Adhyaya 199
Adhyāya 199 — Nāna-vratāni (Various Vows): Ṛtu-vrata, Saṅkrānti-vrata, Viṣṇu/Devī/Umā Observances
ಅಗ್ನಿ ವ್ರತಖಂಡದಲ್ಲಿ ಭುಕ್ತಿ–ಮುಕ್ತಿ ಎರಡನ್ನೂ ನೀಡುವ ನಾನಾವ್ರತಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಮೊದಲಿಗೆ ನಾಲ್ಕು ಋತುಗಳಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಬೇಕಾದ ಋತುವ್ರತಗಳು—ಸಮಿಧಾ ಆಹುತಿಗಳೊಡನೆ ಹೋಮ, ಸಂಧ್ಯಾಕಾಲ ಮೌನ, ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಘೃತಧೇನು ಮತ್ತು ಘೃತಕುಂಭ ದಾನ—ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ನಂತರ ಸಾರಸ್ವತ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಪಂಚಾಮೃತಸ್ನಾನ ಮತ್ತು ವರ್ಷದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಗೋদান; ಚೈತ್ರದಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣು ಏಕಾದಶಿಯ ನಕ್ತಾಶೀ ವ್ರತ, ವಿಷ್ಣುಲೋಕಪ್ರಾಪ್ತಿ ಫಲ; ಹಾಗೆಯೇ ಶ್ರೀ/ದೇವೀ ವ್ರತದಲ್ಲಿ ಪಾಯಸಾಹಾರ, ಜೋಡಿ ಹಸುಗಳ ದಾನ ಮತ್ತು ಪಿತೃ–ದೇವರಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿದ ಬಳಿಕವೇ ಭೋಜನ ಎಂಬ ನಿಯಮ ಉಲ್ಲೇಖಿತ. ಮುಂದಾಗಿ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ವ್ರತದಲ್ಲಿ ರಾತ್ರಿಜಾಗರಣೆ ಸ್ವರ್ಗಪ್ರದವೆಂದು, ಅಮಾವಾಸ್ಯಾ-ಸಂಕ್ರಾಂತಿ, ಉತ್ತರಾಯಣ, ವಿಷುವ ಕಾಲಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ತೀವ್ರತೆ; ಪ್ರಸ್ಠ-ಪರಿಮಿತ ಘೃತದಿಂದ ಸ್ನಾನ ಮತ್ತು 32 ಪಲ ಪ್ರಮಾಣದ ದ್ರವ್ಯಗಳಿಂದ ಪಾಪನಾಶ ವಿಧಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀಯರಿಗೆ ತೃತೀಯಾ ಮತ್ತು ಅಷ್ಟಮೀ ತಿಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಉಮಾ–ಮಹೇಶ್ವರ ವ್ರತ, ಸೌಭಾಗ್ಯ ಹಾಗೂ ಅವಿಯೋಗಕ್ಕಾಗಿ; ಸೂರ್ಯಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಲಿಂಗಾನುಸಾರ ಪುನರ್ಜನ್ಮ ಫಲಶ್ರುತಿಯೂ ಉಕ್ತವಾಗಿದೆ.
Shlokas
No shlokas available for this adhyaya yet.
Frequently Asked Questions
Ṛtu-vratas (seasonal observances), Saṅkrānti-vrata (solar ingress vigil), Viṣṇu-centered Ekādaśī naktāśī practice, Sārasvata vow with pañcāmṛta bath and cow donation, Śrī/Devī-related vow elements, and women’s Umā–Maheśvara rites on specific tithis.
It specifies timed observances (Caitra, Ekādaśī, amāvasyā-saṅkrānti, uttarāyaṇa, viṣuva), concrete ritual actions (night vigil, offering fuel-sticks, bathing with ghee/milk), and quantified measures (prastha of ghee; 32 palas) alongside prescribed dāna items.
By framing vows as disciplines that purify sin, cultivate restraint (e.g., sandhyā-mauna, regulated eating), and direct devotion to Viṣṇu/Devī/Śiva-Śakti, while also promising prosperity and status—thus aligning kāma/artha supports with dharma and mokṣa-oriented merit.