Adhyaya 95

Verse 1

इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये शिलान्यासकथनं नाम चतुर्णवतितमो ऽध्यायः अथ पञ्चनवतितमो ऽध्यायः प्रतिष्ठा सामग्रीविधानं ईश्वर उवाच वक्ष्ये लिङ्गप्रतिष्ठां च प्रासादे भुक्तिमुक्तिदां ताश् चरेत् सर्वदा मुक्तौ भुक्तौ देवदिने सति

ಇಂತೆ ಆದಿಮಹಾಪುರಾಣವಾದ ಆಗ್ನೇಯಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ‘ಶಿಲಾನ್ಯಾಸಕಥನ’ ಎಂಬ ತೊಂಬತ್ತನಾಲ್ಕನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತವಾಯಿತು. ಈಗ ತೊಂಬತ್ತೈದನೇ ಅಧ್ಯಾಯ—‘ಪ್ರತಿಷ್ಠಾ-ಸಾಮಗ್ರಿವಿಧಾನ’ ಆರಂಭ. ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು—ಪ್ರಾಸಾದದಲ್ಲಿ ಲಿಂಗಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ; ಅದು ಭೋಗ ಮತ್ತು ಮೋಕ್ಷ ಎರಡನ್ನೂ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಶುಭ ದೇವದಿನವಿದ್ದಾಗ ಭೋಗ-ಮುಕ್ತಿಸಿದ್ಧಿಗಾಗಿ ಈ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ಸದಾ ಆಚರಿಸಬೇಕು.

Verse 2

विना चैत्रेण माघादौ प्रतिष्ठा मासपञ्चके रक्तातिरक्तदोषघ्न इति छ रक्तात्रिरक्तदोषघ्ने इति ख सन्तिष्ठास्मिन्नीशरूपिणीति घ शर्परूपिणीति ज तत्त्वे तत्त्वत्रयमिति घ सर्वदा मुक्तौ देवादेवे ग्रहे सतीति घ सर्वदा मुक्त्यै भुक्त्यै दैवदिने सतीति ङ गुरुशुक्रोदये कार्या प्रथमे करणेत्रये

ಚೈತ್ರವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಮಾಘದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ಐದು ತಿಂಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆ ಮಾಡಬೇಕು. ‘ರಕ್ತ/ಅತಿರಕ್ತ’ ಎಂಬ ದೋಷ ಶಮನವಾದಾಗಲೇ ಈ ಕಾರ್ಯ ಮಾಡಬೇಕು. ಇಲ್ಲಿ ದೇವತೆಯನ್ನು ಈಶರೂಪಿಣಿಯಾಗಿ (ಅಥವಾ ಪಾಠಾಂತರದಿಂದ ಶರ್ಪರೂಪಿಣಿಯಾಗಿ) ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು. ತತ್ತ್ವಚಿಂತನೆಗೆ ತತ್ತ್ವತ್ರಯವನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು. ಮೋಕ್ಷಾರ್ಥ ಶುಭ/ದೈವ ಗ್ರಹಗಳ ಉಪಸ್ಥಿತಿ ಸದಾ ಮಂಗಳ; ಭೋಗ-ಮೋಕ್ಷ ಎರಡಕ್ಕೂ ದೈವದಿನವು ಶುಭ. ಗುರು-ಶುಕ್ರೋದಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮೊದಲ ಮೂರು ಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಈ ವಿಧಿ ನೆರವೇರಬೇಕು.

Verse 3

शुक्लपक्षे विशेषेण कृष्णे वा पञ्चमन्दिनं चतुर्थीं नवमीं षष्ठीं वर्जयित्वा चतुर्दशीं

ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ—ಕೃಷ್ಣಪಕ್ಷದಲ್ಲಿಯೂ—ಪಂಚಮಿ ತಿಥಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಕರ್ಮ ಮಾಡಬೇಕು. ಚತುರ್ಥಿ, ನವಮಿ, ಷಷ್ಠಿ ಮತ್ತು ಚತುರ್ದಶಿ ತಿಥಿಗಳನ್ನು ವರ್ಜಿಸಬೇಕು.

Verse 4

शोभनास्तिथयः शषाः क्रूरवारविवर्जिताः शतभिषा धनिष्ठार्द्रा अनुरोधोत्तरत्रयं

ಶುಭ ತಿಥಿಗಳು ಆರು; ಆದರೆ ಕ್ರೂರ ವಾರಗಳನ್ನು ವರ್ಜಿಸಬೇಕು. ಶುಭ ನಕ್ಷತ್ರಗಳು—ಶತಭಿಷಾ, ಧನಿಷ್ಠಾ, ಆರ್ಧ್ರಾ, ಅನುರಾಧಾ ಮತ್ತು ಉತ್ತರತ್ರಯ (ಉತ್ತರ, ಉತ್ತರಾಷಾಢಾ, ಉತ್ತರಾಭಾದ್ರ).

Verse 5

रोहिणी श्रवणश्चेति स्थिरारम्भे महोदयाः लग्नञ्च कुम्भसिंहालितुलास्त्रीवृषधन्विनां

ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಉಳಿಯುವ ಕಾರ್ಯಾರಂಭಕ್ಕೆ ರೋಹಿಣೀ ಮತ್ತು ಶ್ರವಣ ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಮಹಾಶುಭ; ಹಾಗೆಯೇ ಕುಂಭ, ಸಿಂಹ, ತುಲಾ, ಕನ್ಯಾ, ವೃಷಭ, ಧನು ಲಗ್ನಗಳೂ ಶುಭವೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತವೆ।

Verse 6

शस्तो जीवो नवर्क्षेषु सप्तस्थानेषु सर्वदा बुधः षडष्टदिक्सप्ततुर्येषु विनर्तुं शितः

ನವಮ ರಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಗುರು ಶುಭ, ಮತ್ತು ಸಪ್ತಮ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಸದಾ ಹಿತಕರ; ಬುಧ ಷಷ್ಠ ಹಾಗೂ ಅಷ್ಟಮ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಶುಭ; ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಶುಕ್ರನು ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ—ಅಂದರೆ ಸಪ್ತಮ ಮತ್ತು ಚತುರ್ಥ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ—ಶುಭವೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು।

Verse 7

सप्तर्तुत्रिदशादिस्थः शशाङ्कोबलदः सदा रविर्दशत्रिषट्संस्थो राहुस्त्रिदशषड्गतः

ಚಂದ್ರನು ಸಪ್ತಮ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿಯೂ ತ್ರಿಂಶಾಂಶದ ಆದಿಯಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಸದಾ ಬಲ ನೀಡುತ್ತಾನೆ. ಸೂರ್ಯನು ದಶಮ, ತೃತೀಯ, ಷಷ್ಠ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತಾನೆ; ರಾಹು ತ್ರಿಂಶಾಂಶ ಮತ್ತು ಷಷ್ಠದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ।

