Adhyaya 1
Book 2, Chapter 1 operationalizes the Vijigīṣu’s power by manufacturing a governable countryside: Kautilya treats the janapada not as a natural given but as a designed asset. Settlement is achieved by importing population from other lands and relieving demographic/agrarian pressure at home, then fixing village size, spacing, and mutual-protection obligations. Administrative geometry follows: clusters of villages are aggregated into graded nodes (saṃgraha, kārvaṭika, droṇamukha, sthānīya) to make revenue, justice, and logistics legible. Border gates and frontier forts under antapālas harden the perimeter, while forest and marginal groups are assigned interstitial security roles. Finally, the chapter binds artha to dharma through targeted grants: brahmadeya and immunities to ritual-educational elites and exemptions to key state-service professions, while cultivators receive prepared fields but lose rights if they do not cultivate. The result is a territory that yields surplus, recruits manpower, and resists penetration—core prerequisites for conquest.
Sutras
Sutra 1
भूतपूर्वमभूतपूर्वं वा जनपदं परदेशापवाहनेन स्वदेशाभिष्यन्दवमनेन वा निवेशयेत् ॥ कZ_०२.०१.०१ ॥
ಅವನು ಹಿಂದೆ ಇದ್ದ ಅಥವಾ ಹೊಸದಾಗಿ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ಜನಪದವನ್ನು ವಿದೇಶಗಳಿಂದ ಜನರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿ ಕರೆತರುವುದರಿಂದ ಅಥವಾ ತನ್ನ ದೇಶದ ಜನಸಾಂದ್ರತೆಯ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ (ಜನರನ್ನು ಪುನರ್ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೊಳಿಸಿ) ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು।
Sutra 2
शूद्रकर्षकप्रायं कुलशतावरं पञ्चकुलशतपरं ग्रामं क्रोशद्विक्रोशसीमानमन्योन्यारक्षं निवेशयेत् ॥ कZ_०२.०१.०२ ॥
ಅವನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಶೂದ್ರ ಕೃಷಿಕರಿಂದ ಕೂಡಿದ ಗ್ರಾಮಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು; ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ನೂರು ಮತ್ತು ಗರಿಷ್ಠ ಐನೂರು ಮನೆತನಗಳು ಇರಬೇಕು; ಗಡಿಗಳು ಒಂದು ಅಥವಾ ಎರಡು ಕ್ರೋಶಗಳಷ್ಟು ಇರಬೇಕು; ಮತ್ತು ಪರಸ್ಪರ ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಬೇಕು।
Sutra 3
नलीशैलवनभृष्टिदरीसेतुबन्धशमीशाल्मलीक्षीरवृक्षानन्तेषु सीम्नां स्थापयेत् ॥ कZ_०२.०१.०३ ॥
ಗಡಿರೇಖೆಗಳ ಅಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅವನು ನಳಿ (ಕಬ್ಬು/ರೀಡ್), ಶೈಲ (ಬಂಡೆ), ವನ, ಭೂಕುಸಿತದ ಗುರುತು, ದರಿ (ಕಂದಕ/ಕಣಿವೆ), ಸೇತುಬಂಧ (ಸೇತುವಿನ ಅಣೆಕಟ್ಟು), ಹಾಗೆಯೇ ಶಮೀ, ಶಾಲ್ಮಲೀ ಮತ್ತು ಕ್ಷೀರವೃಕ್ಷಗಳು (ಹಾಲು ರಸವಿರುವ ಮರಗಳು) ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಗಡಿ ಗುರುತುಗಳಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು।
Sutra 4
अष्टशतग्राम्या मध्ये स्थानीयं चतुह्शतग्राम्या द्रोणमुखम् द्विशतग्राम्याः कार्वटिकम् दशग्रामीसंग्रहेण संग्रहं स्थापयेत् ॥ कZ_०२.०१.०४ ॥
ಎಂಟುನೂರು ಗ್ರಾಮಗಳ ಗುಂಪಿನ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ (ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಮುಖ್ಯಾಲಯ)ವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು; ನಾಲ್ಕುನೂರು ಗ್ರಾಮಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ದ್ರೋಣಮುಖ; ಎರಡುನೂರು ಗ್ರಾಮಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ವಟಿಕ (ಮಾರುಕಟ್ಟೆ-ಕೇಂದ್ರ); ಮತ್ತು ಹತ್ತು ಗ್ರಾಮಗಳ ಸಮೂಹಕ್ಕೆ ಸಂಗ್ರಹ (ಸ್ಥಳೀಯ ಘಟಕ)ವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು।
Sutra 5
अन्तेष्वन्तपालदुर्गाणि जनपदद्वाराण्यन्तपालाधिष्ठितानि स्थापयेत् ॥ कZ_०२.०१.०५ ॥
ಗಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಅವನು ಅಂತಪಾಲ-ದುರ್ಗಗಳನ್ನು (ಸೀಮಾರಕ್ಷಕ ಕೋಟೆಗಳು)—ಜನಪದದ ದ್ವಾರಗಳನ್ನು—ಅಂತಪಾಲರ ಅಧೀನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು।
Sutra 6
तेषामन्तराणि वागुरिकशबरपुलिन्दचण्डालारण्यचरा रक्षेयुः ॥ कZ_०२.०१.०६ ॥
ಆ (ಸೀಮಾ-ಚೌಕಿಗಳು/ಕೋಟೆಗಳು) ನಡುವಿನ ಅಂತರಗಳನ್ನು ವಾಗುರಿಕರು (ಬಲೆ/ಉರುಲು ಹಾಕುವವರು), ಶಬರರು, ಪುಲಿಂದರು, ಚಂಡಾಲರು ಮತ್ತು ಇತರ ಅರಣ್ಯಚರ ಗುಂಪುಗಳು ಕಾಪಾಡಬೇಕು.
