Adhyaya 264

Verse 1

इत्य् आग्नेये महापुराणे देवपूजावैश्वदेवबलिर्नाम त्रिषष्ट्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः अथ चतुःषष्ठ्यधिअकद्विशततमो ऽध्यायः दिक्पालादिस्नानं अग्निर् उवाच सर्वार्थसाधनं स्नानं वक्ष्ये शान्तिकरं शृणु स्नापयेच्च सरित्तीरे ग्रहान् विष्णुं विचक्षणः

ಇಂತೆ ಅಗ್ನಿ ಮಹಾಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ‘ದೇವಪೂಜೆ, ವೈಶ್ವದೇವ ಮತ್ತು ಬಲಿ’ ಎಂಬ 263ನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತವಾಯಿತು. ಈಗ 264ನೇ ಅಧ್ಯಾಯ—‘ದಿಕ್ಪಾಲಾದಿಗಳ ಸ್ನಾನವಿಧಿ’ ಆರಂಭ. ಅಗ್ನಿ ಹೇಳಿದರು: “ಸರ್ವಾರ್ಥಸಾಧಕ ಹಾಗೂ ಶಾಂತಿಕರವಾದ ಸ್ನಾನವನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ, ಕೇಳು. ವಿವೇಕಿಯು ನದಿತೀರದಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣುವನ್ನೂ ಗ್ರಹದೇವತೆಗಳನ್ನೂ ಸ್ಮರಿಸಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಬೇಕು.”

Verse 2

सौरभेया इति क , घ , छ , ञ च पुष्पराशय इति ज , ट च देवालये ज्वरार्त्यादौ विनायकग्रहार्दिते विद्यार्थिनो ह्रदे गेहे जयकामस्य तीर्थके

‘ಸೌರಭೇಯಾ’ ಎಂಬ ನಾಮಸಮೂಹವು ಕ, ಘ, ಛ, ಞ ಅಕ್ಷರಗಳಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವವರಿಗೆ; ‘ಪುಷ್ಪರಾಶಯ’ ಎಂಬ ನಾಮಸಮೂಹವು ಜ ಮತ್ತು ಟ ಅಕ್ಷರಗಳಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವವರಿಗೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ, ಜ್ವರಾದಿ ಪೀಡೆಯಲ್ಲಿ, ವಿನಾಯಕಗ್ರಹಪೀಡಿತನಿಗೆ, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗೆ, ಹ್ರದದಲ್ಲಿ, ಮನೆಯಲ್ಲಿ, ಜಯಕಾಂಕ್ಷಿಗೆ ಹಾಗೂ ತೀರ್ಥಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಬೇಕು.

Verse 3

पद्मिन्यां स्नापयेन्नारीं गर्भो यस्याः स्रवेत्तथा अशोकसन्निधौ स्नायाज्जातो यस्या विनश्यति

ಗರ್ಭಸ್ರಾವವಾಗುತ್ತಿರುವ ಸ್ತ್ರೀಯನ್ನು ಪದ್ಮಸರೋವರದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸಬೇಕು. ಹಾಗೆಯೇ ಜನಿಸಿದ ಶಿಶು ಮರುಮರು ನಾಶವಾಗುವ ಸ್ತ್ರೀ ಅಶೋಕವೃಕ್ಷದ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಲಿ.

Verse 4

पुष्पार्थिनाञ्च पुष्पाढ्ये पुत्रार्थिनाञ्च सागरे गृहसौभाग्यकामानां सर्वेषां विष्णुसन्निधौ

ಪುಷ್ಪಾರ್ಥಿಗಳು ಪುಷ್ಪಸಮೃದ್ಧ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಲಿ; ಪುತ್ರಾರ್ಥಿಗಳು ಸಮುದ್ರವನ್ನು (ಸ್ನಾನಾರ್ಥ) ಆಶ್ರಯಿಸಲಿ; ಗೃಹಸೌಭಾಗ್ಯಕಾಮಿಗಳೂ ಸೇರಿ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ವಿಷ್ಣುಸನ್ನಿಧಿಯೇ ಫಲಪ್ರದ.

Verse 5

वैष्णवे रेवतीपुष्ये सर्वेषां स्नानमुत्तमं स्नानकामस्य सप्ताहम्पूर्वमुत्सादनं स्मृतं

ವೈಷ್ಣವ ದಿನದಲ್ಲಿ—ಚಂದ್ರನು ರೇವತಿ ಅಥವಾ ಪುಷ್ಯ ನಕ್ಷತ್ರದಲ್ಲಿರುವಾಗ—ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸ್ನಾನ ಅತ್ಯುತ್ತಮವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಸ್ನಾನಕಾಮಿಗೆ ಏಳು ದಿನಗಳ ಮುಂಚೆ ಉತ್ಸಾದನ (ಲೇಪನ-ಶೋಧನ) ಮಾಡುವುದು ಸ್ಮೃತಿಯಲ್ಲಿ ವಿಧಿಸಲಾಗಿದೆ.

