
Caturthī-vratāni (Vows of the Fourth Lunar Day)
ಭಗವಾನ್ ಅಗ್ನಿ ಚತುರ್ಥೀ ಆಧಾರಿತ ವ್ರತಗಳನ್ನು ಕ್ರಮಬದ್ಧವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿ, ಇವು ಭುಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಮುಕ್ತಿ—ಎರಡೂ ಫಲಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಸಾಧನೆಗಳೆಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಪಾಠ/ಹಸ್ತಪ್ರತಿ-ಭೇದದ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಸೂಚನೆ, ನಂತರ ಮಾಸ-ತಿಥಿ ವಿಶೇಷ ವಿಧಿಗಳು. ಮಾಘ ಶುಕ್ಲ ಚತುರ್ಥಿಯಲ್ಲಿ ಉಪವಾಸ ಮತ್ತು ಪೂಜೆ; ಪೂಜೆಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ದೇವರ ‘ಗುಣ’ವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪಂಚಮೀವರೆಗೆ ಎಳ್ಳು-ಅನ್ನ ನೈವೇದ್ಯದಿಂದ ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ ನಿರ್ವಿಘ್ನ ಕಲ್ಯಾಣ; ಮೂಲಮಂತ್ರ “ಗಂ ಸ್ವಾಹಾ” ಮತ್ತು “ಗಾಮ್” ಮೊದಲಾದವುಗಳಿಂದ ಹೃದಯಾದಿ ಅಂಗನ್ಯಾಸ. “ಆಗಚ್ಛ ಉಲ್ಕಾ” ಮೂಲಕ ಆವಾಹನ, “ಗಚ್ಛ ಉಲ್ಕಾ” ಮೂಲಕ ವಿಸರ್ಜನ; ಗುಗ್ಗುಲು ಸುಗಂಧ, ಮೋದಕ ನೈವೇದ್ಯ, ಜೊತೆಗೆ ಗಣೇಶ-ಗಾಯತ್ರಿ ಶೈಲಿಯ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಮಂತ್ರ. ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಭಾದ್ರಪದ ಚತುರ್ಥಿಯ ಕೃಚ್ಛ್ರ, ಫಾಲ್ಗುಣ ಚತುರ್ಥಿಯ ರಾತ್ರಿ ಉಪವಾಸ ‘ಅವಿಘ್ನಾ’, ಚೈತ್ರ ಚತುರ್ಥಿಯಲ್ಲಿ ದಮನ/ದೂರ್ವೆಯಿಂದ ಗಣಪೂಜೆ—ಇವುಗಳನ್ನು ಮಂಗಳ ಮತ್ತು ಶುದ್ಧಿಯ ಉಪಾಯಗಳಾಗಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ।
No shlokas available for this adhyaya yet.
It specifies mantra-technology and ritual sequencing: the mūla-mantra “gaṁ svāhā,” its gāmādi application as hṛdaya and aṅga-mantras for nyāsa, and the precise āvāhana–visarjana formulas (“āgaccha ulkā” / “gaccha ulkā”) alongside prescribed offerings.
By presenting Caturthī vratas as disciplined, time-bound sādhana that removes obstacles (Avighnā), cultivates restraint (fasting/kṛcchra), and aligns ritual action with inner purification—thereby supporting both worldly stability (Bhukti) and liberation-oriented refinement (Mukti).