Adhyakshaprachara Adhyaya 15 Sutra 17 - Arthashastra | Kannada | Vedapath

Kautilya

Sutra 17

Devanagari script

इक्षुरसगुडमधुफाणितजाम्बवपनसानामन्यतमो मेषशृङ्गीपिप्पलीक्वाथाभिषुतो मासिकः षाण्मासिकः सांवत्सरिको वा चिद्भिटोर्वारुकेक्षुकाण्डाम्रफलामलकावसुतः शुद्धो वा शुक्तवर्गः ॥ कZ_०२.१५.१७ ॥

Transliteration

ikṣurasaguḍamadhuphāṇitajāmbavapanasānām anyatamo meṣaśṛṅgīpippalīkvāthābhiṣuto māsikaḥ ṣāṇmāsikaḥ sāṃvatsariko vā cidbhiṭorvārukekṣukāṇḍāmraphalāmalakāvasutaḥ śuddho vā śuktavargaḥ

Translation

‘ಶುಕ್ತ-ವರ್ಗ’ದಲ್ಲಿ ಇವು ಸೇರಿವೆ: ಕಬ್ಬಿನ ರಸ, ಬೆಲ್ಲ, ಜೇನು, ಫಾಣಿತ (ಮೋಲಾಸಿಸ್), ಜಾಂಬು (ಜಾಮೂನ್) ಅಥವಾ ಹಲಸು—ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದಾದರೂ ಒಂದರಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಕಿಣ್ವಿತ ಪಾನೀಯ; ಇದಕ್ಕೆ ಮೇಷಶೃಂಗೀ ಮತ್ತು ಪಿಪ್ಪಲಿಯ ಕಷಾಯವನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಕುದಿಸಿ/ಸಾರವಾಗಿ ಮಾಡಿದದ್ದು; ಒಂದು ತಿಂಗಳು, ಆರು ತಿಂಗಳು ಅಥವಾ ಒಂದು ವರ್ಷ ಪಕ್ವಗೊಳಿಸಿದದ್ದು; ಹಾಗೆಯೇ ಚಿದ್ಭಿಟಾ, ವಾರುಕ, ಕಬ್ಬಿನ ಕಾಂಡ, ಮಾವಿನ ಹಣ್ಣು, ಆಮಲಕ (ನೆಲ್ಲಿಕಾಯಿ)ಗಳಿಂದ ಬಂದ ಅಥವಾ ಶುದ್ಧ ಕಿಣ್ವನದಿಂದ ಉತ್ಪನ್ನವಾದ ವಿನೆಗರ್/ಹುಳಿ ಕಿಣ್ವಿತ ದ್ರವ್ಯ।

Word by Word

इक्षुरसsugarcane juice

गुडjaggery

मधुhoney

फाणितmolasses/treacle (thick sugarcane syrup)

जाम्बवjamun (Syzygium cumini) product/juice

पनसानाम्jackfruit (of jackfruit)

अन्यतमःany one (of these)

मेषशृङ्गीmeshaśṛṅgī (a medicinal plant)

पिप्पलीlong pepper

क्वाथdecoction

अभिषुतःpressed out / extracted

मासिकःone-month (aged/fermented)

षाण्मासिकःsix-month (aged/fermented)

सांवत्सरिकःone-year (aged/fermented)

वाor

चिद्भिटोःcidbhiṭu (a named ferment/drink ingredient; textually uncertain)

वारुकvāruka (a melon/gourd-type fruit)

इक्षुकाण्डsugarcane stalk

आम्रफलmango fruit

आमलकamla (Indian gooseberry)

अवसुतःdrained/exuded/extracted

शुद्धःpure/clean

वाor

शुक्तवर्गःthe class/group of sour ferments (vinegar-type)

Entities Mentioned

state storehouse officials

provisions/ferments

medicinal additives (meṣaśṛṅgī, pippalī)

FAQs

Why does Kauṭilya list ingredients and maturation periods for śukta?

To standardize procurement, storage, and inspection: the state can classify items, price them, and verify quality by defined inputs and aging duration.