Sutra 7
अध्यक्षसंख्यायकादिभ्यो गोपस्थानिकानीकस्थचिकित्सकाश्वदमकजङ्घाकारिकेभ्यश्च विक्रयाधानवर्जानि ॥ कZ_०२.०१.०७ब् ॥
ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ಲೆಕ್ಕಗಾರರು ಮೊದಲಾದವರಿಗೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಗೋಪಿ-ಸ್ಥಾನಿಕರು, ಸ್ಥಳೀಯ ಆಡಳಿತಾಧಿಕಾರಿಗಳು, ಸೇನಾ ನೆಲೆಯ ಸಿಬ್ಬಂದಿ, ವೈದ್ಯರು, ಕುದುರೆ-ತರಬೇತುದಾರರು, ಕಾಲ್ದೂತರು ಮತ್ತು ಕಾರಿಗರಿಗೆ ಕೂಡ ಮಾರಾಟ ಅಥವಾ ಅಡಮಾನಕ್ಕೆ ನಿಷಿದ್ಧವಾದ ಭೂ-ಹಂಚಿಕೆಗಳನ್ನು ನೀಡಬೇಕು.
Sutra 8
करदेभ्यः कृतक्षेत्राण्यैकपुरुषिकाणि प्रयच्छेत् ॥ कZ_०२.०१.०८ ॥
ತೆರಿಗೆ ಕಟ್ಟುವ ಪ್ರಜೆಗಳಿಗೆ ಅವನು ಕೃಷಿ ಮಾಡಿದ ಹೊಲಗಳನ್ನು ನೀಡಬೇಕು—ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ/ಒಂದು ಗೃಹ-ಘಟಕ ನಿರ್ವಹಿಸಬಹುದಾದಷ್ಟು ಗಾತ್ರದ ಹಂಚಿಕೆಗಳಾಗಿ.
Sutra 9
निवेशसमकालं यथागतकं वा परिहारं दद्यात् ॥ कZ_०२.०१.१७ ॥
ನೆಲೆಸುವ/ಸ್ಥಾಪನೆಯ ಅವಧಿವರೆಗೆ, ಅಥವಾ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ, ತೆರಿಗೆ-ರಿಯಾಯಿತಿ ನೀಡಬೇಕು.
Sutra 10
निवृत्तपरिहारान्पितेवानुगृह्णीयात् ॥ कZ_०२.०१.१८ ॥
ಅವರ ತೆರಿಗೆ-ರಿಯಾಯಿತಿಗಳು ಮುಗಿದ ನಂತರವೂ, ತಂದೆಯಂತೆ ಅವರನ್ನು ಅನುಗ್ರಹಿಸಿ/ಆಧರಿಸಬೇಕು.