Verse 6

पुनर् नवां रोचनाञ्च शताङ्गं गुरुणी त्वचं मधूकं रजनी द्वे च तगरन्नागकेशरम्

ಪುನರ್ನವಾ, ರೋಚನಾ, ಶತಾಂಗ, ಗುರುಣೀ ತ್ವಚೆ (ಬರ್ಕ್), ಮಧೂಕ, ರಜನೀ ಎರಡು ವಿಧ, ತಗರ ಮತ್ತು ನಾಗಕೇಶರ—ಇವನ್ನೂ (ಮಿಶ್ರಣದಲ್ಲಿ) ಸೇರಿಸಬೇಕು.

Verse 7

अम्बरीञ्चैव मञ्जिष्ठां मांसीयासकमर्दनैः प्रियङ्गुसर्षपं कुष्ठम्बलाम्ब्राह्मीञ्च कुङ्कुमं

ಅಂಬರೀ, ಮಂಜಿಷ್ಠಾ, ಮಾಂಸೀ, ಯಾಸಕ, ಮರ್ಧನ; ಹಾಗೆಯೇ ಪ್ರಿಯಂಗು, ಸಾಸಿವೆ, ಕುಷ್ಠ, ಬಲಾ, ಬ್ರಾಹ್ಮೀ ಮತ್ತು ಕುಂಕುಮ—ಇವನ್ನೂ (ಲೇಪದಲ್ಲಿ) ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

Verse 8

पञ्चगव्यं शक्तुमिश्रं उद्वर्त्य स्नानमाचरेत् मण्डले कर्णिकायाञ्च विष्णुं ब्राह्मणमर्चयेत्

ಪಂಚಗವ್ಯವನ್ನು ಶಕ್ತು (ಹುರಿದ ಯವದ ಹಿಟ್ಟು) ಜೊತೆಗೆ ಮಿಶ್ರ ಮಾಡಿ ದೇಹಕ್ಕೆ ಉಬಟನವಾಗಿ ಹಚ್ಚಿ ಶುದ್ಧಿಗಾಗಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಬೇಕು. ನಂತರ ಮಂಡಲದಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕರ್ಣಿಕೆಯಲ್ಲಿ, ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು ಸತ್ಕರಿಸಬೇಕು.

Verse 9

दक्षे वामे हरं पूर्वं पत्रे पूर्वादिके क्रमात् लिखेदिन्द्रादिकान्देवान् सायुधान् सहबान्धवान्

ಬಲ ಮತ್ತು ಎಡ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಹರ (ಶಿವ)ನನ್ನು ಬರೆಯಬೇಕು. ನಂತರ ಪದ್ಮದಳಗಳಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕಿನಿಂದ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಇಂದ್ರಾದಿ ದೇವರನ್ನು ಅವರ ಆಯುಧಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಾಗೂ ಸಹಚರ-ಬಂಧುಗಳೊಂದಿಗೆ ಚಿತ್ರಿಸಬೇಕು.

Verse 10

स्नानमण्डलकान् दिक्षु कुर्याच्चैव विदिक्षु च विष्णुब्रह्मेशशक्रादींस्तदस्त्राण्यर्च्य होमयेत्

ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಉಪದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸ್ನಾನಮಂಡಲಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕು. ವಿಷ್ಣು, ಬ್ರಹ್ಮ, ಈಶ (ಶಿವ), ಶಕ್ರ (ಇಂದ್ರ) ಮೊದಲಾದವರನ್ನು ಅವರ ಅಸ್ತ್ರಮಂತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಪೂಜಿಸಿ, ನಂತರ ಹೋಮ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 11

एकैकस्य त्वष्टशतं समिधस्तु तिलान् धृतं भद्रः सुभद्रः सिद्धार्थः कलसाः पुष्टिवर्धनाः

ಪ್ರತಿ ವಿಧಿಗೆ ಸಮಿಧೆಗಳು ಎಂಟುನೂರು ಇರಬೇಕು; ಎಳ್ಳು ಮತ್ತು ತುಪ್ಪವನ್ನು ಆಹುತಿಯಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಕಲಶಗಳು ‘ಭದ್ರ’, ‘ಸುಭದ್ರ’, ‘ಸಿದ್ಧಾರ್ಥ’ ಎಂದು—ಪೋಷಣೆ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸುವಂತೆ—ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 12

