Adhyaya 178
Tṛtīyā-vratāni (Vows for the Third Lunar Day): Lalitā Tṛtīyā, Mūla-Gaurī Vrata, and Saubhāgya Observances
ಭಗವಾನ್ ಅಗ್ನಿ ದ್ವಿತೀಯಾ-ವ್ರತಗಳಿಂದ ತೃತೀಯಾ-ವ್ರತಗಳಿಗೆ ಸಾಗುತ್ತಾ, ಅವು ಭುಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಮುಕ್ತಿ ಎರಡನ್ನೂ ನೀಡುವವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಚೈತ್ರ ಶುಕ್ಲ ತೃತೀಯೆಯಂದು ಮೂಲ-ಗೌರೀ ವ್ರತ—ಗೌರಿಯ ಹರ (ಶಿವ) ವಿವಾಹಸ್ಮರಣೆ—ಎಳ್ಳುಸ್ನಾನ ಶುದ್ಧಿಯಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ, ಗೌರಿಯೊಂದಿಗೆ ಶಂಭುವಿನ ಸಂಯುಕ್ತ ಪೂಜೆ ‘ಸುವರ್ಣಫಲ’ ಮೊದಲಾದ ಮಂಗಳೋಪಚಾರಗಳಿಂದ ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಮಂತ್ರ-ನ್ಯಾಸ/ಅಂಗ-ನ್ಯಾಸದ ದೀರ್ಘ ಕ್ರಮ—ಪಾದದಿಂದ ಶಿರಸ್ಸಿನವರೆಗೆ ವಿವಿಧ ಅಂಗಗಳಲ್ಲಿ ದಿವ್ಯ ನಾಮ-ಶಕ್ತಿಗಳ ನಿಯೋಗ—ದೇಹಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ಶಿವ-ಶಕ್ತಿ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಏಕೀಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಪುಷ್ಪ, ಸುಗಂಧ ದ್ರವ್ಯಗಳು, ತಿಂಗಳವಾರು ಅರ್ಪಣಕ್ರಮ, ಮತ್ತು ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ದಾನವಿಧಿ—ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ದಂಪತಿಗೆ ಸತ್ಕಾರ, ವಸ್ತುಸಮೂಹ ದಾನ, ಹಾಗೂ ಗೋಸಹಿತ ಸ್ವರ್ಣ ಉಮಾ–ಮಹೇಶ್ವರ ಪ್ರತಿಮಾದಾನ—ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ವೈಶಾಖ, ಭಾದ್ರಪದ/ನಾಭಸ್ಯ, ಮಾರ್ಗಶೀರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಪರ್ಯಾಯ ಕಾಲಗಳು; ಎರಡನೇ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಪುನಃಪುನಃ ಪೂಜೆ ಮತ್ತು ಮೃತ್ಯುಂಜಯ ಜಪವೂ ಇದೆ. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಸೌಭಾಗ್ಯ ವ್ರತ (ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಫಾಲ್ಗುಣ ತೃತೀಯೆಯಲ್ಲಿ ಲವಣತ್ಯಾಗ) ಮತ್ತು ತೃತೀಯೆಗಳಲ್ಲಿನ ದೇವೀರೂಪಕ್ರಮ ಹೇಳಿ ಸೌಭಾಗ್ಯ ಹಾಗೂ ಸ್ವರ್ಗಫಲವನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತದೆ.
Shlokas
No shlokas available for this adhyaya yet.
Frequently Asked Questions
The chapter primarily teaches Tṛtīyā-vratas, especially Lalitā Tṛtīyā and the Mūla-Gaurī vrata, including a detailed mantra-nyāsa and concluding dāna; it also introduces the Saubhāgya-vrata for marital prosperity.
By embedding limb-wise mantra-nyāsa (a technical ritual technology) within Śiva–Śakti worship and ethical-social duties (honoring a brāhmaṇa couple and dāna), the chapter frames embodied discipline and generosity as means toward both prosperity (bhukti) and liberation (mukti).
Caitra śukla tṛtīyā is highlighted for Lalitā/Mūla-Gaurī; alternative performance months include Vaiśākha, Bhādrapada (Nābhasya), and Mārgaśīrṣa, with additional mentions of Māgha and Bhādra for Tṛtīyā-vrata practice.