Sutra 19
आकरकर्मान्तद्रव्यहस्तिवनव्रजवणिक्पथप्रचारान्वारिस्थलपथपण्यपत्तनानि च निवेशयेत् ॥ कZ_०२.०१.१९ ॥
ಅವನು ಗಣಿಗಳು, ಉತ್ಪಾದನಾ ಕೇಂದ್ರಗಳು/ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳು, ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಗಾರಗಳು, ಆನೆ‑ಕಾಡುಗಳು, ಪಶುಸಂಗೋಪನಾ ಕೇಂದ್ರಗಳು/ಮೇಯುವ ಪ್ರದೇಶಗಳು, ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾರ್ಗಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಚಾರ ಮಾರ್ಗಗಳು, ಜಲಮಾರ್ಗಗಳು ಮತ್ತು ಭೂಮಾರ್ಗಗಳು, ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು ಹಾಗೂ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬಂದರುಗಳು/ವ್ಯಾಪಾರ ಪಟ್ಟಣಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ (ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ) ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಬೇಕು।
Sutra 20
सहोदकमाहार्योदकं वा सेतुं बन्धयेत् ॥ कZ_०२.०१.२० ॥
ಅವನು ಸಹಜ ಜಲಮೂಲದ ಮೇಲೆ ಅಥವಾ ನೀರನ್ನು ತಂದು (ಕಾಲುವೆ/ಮಾರ್ಗಮாற்றದಿಂದ) ಸೇತು (ಅಣೆಕಟ್ಟು/ತಟಬಂಧ/ಜಲಾಶಯ) ಕಟ್ಟಿಸಬೇಕು.
Sutra 21
अन्येषां वा बध्नतां भूमिमार्गवृक्षोपकरणानुग्रहं कुर्यात्पुण्यस्थानारामाणां च ॥ कZ_०२.०१.२१ ॥
ಅಥವಾ ಇತರರು (ಇಂತಹ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು) ಕಟ್ಟುವಾಗ ಅವರಿಗೆ ಭೂಮಿ, ಸಂಚಾರಮಾರ್ಗ, ಮರ/ವೃಕ್ಷಗಳು, ಉಪಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ನೆರವು ನೀಡಬೇಕು; ಹಾಗೆಯೇ ಪುಣ್ಯಸ್ಥಾನಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಉದ್ಯಾನಗಳಿಗೂ.
Sutra 22
सम्भूयसेतुबन्धादपक्रामतः कर्मकरबलीवर्दाः कर्म कुर्युः ॥ कZ_०२.०१.२२ ॥
ಸಾಮೂಹಿಕ ಸೇತು-ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸೇರಿ ನಂತರ ಹಿಂದೆ ಸರಿದವನ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಮತ್ತು ಎತ್ತುಗಳು ಆದರೂ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬೇಕು (ಅಂದರೆ ಅವನ ಕೊಡುಗೆ ಬಾಧ್ಯ).
Sutra 23
व्ययकर्मणि च भागी स्यात् न चांशं लभेत ॥ कZ_०२.०१.२३ ॥
ಅವನು ವೆಚ್ಚ ಮತ್ತು ಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಪಾಲುದಾರನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ; ಆದರೆ ಲಾಭದ ಪಾಲು ಪಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ.
Sutra 24
मत्स्यप्लवहरितपण्यानां सेतुषु राजा स्वाम्यं गच्छेत् ॥ कZ_०२.०१.२४ ॥
ಸೇತು-ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮೀನು, ದೋಣಿ/ಪ್ಲವ (ಫೆರಿ ಇತ್ಯಾದಿ), ಮತ್ತು ಹಸಿರು ಉತ್ಪನ್ನ/ತರಕಾರಿಗಳ ಮೇಲೆ ರಾಜನಿಗೆ ಸ್ವಾಮ್ಯಹಕ್ಕು ಇರುತ್ತದೆ (ಅಂದರೆ ನಿಯಂತ್ರಣೆ ಮತ್ತು ಆದಾಯ ಸಂಗ್ರಹ).
Sutra 25
दासाहितकबन्धूनशृण्वतो राजा विनयं ग्राहयेत् ॥ कZ_०२.०१.२५ ॥
ದಾಸರು, ಕೂಲಿಕಾರರು/ಆಶ್ರಿತರು ಅಥವಾ ಬಂಧುಗಳ ದೂರುಗಳನ್ನು ಕೇಳದ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ರಾಜನು ಶಿಸ್ತುಸಂಶೋಧನೆಯ ಮೂಲಕ ವಿಧೇಯನಾಗಿಸಬೇಕು.
Sutra 26
बालवृद्धव्यसन्यनाथांश्च राजा बिभृयात्स्त्रियमप्रजातां प्रजातायश्च पुत्रान् ॥ कZ_०२.०१.२६ ॥
ರಾಜನು ಮಕ್ಕಳು, ವೃದ್ಧರು, ಸಂಕಟಗ್ರಸ್ತರು ಮತ್ತು ಆಶ್ರಯವಿಲ್ಲದವರನ್ನು ಪೋಷಿಸಬೇಕು; ಹಾಗೆಯೇ ಸಂತಾನವಿಲ್ಲದ ಮಹಿಳೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ಸಂತಾನವತಿಯಾದ ಮಹಿಳೆಯ ಪುತ್ರರನ್ನು ಕೂಡ ಪೋಷಿಸಬೇಕು.