अमोघश्चित्रभानुश् च पर्जन्यो ऽथ सुदर्शनः स्थापयेत्तु वटानेनान् साश्विरुद्रमरुद्गणान्

‘ಅಮೋಘ’, ‘ಚಿತ್ರಭಾನು’, ‘ಪರ್ಜನ್ಯ’, ನಂತರ ‘ಸುದರ್ಶನ’—ಇವರನ್ನು ಈ ವಟ-ವಿನ್ಯಾಸ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು; ಜೊತೆಗೆ ಅಶ್ವಿನೀದ್ವಯ, ರುದ್ರ ಮತ್ತು ಮರುದ್ಗಣಗಳನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿ.

Verse 13

सहवाहनानिति घ , ज च विश्वे देवस् तथा दैत्या वसवो मुनयस् तथा आवेशयन्तु सुप्रीतास् तथान्या अपि देवताः

“ವಾಹನಗಳೊಡನೆ” — ‘ಘ’ ಮತ್ತು ‘ಜ’ ಎಂಬ ವಿಧಿಯೂ ಹಾಗೆಯೇ. ವಿಶ್ವೇದೇವರು, ದೈತ್ಯರು, ವಸುಗಳು, ಮುನಿಗಳು ಪ್ರಸನ್ನರಾಗಿ ಈ ಕರ್ಮ/ಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಲಿ; ಇತರ ದೇವತೆಗಳೂ ಹಾಗೆಯೇ ಪ್ರವೇಶಿಸಲಿ.

Verse 14

ओषधीर् निक्षिपेत् कुम्भे जयन्तीं विजयां जयां शतावरीं शतपुष्पां विष्णुक्रान्तापराजिताम्

ಕುಂಭದಲ್ಲಿ ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ಇಡಬೇಕು—ಜಯಂತೀ, ವಿಜಯಾ, ಜಯಾ, ಶತಾವರೀ, ಶತಪುಷ್ಪಾ ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣುಕ್ರಾಂತಾ (ಅಪರಾಜಿತಾ)।

Verse 15

ज्योतिष्मतीमतिबलाञ्चन्दनोशीरकेशरं कस्तूरिकाञ्च कर्पूरं बालकं पत्रकं त्वचं

ಜ್ಯೋತಿಷ್ಮತೀ, ಅತಿಬಲಾ, ಚಂದನ, ಉಶೀರ, ಕೇಸರ, ಕಸ್ತೂರಿ, ಕರ್ಪೂರ, ಬಾಲಕ, ಪತ್ರಕ ಮತ್ತು ತ್ವಚ—ಇವುಗಳನ್ನು ದ್ರವ್ಯಗಳಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

Verse 16

जातीफलं लवङ्गञ्च मृत्तिकां पञ्चगव्यकं भद्रपीठे स्थितं साध्यं स्नापयेयुर्द्विजा बलात्

ಜಾತೀಫಲ, ಲವಂಗ, ಮೃತ್ತಿಕೆ ಮತ್ತು ಪಂಚಗವ್ಯ ಸಹಿತ—ಭದ್ರಪೀಠದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾದ ಸಾಧ್ಯನಿಗೆ ದ್ವಿಜರು ದೃಢವಾಗಿ ಸ್ನಾಪನ/ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡಿಸಬೇಕು.

Verse 17

राजाभिषेकमन्त्रोक्तदेवानां होमकाः पृथक् पूर्णाहुतिन्ततो दत्वा गुरवे दक्षिणां ददेत्

ರಾಜಾಭಿಷೇಕ ಮಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಹೋಮಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು; ನಂತರ ಪೂರ್ಣಾಹುತಿ ನೀಡಿ ಗುರುವಿಗೆ ದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನು ನೀಡಬೇಕು.

Verse 18

इन्द्रो ऽभिषिक्तो गुरुणा पुरा दैत्यान् जघान ह दिक्पालस्नानङ्कथितं संग्रामादौ जयादिकं

ಗುರುದಿಂದ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಅಭಿಷಿಕ್ತನಾದ ಇಂದ್ರನು ದೈತ್ಯರನ್ನು ಹಿಂದೆ ಸಂಹರಿಸಿದನು. ಹೀಗಾಗಿ ದಿಕ್ಪಾಲ-ಸ್ನಾನವು ಉಪದೇಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ; ಅದು ಯುದ್ಧಾರಂಭದಲ್ಲೇ ಜಯಾದಿ ಶುಭಫಲ ನೀಡುತ್ತದೆ.