Adhyaya 188
Chapter 188: द्वादशीव्रतानि (The Dvādaśī-vows)
ಭಗವಾನ್ ಅಗ್ನಿ ದ್ವಾದಶೀ ವ್ರತಗಳ ಕ್ರಮಬದ್ಧ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿ, ಅವು ಭುಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಮುಕ್ತಿ—ಎರಡಕ್ಕೂ ಸಾಧನಗಳೆಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತಾನೆ. ಏಕಭುಕ್ತ (ಒಮ್ಮೆ ಊಟ), ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಅಯಾಚಿತವಾಗಿ (ಕೇಳದೆ) ದೊರಕಿದ ಅನ್ನ ಸ್ವೀಕಾರದೊಂದಿಗೆ ವ್ರತ ಆಚರಿಸಬೇಕು. ಚೈತ್ರ ಶುಕ್ಲ ದ್ವಾದಶಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಮದಮನಕಾರಿ ಹರಿಯನ್ನು ‘ಮದನ-ದ್ವಾದಶೀ’ಯಾಗಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು; ಮಾಘ ಶುಕ್ಲ ದ್ವಾದಶಿಯಲ್ಲಿ ‘ಭೀಮ-ದ್ವಾದಶಿಕಾ’; ಫಾಲ್ಗುಣ ಶುಕ್ಲ ದ್ವಾದಶಿಯಲ್ಲಿ ‘ಗೋವಿಂದ-ದ್ವಾದಶೀ’ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ವಿಧಿಗಳು ಸೂಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಆಶ್ವಯುಜದಲ್ಲಿ ‘ವಿಶೋಕ-ದ್ವಾದಶೀ’, ಭಾದ್ರಪದದಲ್ಲಿ ‘ಗೋವತ್ಸ-ದ್ವಾದಶೀ’ಯಲ್ಲಿ ಹಸು-ಕರು ಪೂಜೆಯಿಂದ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ ಮತ್ತು ಪುಣ್ಯವೃದ್ಧಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ‘ತಿಲ-ದ್ವಾದಶೀ’ಗೆ ನಿಖರ ಕಾಲಲಕ್ಷಣ—ಕೃಷ್ಣಪಕ್ಷ ದ್ವಾದಶೀ ಮಧ್ಯಾಹ್ನಾನಂತರ ಶ್ರವಣ ನಕ್ಷತ್ರ ಸಂಯೋಗ—ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿ, ಎಳ್ಳುಸ್ನಾನ, ಎಳ್ಳುಹೋಮ, ಎಳ್ಳುನೈವೇದ್ಯ, ಎಳ್ಳೆಣ್ಣೆ ದೀಪ, ತಿಲೋದಕ, ಎಳ್ಳುದಾನ ಇತ್ಯಾದಿ ಎಳ್ಳುಕೇಂದ್ರಿತ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸಿ, ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ “ಓಂ ನಮೋ ಭಗವತೇ ವಾಸುದೇವಾಯ” ಮಂತ್ರದಿಂದ ವಾಸುದೇವ ಪೂಜೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಮುಂದಾಗಿ ಷಟ್-ತಿಲ ದ್ವಾದಶೀ (ಸ್ವರ್ಗಫಲ), ನಾಮದ್ವಾದಶೀ (ಕೇಶವಾದಿ ನಾಮಕ್ರಮದಿಂದ ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ ಪೂಜೆ), ಸುಮತಿ-ಅನಂತ ದ್ವಾದಶಿಗಳು, ಕೃಷ್ಣಜಯ ನಮಸ್ಕಾರಸಹ ಸುಗತಿ ದ್ವಾದಶೀ ಉಲ್ಲೇಖವಾಗಿವೆ. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಪೌಷ ಶುಕ್ಲ ದ್ವಾದಶಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಪಪ್ರಾಪ್ತಿ-ಸಂಬಂಧ ವ್ರತಕಾಲವನ್ನು ಹೇಳಿ, ಮೋಕ್ಷಮುಖಿ ಧರ್ಮವನ್ನು ವಿಧಿಶಾಸ್ತ್ರದ ‘ಕರ್ಮವಿಜ್ಞಾನ’ವಾಗಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತದೆ.
Shlokas
No shlokas available for this adhyaya yet.
Frequently Asked Questions
It is the Kṛṣṇa-pakṣa Dvādaśī that occurs after midday (madhyāhna-samatītā) and is conjoined with the Śravaṇa nakṣatra; this conjunction is explicitly named Tiladvādaśī.
Sesame-based observances: bathing with sesame, sesame homa, sesame sweet offerings (tilamodaka) as naivedya, lighting a lamp with sesame oil, offering/gifting sesame-water, and donating sesame to Brahmins, followed by Vāsudeva worship with “Oṃ namo bhagavate vāsudevāya.”
Govatsa-dvādaśī; it is performed in the month of Bhādrapada, where the votary worships a cow along with her calf as part of the vow’s expiatory and merit-generating framework.
Nāmadvādaśī is a year-long worship of Hari using the divine names beginning with Keśava; the text states the performer becomes heaven-destined and does not become hell-bound.