Sutra 27
बालद्रव्यं ग्रामवृद्धा वर्धयेयुरा व्यवहारप्रापणात्देवद्रव्यं च ॥ कZ_०२.०१.२७ ॥
ಗ್ರಾಮದ ಹಿರಿಯರು ಸರಿಯಾದ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಮೂಲಕ ಅಪ್ರಾಪ್ತರ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬೇಕು (ರಕ್ಷಿಸಿ ಫಲಪ್ರದವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕು); ಹಾಗೆಯೇ ದೇವಾಲಯ/ದೇವದ್ರವ್ಯವನ್ನೂ ಹಾಗೆಯೇ ನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕು.
Sutra 28
अपत्यदारं मातापितरौ भ्रातृऋनप्राप्तव्यवहारान्भगिनीः कन्या विधवाश्चाबिभ्रतः शक्तिमतो द्वादशपणो दण्डः अन्यत्र पतितेभ्यः अन्यत्र मातुः ॥ कZ_०२.०१.२८ ॥
ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿ ತನ್ನ ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಹೆಂಡತಿ, ತಾಯಿ-ತಂದೆ, (ಹಕ್ಕಿದ್ದರೆ) ಸಹೋದರ, ಕಾನೂನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಬಾಕಿಯಿರುವ ದಾವೆಯಿರುವ ಸಾಲದಾರರು, ಹಾಗೆಯೇ ಸಹೋದರಿ, ಅವಿವಾಹಿತ ಮಗಳು ಮತ್ತು ವಿಧವೆಯರನ್ನು ಪೋಷಿಸದೆ ಇದ್ದರೆ—ಅವನಿಗೆ ಹನ್ನೆರಡು ಪಣ ದಂಡ; ಆದರೆ ಪತಿತರಾದ/ಬಹಿಷ್ಕೃತರಾದವರ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ವಿನಾಯಿತಿ, ತಾಯಿಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಅಲ್ಲ.
Sutra 29
पुत्रदारमप्रतिविधाय प्रव्रजतः पूर्वः साहसदण्डः स्त्रियं च प्रव्राजयतः ॥ कZ_०२.०१.२९ ॥
ಮಗ ಮತ್ತು ಹೆಂಡತಿಗೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡದೆ ಪ್ರವ್ರಜ್ಯೆ/ಸನ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಹೊರಟವನಿಗೆ ‘ಸಾಹಸ’ (ಬಲಪ್ರಯೋಗದ ಅಪರಾಧ)ದ ಪ್ರಥಮ ದಂಡ ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಸ್ತ್ರೀಯನ್ನು ಪ್ರವ್ರಜ್ಯೆ/ಗೃಹತ್ಯಾಗಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸುವವನಿಗೂ.
Sutra 30
लुप्तव्यायामः प्रव्रजेदापृच्छ्य धर्मस्थान् ॥ कZ_०२.०१.३० ॥
ನಿಯೋಜಿತ ಕೆಲಸ-ಕರ್ತವ್ಯ ಲೋಪಗೊಂಡವನು (ಅಥವಾ ಅದರಿಂದ ವಿನಾಯಿತಿ ಪಡೆದವನು) ಧರ್ಮಸ್ಥರನ್ನು (ನ್ಯಾಯಾಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು) ಕೇಳಿ/ಅನುಮತಿ ಪಡೆದು ಮಾತ್ರ ಪ್ರವ್ರಜ್ಯೆ (ಸಂನ್ಯಾಸ)ಕ್ಕೆ ಹೊರಡಬೇಕು.
Sutra 31
अन्यथा नियम्येत ॥ कZ_०२.०१.३१ ॥
ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅವನನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ/ನಿರ್ಬಂಧಕ್ಕೆ ಒಳಪಡಿಸಬೇಕು.
Sutra 32
वानप्रस्थादन्यः प्रव्रजितभावः सजातादन्यः संघः सामुत्थायिकादन्यः समयानुबन्धो वा नास्य जनपदमुपनिविशेत ॥ कZ_०२.०१.३२ ॥
ವಾನಪ್ರಸ್ಥರನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ಪ್ರವ್ರಜಿತ ವರ್ಗ, ಸ್ಥಳೀಯ ಜಾತಿ/ಕುಲಕ್ಕೆ ಸೇರದವರಿಂದ ರಚಿತವಾದ ಯಾವುದೇ ಸಂಘ, ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತ ಸಹಕಾರಿ (ಸಾಮುತ್ತಾಯಿಕ) ಹೊರತು ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ಒಪ್ಪಂದಬಂಧಿತ ಗುಂಪು—ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದನ್ನೂ ರಾಜನ ಜನಪದದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಲು ಬಿಡಬಾರದು.