Verse 8

षट्त्रिस्थानगताः शस्ता मन्दाङ्गारार्ककेतवः शुभ्राः क्रूरश् च पापाश् च सर्व एकादशस्थिताः

ಶನಿ, ಮಂಗಳ, ಸೂರ್ಯ ಮತ್ತು ಕೇತು ಷಷ್ಠ ಹಾಗೂ ತೃತೀಯ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಇದ್ದರೆ ಶುಭವೆಂದು ಪರಿಗಣನೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಎಲ್ಲಾ ಗ್ರಹಗಳು—ಶುಭ, ಕ್ರೂರ ಅಥವಾ ಪಾಪ—ಏಕಾದಶ ಸ್ಥಾನಗಳ ಅನುಸಾರ ಫಲಪ್ರದವೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ।

Verse 9

एषां दृष्टिर्मुनौ पूर्णा त्वार्धिकी ग्रहभूतयोः पादिकी रामदिक्स्थाने चतुरष्टौ पादवर्जिता

ಇವರ ದೃಷ್ಟಿ ಮುನಿ (ಅಂದರೆ ಸಪ್ತಮ) ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣ; ಗ್ರಹ ಮತ್ತು ಭೂತಗಳಿಗೆ ಅದು ಅರ್ಧದೃಷ್ಟಿ. ರಾಮದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಇದ್ದರೆ ಪಾದದೃಷ್ಟಿ; ಚತುರ್ಥ ಮತ್ತು ಅಷ್ಟಮದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪಾದ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ (ಪಾದವರ್ಜಿತವಾಗಿ) ಇರುತ್ತದೆ।

Verse 10

पादान्यूनचतुर्नाडी भोगः स्यान्मीनमेषयोः वृषकुम्भौ च भुञ्जाते चतस्रः पादवर्जिताः

ಮೀನ ಮತ್ತು ಮೇಷ ರಾಶಿಗಳಿಗೆ ಭೋಗಮಾನ ನಾಲ್ಕು ನಾಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪಾದ ಕಡಿಮೆ; ವೃಷಭ ಮತ್ತು ಕುಂಭಕ್ಕೂ ನಾಲ್ಕು ನಾಡಿಗಳು, ಒಂದು ಪಾದ ವರ್ಜಿತ।

Verse 11

मकरो मिथुनं पञ्च चापालिहरिकर्कटाः पादीनाः षट् तुलाकन्ये घटिकाः सार्धपञ्च च

ಮಕರ ಮತ್ತು ಮಿಥುನ ರಾಶಿಗಳಿಗೆ ಐದು (ಮಾನ); ಧನು, ಮೇಷ, ಸಿಂಹ, ಕರ್ಕಟಗಳಿಗೆ ಆರು ಪಾದಗಳು; ತುಲಾ ಮತ್ತು ಕನ್ಯೆಗೆ ಸಾರ್ಧಪಂಚ ಘಟಿಕೆಗಳು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ।

Verse 12

इक्सप्तषड् विनेति ख सप्तायत्रिदशादिस्थ इति ख छ च बुधः षडष्टदिगित्यादिः, बलदः सदा इत्य् अन्तः पाठो ग पुस्तके नास्ति एवं दृष्टिवले पूर्णादिति छ एवं दृष्टिवले पूर्णेति ख वस्वष्टौ इति ख, छ च केशरी वृषभः कुम्भः स्थिराः स्युः सिद्धिदायकाः चरा धनुस्तुलामेषा द्विःस्वभावास्तृतीयकाः

ಸಿಂಹ, ವೃಷಭ, ಕುಂಭ ಸ್ಥಿರ ರಾಶಿಗಳು; ಇವು ಸಿದ್ಧಿದಾಯಕವೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಧನು, ತುಲಾ, ಮೇಷ ಚರ ರಾಶಿಗಳು; ಮೂರನೇ ಗುಂಪು ದ್ವಿಸ್ವಭಾವ ರಾಶಿಗಳು।

Verse 13

शुभः शुभग्रहैर् दृष्टः शस्तो लग्नःशुभाश्रितः गुरुशुक्रबुधे युक्तो लग्नो दद्याद्बलायुधी

ಶುಭ ಗ್ರಹಗಳ ದೃಷ್ಟಿಯುಳ್ಳ ಲಗ್ನ ಶುಭ; ಶುಭ ರಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಿತ ಲಗ್ನ ಶಸ್ತ. ಲಗ್ನದಲ್ಲಿ ಗುರು, ಶುಕ್ರ, ಬುಧ ಯುಕ್ತರಾದರೆ ಅದು ಬಲ ಮತ್ತು ಆಯುಧ-ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ।

Verse 14

राज्यं शौर्यं बलं पुत्रान् यशोधर्मादिकं बहु प्रथमः सप्तमस्तुर्यो दशमः केन्द्र उच्यते

ರಾಜ್ಯ, ಶೌರ್ಯ, ಬಲ, ಪುತ್ರರು, ಯಶಸ್ಸು, ಧರ್ಮ ಇತ್ಯಾದಿ ಅನೇಕ ಫಲಗಳು ಕೇಂದ್ರಗಳಿಂದ ಸೂಚಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ; ಪ್ರಥಮ, ಚತುರ್ಥ, ಸಪ್ತಮ, ದಶಮ ಭಾವಗಳನ್ನು ಕೇಂದ್ರಗಳು ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ।

Verse 15

गुरुशुक्रबुधास्तत्र सर्वसिद्धिप्रसादकाः त्र्येकादशचतुर्थस्था लग्नात् पापग्रहाः शुभाः

ಅಲ್ಲಿ ಗುರು, ಶುಕ್ರ, ಬುಧರು ಸರ್ವಸಿದ್ಧಿಗಳ ಅನುಗ್ರಹದಾತರು. ಲಗ್ನದಿಂದ 3ನೇ, 11ನೇ ಅಥವಾ 4ನೇ ಭಾವದಲ್ಲಿದ್ದರೆ ಪಾಪಗ್ರಹಗಳೂ ಶುಭಫಲ ನೀಡುವವರಾಗುತ್ತಾರೆ.

Verse 16

अतोप्यनीचकर्माथं योज्यास्तिथ्यादयो बुधैः धाम्नः पञ्चगुणां भूमिं त्यक्त्वा वा धानसम्मितां

ಇದಕ್ಕೂ ಮೀರಿಸಿ, ಉಪಕರ್ಮಗಳಿಗಾಗಿ ಪಂಡಿತರು ‘ಸ್ಥಿತಿ’ ಮೊದಲಾದ ಉಪಾಂಗಗಳನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಬೇಕು; ಮುಖ್ಯ ಧಾಮದ ಐದುಪಟ್ಟು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಅಥವಾ ‘ಧಾನ’ ಪ್ರಮಾಣದಿಂದ ಅಳೆಯಲಾದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು।

Verse 17

हस्ताद् द्वादशसोपानात् कुर्यान्मण्डमग्रतः चतुरस्रं चतुर्द्वारं स्नानार्थन्तु तदर्धतः

ಒಂದು ಹಸ್ತದಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ಹನ್ನೆರಡು ಮೆಟ್ಟಿಲಿನ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮಂಟಪ/ವೇದಿಕೆ ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕು; ಅದು ಚತುರಸ್ರವಾಗಿದ್ದು ನಾಲ್ಕು ದ್ವಾರಗಳಿರಲಿ. ಸ್ನಾನಾರ್ಥವಾಗಿ ಅದರ ಅರ್ಧ ಪ್ರಮಾಣ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 18

एकास्यं चतुरास्यं वा रौद्र्यां प्राच्युत्तरेथवा हास्तिको दशहस्तो वै मण्डपोर्ककरो ऽथवा

ಅದನ್ನು ಏಕಮುಖ ಅಥವಾ ಚತುರ್ಮುಖ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮಾಡಬಹುದು; ರೌದ್ರ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವ ಅಥವಾ ಉತ್ತರಾಭಿಮುಖವಾಗಿ. ಗಜಮುಖವಾಗಿರಬಹುದು, ಅಥವಾ ದಶಹಸ್ತ (ಹತ್ತು ಭುಜಗಳ) ಆಗಿರಬಹುದು; ಇಲ್ಲವೇ ಮಂಟಪಧಾರಿಯಾಗಲಿ, ಅಥವಾ ಅರ್ಕ (ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ) ಧಾರಿಯಾಗಲಿ.

Verse 19

द्विहस्तोत्तरया वृद्ध्या शेषं स्यान्मण्डपाष्टकं , घ , छ च त्यक्त्वा वा चापसम्मितामिति ख त्यक्त्वा वा रामसम्मितामिति छ हस्ताद्वा दशसोपानादिति ख हस्तान् वा दश सोपानादिति ख स्नानार्हं चेति ङ प्राच्युतरे तथेति ङ द्विहस्तोत्तरयावृत्त्या इति घ वेदी चतुष्करा मध्ये कोणस्तम्भेन संयुता

ಪ್ರತಿ ಬಾರಿ ಎರಡು ಹಸ್ತಗಳ ಹೆಚ್ಚಳದಂತೆ ಉಳಿದ ಪ್ರಮಾಣಗಳು ‘ಮಂಟಪಾಷ್ಟಕ’ (ಎಂಟು ವಿಧದ ಮಂಟಪ ಪ್ರಮಾಣಗಳು) ಆಗುತ್ತವೆ. ವೇದಿ ಚತುರಸ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಕೋಣಸ್ತಂಭ (ಕೋಣ-ಸ್ತಂಭ)ದಿಂದ ಸಂಯುಕ್ತವಾಗಿರಬೇಕು.

Verse 20

वेदीपादान्तरं त्यक्त्वा कुण्डानि नव पञ्च वा एकं वा शिवकाष्ठायां प्राच्यां वा तद्गुरोः परं

ವೇದಿಯ ಪಾದಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಯೋಗ್ಯ ಅಂತರವನ್ನು ಬಿಡಿಸಿ, ಗುರುದೇಶಾನುಸಾರ ಶುಭ (ಶಿವ) ಕಾಷ್ಠಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಒಂಬತ್ತು, ಐದು ಅಥವಾ ಒಂದೇ ಕುಂಡವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು।

Verse 21

मुष्टिमात्रं शतार्धे स्याच्छते चारत्रिमात्रकं हस्तं सहस्रहोमे स्यान्नियुते तु द्विहास्तिकं

ಐವತ್ತು ಆಹುತಿಗಳಿಗೆ ದ್ರವ್ಯಪ್ರಮಾಣ ಮুষ্টಿಮಾತ್ರ; ನೂರು ಆಹುತಿಗಳಿಗೆ ಒಂದು ರಾತ್ರಿಪ್ರಮಾಣ; ಸಹಸ್ರಹೋಮಕ್ಕೆ ಹಸ್ತಪ್ರಮಾಣ; ನಿಯುತ (ಹತ್ತು ಸಾವಿರ) ಹೋಮಕ್ಕೆ ದ್ವಿಹಸ್ತಪ್ರಮಾಣವಾಗಿರಬೇಕು।

Verse 22

लक्षे चतुष्कारं कुण्डं कोटिहोमे ऽष्टहस्तकं भगाभमग्नौ खण्डेन्दु दक्षे त्र्यस्रञ्च नैरृते

ಲಕ್ಷ ಆಹುತಿಗಳ ವಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಕುಂಡವು ಚತುಷ್ಕೋಣ (ಚೌಕ)ವಾಗಿರಬೇಕು; ಕೋಟಿಹೋಮದಲ್ಲಿ ಅದರ ಪ್ರಮಾಣ ಅಷ್ಟಹಸ್ತವಾಗಿರಬೇಕು। ಆಗ್ನೇಯದಲ್ಲಿ ಭಗಾಕಾರ, ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಖಂಡೇಂದುಸಮಾನ, ನೈಋತ್ಯದಲ್ಲಿ ತ್ರ್ಯಸ್ರ (ತ್ರಿಭುಜ) ಎಂದು ವಿಧಿಸಲಾಗಿದೆ।

Verse 23

षडस्रं वायवे पद्मं सौम्ये चाष्टास्रकं शिवे तिर्यक्पातशिवं खातमूर्ध्वं मेखलया सह

ವಾಯುವಿಗಾಗಿ ಷಡಸ್ರ ಪದ್ಮ, ಸೌಮ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಅಷ್ಟಾಸ್ರ, ಮತ್ತು ಶಿವನಿಗಾಗಿ ತಿರ್ಯಕ್ಪಾತಯುಕ್ತ ಆಕೃತಿಯನ್ನು ಬರೆಯಬೇಕು। ಅದು ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಖಾತ (ಖಾಲಿ)ಯಾಗಿ, ಮೇಲ್ಮುಖ ಶಿರಸ್ಸುಳ್ಳದಾಗಿ, ಮೇಖಲೆಯೊಂದಿಗೆ ರಚಿಸಬೇಕು।

Verse 24

तद्वहिर्मेखलास्तिस्रो वेदवह्नियमाङ्गुलैः अङ्गुलैः षड्भिरेका वा कुण्डाकारास्तु मेखलाः

