇಸ್ಟ್) ಹನ್ನೆರಡು ಆಢಕಗಳು, ಕಿಣ್ವ ಐದು ಪ್ರಸ್ಥಗಳು; ಅಥವಾ ಐಚ್ಛಿಕವಾಗಿ ಕ್ರಮುಕ (ಅಡಿಕೆ) ತೊಗಟೆ ಮತ್ತು ಫಲಯುಕ್ತ ಸುಗಂಧ ‘ಜಾತಿ-ಸಂಭಾರ’ ಸೇರಿಸಬಹುದು.
Sutra 19
कपित्थतुला फाणितं पञ्चतौलिकं प्रस्थो मधुन इत्यासवयोगः ॥ कZ_०२.२५.१९ ॥
ಆಸವದ ಸಂಯೋಜನೆ: ಕಪಿತ್ಥ (ಕೈಥ/ವುಡ್-ಆಪಲ್) ಒಂದು ತುಲಾ, ಫಾಣಿತ (ಬೆಲ್ಲದ ಗಾಢ ಸಿರಪ್) ಐದು ತೌಲಿಕಗಳು, ಮತ್ತು ಮಧು ಒಂದು ಪ್ರಸ್ಥ.
Sutra 20
पादधिको ज्येष्ठः पादहीनः कनिष्ठः ॥ कZ_०२.२५.२० ॥
ಒಂದು ಪಾವು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದರೆ ಅದು ‘ಶ್ರೇಷ್ಠ’; ಒಂದು ಪಾವು ಕಡಿತ ಮಾಡಿದರೆ ಅದು ‘ಕನಿಷ್ಠ’.
Sutra 21
चिकित्सकप्रमाणाः प्रत्येकशो विकाराणामरिष्टाः ॥ कZ_०२.२५.२१ ॥
ಅರಿಷ್ಟಗಳು (ಔಷಧೀಯ ಕಿಣ್ವಿತ ತಯಾರಿಕೆಗಳು) ವೈದ್ಯರು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ ಪ್ರಮಾಣದಂತೆ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ರೋಗಕ್ಕೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ತಯಾರಿಸಬೇಕು.
Sutra 22
मेषशृङ्गीत्वक्क्वाथाभिषुतो गुडप्रतीवापः पिप्पलीमरिचसम्भारस्त्रिफलायुक्तो वा मैरेयः ॥ कZ_०२.२५.२२ ॥
ಮೈರೇಯವನ್ನು ಮೇಷಶೃಂಗೀ ತೊಗಟೆಯ ಕಷಾಯದಿಂದ ಕಿಣ್ವಗೊಳಿಸಿ, ಬೆಲ್ಲ ಸೇರಿಸಿ, ಪಿಪ್ಪಲಿ ಮತ್ತು ಮರಿಚ (ಕಪ್ಪು ಮೆಣಸು) ಮಸಾಲಾ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ಸೇರಿಸಿ, ಬೇಕಾದರೆ ತ್ರಿಫಲೆಯನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿ ತಯಾರಿಸುತ್ತಾರೆ.
Sutra 23
गुडयुक्तानां वा सर्वेषां त्रिफलासम्भारः ॥ कZ_०२.२५.२३ ॥
ಬೆಲ್ಲ ಹೊಂದಿರುವ ಎಲ್ಲ ತಯಾರಿಕೆಗಳಿಗೆ ತ್ರಿಫಲಾ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು (ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಪದಾರ್ಥವಾಗಿ) ಸೇರಿಸಬಹುದು.
Sutra 24
मृद्वीकारसो मधु ॥ कZ_०२.२५.२४ ॥
ಮಧು ಎಂದರೆ ದ್ರಾಕ್ಷಿ ರಸ.
Sutra 25
तस्य स्वदेशो व्याख्यानं कापिशायनं हारहूरकमिति ॥ कZ_०२.२५.२५ ॥
ಅದರ (ಮದ್ಯದ) ‘ಸ್ವದೇಶ’/ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮೂಲಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹೀಗೆ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ: ‘ಕಾಪಿಶಾಯನಂ’ ಮತ್ತು ‘ಹಾರಹೂರಕಂ’.
Sutra 26
माषकलनीद्रोणमामं सिद्धं वा त्रिभागाधिकतण्डुलं मोरटादीनां कार्षिकभागयुक्तं किण्वबन्धः ॥ कZ_०२.२५.२६ ॥
ಕಿಣ್ವ-ಬಂಧ (ಫರ್ಮೆಂಟ್/ಸ್ಟಾರ್ಟರ್)ಗಾಗಿ—ಮಾಷ (ಉದ್ದಿನ) ಕಲನಿಯ ಒಂದು ದ್ರೋಣ, ಕಚ್ಚಾ ಅಥವಾ ಬೇಯಿಸಿದದು; ಅದಕ್ಕಿಂತ ಮೂರು ಭಾಗ ಹೆಚ್ಚು ತಂಡುಲ (ಅಕ್ಕಿ); ಮತ್ತು ಮೋರಟ ಮೊದಲಾದವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಾರ್ಷ ಭಾಗ ಸೇರಿಸಬೇಕು।
Sutra 27
पाठालोघ्रतेजोवत्येलावालुकमधुकमधुरसाप्रियङ्गुदारुहरिद्रामरिचपिप्पलीनां च पञ्चकार्षिकः सम्भारयोगो मेदकस्य प्रसन्नायाश्च ॥ कZ_०२.२५.२७ ॥
ಪಾಠಾ, ಲೋಧ್ರ, ತೇಜೋವತಿ, ಏಲಾ, ವಾಲುಕ, ಮಧುಕ, ಮಧುರಸಾ, ಪ್ರಿಯಂಗು, ದಾರು, ಹರಿದ್ರಾ, ಮರಿಚ, ಪಿಪ್ಪಲಿ—ಇವುಗಳ ಐದು-ಕಾರ್ಷ ಮಿಶ್ರಣವು ಮೇದಕಕ್ಕೂ ಪ್ರಸನ್ನಾಕ್ಕೂ ನಿಗದಿತ ಸೇರಿಕೆ-ಸಂಭಾರಯೋಗವಾಗಿದೆ।
Sutra 28
मधुकनिर्यूहयुक्ता कटशर्करा वर्णप्रसादनी च ॥ कZ_०२.२५.२८ ॥
ಮಧುಕ ನಿರ್ಯೂಹ (ಕಷಾಯ) ಸೇರಿಸಿದ ಕಟಶರ್ಕರಾ ವರ್ಣವನ್ನು (ಬಣ್ಣ/ರೂಪ) ಕೂಡ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ/ಪ್ರಸನ್ನವಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ।
Sutra 29
चोचचित्रकविलङ्गगजपिप्पलीनां च कार्षिकः क्रमुकमधुकमुस्तालोध्राणां द्विकार्षिकश्चासवसम्भारः ॥ कZ_०२.२५.२९ ॥
ಆಸವ ಸಂಭಾರಕ್ಕಾಗಿ—ಚೋಚ, ಚಿತ್ರಕ, ವಿಲಂಗ, ಗಜ-ಪಿಪ್ಪಲಿ—ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ ಒಂದು ಕಾರ್ಷ; ಹಾಗೆಯೇ ಕ್ರಮುಕ, ಮಧುಕ, ಮುಸ್ತಾ, ಲೋಧ್ರ—ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ ಎರಡು ಕಾರ್ಷಗಳು।
Sutra 30
दशभागश्चैषां बीजबन्धः ॥ कZ_०२.२५.३० ॥
ಇವುಗಳಿಗೆ ಬೀಜ-ಬಂಧ (ಸ್ಟಾರ್ಟರ್ ಪ್ರಮಾಣ) ದಶಮಾಂಶ (ಒಂದು-ಹತ್ತನೇ) ಆಗಿದೆ।
Sutra 31
प्रसन्नायोगः श्वेतसुरायाः ॥ कZ_०२.२५.३१ ॥
ಪ್ರಸನ್ನೆಗೆ ವಿಧಿಸಿದ ಯೋಗವು ಶ್ವೇತ-ಸುರಾ (ಬಿಳಿ ಮದ್ಯ)ಕ್ಕೂ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ.
Sutra 32
सहकारसुरा रसोत्तरा बीजोत्तरा वा महासुरा सम्भारिकी वा ॥ कZ_०२.२५.३२ ॥
ಸಹಕಾರ-ಸುರಾ (ಮಾವಿನ ಮದ್ಯ) ‘ರಸೋತ್ತರಾ’ (ರಸ-ಪ್ರಧಾನ) ಅಥವಾ ‘ಬೀಜೋತ್ತರಾ’ (ಬೀಜ/ಸ್ಟಾರ್ಟರ್-ಪ್ರಧಾನ) ಆಗಿರುತ್ತದೆ; ಮಹಾ-ಸುರಾ ‘ಸಂಭಾರಿಕೀ’ (ಪದಾರ್ಥ-ಸಮೃದ್ಧ) ಆಗಿರುತ್ತದೆ.
Sutra 33
तासां मोरटापलाशपत्तूरमेषशृङ्गीकरञ्जक्षीरवृक्षकषायभावितं दग्धकटशर्कराचूर्णं लोघ्रचित्रकविलङ्गपाठामुस्ताकलिङ्गयवदारुहरिद्रेन्दीवरशतपुष्पापामार्गसप्तपर्णनिम्बास्फोतकल्कार्धयुक्तमन्तर्नखो मुष्टिः कुम्भीं राजपेयां प्रसादयति ॥ कZ_०२.२५.३३ ॥
ಈ ಮದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ, ಮೋರಟಾ, ಪಲಾಶ, ಪಟ್ಟೂರ, ಮೇಷಶೃಂಗೀ, ಕರಂಜ ಮತ್ತು ಕ್ಷೀರವೃಕ್ಷಗಳ ಕಷಾಯದಲ್ಲಿ ಭಾವಿತಗೊಳಿಸಿದ ದಗ್ಧ ಕಟಶರ್ಕರಾ ಪುಡಿಯ ಒಂದು ಮುಷ್ಟಿ—ಅದರೊಂದಿಗೆ ಲೋಧ್ರ, ಚಿತ್ರಕ, ವಿಲಂಗ, ಪಾಠಾ, ಮುಸ್ತಾ, ಕಲಿಂಗ-ಯವ, ದಾರು, ಹರಿದ್ರಾ, ಇಂದೀವರ, ಶತಪುಷ್ಪಾ, ಅಪಾಮಾರ್ಗ, ಸಪ್ತಪರ್ಣ, ನಿಂಬ ಮತ್ತು ಆಸ್ಫೋಟಗಳ ಕಲ್ಕದ ಅರ್ಧ ಭಾಗ ಮಿಶ್ರಿತವಾಗಿದ್ದರೆ—ರಾಜಪೇಯಾ ಮದ್ಯದ ಒಂದು ಕುಂಭಿಯನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
Sutra 34
फाणितः पञ्चपलिकश्चात्र रसवृद्धिर्देयः ॥ कZ_०२.२५.३४ ॥
ಇಲ್ಲಿ ರಸವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಫಾಣಿತ (ದಪ್ಪ ಸಕ್ಕರೆ ಸಿರಪ್) ಐದು ಪಲಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಬೇಕು.
Sutra 35
कुटुम्बिनः कृत्येषु श्वेतसुरामौषधार्थं वारिष्टमन्यद्वा कर्तुं लभेरन् ॥ कZ_०२.२५.३५ ॥
ಗೃಹಸ್ಥರು ತಮ್ಮ ಗೃಹಕಾರ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ, ಶ್ವೇತಸುರಾ ಹಾಗೂ ಔಷಧೀಯ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ವಾರಿಷ್ಟ ಅಥವಾ ಬೇರೆ ಯಾವುದಾದರೂ ತಯಾರಿಕೆಯನ್ನು ಮಾಡಲು ಅನುಮತಿ ಪಡೆಯಬಹುದು.
Sutra 36
उत्सवसमाजयात्रासु चतुरहः सौरिको देयः ॥ कZ_०२.२५.३६ ॥
ಹಬ್ಬಗಳು, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಭೆಗಳು ಮತ್ತು ಯಾತ್ರೆ/ಮೆರವಣಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಮದ್ಯವ್ಯಾಪಾರಿಗೆ ನಾಲ್ಕು ದಿನಗಳ (ಅನುಮತಿ/ಶುಲ್ಕ) ನೀಡಬೇಕು/ನಿಗದಿಪಡಿಸಬೇಕು.
Sutra 37
तेष्वननुज्ञातानां प्रहवनान्तं दैवसिकमत्ययं गृह्णीयात् ॥ कZ_०२.२५.३७ ॥
ಅಲ್ಲಿ (ಮಾರಾಟ/ಉತ್ಪಾದನೆ) ಅನುಮತಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಜಪ್ತಿ ಮಾಡುವವರೆಗೂ ಪ್ರತಿದಿನದ ದಂಡವನ್ನು ವಿಧಿಸಿ ವಸೂಲಿಸಬೇಕು.
Sutra 38
सुराकिण्वविचयं स्त्रियो बालाश्च कुर्युः ॥ कZ_०२.२५.३८ ॥
ಸುರಾ ಮತ್ತು ಕಿಣ್ವ (ಫರ್ಮೆಂಟಿಂಗ್ ದ್ರವ್ಯ)ಗಳ ವಿಂಗಡಣೆ/ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಅಪ್ರಾಪ್ತರು ಮಾಡಬೇಕು.
Sutra 39
अराजपण्याः पञ्चकं शतं शुल्कं दद्युः सुरकामेदकारिष्टमधुफलाम्लाम्लशीधूनां च ॥ कZ_०२.२५.३९ ॥
ರಾಜಕೀಯವಲ್ಲದ ಸರಕುಗಳ ಮಾರಾಟಗಾರರು ಸುರಾ, ಕಾಮೇದಕ, ಆರಿಷ್ಟ, ಮಧು(-ಪಾನೀಯ), ಫಲಾಮ್ಲ, ಅಮ್ಲ ತಯಾರಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಶೀಧುಗಳ ಮೇಲೆ ನೂರು ಐದು (ಪಣ) ಸುಂಕವನ್ನು ಪಾವತಿಸಬೇಕು.
Sutra 40
तथा वैधरणं कुर्यादुचितं चानुवर्तयेत् ॥ कZ_०२.२५.४०च्द् ॥
ಅದರಂತೆ ಅವನು ಯೋಗ್ಯವಾದ ಸರಿಹೊಂದಿಕೆ/ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು ಮತ್ತು ಯೋಗ್ಯವಾದುದನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಬೇಕು।
Frequently Asked Questions
Reduced village quarrels and administrative deadlocks from drunkenness; safer public drinking through standardized measures and supervised spaces; improved recovery/detection of stolen or lost valuables; steadier revenue from a regulated commodity.
Merchant/keeper liability: if patrons’ ornaments, clothing, or gold are lost while intoxicated/asleep, the seller pays the value plus an equivalent fine (tacca tāvacca daṇḍa). Additional enforcement is implied through controlled pricing/quality rules and restrictions on unsupervised village drinking.