
Chapter 197 — दिवसव्रतानि (Day-based Vows): Dhenu-vrata, Payo-vrata, Trirātra-vrata, Kārttika-vrata, and Kṛcchra Observances
ಅಗ್ನಿ ದೇವರು ದಿನಾಧಾರಿತ ವ್ರತಗಳ ಕುರಿತು ಹೊಸ ಉಪದೇಶವನ್ನು ಆರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮೊದಲಿಗೆ ಧೇನು-ವ್ರತ—ಗೋಸಂಬಂಧಿತ ದಾನವಿಧಿ ಮತ್ತು ದಾನ-ಯಜ್ಞದ ರೂಪರೇಖೆಯೊಂದಿಗೆ—ವಿವರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಪಯೋ-ವ್ರತವನ್ನು ನಿಯತ ತಪಸ್ಸಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ: ಒಂದು ದಿನ ಆಚರಿಸಿದರೆ ‘ಪರಮ ಸಮೃದ್ಧಿ’, ದೀರ್ಘಾನುಷ್ಠಾನಕ್ಕೆ ಉನ್ನತ ಮೌಲ್ಯದ ಪ್ರತೀಕಾತ್ಮಕ ದಾನಗಳು (ಸ್ವರ್ಣ ಕಲ್ಪವೃಕ್ಷ, ಪಲ-ಮಾನದಿಂದ ಅಳೆಯುವ ‘ಸ್ವರ್ಣ ಪೃಥ್ವಿ’ ಇತ್ಯಾದಿ) ಸೇರಿವೆ. ಆಮೇಲೆ ತ್ರಿರಾತ್ರ-ವ್ರತ—ಪಕ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಅಥವಾ ಮಾಸಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಪುನರಾವೃತ್ತಿ, ಏಕಭಕ್ತ ಆಹಾರನಿಯಮ, ಜನಾರ್ದನ/ವಿಷ್ಣುಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಏಕಾಗ್ರತೆ—ಧನಲಾಭದಿಂದ ಹರಿಧಾಮಪ್ರಾಪ್ತಿವರೆಗೆ, ವಂಶೋದ್ಧಾರವರೆಗೆ ಫಲಪ್ರದವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಮಾರ್ಗಶೀರ್ಷ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷ, ಅಷ್ಟಮಿ/ದ್ವಾದಶಿ ಕಾಲಚಿಹ್ನೆಗಳು, “ಓಂ ನಮೋ ವಾಸುದೇವಾಯ” ಜಪ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣಭೋಜನ, ವಸ್ತ್ರ-ಶಯ್ಯೆ-ಆಸನ-ಛತ್ರ-ಯಜ್ಞೋಪವೀತ-ಪಾತ್ರಾದಿ ದಾನಗಳು, ಮತ್ತು ವಿಧಿದೋಷಗಳಿಗೆ ಕ್ಷಮಾಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಕೂಡ ಇದೆ. ನಂತರ ಕಾರ್ತ್ತಿಕ-ವ್ರತವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಭುಕ್ತಿ-ಮುಕ್ತಿ-ಪ್ರದವೆಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಹೇಂದ್ರ, ಭಾಸ್ಕರ, ಶಾಂತಪನ ಮೊದಲಾದ ಕೃಚ್ಛ್ರ ತಪಸ್ಸುಗಳು—ಹಾಲು/ಮೊಸರು/ಉಪವಾಸ ಕ್ರಮಗಳು ಹಾಗೂ ತಿಥಿ-ವಾರ ನಿಯಮಗಳೊಂದಿಗೆ—ಫಲಮುಖ ಧರ್ಮತಪೋವಿಜ್ಞಾನವಾಗಿ ನಿರೂಪಿತವಾಗುತ್ತವೆ.
No shlokas available for this adhyaya yet.
It is a three-night observance tied to specific lunar dates, featuring regulated intake (often eka-bhakta), Viṣṇu/Janārdana-focused worship, mantra-japa (“Oṃ namo Vāsudevāya”), brāhmaṇa-feeding, and concluding dāna with a formal request to rectify any deficiency in performance.
The chapter assigns concrete worldly outcomes (wealth, prosperity, divine conveyance) to disciplined observances while also promising ultimate ends (attaining Viṣṇu’s abode or Brahman-state), showing ritual, charity, and austerity as a unified ladder from social well-being to liberation.