Sutra 33
न च तत्रारामा विहारार्था वा शालाः स्युः ॥ कZ_०२.०१.३३ ॥
ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿ ಉದ್ಯಾನಗಳು (ಆರಾಮಗಳು) ಅಥವಾ ವಿಹಾರ/ವಿನೋದಕ್ಕಾಗಿ ಶಾಲೆಗಳು/ಮಂಟಪಗಳು ಇರಬಾರದು.
Sutra 34
नटनर्तकगायनवादकवाग्जीवनकुशीलवा न कर्मविघ्नं कुर्युः ॥ कZ_०२.०१.३४ ॥
ನಟರು, ನೃತ್ಯಗಾರರು, ಗಾಯಕರು, ವಾದಕರು, ವೃತ್ತಿಪರ ವಕ್ತಾರರು ಮತ್ತು ಕುಶೀಲವರು (ಪ್ರದರ್ಶಕರು) ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿ ಉಂಟುಮಾಡಬಾರದು.
Sutra 35
निराश्रयत्वाद्ग्रामाणां क्षेत्राभिरतत्वाच्च पुरुषाणां कोशविष्टिद्रव्यधान्यरसवृद्धिर्भवति ॥ कZ_०२.०१.३५ ॥
ಗ್ರಾಮಗಳು (ಪರಜೀವಿ) ಆಶ್ರಯ/ಅಡ್ಡೆಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಮತ್ತು ಪುರುಷರು ಹೊಲಗಳಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಕೋಶ, ಬೆಟ್ಟಿಚಾಕರಿ/ಸೇವಾ-ಉತ್ಪಾದನೆ, ವಸ್ತುಗಳು, ಧಾನ್ಯ ಹಾಗೂ ತೆರಿಗೆಯೋಗ್ಯ ಉತ್ಪಾದನೆ/‘ರಸ’ಗಳಲ್ಲಿ ವೃದ್ಧಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
Sutra 36
देशं परिहरेद् राजा व्ययक्रीडाश्च वारयेत् ॥ कZ_०२.०१.३६च्द् ॥
ಅಂತಹ ದೇಶ/ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ರಾಜನು ತಪ್ಪಿಸಬೇಕು; ಹಾಗೆಯೇ ವ್ಯರ್ಥ ವೆಚ್ಚಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ರೀಡಾ-ವಿಲಾಸಗಳನ್ನು ತಡೆಯಬೇಕು.
Sutra 37
स्तेनव्यालविषग्राहैर्व्याधिभिश्च पशुव्रजान् ॥ कZ_०२.०१.३७च्द् ॥
ರಾಜನು ಪಶುಮಂದೆಗಳನ್ನು ಕಳ್ಳರು, ಕ್ರೂರ ಪ್ರಾಣಿಗಳು, ವಿಷಕಾರಿ ಕಚ್ಚುಗಳು, ಮೊಸಳೆಗಳು ಮತ್ತು ರೋಗಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಬೇಕು.
Sutra 38
शोधयेत्पशुसंघैश्च क्षीयमाणं वणिक्पथम् ॥ कZ_०२.०१.३८च्द् ॥
ಕುಗ್ಗುತ್ತಿರುವ ವ್ಯಾಪಾರಮಾರ್ಗವನ್ನು ಪಶು-ಕಾರವಾನಗಳು (ಪಶು-ಸಂಘಗಳು) ಮುಂತಾದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮೂಲಕ ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಳಿಸಿ ಸುರಕ್ಷಿತಗೊಳಿಸಬೇಕು।
Sutra 39
रक्षेत्पूर्वकृतान् राजा नवांश्चाभिप्रवर्तयेत् ॥ कZ_०२.०१.३९च्द् ॥
ರಾಜನು ಈಗಾಗಲೇ ಮಾಡಿದ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಬೇಕು; ಹೊಸ ಕೆಲಸಗಳನ್ನೂ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಆರಂಭಿಸಬೇಕು।
Frequently Asked Questions
A stable, populated, and productive countryside: villages are sized for viability, spaced for mutual aid, bounded to reduce disputes, protected by frontier gates/forts, and incentivized through grants and material support—yielding food security, predictable revenue, and internal peace.
Non-cultivators lose entitlements: lands are made ‘āchidyānya’ (liable to be taken back/forfeited) for those who do not cultivate; additionally, the frontier architecture (antapāla durgas and janapada gates) implies coercive enforcement against threats and disorder.