Adhyaya 187
Ekādaśī-vrata (Observance of Ekādaśī)
ದಶಮೀ ವ್ರತದ ನಂತರವೇ ಅಗ್ನಿದೇವರು ಏಕಾದಶೀ ವ್ರತೋಪದೇಶವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿ, ಉಪವಾಸವನ್ನು ಭುಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಮುಕ್ತಿ ಎರಡನ್ನೂ ನೀಡುವ ನಿಯೋಜಿತ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸಾಧನವೆಂದು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ. ವ್ರತದ ಸಿದ್ಧತೆ ದಶಮಿಯಿಂದ—ನಿಯತಾಹಾರ, ಮಾಂಸವರ್ಜನೆ ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯದಿಂದ—ದೇಹ-ಮನಸ್ಸನ್ನು ಏಕಾದಶಿಗೆ ತಯಾರಿಸುವುದರಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಶುಕ್ಲ ಹಾಗೂ ಕೃಷ್ಣ ಪಕ್ಷಗಳ ಏಕಾದಶಿಯಲ್ಲಿ ಭೋಜನ ನಿಷಿದ್ಧ; ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಏಕಾದಶೀ ದ್ವಾದಶಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಯುಕ್ತವಾದಾಗ ಹರಿಸನ್ನಿಧಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಪಾರಣ (ಉಪವಾಸ ಮುರಿಯುವ ಸಮಯ) ನಿರ್ಣಾಯಕವೆಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ತಿಥಿ-ಭಾಗ ನಿಯಮಗಳಂತೆ ತ್ರಯೋದಶಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಪಾರಣ ಸಾಧ್ಯ; ಅದರ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ನೂರು ವೈದಿಕ ಯಜ್ಞಗಳಿಗೆ ಸಮವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ದಶಮೀ-ಮಿಶ್ರ ಏಕಾದಶಿಯನ್ನು ಆಚರಿಸಬಾರದು, ಅದು ಪ್ರತಿಕೂಲ ಫಲ ನೀಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಎಚ್ಚರಿಕೆ. ಕಮಲನಯನ ಅಚ್ಯುತನ ಶರಣು ಬೇಡಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸಂಕಲ್ಪ ಮಾಡಬೇಕು. ಶುಕ್ಲ ಏಕಾದಶಿಯಲ್ಲಿ ಪುಷ್ಯ ನಕ್ಷತ್ರ, ಹಾಗೆಯೇ ಶ್ರವಣ-ಯುಕ್ತ ಏಕಾದಶೀ/ದ್ವಾದಶೀ (ವಿಜಯಾ ತಿಥಿ) ಅತ್ಯಂತ ಶುಭ; ಫಾಲ್ಗುಣ-ಪುಷ್ಯ-ವಿಜಯಾದಲ್ಲಿ ಜೇನು ಮತ್ತು ಮಾಂಸ ವರ್ಜಿಸಿದರೆ ಕೋಟಿ-ಗುಣ ಪುಣ್ಯವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣುಪೂಜೆ ಸಮಗ್ರ ಉಪಕಾರವಾಗಿ ಐಶ್ವರ್ಯ, ಸಂತಾನ ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣುಲೋಕದಲ್ಲಿ ಗೌರವವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
Shlokas
No shlokas available for this adhyaya yet.
Frequently Asked Questions
One should eat in a regulated manner and abstain from meat and sexual intercourse, establishing bodily restraint as the precondition for a valid Ekādaśī fast.
By combining ethical restraint, precise calendrical discipline (tithi/nakṣatra rules), and Viṣṇu-bhakti through pūjā and śaraṇāgati, the vrata is taught as karma-purification that yields prosperity and social stability while directing the devotee toward liberation and Viṣṇu-loka.