Adhyaya 92

Verse 1

इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये नानामन्त्रादिकथनं नाम एकनवतितमो ऽध्यायः अथ द्विनवतितमो ऽध्यायः प्रतिष्ठाविधिकथनं ईश्वर उवाच प्रतिष्ठां सम्प्रवक्ष्यामि क्रमात् सङ्क्षेपतो गुह पीठं शक्तिं शिवो लिङ्गं तद्योगः सा शिवाणुभिः

ಇಂತೆ ಆದಿಮಹಾಪುರಾಣವಾದ ಆಗ್ನೇಯದಲ್ಲಿ “ನಾನಾಮಂತ್ರಾದಿಕಥನ” ಎಂಬ ತೊಂಬತ್ತೊಂದುನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತವಾಯಿತು. ಈಗ ತೊಂಬತ್ತೆರಡನೇ ಅಧ್ಯಾಯ—“ಪ್ರತಿಷ್ಠಾವಿಧಿಕಥನ”—ಆರಂಭ. ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು: ಓ ಗುಹ! ಪ್ರತಿಷ್ಠಾವಿಧಿಯನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಸಂಕ್ಷೇಪವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ—ಪೀಠವು ಶಕ್ತಿ, ಲಿಂಗವು ಶಿವ, ಮತ್ತು ಅವರ ಯೋಗವು ಶಿವಾಣುಗಳು (ಶಿವನ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಶಕ್ತಿಕಣಗಳು) ಮೂಲಕ ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 2

प्रतिष्ठायाः पञ्च भेदास्तेषां रूपं वदामि ते यत्र ब्रह्मशिलायोगः सा प्रतिष्ठा विशेषतः

ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಗೆ ಐದು ಭೇದಗಳಿವೆ; ಅವುಗಳ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ನಿನಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ಯಾವ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮಶಿಲೆಯ ಸ್ಥಾಪನೆ/ಸಂಬಂಧವಿರುತ್ತದೋ, ಅದೇ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪ್ರಧಾನ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆ ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ।

Verse 3

स्थापनन्तु यथायोगं पीठ एव निवेशनं प्रतिष्ठाभिन्नपीठस्य स्थितस्थापनमुच्यते

‘ಸ್ಥಾಪನ’ವೆಂದರೆ ಯಥಾಯೋಗ್ಯವಾಗಿ ಪೀಠದ ಮೇಲೆಯೇ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸುವುದು. ಪೀಠವು ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯಿಂದ ಭಿನ್ನವಲ್ಲವೆಂದು ಗ್ರಹಿಸಿದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ‘ಸ್ಥಿತ-ಸ್ಥಾಪನ’ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

Verse 4

उत्थापनञ्च सा प्रोक्ता लिङ्गोद्धारपुरःसरा यस्यां तु लिङ्गमारोप्य संस्कारः क्रियते बुधैः

ಲಿಂಗದ ‘ಉದ್ಧಾರ’ (ಎತ್ತಿ ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದು) ಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಮರುಸ್ಥಾಪಿಸುವ ವಿಧಿಯನ್ನು ‘ಉತ್ಥಾಪನ’ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಆ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಲಿಂಗವನ್ನು ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಆರೋಪಿ ಪಂಡಿತರು ನಿಯತ ಸಂಸ್ಕಾರಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 5

तथा क्षौ ह्रौ मन्त्राः सूर्यस्येति ग, घ, चिह्नितपुस्तकपाठः आथापनं तदुद्दिष्टं द्विधा विष्ण्वादिकस्य च आसु सर्वासु चैतन्यं नियुञ्जीत परं शिवम्

ಹಾಗೆಯೇ ‘ಕ್ಷೌ’ ಮತ್ತು ‘ಹ್ರೌ’ ಎಂಬ ಬೀಜಮಂತ್ರಗಳು ಸೂರ್ಯನಿಗೆ ಸೇರಿವೆ ಎಂದು (ಗ, ಘ-ಚಿಹ್ನಿತ) ಪಾಂಡುಲಿಪಿ ಪಾಠದಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಅಲ್ಲಿ ‘ಆಥಾಪನ’ ಎಂಬ ವಿಧಿಯನ್ನು ಹೇಳಿದ್ದು, ಅದು ವಿಷ್ಣು ಮೊದಲಾದ ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ದ್ವಿವಿಧವೆಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಇವೆಲ್ಲದಲ್ಲೂ ಚೈತನ್ಯರೂಪ ಪರಮ ಶಿವನನ್ನು ಆವಾಹಿಸಿ ನಿಯೋಜಿಸಬೇಕು.

Verse 6

यदाधारादिभेदेन प्रासादेष्वपि पञ्चधा परीक्षमथ मेदिन्याः कुर्यात्प्रासादकाम्यया

ಆದ್ದರಿಂದ ಆಧಾರ ಮೊದಲಾದ ಭೇದಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಪ್ರಾಸಾದ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿಯೂ ಭೂಮಿಯ ಪಂಚವಿಧ ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು, ಪ್ರಾಸಾದವನ್ನು ಕಟ್ಟಲು ಇಚ್ಛಿಸುವವನು.

Verse 7

शुक्लाज्यगन्धा रक्ता च रक्तगन्धा सुगन्धिनी पीता कृष्णा सुरागन्धा विप्रादीनां मही क्रमात्

ಕ್ರಮವಾಗಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾದಿ ವರ್ಣಗಳಿಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಭೂಮಿಗಳು—ತುಪ್ಪದ ಸುಗಂಧವಿರುವ ಬಿಳಿ ಮಣ್ಣು; ರಕ್ತದಂತ ವಾಸನೆ ಇದ್ದರೂ ಸುಗಂಧಿಯಾದ ಕೆಂಪು ಮಣ್ಣು; ಹಳದಿ ಮಣ್ಣು; ಮತ್ತು ಸುರಾ (ಮದ್ಯ) ವಾಸನೆಯಿರುವ ಕಪ್ಪು ಮಣ್ಣು.

Verse 8

पूर्वेशोत्तरसर्वत्र पूर्वा चैषां विशिष्यते आखाते हास्तिके यस्याः पूर्णे मृदधिका भवेत्

ಪೂರ್ವ, ಈಶಾನ್ಯ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕುಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವದಿಕ್ಕೇ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಒಂದು ಹಸ್ತ ಪ್ರಮಾಣದ ಗುಂಡಿ ತೋಡಿ ಮತ್ತೆ ತುಂಬಿದಾಗ ಮಣ್ಣು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಉಳಿದರೆ ಆ ಸ್ಥಳವು ಉತ್ತಮವೆಂದು ಗಣ್ಯ.

Verse 9

उत्तमान्तां महीं विद्यात्तोयाद्यैर् वा समुक्षितां अस्थ्यङ्गारादिभिर्दुष्टामत्यन्तं शोधयेद् गुरुः

ನೀರು ಮೊದಲಾದವುಗಳಿಂದ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಸಿಂಪಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವರ್ಗವೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು. ಆದರೆ ಅಸ್ಥಿ, ಅಂಗಾರ ಇತ್ಯಾದಿಗಳಿಂದ ದೂಷಿತವಾದರೆ ಗುರುವು ಅದನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಶುದ್ಧಿಪಡಿಸಬೇಕು.

Verse 10

नगरग्रामदुर्गार्थं गृहप्रासादकारणं खननैर् गोकुलावासैः कर्षणैर् वा मुहुर्मुहुः

ನಗರ, ಗ್ರಾಮ, ದುರ್ಗಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆಗೂ ಹಾಗೂ ಗೃಹ-ಪ್ರಾಸಾದ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೂ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಮರುಮರು ಸಂಸ್ಕರಿಸಬೇಕು—ತೋಡಿಕೆಗಳಿಂದ, ಗೋಕುಲಾವಾಸ (ಗೋಶಾಲೆ/ಪಶುನಿವಾಸ) ಮಾಡಿಸುವುದರಿಂದ, ಅಥವಾ ಪುನಃಪುನಃ ಉಳುಮೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದ.

Verse 11

मण्डपे द्वारपूजादि मन्त्रतृप्त्यवसानकं कर्म निर्वर्त्याघोरास्त्रं सहस्रं विधिना यजेत्

ಮಂಡಪದಲ್ಲಿ ದ್ವಾರಪೂಜಾದಿಯಿಂದ ಮಂತ್ರತೃಪ್ತಿವರೆಗೆ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ಕರ್ಮವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ನಂತರ ನಿಯಮಾನುಸಾರ ಅಘೋರಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಸಹಸ್ರವಾರ ಯಜನ/ಹೋಮ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 12

समीकृत्योपलिप्तायां भूमौ संशोधयेद्दिशः स्वर्णदध्यक्षतै रेखाः प्रकुर्वीत प्रदक्षिणं

ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸಮಮಾಡಿ ಲೇಪಿಸಿದ ನಂತರ ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಶುದ್ಧಿಪಡಿಸಬೇಕು. ಬಳಿಕ ಸ್ವರ್ಣ, ದಧಿ ಮತ್ತು ಅಕ್ಷತ (ಅಖಂಡ ಅಕ್ಕಿ)ಗಳಿಂದ ರೇಖೆಗಳನ್ನು ಎಳೆದು, ಪ್ರದಕ್ಷಿಣ (ದಕ್ಷಿಣಾವರ್ತ) ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಕರ್ಮ ಆಚರಿಸಬೇಕು.

Verse 13

मध्यादीशानकोष्टस्थे पूर्णकुम्भे शिवं यजेत् वास्तुमभ्यर्च्य तत्तोयैः सिञ्चेत् कुद्दालकादिकं

ಮಧ್ಯದ ಈಶಾನ (ಉತ್ತರ‑ಪೂರ್ವ) ಕೋಷ್ಟದಲ್ಲಿರುವ ಪೂರ್ಣಕುಂಭದಲ್ಲಿ ಶಿವನನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ವಾಸ್ತು ದೇವತೆಯನ್ನು ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಅರ್ಚಿಸಿ, ಅದೇ ಜಲದಿಂದ ಕುದ್ದಾಳ ಮೊದಲಾದ ಉಪಕರಣಗಳಿಗೆ ಪ್ರೋಕ್ಷಣ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 14

रग्रामेत्यर्धश्लोको घ पुस्तके नास्ति मन्त्रदीप्त्यवसानकमिति ग मन्त्रभूम्यवसानकमिति घ निर्वर्त्य घोरास्त्रं महास्त्रमिति ग रेखां प्रकुर्वीतेति ख ,ग च स्वर्णकुण्डे इति ग स्वर्णकुम्भे इति घ , ङ , च बाह्ये रक्षोगणानिष्ट्वा विधिना दिग्बलं क्षिपेत् भूमिं संसिच्य संस्नाप्य कुद्दालाद्यं प्रपूजयेत्

ಘೋರಾಸ್ತ್ರ (ಮಹಾಸ್ತ್ರ) ಕರ್ಮವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ ವಿಧಿಯಂತೆ ರೇಖೆಗಳನ್ನು ಎಳೆಯಬೇಕು. ನಂತರ ಹೊರಭಾಗದಲ್ಲಿ ರಾಕ್ಷಸಗಣರಿಗೆ ನೈವೇದ್ಯ/ಬಲಿ ಅರ್ಪಿಸಿ ನಿಯಮಾನುಸಾರ ದಿಗ್ಬಲವನ್ನು ಕ್ಷಿಪ್ತ ಮಾಡಬೇಕು. ಭೂಮಿಗೆ ಪ್ರೋಕ್ಷಣ ಮಾಡಿ ಸ್ನಾಪನಗೊಳಿಸಿ ಕುದ್ದಾಳ ಮೊದಲಾದ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಸಮ್ಯಕ್ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

Verse 15

अन्यं वस्त्रयुगच्छज्ञं कुम्भं स्कन्धे द्विजन्मनः निधाय गीतवाद्यादिब्रह्मगोषसमाकुलं

ದ್ವಿಜನ ಭುಜದ ಮೇಲೆ ಮತ್ತೊಂದು ಕುಂಭವನ್ನು ಇಡಬೇಕು; ಅದು ಜೋಡಿ ವಸ್ತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಧ್ವಜ/ಪತಾಕೆಯಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾಗಿರಲಿ. ಗೀತ, ವಾದ್ಯ ಮತ್ತು ವೈದಿಕ ಬ್ರಹ್ಮಘೋಷಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಸಮೂಹದ ನಡುವೆ ವಿಧಿ ನಡೆಯಲಿ.

Verse 16

पूजां कुम्भे समाहृत्य प्राप्ते लग्ने ऽग्निकोष्ठके कुद्दालेनाभिषिक्तेन मध्वक्तेन तु खानयेत्

ಪೂಜಾ ದ್ರವ್ಯಗಳನ್ನು ಕುಂಭದಲ್ಲಿ ಸಮಾಹರಿಸಿ, ಅಗ್ನಿಕೋಷ್ಟಕಕ್ಕೆ ನಿಗದಿಯಾದ ಶುಭ ಲಗ್ನ ಬಂದಾಗ, ಅಭಿಷಿಕ್ತ ಕುದ್ದಾಳದಿಂದ—ಮಧು ಮತ್ತು ಘೃತ ಸಹಿತ—ಗುಂಡಿ/ಕುಂಡವನ್ನು ತೋಡಬೇಕು.

Verse 17

नैरृत्यां क्षेपयेन्मृत्स्नां खाते कुम्भजलं क्षिपेत् पुरस्य पूर्वसीमन्तं नयेद् यावदभीप्सितं

ನೈಋತ್ಯ (ದಕ್ಷಿಣ‑ಪಶ್ಚಿಮ) ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಮಣ್ಣನ್ನು ಕ್ಷೇಪಿಸಬೇಕು; ತೋಡಿದ ಗುಂಡಿಯಲ್ಲಿ ಕುಂಭಜಲವನ್ನು ಸುರಿಯಬೇಕು. ನಂತರ ಪಟ್ಟಣದ ಪೂರ್ವ ಸೀಮಾರೇಖೆಯನ್ನು ಬೇಕಾದಷ್ಟು ದೂರವರೆಗೆ ಮುಂದುವರಿಸಬೇಕು.

Verse 18

अथ तत्र क्षणं स्थित्वा भ्रामयेत् परितः पुरं सिञ्चन् सीमन्तचिह्नानि यावदीशानगोचरं

ನಂತರ ಅಲ್ಲಿ ಕ್ಷಣಕಾಲ ನಿಂತು, ನಗರವನ್ನು ಸುತ್ತಲೂ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಬೇಕು; ಪವಿತ್ರ ಜಲವನ್ನು ಛಿಂಡುತ್ತಾ ಸೀಮಂತ-ಚಿಹ್ನಗಳಿಂದ ಗಡಿ ಗುರುತುಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಾ ಈಶಾನ (ಉತ್ತರ-ಪೂರ್ವ) ಪ್ರದೇಶದವರೆಗೆ ಹೋಗಬೇಕು.

Verse 19

अर्घ्यदानमिदं प्रोक्तं तत्र कुम्भपरिब्रमात् इत्थं परिग्रहं भूमेः कुर्वीत तदनन्तरं

ಈ ಅರ್ಘ್ಯದಾನವನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ಉಪದೇಶಿಸಲಾಗಿದೆ; ಕುಂಭವನ್ನು ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಿದ ನಂತರ, ತಕ್ಷಣವೇ ಇದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯ ಪರಿಗ್ರಹ (ಅಧಿಕಾರ-ಗ್ರಹಣ) ವಿಧಿಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು.

Verse 20

कर्करान्तं जलान्तं वा शल्यदोषजिघांसया खानयेद् भूः कुमारीं चेद् विधिना शल्यमुद्धरेत्

ಶಲ್ಯದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ದೋಷವನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಕಲ್ಲುಕಡ್ಡಿ ಮಣ್ಣಿನವರೆಗೆ ಅಥವಾ ನೀರು ಸಿಗುವವರೆಗೆ ತೋಡಬೇಕು; ರೋಗಿಣಿ ಕುಮಾರಿಯಾಗಿದ್ದರೆ ವಿಧಿಪ್ರಕಾರ ಶಲ್ಯವನ್ನು ಹೊರತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

Verse 21

अकचटतपयशहान् मानवश्चेत् प्रश्नाक्षराणि तु अग्नेर्ध्वजादिपातिताः स्वस्थाने शल्यमाख्यान्ति

ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದಾಗ ವ್ಯಕ್ತಿ ‘ಅ, ಕ, ಚ, ಟ, ತ, ಪ, ಯ, ಶ, ಹ’ ಎಂಬ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನೇ ಮಾತ್ರ ಉಚ್ಚರಿಸಿದರೆ, ಅಗ್ನಿಯ ಧ್ವಜಾದಿಗಳ ಪತನ ಎಂಬ ಶಕುನವು ಶಲ್ಯವು ತನ್ನ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲೇ ಇನ್ನೂ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 22

कर्तुश्चाङ्गविकारेण जानीयात्तत्प्रमाणतः पश्वादीनां प्रवेशेन कीर्तनैर् विरुतैर् दिशः

ಕರ್ತನ ಅಂಗವಿಕಾರಗಳಿಂದ, ಸ್ಥಾಪಿತ ಸೂಚನೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಫಲವನ್ನು ತಿಳಿಯಬೇಕು; ಹಾಗೆಯೇ ಪಶುಗಳಾದಿಗಳ ಪ್ರವೇಶದಿಂದ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಕೂಗು, ಕರೆ, ಧ್ವನಿಗಳಿಂದ ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನೂ ನಿರ್ಣಯಿಸಬೇಕು.

Verse 23

मातृकामष्टवर्गाढ्यां फलके भुवि वा लिखेत् शल्यज्ञानं वर्गवशात् पूर्वादीशान्ततः क्रमात्

ಮಾತೃಕಾ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಅಷ್ಟವರ್ಗಗಳಾಗಿ ಕ್ರಮಬದ್ಧಗೊಳಿಸಿ ಫಲಕದಲ್ಲಾಗಲಿ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಾಗಲಿ ಬರೆಯಬೇಕು. ಶಲ್ಯಜ್ಞಾನ (ದೇಹದಲ್ಲಿನ ಪರಕೀಯ ವಸ್ತು ನಿರ್ಣಯ) ವರ್ಗಾನುಸಾರ ಪೂರ್ವದಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ಈಶಾನಾಂತ ದಿಕ್ಕುಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು.

Verse 24

अवर्गे चैव लोहन्तु कवर्गे ऽङ्गारमग्नितः भूमिं संसिच्य संस्थाप्येति ग , घ , ङ च कुद्दालाख्यमिति ग पूर्वमीशान्तमिति ख स्रावयेत् इति ख नव चेत् प्रश्नाक्षराणि भाषन्ते इति ग , घ च पूर्वादीनां तत इति ख चवर्गे भस्म दक्षे स्याट् टवर्गे ऽस्थि च नैरृते

ಅ-ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಲೋಹ, ಕ-ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಅಗ್ನಿಜ ಅಂಗಾರ ನಿಗದಿಯಾಗಿದೆ. ಭೂಮಿಗೆ ನೀರು ಚಿಮ್ಮಿ ವಿಧಿಯಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಪಾಠವೂ ಇದೆ; ಇದನ್ನು ‘ಕುದ್ದಾಲ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದಲೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಮತ್ತೊಂದು ಪಾಠದಲ್ಲಿ ‘ಪೂರ್ವದಿಂದ ಈಶಾನಾಂತ’ ಹಾಗೂ ‘ಸ್ರಾವಯೇತ್’ (ಒಳಿಯಲು/ಹರಿಯಲು ಮಾಡು) ಎಂದು ಓದುತ್ತಾರೆ. ಒಂಬತ್ತು ಪ್ರಶ್ನಾಕ್ಷರಗಳು ಉಚ್ಚರಿಸಲ್ಪಟ್ಟರೆ, ಪೂರ್ವಾದಿ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ಅದೇ ವಿನಿಯೋಗ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ಚ-ವರ್ಗಕ್ಕೆ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಭಸ್ಮ, ಟ-ವರ್ಗಕ್ಕೆ ನೈಋತ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಸ್ಥಿ ನಿಗದಿಯಾಗಿದೆ.

Verse 25

तवर्गे चेष्टका चाप्ये कपालञ्च पवर्गके यवर्गे शवकीतादि शवर्गे लोहमादिशेत्

ತ-ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ‘ಚೇಷ್ಟಕಾ’ಯನ್ನು, ಪ-ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ‘ಕಪಾಲ’ವನ್ನು ವಿನಿಯೋಗಿಸಬೇಕು. ಯ-ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ‘ಶವಕೀತಾ’ ಮೊದಲಾದವು, ಶ-ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ‘ಲೋಹ’ ಮೊದಲಾದವುಗಳನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಬೇಕು.

Verse 26

हवर्गे रजतं तद्वदवर्गाच्चानर्थकरानपि प्रीक्ष्यात्मभिः करापूरैर् अष्टाङ्गुलमृदन्तरैः

ಹ-ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ರಜತ (ಬೆಳ್ಳಿ) ವಿನಿಯೋಗಿಸಬೇಕು. ಹಾಗೆಯೇ ಅ-ವರ್ಗದಿಂದ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹಾನಿಕರ ದ್ರವ್ಯಗಳನ್ನೂ ಸ್ವಹಸ್ತಗಳಿಂದ ಪರೀಕ್ಷಿಸಬೇಕು—ಕರ್ಪೂರದಂತೆ ಶುದ್ಧವಾದ ಬೆರಳುಗಳಿಂದ ಒರೆಸಿ, ಮತ್ತು ಎಂಟು ಅಂಗುಲ ದಪ್ಪದ ಮಣ್ಣು/ಮೃತ್ತಿಕಾಸ್ತರದಿಂದಲೂ ಪರೀಕ್ಷಿಸಿ.

Verse 27

पादोनं खातमापूर्य सजलैर् मुद्गराहतैः लिप्तां समप्लवां तत्र कारयित्वा भुवं गुरुः

ಪಾದೋನವಾಗಿ (ಕಾಲು ಭಾಗ ಕಡಿಮೆ) ತೋಡಿದ ಗುಂಡಿಯನ್ನು ನೀರಿನಿಂದ ತೇವಗೊಂಡ ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ತುಂಬಿ, ಮುದ್ಗರ (ಮಾಲೆಟ್) ಹೊಡೆತಗಳಿಂದ ಗಟ್ಟಿಗೊಳಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಅಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಲೇಪಿಸಿ ಸಮತಲವೂ ಸಮವೂ ಆಗುವಂತೆ ಮಾಡಿಸಬೇಕು—ಇದು ನಿಪುಣ ಗುರುನ ಕಾರ್ಯ.

Verse 28

सामान्यार्घ्यकरो यायान्मण्डपं वक्ष्यामाणकं तोरणद्वाःपतीनिष्ट्वा प्रत्यग्द्वारेण संविशेत्

ಸಾಮಾನ್ಯ ಅರ್ಘ್ಯವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ, ವಿವರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿರುವ ಮಂಡಪಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕು. ತೋರಣ ಹಾಗೂ ದ್ವಾರದ ಅಧಿಪತಿ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ, ಪಶ್ಚಿಮಾಭಿಮುಖ ದ್ವಾರದಿಂದ ಪ್ರವೇಶಿಸಬೇಕು.

Verse 29

कुर्यात्तत्रात्मशुद्ध्यादि कुण्डमण्डपसंस्कृतिं कलसं वर्धनीसक्तं लोकपालशिवार्चनं

ಅಲ್ಲಿ ಆತ್ಮಶುದ್ಧಿ ಮೊದಲಾದ ಪೂರ್ವಕರ್ಮಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು; ಕುಂಡ ಮತ್ತು ಮಂಡಪದ ಸಂಸ್ಕಾರ ಮಾಡಬೇಕು; ವರ್ಧನಿಯೊಂದಿಗೆ ಕಲಶವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು; ಲೋಕಪಾಲರು ಹಾಗೂ ಭಗವಾನ್ ಶಿವನನ್ನು ಅರ್ಚಿಸಬೇಕು.

Verse 30

अग्नेर्जननपूजादि सर्वं पूर्ववदाचरेत् यजमानान्वितो यायाच्छिलानां स्नानमण्डपं

ಅಗ್ನಿಯ ಜನನ (ಸ್ಥಾಪನೆ/ಪ್ರಜ್ವಲನ) ಮತ್ತು ಪೂಜೆ ಮೊದಲಾದ ಎಲ್ಲ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ಪೂರ್ವವತ್ತಾಗಿ ಆಚರಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಯಜಮಾನನೊಂದಿಗೆ ಶಿಲೆಗಳ ಸ್ನಾನಮಂಡಪಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕು.

Verse 31

शिलाः प्रासादलिङ्गस्य पादधर्मादिसञ्ज्ञकाः अष्टाङ्गुलोच्छ्रिताः शस्ताश् चतुरस्राः करायताः

ಪ್ರಾಸಾದಲಿಂಗಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಶಿಲೆಗಳು ‘ಪಾದ’, ‘ಧರ್ಮ’ ಮೊದಲಾದ ಸಂಜ್ಞೆಗಳಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ. ಅವು ಎಂಟು ಅಂಗುಲ ಎತ್ತರ, ಚತುರಸ್ರಾಕಾರ, ಮತ್ತು ಒಂದು ಕರ ಉದ್ದವಿರುವವು ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

Verse 32

पाषाणानां शिलाः कार्या इष्टकानां तदर्धतः प्रासादे ऽश्मशिलाः शैले इष्टका इष्टकामये

ಕಲ್ಲಿನ ಪ್ರಾಸಾದಕ್ಕೆ ಶಿಲೆಗಳು ಕಲ್ಲಿನಿಂದಲೇ ಮಾಡಬೇಕು; ಇಟ್ಟಿಗೆ ಪ್ರಾಸಾದಕ್ಕೆ ಅವು ಆ ಪ್ರಮಾಣದ ಅರ್ಧವಾಗಿರಬೇಕು. ಅಶ್ಮಪ್ರಾಸಾದದಲ್ಲಿ ಅಶ್ಮಶಿಲೆಗಳು, ಶೈಲ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿಯೂ ಹಾಗೆಯೇ, ಇಟ್ಟಿಗೆ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟಿಗೆಯ ಶಿಲೆಗಳಾಗಿರಬೇಕು.

Verse 33

अङ्किता नववक्त्राद्यैः पङ्कजाः पङ्कजाङ्किताः नन्दा भद्रा जया रिक्ता पूर्णाख्या पञ्चमी मता

(ಅವಳು) ಅಙ್ಕಿತಾ—ನವವಕ್ತ್ರಾದಿ ಲಕ್ಷಣಚಿಹ್ನೆಗಳಿಂದ ಅಂಕಿತಳಾದವಳು; (ಅವಳು) ಪಙ್ಕಜಾ ಮತ್ತು ಪಙ್ಕಜಾಙ್ಕಿತಾ (ಪದ್ಮಚಿಹ್ನಾಂಕಿತ); (ಅವಳು) ನಂದಾ, ಭದ್ರಾ, ಜಯಾ, ರಿಕ್ತಾ ಹಾಗೂ ಪೂರ್ಣಾ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವಳು—ಇದು ಐದನೇ ನಾಮಸಮೂಹವೆಂದು ಮತವಾಗಿದೆ।

Verse 34

आसां पद्मो महापद्मः शङ्खो ऽथ मकरस् तथा समुद्रश्चेति पञ्चामी निधिकुम्भाः क्रमाधः

ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಪದ್ಮ, ಮಹಾಪದ್ಮ, ಶಂಖ, ಮಕರ ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರ—ಇವೆಯೇ ಐದನೇ ನಿಧಿಕುಂಭಗಳು; ಕ್ರಮವಾಗಿ ಕೆಳಗೆ (ಸ್ಥಾಪಿತ) ಎಂದು ಸ್ಮೃತಿಯು ಹೇಳುತ್ತದೆ।

Verse 35

नन्दा भद्रा जया पूर्णा अजिता चापराजिता मुशलैर् मुद्गराहतैर् इति ङ वर्धनीयुक्तमिति ग , ङ च यजमानार्चित इति घ नवरुद्राद्यैर् इति घ पाषाणानामित्यादिः, पञ्चमीर्मता इत्य् अन्तः श्लोकद्वयात्मकपाठो ग पुस्तके नास्ति विजया मङ्गलाख्या च धरणी नवमी शिला

ಶಿಲೆಗಳ ಹೆಸರುಗಳು: ನಂದಾ, ಭದ್ರಾ, ಜಯಾ, ಪೂರ್ಣಾ, ಅಜಿತಾ ಮತ್ತು ಅಪರಾಜಿತಾ. ಕೆಲವು ಪಾಠಗಳಲ್ಲಿ ‘ಮುಷಲಗಳು ಮತ್ತು ಮುದ್ಗರಗಳಿಂದ ಹೊಡೆದವು’, ಕೆಲವೆಡೆ ‘ವರ್ಧನೀಯ ಶಕ್ತಿಯುಕ್ತ’, ಇನ್ನೆಡೆ ‘ಯಜಮಾನನಿಂದ ಆರಾಧಿತ’, ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ‘ನವರುದ್ರಾದಿಗಳೊಂದಿಗೆ (ಆರಾಧಿತ)’, ಹಾಗೆಯೇ ‘ಪಾಷಾಣಾನಾಂ…’ ಇತ್ಯಾದಿ ಪಾಠಭೇದಗಳು ಉಂಟು. ‘ಗ’ ಪ್ರತಿಯಲ್ಲಿ ‘ಪಂಚಮೀರ್ಮತಾ’ ಎಂದು ಅಂತ್ಯಗೊಳ್ಳುವ ಒಳಗಿನ ಎರಡು ಶ್ಲೋಕಗಳ ಪಾಠವಿಲ್ಲ. ಮುಂದೆ, ವಿಜಯಾ (ಮಂಗಳಾ ಎಂದೂ) ಮತ್ತು ಧರಣೀ—ನವಮ ಶಿಲೆಯೆಂದು ಗಣನೆ।

Verse 36

सुभद्रश् च विभद्रश् च सुनन्दः पुष्पनन्दकः जयो ऽथ विजयश् चैव कुम्भः पूर्णस्तथोत्तरः

ಮತ್ತು (ಈ ಹೆಸರುಗಳು)—ಸುಭದ್ರ, ವಿಭದ್ರ, ಸುನಂದ, ಪುಷ್ಪನಂದಕ; ಹಾಗೆಯೇ ಜಯ, ವಿಜಯ, ಕುಂಭ, ಪೂರ್ಣ, ಉತ್ತರ।

Verse 37

नवानान्तु यथासङ्ख्यं निधिकुम्भः पूर्णस्तथोत्तरः आसनं प्रथमं दत्त्वा ताड्योल्लिख्यशराणुना

ನಂತರ ಕ್ರಮಾನುಸಾರವಾಗಿ ಒಂಬತ್ತು (ಲಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನು) ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು; ಅನಂತರ ತುಂಬಿದ ನಿಧಿಕುಂಭವನ್ನು (ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು). ಮೊದಲು ಯೋಗ್ಯ ಆಸನ/ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ಬಾಣದ ಮುನೆಯಿಂದ ಹೊಡೆದು ಗುರಿಯನ್ನು ಗುರುತು/ಕೆತ್ತನೆಯಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಬೇಕು।

Verse 38

सर्वासामविशेषेण तनुत्रेणावगुण्ठनं मृद्भिर्गोमययोगामूत्रकषायैर् गन्धवारिणा

ಎಲ್ಲ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಭೇದವಿಲ್ಲದೆ, ರಕ್ಷಣಾವರಣದಿಂದ ಮುಚ್ಚಿ, ಮಣ್ಣು, ಗೋಮಯಮಿಶ್ರಿತ ದ್ರವ್ಯಗಳು, ಗೋಮೂತ್ರ ಕಷಾಯ ಮತ್ತು ಸುಗಂಧ ಜಲದಿಂದ ಶುದ್ಧಿ/ಲೇಪನ ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 39

अस्त्रेण हूं फडन्तेन मलस्नानं समाचरेत् विधिना पञ्चगव्येन स्नानं पञ्चामृतेन च

‘ಹೂಂ ಫಟ್’ ಅಂತ್ಯವಿರುವ ಅಸ್ತ್ರಮಂತ್ರದಿಂದ ಮಲಶುದ್ಧಿಗಾಗಿ ಸ್ನಾನ ಆಚರಿಸಬೇಕು; ಹಾಗೆಯೇ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪಂಚಗವ್ಯ ಮತ್ತು ಪಂಚಾಮೃತದಿಂದಲೂ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 40

गन्धतोयान्तरं कुर्यान्निजनामाङ्किताणुना फलरत्नसुवर्णानां गोशृङ्गसलिलैस्ततः

ನಂತರ ತನ್ನ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಗುರುತಿಸಲಾದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಕಣದಿಂದ ಸುಗಂಧ ಜಲದ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಭಾಗವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಬೇಕು; ಆಮೇಲೆ ಫಲ, ರತ್ನ, ಸುವರ್ಣಾದಿಗಳಿಗೆ ಗೋಶೃಂಗದಲ್ಲಿರುವ ಜಲದಿಂದ ವಿಧಿ ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು।

Verse 41

चन्दनेन समालभ्य वस्त्रैर् आच्छादयेच्छिलां स्वर्णोत्थमासनं दत्वा नीत्वा यागं प्रदक्षिणं

ಚಂದನದಿಂದ ಶಿಲೆಗೆ ಲೇಪನ ಮಾಡಿ ವಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಮುಚ್ಚಬೇಕು; ಸ್ವರ್ಣನಿರ್ಮಿತ (ಅಥವಾ ಸ್ವರ್ಣಾಲಂಕೃತ) ಆಸನವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ ಯಾಗಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 42

शय्यायां कुशतल्पे वा हृदयेन निवेशयेत् सम्पूज्य न्यस्य बुद्ध्यादिधरान्तं तत्त्वसञ्चयं

ಶಯ್ಯೆಯಲ್ಲಾಗಲಿ ಕುಶತಲ್ಪದಲ್ಲಾಗಲಿ ಇದ್ದು, ಹೃದಯದಲ್ಲಿ (ದೇವತೆ/ಮಂಡಲವನ್ನು) ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು; ಸಮ್ಯಕ್ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿ, ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಧರೆಯವರೆಗೆ ತತ್ತ್ವಸಂಚಯದ ನ್ಯಾಸ ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 43

त्रिखण्डव्यापकं तत्त्वत्रयञ्चानुक्रमान् न्यसेत् बुद्ध्यादौ चित्तपर्यन्ते चिन्तातन्मात्रकावधौ

ತ್ರಿಖಂಡವ್ಯಾಪಕವಾದ ತತ್ತ್ವತ್ರಯವನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ನ್ಯಾಸ ಮಾಡಬೇಕು—ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ಚಿತ್ತದವರೆಗೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಚಿಂತೆಯಿಂದ ತನ್ಮಾತ್ರಗಳ ಮಿತಿವರೆಗೆ।

Verse 44

इप्येति ग कुशतल्पे वा हॄदयेन विशेषयेत् इति ख कुशतल्पे च हृदयेन निवेशयेत् इति ग बुद्ध्यादौ चित्तपर्यन्ते चित्ततन्मात्रकावधौ इति घ सम्पच्य इत्य् आदिः तन्मात्रकावधावित्यन्तः सार्धैकश्लोकपाठो ग पुस्तके नास्ति तन्मात्रादौ धरान्ते च शिवविद्यात्मनां स्थितिः तत्त्वानि निजमन्त्रेण तत्त्वेशांश् च हृदार्चयेत्

ತನ್ಮಾತ್ರಗಳಿಂದ ಧರಾತತ್ತ್ವದವರೆಗೆ ಶಿವವಿದ್ಯಾತ್ಮಕ ರೂಪಗಳ ಸ್ಥಿತಿ ಇದೆ. ಸ್ವಮಂತ್ರದಿಂದ ತತ್ತ್ವಗಳನ್ನೂ, ತತ್ತ್ವಾಧೀಶರನ್ನೂ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಅರ್ಚಿಸಬೇಕು।

Verse 45

स्थानेषु पुष्पमालादिचिह्नितेषु यथाक्रमं ॐ हूं शिवतत्त्वाय नमः ॐ हूं शिवतत्त्वाधिपतये रुद्राय नमः ॐ हां विद्यातत्त्वाय नमः ॐ हां विद्यातत्त्वाधिपाय विष्णवे नमः ॐ हां आत्मतत्त्वाय नमः ॐ हां आत्मतत्त्वाधिपतये ब्रह्मणे नमःक्षमाग्नियजमानार्कान् जलवातेन्दुखानि च

ಪುಷ್ಪಮಾಲಾದಿಗಳಿಂದ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಈ ನ್ಯಾಸ/ಜಪ ಮಾಡಬೇಕು—“ಓಂ ಹೂಂ ಶಿವತತ್ತ್ವಾಯ ನಮಃ; ಓಂ ಹೂಂ ಶಿವತತ್ತ್ವಾಧಿಪತಯೇ ರುದ್ರಾಯ ನಮಃ; ಓಂ ಹಾಂ ವಿದ್ಯಾತತ್ತ್ವಾಯ ನಮಃ; ಓಂ ಹಾಂ ವಿದ್ಯಾತತ್ತ್ವಾಧಿಪಾಯ ವಿಷ್ಣವೇ ನಮಃ; ಓಂ ಹಾಂ ಆತ್ಮತತ್ತ್ವಾಯ ನಮಃ; ಓಂ ಹಾಂ ಆತ್ಮತತ್ತ್ವಾಧಿಪತಯೇ ಬ್ರಹ್ಮಣೇ ನಮಃ”; ಹಾಗೆಯೇ ಕ್ಷಮಾ, ಅಗ್ನಿ, ಯಜಮಾನ, ಅರ್ಕ (ಸೂರ್ಯ), ಜಲ, ವಾಯು, ಇಂದು (ಚಂದ್ರ)ಗಳನ್ನೂ ಗುರುತುಮಾಡಿ ಆವಾಹಿಸಬೇಕು।

Verse 46

प्रतितत्त्वं न्यसेदष्टौ मूर्तीः प्रतिशिलां शिलां सर्वं पशुपतिं चोग्रं रुद्रं भवमथेश्वरं

ಪ್ರತಿ ತತ್ತ್ವದ ಮೇಲೆ ಅಷ್ಟಮೂರ್ತಿಗಳ ನ್ಯಾಸ ಮಾಡಬೇಕು; ಹಾಗೆಯೇ ಪ್ರತಿಶಿಲೆ/ಪ್ರತಿಮಾಶಿಲೆಯ ಮೇಲೆ ಸರ್ವ, ಪಶುಪತಿ, ಉಗ್ರ, ರುದ್ರ, ಭವ ಮತ್ತು ಈಶ್ವರರನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು।

Verse 47

महादेवं च भीमं च मूर्तीशांश् च यथाक्रमात् ॐ धरामूर्तये नमः, ॐ धराधिपतये नमः,इत्यादिमन्त्रान् लोकपालान् यथासङ्ख्यं निजाणुभिः

ಕ್ರಮವಾಗಿ ಮಹಾದೇವ, ಭೀಮ ಮತ್ತು ಮೂರ್ತೀಶರನ್ನು ಆವಾಹಿಸಬೇಕು. “ಓಂ ಧರಾಮೂರ್ತಯೇ ನಮಃ”, “ಓಂ ಧರಾಧಿಪತಯೇ ನಮಃ” ಇತ್ಯಾದಿ ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ಲೋಕಪಾಲರನ್ನು ಅವರ ಸಂಖ್ಯಾಕ್ರಮದಲ್ಲಿ, ಸ್ವನಿಜ-ಅಣುಗಳ (ಸಹಾಯಕ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಶಕ್ತಿಗಳ) ಸಹಿತ ಅರ್ಚಿಸಬೇಕು।

Verse 48

विन्यस्य पूजयेत् कुम्भांस्तन्मन्त्रैर् वा निजाणुभिः इन्द्रादीनां तु वीजानि वक्ष्यमाणक्रमेण तु

ಅವುಗಳನ್ನು ನಿಯತ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ವಿನ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ, ಅದೇ ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ—ಅಥವಾ ತನ್ನಿಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಅಂಗ/ಉಪಾಂಗಾಕ್ಷರಗಳಿಂದ—ಕುಂಭಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ಇಂದ್ರಾದಿ ದೇವತೆಗಳ ಬೀಜಾಕ್ಷರಗಳು ಮುಂದೇ ಹೇಳುವ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಪ್ರಯೋಗಿಸಬೇಕಾಗಿವೆ.

Verse 49

लूं रूं शूं पूं वूं यूं मूं हूं क्षूमिति उक्तो नवशिलापक्षः शिला पञ्चपदा तथा भवमखेश्वरम् इति घ , निजात्मभिरिति ख , ग विन्यस्येत्यर्धश्लोको ग पुस्तके नास्ति ॐ हूं घूं बूं यूं मूं हं क्षमितीति ग ॐ कं सूं पूं शूं ह्रूं क्षमितीति घ लूं रूं शूं पूं वूं चूं मूं हूं क्षूमितीति ख प्रतितत्त्वं न्यसेन्मूर्तीः सृष्ट्या पञ्च धरादिकाः

“ಲೂಂ ರೂಂ ಶೂಂ ಪೂಂ ವೂಂ ಯೂಂ ಮೂಂ ಹೂಂ ಕ್ಷೂಂ”—ಇದು ‘ನವಶಿಲಾಪಕ್ಷ’ ಎಂದು ಉಪದಿಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ‘ಶಿಲಾ’ಗೆ ‘ಪಂಚಪದಾ’ ರೂಪವೂ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. (ಪಾಠಭೇದಗಳು—ಕೆಲವೆಡೆ ‘ಭವಮಖೇಶ್ವರಮ್’, ಕೆಲವೆಡೆ ‘ನಿಜಾತ್ಮಭಿಃ’; ಹಾಗೆಯೇ ‘ವಿನ್ಯಸ್ಯ’ದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ಅರ್ಧಶ್ಲೋಕ ಒಂದು ಪ್ರತಿಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ.) ಇತರ ಪಾಠಗಳಲ್ಲಿ “ಓಂ ಹೂಂ ಘೂಂ ಬೂಂ ಯೂಂ ಮೂಂ ಹಂ ಕ್ಷಮ್”, “ಓಂ ಕಂ ಸೂಂ ಪೂಂ ಶೂಂ ಹ್ರೂಂ ಕ್ಷಮ್”, ಮತ್ತು “ಲೂಂ ರೂಂ ಶೂಂ ಪೂಂ ವೂಂ ಚೂಂ ಮೂಂ ಹೂಂ ಕ್ಷೂಂ” ಎಂಬ ಕ್ರಮಗಳೂ ದೊರೆಯುತ್ತವೆ. ಸೃಷ್ಟಿಕ್ರಮಾನುಸಾರ ಪ್ರತಿತತ್ತ್ವದ ಮೇಲೆ ಮೂರ್ತಿಗಳನ್ನು ನ್ಯಾಸ ಮಾಡಬೇಕು—ಧರಾ ಮೊದಲಾದ ಐದುಗಳಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ.

Verse 50

ब्रह्मा विष्णुस् तथा रुद्र ईश्वरश् च सदाशिवः एते च पञ्च मूर्तीशा यष्टव्यास्तासु पूर्ववत्

ಬ್ರಹ್ಮಾ, ವಿಷ್ಣು, ರುದ್ರ, ಈಶ್ವರ ಮತ್ತು ಸದಾಶಿವ—ಇವರೇ ಐದು ಅಧಿಪತಿ-ಮೂರ್ತಿಗಳು; ಆ ವಿಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಇವರನ್ನು ಪೂರ್ವವತ್ತಾಗಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

Verse 51

ॐ पृथ्वीमूर्तये नमः ॐ पृथ्वीमूर्त्यधिपतये ब्रह्मणे नमः इत्य् आदि मन्त्राः सम्पूज्य कलशान् पञ्च क्रमेण निजनामभिः निरुन्धीत विधानेन न्यासो मध्यशिलाक्रमात्

“ಓಂ ಪೃಥ್ವೀಮೂರ್ತಯೇ ನಮಃ”, “ಓಂ ಪೃಥ್ವೀಮೂರ್ತ್ಯಧಿಪತಯೇ ಬ್ರಹ್ಮಣೇ ನಮಃ” ಇತ್ಯಾದಿ ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ಸಮ್ಯಕ್ ಪೂಜಿಸಿ, ವಿಧಾನದಂತೆ ಐದು ಕಲಶಗಳನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ನಾಮಗಳಿಂದ ನಿರುದ್ಧ/ಸುರಕ್ಷಿತಗೊಳಿಸಬೇಕು. ನ್ಯಾಸವು ಮಧ್ಯಶಿಲಾ ಕ್ರಮದಿಂದ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 52

कुर्यात् प्राकारमन्त्रेण भूतिदर्भैस्ततः कुण्डेषु धारिकां शक्तिं विन्यस्याभ्यर्च्य तर्पयेत्

ಪ್ರಾಕಾರಮಂತ್ರದಿಂದ ಭಸ್ಮ ಮತ್ತು ದರ್ಭಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಣಾವಲಯ (ಪ್ರಾಕಾರ) ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಕುಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಧಾರಿಕಾ-ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ, ಅವಳನ್ನು ಅಭ್ಯರ್ಚಿಸಿ ತರ್ಪಣ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 53

तत्त्वतत्त्वाधिपान् मूर्तीर्मूर्तीशांश् च घृतादिभिः ततो ब्रह्मांशशुद्ध्यर्थं मूलाङ्गं ब्रह्मभिः क्रमात्

ತತ್ತ್ವಗಳ ಅಧಿಪತಿ ದೇವತೆಗಳ ಮೂರ್ತಿಗಳನ್ನೂ ಅವುಗಳ ಮೂರ್ತ್ಯಾಂಶಗಳನ್ನೂ ಘೃತಾದಿಗಳಿಂದ ಅಭಿಷೇಕಿಸಬೇಕು. ಅನಂತರ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಶಗಳ ಶುದ್ಧಿಗಾಗಿ ಬ್ರಹ್ಮಮಂತ್ರ/ಬ್ರಹ್ಮದೇವತೆಗಳ ಮೂಲಕ ಮೂಲಾಂಗವನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಸಂಸ್ಕರಿಸಬೇಕು.

Verse 54

कृत्वा शतादिपूर्णान्तं प्रोक्ष्याः शान्तिजलैःशिलाः पूजयेच्च कुशैः स्पृष्ट्वा प्रतितत्त्वमनुक्रमात्

ಶತಾದಿ ಪೂರ್ಣಸಂಖ್ಯೆಯವರೆಗೆ ವಿಧಿಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ ಶಾಂತಿಜಲದಿಂದ ಶಿಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರೋಕ್ಷಣ ಮಾಡಬೇಕು. ನಂತರ ಕುಶದಿಂದ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿ ತತ್ತ್ವತತ್ತ್ವವಾಗಿ ಕ್ರಮಾನುಕ್ರಮವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

Verse 55

सांनिध्यमथ सन्धानं कृत्वा शुद्धं पुनर्न्यसेत् एवं भागत्रये कर्म गत्वा गत्वा समाचरेत्

ನಂತರ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯ (ಸನ್ನಿಧಿ ಆವಾಹನ) ಮತ್ತು ಸಂಧಾನ (ಸ್ಥಾಪನೆ/ಸಂಯೋಜನೆ) ಮಾಡಿ, ಶುದ್ಧವಾದ (ಮಂತ್ರ/ದೇವತೆ)ಯನ್ನು ಪುನಃ ನ್ಯಾಸ ಮಾಡಬೇಕು. ಹೀಗೆ ಕರ್ಮದ ಮೂರು ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿದು ಮರುಮರು ಆಚರಿಸಬೇಕು.

Verse 56

ॐ आं ईं आत्मतत्त्वविद्यातत्त्वाभ्यां नमः इति धानं इत्य् अतः परं ह्रस्वदीर्घप्रयोगतः इत्य् अतः प्राङ्मध्वगपाठो घ पुस्तके नास्ति ॐ आं हां आत्मतत्त्वविद्यातत्त्वाय नम इति ग ॐ आं इं उं विद्यातत्त्वशिवतत्त्वाभ्यां नम इति ड ॐ आं इं आत्मविद्यातत्त्वाय नम इति ख संस्पृशेद् दर्भमूलाद्यैर् ब्रह्माङ्गादित्रयं क्रमात् कुर्यात्तत्त्वानुसन्धानं ह्रस्वदीर्घप्रयोगतः

“ಓಂ ಆಂ ಈಂ—ಆತ್ಮತತ್ತ್ವ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾತತ್ತ್ವಗಳಿಗೆ ನಮಃ”—ಇದು ಧಾನ/ನ್ಯಾಸ. ಮುಂದಿನಿಂದ ಹ್ರಸ್ವ-ದೀರ್ಘಗಳ ಯಥೋಚಿತ ಪ್ರಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ವಿಧಿಯನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ನಂತರ ದರ್ಭಮೂಲಾದಿಗಳಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಗಗಳ ತ್ರಯವನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿ, ಹ್ರಸ್ವ-ದೀರ್ಘ ನಿಯಮಾನುಸಾರ ತತ್ತ್ವಾನುಸಂಧಾನ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 57

ॐ हां उं विद्यातत्त्वशिवतत्त्वाभ्यां नमः घृतेन मधुना पूर्णांस्ताम्रकुम्भान् सरत्नकान् पञ्चगव्यार्घ्यर्ससिक्तान् लोकपालाधिदैवतान्

“ಓಂ ಹಾಂ ಉಂ—ವಿದ್ಯಾತತ್ತ್ವ ಮತ್ತು ಶಿವತತ್ತ್ವಗಳಿಗೆ ನಮಃ।” ಘೃತ ಮತ್ತು ಮಧುವಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ, ರತ್ನಸಹಿತ ತಾಮ್ರಕುಂಭಗಳನ್ನು ಪಂಚಗವ್ಯ, ಅರ್ಘ್ಯಮಿಶ್ರಣ ಹಾಗೂ ಅದರ ರಸದಿಂದ ಸಿಂಚಿಸಿ, ಲೋಕಪಾಲರ ಅಧಿದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸಬೇಕು.

Verse 58

पूजयित्वा निजैर् मन्त्रैः सन्निधौ होममाचरेत् शिलानामथ सर्वासां संस्मरेदधिदैवताः

ತನ್ನ ನಿಯತ ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸಿ, ಅವರ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಹೋಮವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು; ನಂತರ ಎಲ್ಲಾ ಪವಿತ್ರ ಶಿಲೆಗಳ ಅಧಿದೇವತೆಗಳನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ ಆವಾಹಿಸಬೇಕು।

Verse 59

विद्यारूपाः कृतस्नाना हेमवार्णाः शिलाम्बराः न्यूनादिदोषमोषार्थं वास्तुभूमेश् च शुद्धये यजेदस्त्रेण मूर्धान्तमाहुतीनां शतं शतं

ವಿದ್ಯಾರೂಪಿಣಿಗಳಾದ (ಅಧಿಷ್ಠಾತ್ರಿ) ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಸ್ನಾನದಿಂದ ಶುದ್ಧರಾದ, ಹಿಮವರ್ಣದ, ಶಿಲಾವರ್ಣ ವಸ್ತ್ರಧಾರಿಗಳೆಂದು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು; ನ್ಯೂನತೆ ಮೊದಲಾದ ದೋಷನಾಶಕ್ಕೂ ವಾಸ್ತುಭೂಮಿಯ ಶುದ್ಧಿಗೂ ಅಸ್ತ್ರಮಂತ್ರದಿಂದ ಶಿರೋಮೂರ್ಧಾಂತ ಯಜಿಸಿ, ನೂರು-ನೂರು ಆಹುತಿಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು।