Adhyaya 91

Verse 1

इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये अभिषेकादिकथनं नाम नवतितमो ऽध्यायः अथैकनवतितमो ऽध्यायः विविधमन्त्रादिकथनं ईश्वर उवाच अभिषिक्तः शिवं विष्णुं पूजयेद्भास्करादिकान् शङ्खभेर्यादिनिर्घोषैः स्नापयेत् पञ्चगव्यकैः

ಇಂತೆ ಆದಿಮಹಾಪುರಾಣವಾದ ಅಗ್ನಿಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ‘ಅಭಿಷೇಕಾದಿಕಥನಂ’ ಎಂಬ ತೊಂಬತ್ತನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತವಾಯಿತು. ಈಗ ‘ವಿವಿಧಮಂತ್ರಾದಿಕಥನಂ’ ಎಂಬ ತೊಂಬತ್ತೊಂದನೇ ಅಧ್ಯಾಯ ಆರಂಭ. ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು—ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡಿದವನು ಶಿವ-ವಿಷ್ಣು ಹಾಗೂ ಭಾಸ್ಕರಾದಿ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು; ಶಂಖ-ಭೇರಿ ಮೊದಲಾದ ನಾದಗಳ ನಡುವೆ ಪಂಚಗವ್ಯದಿಂದ ಸ್ನಾಪನ ಮಾಡಿಸಬೇಕು.

Verse 2

स्वयं वीक्ष्येति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः यो देवान्देवलोकं स याति स्वकुलमुद्धरन् वर्षकोटिसहस्रेषु यत् पापं स्मुपार्जितं

ಯಾರು ಸ್ವತಃ ನೋಡಿ, ಚಿಹ್ನಿತ (ಟಿಪ್ಪಣಿ/ಗುರುತುಗಳಿರುವ) ಪುಸ್ತಕದಿಂದ ಪಠಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ತಮ್ಮ ಕುಲವನ್ನು ಉದ್ಧರಿಸುತ್ತಾ ದೇವಲೋಕವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾರೆ; ಮತ್ತು ಸಾವಿರಾರು ಕೋಟಿ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚಿತವಾದ ಪಾಪವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

Verse 3

घृताभ्यङ्गेन देवानां भस्मीभवति पावके आढकेन घृताद्यैश् च देवान् स्नाप्य सुरो भवेत्

ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ತುಪ್ಪದಿಂದ ಅಭ್ಯಂಗ ಮಾಡಿದರೆ (ಅರ್ಪಿತ ದ್ರವ್ಯ) ಪವಿತ್ರ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಭಸ್ಮವಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ತುಪ್ಪ ಮೊದಲಾದವುಗಳನ್ನು ಒಂದು ಆಢಕ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ತೆಗೆದು ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸಿದರೆ ಮನುಷ್ಯನು ಸುರತ್ವ (ದೈವಸ್ಥಿತಿ) ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 4

चन्दनेनानुलिप्याथ गन्धाद्यैः पूजयेत्तथा अल्पायासनं स्तुतिभिस्तुता देवास्तु सर्वदा

ನಂತರ ಚಂದನದಿಂದ ಅನುಲೇಪನ ಮಾಡಿ, ಗಂಧಾದಿ ಉಪಚಾರಗಳಿಂದಲೂ ಅದೇ ರೀತಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ಸರಳವಾದ ಆಸನವನ್ನು ಇಟ್ಟು, ಸ್ತುತಿಗಳಿಂದ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ದೇವತೆಗಳು ಸದಾ (ಪ್ರಸನ್ನರಾಗಿರಲಿ).

Verse 5

अतीतानागतज्ञानमन्त्रधीभुक्तिमुक्तिदाः गृहीत्वा प्रश्नसूक्ष्मार्णे हृते द्वाभ्यां शुभाशुभं

ಪ್ರಶ್ನ-ನಿಮಿತ್ತದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಈ ಉಪದೇಶಗಳನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಿ, ಎರಡು ವಿಧಾನಗಳಿಂದ ಶುಭಾಶುಭವನ್ನು ತಿಳಿಯಬಹುದು; ಇವು ಭೂತ-ಭವಿಷ್ಯ ಜ್ಞಾನ, ಮಂತ್ರಜನಿತ ಧೀ, ಭೋಗ ಮತ್ತು ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ।

Verse 6

त्रिभिर्जीवो मूलधातुश् चतुर्भिर्ब्राह्मणादिधीः यञ्चादौ भूततत्त्वादि शेषे चैवं जपादिकं

ಮೂರು (ಅಕ್ಷರ-ಘಟಕ)ಗಳಿಂದ ‘ಜೀವ’ ಸೂಚ್ಯ; ನಾಲ್ಕರಿಂದ ‘ಮೂಲಧಾತು’. ನಾಲ್ಕರಿಂದಲೇ ‘ಬ್ರಾಹ್ಮಣ’ ಮೊದಲಾದ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಧೀಗಳು ಸೂಚ್ಯ. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಭೂತತತ್ತ್ವಾದಿ ಬೋಧನೆ, ಉಳಿದ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ಜಪಾದಿ ಆಚರಣೆಗಳ ವಿಧಿ ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ।

Verse 7

एकत्रिकातित्रिकान्ते पदे द्विपमकान्तके अशुभं मध्यमं मध्येष्विन्द्रस्त्रिषु नृपः शुभः

ಒಂದು ತ್ರಯ ಅಥವಾ ಅತಿತ್ರಯದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ, ಹಾಗೆಯೇ ಪದಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಜೋಡಿಯ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಫಲ ಅಶುಭ. ಮಧ್ಯ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಫಲ ಮಧ್ಯಮ; ಕೇಂದ್ರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ‘ಇಂದ್ರ’ (ಶ್ರೇಷ್ಠ) ಫಲ. ಮೂರು-ಮೂರು ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ‘ನೃಪ’ ಶುಭ.

Verse 8

सङ्ख्यावृन्दे जीविताब्दं यमो ऽब्ददशहा ध्रुवं सूर्येभास्येशदुर्गाश्रीविष्णुमन्त्रैर् लिखेत् कजे

ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಗುಚ್ಛದಲ್ಲಿ ‘ಜೀವಿತಾಬ್ದ’ (ಆಯುರ್ವರ್ಷ), ‘ಯಮ’ (ಮರಣ), ‘ಅಬ್ದದಶಹಾ’ (ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಹರಣಿಸುವವ), ಮತ್ತು ‘ಧ್ರುವ’ (ಸ್ಥಿರ) ಎಂದು ಬರೆಯಬೇಕು; ಸೂರ್ಯ, ಭಾಸ್ಕರ, ಈಶ, ದುರ್ಗಾ, ಶ್ರೀ, ವಿಷ್ಣು ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ಭೂರ್ಜಪತ್ರದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಅಂಕಿತಗೊಳಿಸಬೇಕು।

Verse 9

कठिन्या जप्तया स्पृष्टे गोमूत्राकृतिरेखया आरभ्यैकं त्रिकं यावत्त्रिचतुष्कावसानकं

‘ಕಠಿನೀ’ ಮಂತ್ರವನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ಜಪಿಸಿ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದ ನಂತರ, ಗೋಮೂತ್ರಾಕಾರದ ವಕ್ರರೇಖೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಬೇಕು; ಒಂದರಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ತ್ರಯ-ತ್ರಯ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಸಾಗುತ್ತ, ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ತ್ರಯ ಮತ್ತು ಚತುಷ್ಕ ಗುಂಪುಗಳೊಂದಿಗೆ ಕ್ರಮ ಮುಗಿಯುವಂತೆ ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 10

मरुद् व्योम मरुद्वीजैश् चतुःषष्टिपदे तथा अक्षाणां पतनात् स्पर्शाद्विषमादौ शुभादिकं

ಈ ಚತುಃಷಷ್ಟಿ-ಪದೀಯ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ‘ಮರುತ್’, ‘ವ್ಯೋಮ’ ಹಾಗೂ ‘ಮರುದ್ಬೀಜ’ ಎಂಬ ವಿಭಾಗಗಳಂತೆ, ಅಕ್ಷಗಳ (ಪಾಶಗಳ) ಬೀಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ—ಮೊದಲು ವಿಷಮ (ಅಶುಭ) ಫಲದಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ—ಶುಭಾಶುಭಾದಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸುತ್ತಾರೆ।

Verse 11

एकत्रिकादिमारभ्य अन्ते चाष्टत्रिकं तथा ध्वजाद्यायाः समा हीना विषमाः शोभनादिदाः

‘ಏಕ-ತ್ರಿಕ’ದಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ‘ಅಷ್ಟ-ತ್ರಿಕ’ವರೆಗೆ, ಧ್ವಜಾದಿಯಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವ ಛಂದಸ್ಸುಗಳು—ಸಮ (ಸಮಾ), ಹೀನ (ಹೀನಾ) ಮತ್ತು ವಿಷಮ (ವಿಷಮಾ)—‘ಶೋಭನಾ’ ಮೊದಲಾದ ವರ್ಗಗಳಾಗಿ ಫಲಪ್ರದವೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ।

Verse 12

आइपल्लवितैः काद्यैः षोडशस्वरपूर्वगैः आद्यैस्तैः सस्वरैः काद्यैस्त्रिपुरानाममन्त्रकाः

‘ಐ’ ಸ್ವರದಿಂದ ಪಲ್ಲವಿತಗೊಂಡ ಕ-ವರ್ಗದ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು, ಹದಿನಾರು ಸ್ವರಗಳಿಂದ ಪೂರ್ವಗ ಮಾಡಿ—ಅಂದರೆ ಸ್ವರಸಹಿತವಾದ ಆ ಆದ್ಯ ಕಾದಿ ವರ್ಣಗಳಿಂದ—ತ್ರಿಪುರೆಯ ನಾಮಮಂತ್ರಗಳು ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ।

Verse 13

ह्रीं वीजाः प्रणवाद्याःस्पुर् नमो ऽन्ता यत्र पूजने मन्त्रा विंशतिसाहस्राः शतं षष्ठ्यधिकं ततः

ಬೀಜಾಕ್ಷರಗಳು ಪ್ರಣವ (ಓಂ)ದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ ‘ಹ್ರೀಂ’ ಮೊದಲಾದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತವೆ; ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ಅವು ‘ನಮಃ’ ಎಂದು ಅಂತ್ಯಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ। ಅಲ್ಲಿ ಮಂತ್ರಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಇಪ್ಪತ್ತು ಸಾವಿರ; ಅದಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಇನ್ನೂ ನೂರು ಅರವತ್ತು ಇವೆ।

Verse 14

शोभनादिकाः इति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः आं ह्रीं मन्त्राः सरस्वत्याश् चण्डिकायास्तथैव च तथा गौर्याश् च दुर्गाया आं श्रीं मन्त्राः श्रियस् तथा

‘ಶೋಭನಾದಿಕಾಃ’—ಇದು ಙ-ಚಿಹ್ನಿತ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಯ ಪಾಠ. ‘ಆಂ’ ಮತ್ತು ‘ಹ್ರೀಂ’ ಬೀಜಮಂತ್ರಗಳು ಸರಸ್ವತಿ ಹಾಗೂ ಚಂಡಿಕೆಗೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಗೌರಿ ಮತ್ತು ದುರ್ಗೆಗೆ ‘ಆಂ’ ಮತ್ತು ‘ಶ್ರೀಂ’ ಬೀಜಮಂತ್ರಗಳು; ಶ್ರೀ (ಲಕ್ಷ್ಮೀ)ಗೂ ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ।

Verse 15

तथाक्षौं क्रौं मन्त्राः सूर्यस्य आं हौं मन्त्राःशिवस्य च आं गं मन्त्रा गणेशस्य आं मन्त्राश् च तथा हरेः

ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ಸೂರ್ಯನ ಮಂತ್ರಗಳು “ಕ್ಷೌಂ”, “ಕ್ರೌಂ”; ಶಿವನ ಮಂತ್ರಗಳು “ಆಂ”, “ಹೌಂ”; ಗಣೇಶನ ಮಂತ್ರ “ಆಂ ಗಂ”; ಹಾಗೆಯೇ ಹರಿ (ವಿಷ್ಣು) ಯ ಮಂತ್ರ “ಆಂ”।

Verse 16

शतार्धैकाधिकैः काद्यैस् तथा षोडशभिः खरैः काद्यैस्तैः सस्वरैसाद्यैः कान्तैर् मन्त्रास् तथाखिलाः

ಎಲ್ಲಾ ಮಂತ್ರಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ‘ಕ’ದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ವ್ಯಂಜನಗಳು ಹಾಗೂ ಇತರ ವ್ಯಂಜನಗಳು—ಅರ್ಧಗಣನೆಯಂತೆ ನೂರು ಒಂದು ಅಕ್ಷರಗಳು—ಮತ್ತು ಹದಿನಾರು ಸ್ವರಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿವೆ; ಅಂದರೆ ‘ಅ’ದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ಸ್ವರಯುಕ್ತ ‘ಕ’ ಮೊದಲಾದ ಅಕ್ಷರಗಳಿಂದಲೇ ಸಮಸ್ತ ಮಂತ್ರಗಳು ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ।

Verse 17

रवीशदेवीविष्णूनां स्वाब्धिदेवेन्द्रवर्तनात् शतत्रयं षष्ट्यधिकं प्रत्येकं मण्डलं क्रमात् अभिषिक्तो जपेद् ध्यायेच्छिष्यादीन् दीक्षयेद्गुरुः

ರವಿ (ಸೂರ್ಯ), ಈಶ (ಶಿವ), ದೇವಿ ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣು—ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಸ್ವಾಬ್ಧಿ, ದೇವತೆ ಮತ್ತು ಇಂದ್ರಾವರ್ತನವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ—ಕ್ರಮವಾಗಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮಂಡಲವನ್ನು ಮೂರು ನೂರು ಅರವತ್ತು ಜಪಗಳಿಂದ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಬೇಕು. ಅಭಿಷೇಕ ಪಡೆದವನು ಜಪಿಸಿ ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು; ಗುರುವು ಶಿಷ್ಯಾದಿಗಳಿಗೆ ದೀಕ್ಷೆ ನೀಡಬೇಕು।