ಅದರ ಹೊರಭಾಗದಲ್ಲಿ ವೇದಿ ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿಗೆ ನಿಗದಿಯಾದ ಅಂಗುಲ ಪ್ರಮಾಣದಂತೆ ಮೂರು ಮೇಖಲೆಗಳು ಇರಬೇಕು; ಅಥವಾ ಆರು ಅಂಗುಲ ಪ್ರಮಾಣದ ಒಂದೇ ಮೇಖಲೆಯೂ ಇರಬಹುದು। ಮೇಖಲೆಗಳು ಕುಂಡದ ಆಕಾರಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿರಬೇಕು।

Verse 25

तासामुपरि योनिः स्यान्मध्ये ऽश्वत्थदलाकृतिः उच्छ्रायेणाङ्गुलं तस्माद्विस्तारेणाङ्गुलाष्टकं

ಅವುಗಳ (ಪೂರ್ವೋಕ್ತ ಲಕ್ಷಣಗಳ) ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಯೋನಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು; ಅದರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಶ್ವತ್ಥ ಎಲೆಯಾಕಾರದ ರೂಪ ಇರಬೇಕು. ಎತ್ತರ ಒಂದು ಅಂಗುಲ, ಅಗಲ ಎಂಟು ಅಂಗುಲವಾಗಿರಲಿ.

Verse 26

दैर्घ्यं कुण्डार्धमानेन कुण्डकण्ठसमो ऽधरः पूर्वाग्नियाम्यकुण्डानां योनिः स्यादुत्तरानना

ಅದರ ಉದ್ದವನ್ನು ಕುಂಡದ ಅರ್ಧಮಾನದಂತೆ ಅಳೆಯಬೇಕು; ಕೆಳಗಿನ (ಹಿಂಭಾಗದ) ಭಾಗವು ಕುಂಡಕಂಠಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾಗಿರಲಿ. ಪೂರ್ವ, ಆಗ್ನೇಯ (ಅಗ್ನಿ) ಮತ್ತು ಯಾಮ್ಯ (ದಕ್ಷಿಣ) ಕುಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಯೋನಿಯ ಮುಖ ಉತ್ತರಾಭಿಮುಖವಾಗಿರಬೇಕು.

Verse 27

पूर्वानना तु शेषाणामैशान्ये ऽन्यतरा तयोः इति ङ द्विहस्तकमिति ख खद्गाभमग्नौ इति ख , ग , ङ , छ च पद्मे इति ख , घ च तिर्यक् पातसममूर्ध्वमिति ख , ग , घ च वेदवह्नियवाङ्गुलैर् इति घ तस्य विस्तरेणाङ्गुलाष्टकमिति घ कुण्डानां यश् चतुर्विंशो भागः सोङ्गुल इत्य् अतः

ಉಳಿದ ಕುಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ ಪೂರ್ವಾಭಿಮುಖವಾಗಿರಲಿ; ಈಶಾನ್ಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪರ್ಯಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು (ಙ-ಪಾಠ) ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಮಾಣ ಎರಡು ಹಸ್ತಗಳು (ಖ-ಪಾಠ). ಖಡ್ಗಾಕಾರದ ಕುಂಡಕ್ಕೆ ಅಗ್ನಿಕರ್ಮದಲ್ಲಿ (ಖ, ಗ, ಙ, ಛ) ವಿಧಿ, ಪದ್ಮಾಕಾರದ ಕುಂಡಕ್ಕೆ (ಖ, ಘ) ವಿಧಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಮೇಲೇಳುವ ಎತ್ತರವು ಅಡ್ಡವಾಗಿ ಇಳಿಯುವ ಢಾಳಿಗೆ ಸಮವಾಗಿರಬೇಕು (ಖ, ಗ, ಘ). ಪ್ರಮಾಣಗಳು ವೇದ-, ವಹ್ನಿ-, ಯವ- ಮತ್ತು ಅಂಗುಲ ಘಟಕಗಳಿಂದ ನಿರ್ಣಯಿಸಬೇಕು (ಘ); ಅಗಲವು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಎಂಟು ಅಂಗುಲ (ಘ). ಆದ್ದರಿಂದ ಕುಂಡದ ಇಪ್ಪತ್ತ್ನಾಲ್ಕನೇ ಭಾಗವೇ ‘ಅಂಗುಲ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.

Verse 28

प्लक्षोदुम्वरकाश्वत्थवटजास्तोरणाः क्रमात् शान्तिभूतिबलारोग्यपूर्वाद्या नामतः क्रमात्

ಕ್ರಮವಾಗಿ ಪ್ಲಕ್ಷ, ಉದುಂಬರ, ಕಾಶ್ವತ್ಥ (ಅಶ್ವತ್ಥ) ಮತ್ತು ವಟ ವೃಕ್ಷಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದ ತೋರಣಗಳು ಕ್ರಮೇಣ ‘ಶಾಂತಿ’, ‘ಭೂತಿ’, ‘ಬಲ’, ‘ಆರೋಗ್ಯ’ ಎಂಬ ಹೆಸರುಗಳಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿವೆ.

Verse 29

पञ्चषट्सप्तहस्तानि हस्तखातस्थितानि च तदर्धविस्तराणि स्युर्युतान्याम्रदलादिभिः

ತೋರಣಗಳು ಐದು, ಆರು ಅಥವಾ ಏಳು ಹಸ್ತ ಉದ್ದವಾಗಿರಬೇಕು; ಒಂದು ಹಸ್ತ ಆಳದ ಹೊಂಡದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು. ಅವುಗಳ ಅಗಲವು ಅದರ ಅರ್ಧವಾಗಿರಲಿ, ಮತ್ತು ಮಾವಿನ ಎಲೆಗಳು ಮೊದಲಾದವುಗಳಿಂದ ಜೋಡಿಸಿ/ಮುಚ್ಚಿರಲಿ.

Verse 30

इन्द्रायुधोपमा रक्ता कृष्णा धूम्रा शशिप्रभा शुक्लाभा हेमवर्णा च पताका स्फाटिकोपमा

ಧ್ವಜವು ಇಂದ್ರಧನುಸ್ಸಿನಂತೆ ಅಥವಾ ರಕ್ತವರ್ಣ, ಕೃಷ್ಣ, ಧೂಮ್ರ, ಶಶಿಪ್ರಭ, ಶುಕ್ಲದೀಪ್ತ, ಅಥವಾ ಹೇಮವರ್ಣವಾಗಿರಬಹುದು; ಅದರ ಪತಾಕಾಗ್ರಭಾಗವು ಸ್ಫಟಿಕಸಮಾನವಾಗಿಯೂ ಕಾಣಬೇಕು.

Verse 31

पूर्वादितोब्जजे रक्ता नीलानन्तस्य नैरृते पञ्चहस्तास्तदर्धाश् च ध्वजा दीर्घाश् च विस्तराः

ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕಿನಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ಧ್ವಜಗಳು ರಕ್ತವರ್ಣವಾಗಿರಲಿ; ನೈಋತ್ಯ (ದಕ್ಷಿಣ-ಪಶ್ಚಿಮ) ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ನೀಲವರ್ಣವಾಗಿರಲಿ. ಅವುಗಳ ಉದ್ದ ಐದು ಹಸ್ತ, ಅಗಲ ಅದರ ಅರ್ಧ; ಹೀಗೆ ಧ್ವಜಗಳು ದೀರ್ಘವೂ ಸಮಚಿತ್ತ ವಿಸ್ತಾರವೂ ಹೊಂದಿರಬೇಕು.

Verse 32

हस्तप्रदेशिता दण्डा ध्वजानां पञ्चहस्तकाः वल्मीकाद्दन्तिदन्ताग्रात्तथा वृषभशृङ्गतः

ದಂಡ (ಧ್ವಜಸ್ತಂಭ) ಕೈಯ ವಿಸ್ತಾರದಿಂದ ಅಳೆಯಬೇಕು; ಧ್ವಜಗಳ ದಂಡ ಐದು ಹಸ್ತ ಉದ್ದವಾಗಿರಬೇಕು. (ಅಳತೆಯ) ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ವಲ್ಮೀಕದಿಂದ, ಆನೆಯ ದಂತಾಗ್ರದಿಂದ, ಹಾಗೆಯೇ ವೃಷಭಶೃಂಗದಿಂದ ಪಡೆಯಬೇಕು.

Verse 33

पद्मषण्डाद्वराहाञ्च गोष्ठादपि चतुष्पथात् मृत्तिका द्वादश ग्राह्या वैकुण्ठेष्टौ पिनाकिनि

ಪದ್ಮವನದಿಂದ, ವರಾಹಸಂಬಂಧಿತ ಸ್ಥಳದಿಂದ, ಗೋಶಾಲೆಯಿಂದ, ಹಾಗೆಯೇ ಚತುಷ್ಪಥ (ನಾಲ್ಕು ದಾರಿಗಳ ಸಂಗಮ)ದಿಂದ—ಈ ನಿಯತ ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳಗಳಿಂದ ಹನ್ನೆರಡು ಭಾಗ ಶುದ್ಧ ಮೃತ್ತಿಕೆಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಬೇಕು; ಹೇ ವೈಕುಂಠಪ್ರಿಯ, ಹೇ ಪಿನಾಕಧಾರಿ.

Verse 34

न्यग्रोधोदुम्वराश्वत्थचूतजम्वुत्वगुद्भवं कषायपञ्चकं ग्राह्यमार्तवञ्च फलाष्टकं

ನ್ಯಗ್ರೋಧ (ವಟ), ಉದುಂಬರ, ಅಶ್ವತ್ಥ (ಅರಳಿ), ಚೂತ (ಮಾವು), ಜಂಬೂ—ಇವುಗಳ ತ್ವಗುದ್ಭವ ದ್ರವ್ಯಗಳಿಂದ ‘ಕಷಾಯಪಂಚಕ’ವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಬೇಕು. ಜೊತೆಗೆ ‘ಫಲಾಷ್ಟಕ’ ಮತ್ತು ‘ಆರ್ತವ’ ಎಂಬ ದ್ರವ್ಯವನ್ನೂ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

Verse 35

तीर्थाम्भांसि सुगन्धीनि तथा सर्वौषधीजलं शस्तं पुष्पफलं वक्ष्ये रत्नगोशृङ्गवारि च

ತೀರ್ಥಗಳ ಪವಿತ್ರ ಜಲಗಳು, ಸುಗಂಧ ಜಲಗಳು ಹಾಗೂ ಎಲ್ಲ ಔಷಧಿಗಳಿಂದ ಸಂಯುಕ್ತವಾದ ಜಲವು ಪ್ರಶಸ್ತವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಪುಷ್ಪ-ಫಲಗಳ ಪ್ರಯೋಗವನ್ನೂ, ರತ್ನಸಂಬಂಧಿತ ಜಲವನ್ನೂ ಮತ್ತು ಗೋಶೃಂಗದಿಂದ ಗ್ರಹಿಸಿದ ಜಲವನ್ನೂ ನಾನು ವಿವರಿಸುವೆನು.

Verse 36

स्नानायापाहरेत् पञ्च पञ्चगव्यामृतं तथा पिष्टनिर्मितवस्त्रादिद्रव्यं निर्मञ्जनाय च

ಸ್ನಾನಾರ್ಥವಾಗಿ ಪಂಚಗವ್ಯವನ್ನೂ ಪಂಚಗವ್ಯಾಮೃತವನ್ನೂ ತರಬೇಕು. ನಿರ್ಮಂಜನ (ಶುದ್ಧೀಕರಣ/ಘರ್ಷಣೆ)ಕ್ಕಾಗಿ ಪಿಷ್ಟದಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ವಸ್ತ್ರಾದಿ ದ್ರವ್ಯಗಳನ್ನೂ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಬೇಕು.

Verse 37

वल्मीकाद्धस्तिदन्ताग्रात्तयेति छ तीर्थतोयसुगन्धीनि इति ङ वर्गे गोशृङ्गवारि चेति छ स्नानायोपहरेदिति ख , छ , घ च पिष्टनिर्मितरुद्रादिद्रव्यं निर्मञ्जनायेति ग पिष्टनिर्मितवज्रादिकं निर्मथनायेति ज सहस्रशुषिरं कुम्भं मण्डलाय च रोचना शतमोषधिमूलानां विजया लक्ष्मणा बला

ವಲ್ಮೀಕದ ಮಣ್ಣನ್ನೂ ಆನೆಯ ದಂತದ ಅಗ್ರಭಾಗವನ್ನೂ ತರಬೇಕು; ತೀರ್ಥಗಳ ಸುಗಂಧ ಜಲಗಳನ್ನೂ ಗೋಶೃಂಗದಿಂದ ಗ್ರಹಿಸಿದ ಜಲವನ್ನೂ ಸ್ನಾನಾರ್ಥವಾಗಿ ತರಬೇಕು. ಪಿಷ್ಟದಿಂದ ನಿರ್ಮಿತ ರುದ್ರಾದಿ ದ್ರವ್ಯಗಳು ನಿರ್ಮಂಜನಕ್ಕೆ, ಪಿಷ್ಟದಿಂದ ನಿರ್ಮಿತ ವಜ್ರಾದಿಗಳು ನಿರ್ಮಥನಕ್ಕೆ. ಮಂಡಲಕ್ಕಾಗಿ ಸಹಸ್ರ-ರಂಧ್ರಗಳ ಕುಂಭ ಮತ್ತು ರೋಚನಾ; ಹಾಗೆಯೇ ನೂರು ಔಷಧಿಮೂಲಗಳು—ವಿಜಯಾ, ಲಕ್ಷ್ಮಣಾ, ಬಲಾ ಇತ್ಯಾದಿ—ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಬೇಕು.

Verse 38

गुडूच्यतिबला पाठा सहदेवा शतावरी ऋद्धिः सुवर्चसा वृद्धिः स्नाने प्रोक्ता पृथक् पृथक्

ಸ್ನಾನದಲ್ಲಿ ಗುಡೂಚಿ, ಅತಿಬಲಾ, ಪಾಠಾ, ಸಹದೇವಾ, ಶತಾವರಿ, ಋದ್ಧಿ, ಸುವರ್ಚಸಾ, ವೃದ್ಧಿ—ಇವುಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಬೇಕೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

Verse 39

रक्षायै तिलदर्भौघो भस्मस्नानन्तु केवलं यवगोधूमविल्वानां चूर्णानि च विचक्षणः

ರಕ್ಷಾರ್ಥವಾಗಿ ಎಳ್ಳು ಮತ್ತು ದರ್ಭದ ಗುಚ್ಛವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಬೇಕು; ಹಾಗೆಯೇ ಭಸ್ಮದಿಂದ ಮಾತ್ರ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವುದೂ ವಿಧಿಯಾಗಿದೆ. ವಿವೇಕಿಯು ಯವ, ಗೋಧೂಮ ಮತ್ತು ಬಿಲ್ವಗಳ ಚೂರ್ಣಗಳನ್ನೂ ಬಳಸಬೇಕು.

Verse 40

विलेपनं सकर्पूरं स्नानार्थं कुम्भगण्डकान् खट्वाञ्च तूलिकायुग्मं सोपधानं सवस्त्रकं

ಕರ್ಪೂರಮಿಶ್ರಿತ ಸುಗಂಧ ಲೇಪನವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು; ಸ್ನಾನಾರ್ಥ ಜಲಕಲಶ ಮತ್ತು ಗಂಡಕ (ಸ್ನಾನಗೋಳಕ/ಶೋಧಕ ದ್ರವ್ಯ) ನೀಡಬೇಕು; ಹಾಗೆಯೇ ಖಟ್ವೆ, ಎರಡು ಹಾಸಿಗೆಗಳು, ತಲೆಯಾಸನ ಮತ್ತು ವಸ್ತ್ರಗಳೊಡನೆ ಶಯ್ಯೆಯನ್ನೂ ಸಮರ್ಪಿಸಬೇಕು।

Verse 41

कुर्याद्वित्तानुसारेण शयने लक्ष्यकल्पने घृतक्षौद्रयुतं पात्रं कुर्यात् स्वर्णशलाकिकां

ತನ್ನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಾನುಸಾರ ಶಯ್ಯಾದಾನದ ಲಕ್ಷ್ಯ-ಕಲ್ಪನೆ ಹಾಗೂ ನಿಯತ ಉಪಾಂಗಗಳ ಸಿದ್ಧತೆಯನ್ನು ಮಾಡಿ, ತುಪ್ಪ-ಜೇನು ಮಿಶ್ರಿತ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನೀಡಬೇಕು; ಜೊತೆಗೆ ಸಣ್ಣ ಸ್ವರ್ಣ-ಶಲಾಕೆ (ದಂಡಿಕೆ)ಯನ್ನೂ ಮಾಡಿಸಿ ಸಮರ್ಪಿಸಬೇಕು।

Verse 42

वर्धनीं शिवकुम्भञ्च लोकपालघटानपि एकं निद्राकृते कुम्भं शान्त्यर्थं कुण्डसङ्ख्यया

ವರ್ಧನೀ ಪಾತ್ರ, ಶಿವಕುಂಭ ಮತ್ತು ಲೋಕಪಾಲರ ಘಟಗಳನ್ನೂ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು; ನಿದ್ರಾಕೃತ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಒಂದು ಕುಂಭ, ಶಾಂತ್ಯರ್ಥ ಕುಂಡಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿ ಕುಂಭಗಳನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಿಸಬೇಕು।

Verse 43

द्वारपालादिधर्मादिप्रशान्तादिघटानपि वस्तुलक्ष्मीगणेशानां कलशानपरानपि

ದ್ವಾರಪಾಲರು, ಧರ್ಮಾದಿ ಹಾಗೂ ಪ್ರಶಾಂತಾದಿ ದೇವತೆಗಳಿಗಾಗಿ ಘಟಗಳನ್ನೂ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು; ಹಾಗೆಯೇ ವಾಸ್ತು, ಲಕ್ಷ್ಮೀ, ಗಣೇಶರಿಗೆ ಸೇರಿದ ಇತರ ಕಲಶಗಳನ್ನೂ ವಿನ್ಯಾಸಿಸಬೇಕು।

Verse 44

धान्यपुञ्जकृताधारान् सवस्त्रान् स्रग्विभूषितान् कुम्भमण्डकानिति ख कुम्भगड्डुकानिति घ कुम्भगुण्डुकानिति ङ कुम्भसण्डकानिति छ कुम्भखण्डकानिति ज प्रायेण लक्ष्यकल्पने इति ग शयने लक्ष्यकं परे इति ज कुण्डसन्मितमिति ज सर्वांश्चेति घ , ज च सहिरण्यान् समालब्धान् गन्धपानीयपूरितान्

ಧಾನ್ಯಪುಂಜಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದ ಆಧಾರಗಳ ಮೇಲೆ ಕುಂಭಗಳನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಿಸಿ, ಅವುಗಳನ್ನು ವಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಮುಚ್ಚಿ, ಹಾರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಬೇಕು. ಪಾಠಭೇದಾನುಸಾರ ಇವು ಕುಂಭಮಂಡಕ, ಕುಂಭಗಡ್ಡುಕ, ಕುಂಭಗುಂಡುಕ, ಕುಂಭಸಂಡಕ ಅಥವಾ ಕುಂಭಖಂಡಕ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಲಕ್ಷ್ಯ-ಕಲ್ಪನೆಯಲ್ಲಿ ಇವು ‘ಲಕ್ಷ್ಯ’ವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗುತ್ತವೆ; ಕೆಲವರ মতে ಶಯನಸಂಬಂಧಿ ಲಕ್ಷ್ಯ; ಕೆಲವು ಪಾಠಗಳಲ್ಲಿ ಕುಂಡ-ಪ್ರಮಾಣವೆಂದೂ ಹೇಳಿದೆ. ಎಲ್ಲ ಕುಂಭಗಳೂ ಸ್ವರ್ಣಸಹಿತವಾಗಿ, ಸಂಸ್ಕಾರಾರ್ಥ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ಸುಗಂಧಿತ ಪಾನೀಯಜಲದಿಂದ ತುಂಬಿರಬೇಕು।

Verse 45

पूर्णपात्रफलाधारान् पल्लवाद्यान् सलक्षणान् वस्त्रैर् आच्छादयेत् कुम्भानाहरेद्गौरसर्षपान्

ಯೋಗ್ಯ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತವಾಗಿ, ಪೂರ್ಣ ಪಾತ್ರ–ಫಲಾಧಾರಗಳು ಹಾಗೂ ಪಲ್ಲವಾದಿಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕುಂಭಗಳನ್ನು ವಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಮುಚ್ಚಬೇಕು; ನಂತರ ಗೌರ (ಬಿಳಿ/ಹಳದಿ) ಸಾಸಿವೆ ತರಬೇಕು.

Verse 46

विकिरार्थन्तथा लाजान् ज्ञानखड्गञ्च पूर्ववत् सापिधानां चरुस्थालीं दर्वीं च ताम्रनिर्मितां

ವಿಕಿರಣಾರ್ಥವಾಗಿ ಲಾಜ (ಬಾಡಿಸಿದ ಅಕ್ಕಿ) ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು; ಹಾಗೆಯೇ ಪೂರ್ವವತ್ ‘ಜ್ಞಾನಖಡ್ಗ’ವನ್ನೂ; ಮುಚ್ಚಳವಿರುವ ಚರುಸ್ಥಾಲಿ ಮತ್ತು ದರ್ವಿ—ಎರಡೂ ತಾಮ್ರನಿರ್ಮಿತ—ಸಂಗ್ರಹಿಸಬೇಕು.

Verse 47

घृतक्षौद्रान्वितं पात्रं पादाभ्यङ्गकृते तथा विष्टरांस्त्रिशतादर्भदलैर् बाहुप्रमाणकान्

ಪಾದಾಭ್ಯಂಗಕ್ಕಾಗಿ ತುಪ್ಪ ಮತ್ತು ಜೇನು ಹೊಂದಿದ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನೀಡಬೇಕು; ಹಾಗೆಯೇ ಬಾಹುಪ್ರಮಾಣದ ಮೂರು ನೂರು ದರ್ಭದಳ ವಿಷ್ಟರಗಳು (ಆಸನಗಳು) ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಬೇಕು.

Verse 48

चतुरश् चतुरस्तद्वत् पालाशान् परिधीनपि तिलपात्रं हविःपात्रमर्धपात्रं पवित्रकं

ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ನಾಲ್ಕು ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ನಾಲ್ಕು ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಬೇಕು; ಪಾಲಾಶಕಾಷ್ಠದ ಪರಿಧಿ ದಂಡಗಳನ್ನೂ; ತಿಲಪಾತ್ರ, ಹವಿಃಪಾತ್ರ, ಅರ್ಧಪಾತ್ರ ಮತ್ತು ಪವಿತ್ರಕವನ್ನೂ ಒದಗಿಸಬೇಕು.

Verse 49

फलविंशाष्टमानानि घटो धूपप्रदानकं श्रुक्श्रुवौ पिटकं पीठं व्यजनं शुष्कमिन्धनं

ಇಪ್ಪತ್ತೆಂಟು ಹಣ್ಣುಗಳು; ಒಂದು ಘಟ (ಜಲಪಾತ್ರ); ಧೂಪಪ್ರದಾನಕ; ಶ್ರುಕ್-ಶ್ರುವಾ; ಪಿಟಕ (ಕೂಡು/ಬಾಸ್ಕೆಟ್); ಪೀಠ (ಆಸನ/ಪೀಠಿಕೆ); ವ್ಯಜನ (ವಿಸಿರಿ); ಮತ್ತು ಶುಷ್ಕ ಇಂಧನ (ಒಣಕಟ್ಟಿಗೆ) ಸಂಗ್ರಹಿಸಬೇಕು.

Verse 50

पुष्पं पत्रं गुग्ग्लञ्च घृतैर् दौपांश् च धूपकं अक्षतानि त्रिसूत्रीञ्च गव्यमाज्यं यवांस्तिलान्

ಪುಷ್ಪ, ಪತ್ರ, ಗುಗ್ಗುಲು, ಘೃತದೀಪಗಳು, ಧೂಪ, ಅಕ್ಷತ, ತ್ರಿಸೂತ್ರಿ (ಯಜ್ಞೋಪವೀತ), ಗೋಘೃತ, ಯವ ಮತ್ತು ಎಳ್ಳು—ಇವು ವಿಧಿಪ್ರಕಾರ ನಿಗದಿತ ಪೂಜಾದ್ರವ್ಯಗಳು।

Verse 51

कुशाः शान्त्यै त्रिमधुरं समिधो दशपर्विकाः बाहुमात्रश्रुवं हस्तम् अर्कादिग्रहशान्तये

ಶಾಂತಿಕರ್ಮಕ್ಕೆ ಕುಶ, ತ್ರಿಮಧುರ (ಮಧುರ ಹವಿ) ಮತ್ತು ಹತ್ತು ಗಾಂಠಗಳಿರುವ ಸಮಿಧಗಳನ್ನು ಬಳಸಬೇಕು. ಸೂರ್ಯಾದಿ ಗ್ರಹಶಾಂತಿಗಾಗಿ ಬಾಹುಮಾತ್ರ ಶ್ರುವ ಮತ್ತು ಹಸ್ತ-ಪ್ರಮಾಣ ಅರ್ಪಣೆ ವಿಧಿಸಲಾಗಿದೆ।

Verse 52

समिधो ऽर्कपलाशोत्थाः खादिरामार्गपिप्पलाः उदुम्वरशमीदूर्वाकुशोत्थाः शतमष्ट च

ಸಮಿಧಗಳು ಅರ್ಕ ಮತ್ತು ಪಲಾಶದಿಂದ, ಖದಿರ, ಅಪಾಮಾರ್ಗ, ಪಿಪ್ಪಲದಿಂದ, ಹಾಗೆಯೇ ಉದುಂಬರ, ಶಮೀ, ದೂರ್ವಾ, ಕುಶದಿಂದ ದೊರಕಿದವುಗಳಾಗಿರಬೇಕು—ಸಂಖ್ಯೆಯೂ ನೂರ ಎಂಟು.

Verse 53

तदभावे यवतिला गृहोपकरणं तथा स्थालीदर्वीपिधानादि देवादिभ्यो ऽंशुकद्वयं

ಅವು (ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ದಾನಗಳು) ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಯವ ಮತ್ತು ಎಳ್ಳು, ಹಾಗೆಯೇ ಸ್ಥಾಲಿ, ದರ್ವಿ, ಪಿಧಾನ ಮೊದಲಾದ ಗೃಹೋಪಕರಣಗಳನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು; ದೇವತಾದಿಗಳಿಗೆ ವಸ್ತ್ರಯುಗ್ಮವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು।

Verse 54

मुद्रामुकुटवासांसि हारकुण्डलकङ्कणान् ज च कुर्वीत ताम्रनिर्मितामिति ख दलैर् बाहुमात्रप्रमाणत इति ग घण्टाधूपप्रदानकमिति घ , छ च बाहुमात्रां स्रुचं हस्तानामिति छ खादिरापाङ्गपिप्पला इति ख , छ , च खादिरापामार्कपिप्पला इति घ कुर्यादाचार्यपूजार्थं वित्तशाठ्यं विवर्जयेत्

ಆಚಾರ್ಯಪೂಜಾರ್ಥವಾಗಿ ಮುದ್ರೆಗಳು, ಮುಕುಟ, ವಸ್ತ್ರಗಳು ಹಾಗೂ ಹಾರ, ಕುಂಡಲ, ಕಂಕಣ ಮೊದಲಾದ ಆಭರಣಗಳನ್ನು ತಾಮ್ರದಿಂದ ಬಾಹುಮಾತ್ರ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಬೇಕು; ಗಂಟೆ ಮತ್ತು ಧೂಪವನ್ನೂ ಸಮರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಕೈಗಳಿಗೆ ಬಾಹುಮಾತ್ರ ಸ್ರುಚವನ್ನು ಮಾಡಿ, ಖದಿರ-ಪಾಂಗ-ಪಿಪ್ಪಲಾ ಅಥವಾ ಖದಿರ-ಅಪಾಮಾರ್ಗ-ಪಿಪ್ಪಲಾ ಮರಗಳನ್ನು ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತ ಭೇದಾನುಸಾರ ಬಳಸಬೇಕು. ಈ ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ಧನ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ವಂಚನೆ ಅಥವಾ ಕೃಪಣತೆ ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು।

Verse 55

तत्पादपादहीना च मूर्तिभृदस्त्रजापिनां पूजा स्याज्जापिभिस्तुल्या विप्रदैवज्ञशिल्पिनां

ಮೂರ್ತಿಗೆ ಪಾದಗಳು ಕೊರತೆಯಿದ್ದರೂ, ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಧರಿಸಿ ಅಸ್ತ್ರಮಂತ್ರ ಜಪ ಮಾಡುವವರು ಮಾಡುವ ಪೂಜೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು, ದೈವಜ್ಞರು ಮತ್ತು ಶಿಲ್ಪಿಗಳ ಜಪಕ್ಕೆ ಸಮಾನವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ।

Verse 56

वज्रार्कशान्तौ नीलातिनीलमुक्ताफलानि च पुष्पपद्मादिरागञ्च वैदूर्यं रत्नमष्टमं

ವಜ್ರ (ವಜ್ರರತ್ನ), ಸೂರ್ಯಕಾಂತ ಮತ್ತು ಶಾಂತ-ರತ್ನಗಳು; ನೀಲ ಮತ್ತು ಅತಿನೀಲ; ಮುತ್ತುಗಳು; ಪುಷ್ಪರಾಗ, ಪದ್ಮರಾಗ ಮೊದಲಾದ ಕೆಂಪು ರತ್ನಗಳು; ಹಾಗೂ ವೈದೂರ್ಯ (ಕ್ಯಾಟ್ಸ್-ಐ)—ಇವು ಎಂಟು ವಿಧದ ರತ್ನಸಮೂಹ।

Verse 57

उषीरमाधवक्रान्तारक्तचन्दनकागुरुं श्रीखण्डं सारिकङ्कुष्ठं शङ्क्षिनी ह्योषधीगुणः

ಔಷಧ ದ್ರವ್ಯಗಳು (ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಗುಣಗಳು) ಎಂದರೆ ಉಶೀರ (ವೆಟಿವರ್), ಮಾಧವಕ್ರಾಂತಾ, ರಕ್ತಚಂದನ, ಅಗರು, ಶ್ರೀಖಂಡ (ಚಂದನ), ಸಾರಿಕಾ, ಕುಷ್ಠ, ಶಂಕ್ಷಿಣೀ—ಇವು ನಿಜಕ್ಕೂ ಔಷಧಿವರ್ಗದ ದ್ರವ್ಯಗಳು।

Verse 58

हेमताम्रमयं रक्तं राजतञ्च सकांस्यकं शीसकञ्चेति लोहानि हरितालं मनःशिला

ಚಿನ್ನ, ತಾಮ್ರ, ರಕ್ತತಾಮ್ರ, ಬೆಳ್ಳಿ, ಕಾಂಸ್ಯ ಮತ್ತು ಸೀಸ—ಇವು ಲೋಹಗಳು; ಜೊತೆಗೆ ಹರಿತಾಳ ಮತ್ತು ಮನಃಶಿಲೆಯೂ (ಉಲ್ಲೇಖಿತ)।

Verse 59

गैरिकं हेममाक्षीकं पारदो वह्निगैरिकं गन्धकाभ्रकमित्यष्टौ धातवो ब्रीहयस् तथा

ಗೈರಿಕ (ಕೆಂಪು ಓಕರ್), ಹೇಮ (ಚಿನ್ನ), ಮಾಕ್ಷೀಕ (ಪೈರೈಟ್), ಪಾರದ, ವಹ್ನಿಗೈರಿಕ (ದಗ್ಧ ಓಕರ್), ಗಂಧಕ, ಅಭ್ರಕ—ಇವು ಎಂಟು ಧಾತು/ಖನಿಜ ದ್ರವ್ಯಗಳು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಧಾನ್ಯವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಬ್ರೀಹಿ ಮೊದಲಾದವು।

Verse 60

गोधूमान् सतिलान्माषान्मुद्गानप्याहरेद्यवान् नीवारान् श्यामकानेवं ब्रीहयो ऽप्यष्ट कीर्तिताः

ಗೋಧೂಮ, ತಿಲಮಿಶ್ರ ಧಾನ್ಯ, ಮಾಷ (ಉದ್ದಿನಬೇಳೆ), ಮುದ್ಗ (ಹೆಸರುಬೇಳೆ), ಯವ, ನೀವಾರ (ಅರಣ್ಯ ಅಕ್ಕಿ) ಮತ್ತು ಶ್ಯಾಮಕ ಕಂಗಣಿಯನ್ನೂ ಸಂಗ್ರಹಿಸಬೇಕು; ಹೀಗೆ ಧಾನ್ಯ/ಅಕ್ಕಿಯ ಎಂಟು ವಿಧಗಳು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ।