Adhyaya 87

Verse 1

इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये निर्वाणदीक्षायां विद्याविशोधनं नाम षडशीतितमो ऽध्यायः अथ सप्ताशीतितमो ऽध्यायः शान्तिशोधनकथनं ईश्वर उवाच सन्दध्यादधुना विद्यां शान्त्या सार्धं यथाविधि शान्तौ तत्त्वद्वयं लीनं भावेश्वरसदाशिवौ

ಹೀಗೆ ಆದಿಮಹಾಪುರಾಣವಾದ ಆಗ್ನೇಯಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಾಣದೀಕ್ಷೆಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ‘ವಿದ್ಯಾವಿಶೋಧನ’ ಎಂಬ ಎಂಭತ್ತಾರನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತವಾಯಿತು. ಈಗ ಎಂಭತ್ತೇಳನೇ ಅಧ್ಯಾಯ—‘ಶಾಂತಿಶೋಧನಕಥನ’ ಆರಂಭ. ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು: “ಈಗ ವಿಧಿಪ್ರಕಾರ ಶಾಂತಿಯೊಂದಿಗೆ ವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ಸಮ್ಯಕ್ ಸಂಧಾನಿಸಬೇಕು. ಶಾಂತಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ತತ್ತ್ವಗಳು ಲೀನವಾಗುತ್ತವೆ—ಭಾವೇಶ್ವರ ಮತ್ತು ಸದಾಶಿವ।”

Verse 2

छेदनं भेदनं तेषां बहुलीकरणन्तथा इति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः हकारश् च क्षकारश् च द्वौ वर्णौ परिकीर्तितौ रुद्राः समाननामानो भुवनैः सह तद्यथा

“ಅವರ ಕ್ರಿಯೆಗಳು ಛೇದನ, ಭೇದನ ಮತ್ತು ಬಹುಲೀಕರಣ”—ಇದು ‘ಗ’ ಗುರುತಿಸಲಾದ ಪುಸ್ತಕಪಾಠ. ‘ಹ’ ಮತ್ತು ‘ಕ್ಷ’ ಎಂಬ ಎರಡು ವರ್ಣಗಳು ಘೋಷಿತವಾಗಿವೆ. ಸಮಾನನಾಮಧಾರಿಗಳಾದ ರುದ್ರರು ಭುವನಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೀಗಿದ್ದಾರೆ।

Verse 3

प्रभवः समयः क्षुद्रो विमलः शिव इत्य् अपि घनौ निरञ्जनाकारौ स्वशिवौ दीप्तिकारणौ

ಅವನು ಪ್ರಭವ (ಮೂಲ), ಸಮಯ (ನಿಯಮಕ್ರಮ), ಕ್ಷುದ್ರ (ಸೂಕ್ಷ್ಮ), ವಿಮಲ (ನಿಷ್ಕಲ್ಮಷ) ಹಾಗೂ ಶಿವ (ಮಂಗಳಕರ) ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಘನ ಮತ್ತು ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ, ನಿರಂಜನಾಕಾರ; ಸ್ವಶಿವರೂಪದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿ ದೀಪ್ತಿಗೆ ಕಾರಣನು.

Verse 4

त्रिदशेश्वरनामा च त्रिदशः कालसज्ज्ञकः सूक्ष्माम्बुजेश्वरश्चेति रुद्राः शान्तौ प्रतिष्ठिताः

ಶಾಂತಿ ವಿಧಿಗಾಗಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ರುದ್ರರು—ಒಬ್ಬನು ತ್ರಿದಶೇಶ್ವರ ಎಂಬ ನಾಮಧಾರಿ, ಮತ್ತೊಬ್ಬನು ತ್ರಿದಶ, ಇನ್ನೊಬ್ಬನು ಕಾಲ ಎಂಬ ಸಂಜ್ಞೆಯವನು, ಹಾಗೂ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಂಬುಜೇಶ್ವರ ಎಂಬ ರುದ್ರನು.

Verse 5

व्योमव्यापिने व्योमव्याप्यरूपाय सर्वव्यापिने शिवाय अनन्ताय अनाथाय अनाश्रिताय ध्रुवाय शाश्वताय योगपीठसंस्थिताय नित्ययोगिने ध्यानाहारायेति द्वादशपादानि पुरुषः कवचौ मन्त्रौ वीजे विन्दूपकारकौ अलम्बुषायसानाड्यौ वायू कृकरकर्मकौ

ಆಕಾಶವ್ಯಾಪಿ, ಆಕಾಶಸಮಾನ ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ ರೂಪವಿರುವ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ವ್ಯಾಪಿಸುವ ಶಿವನಿಗೆ; ಅನಂತನಿಗೆ, ಅನಾಥರ ರಕ್ಷಕನಿಗೆ, ನಿರಾಶ್ರಿತನಿಗೆ, ಧ್ರುವನಿಗೆ, ಶಾಶ್ವತನಿಗೆ; ಯೋಗಪೀಠದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾದ ನಿತ್ಯಯೋಗಿಗೆ, ಧ್ಯಾನವೇ ಆಹಾರವಾದವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಇವು ಪುರುಷನ ದ್ವಾದಶ ‘ಪಾದಗಳು’. ಎರಡು ಕವಚ-ಮಂತ್ರಗಳು; ಎರಡು ಬೀಜಗಳು ‘ಬಿಂದು’ ಮತ್ತು ‘ಉಪಕಾರಕ’ ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ನಾಡಿಗಳು ಅಲಂಬುಷಾ ಮತ್ತು ಯಶಾ; ವಾಯುಗಳು ಪ್ರಾಣ ಮತ್ತು ಕೃಕರ—ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ.

Verse 6

इन्द्रिये त्वक्करावस्या स्पर्शस्तु विषयो मतः गुणौ स्पर्शनिनादौ द्वावेकः कारणमीश्वरः

ತ್ವಕ್ ಇಂದ್ರಿಯದ ವಿಷಯ ಸ್ಪರ್ಶವೆಂದು ಮತ. ಅದರ ಗುಣಗಳು ಎರಡು—ಸ್ಪರ್ಶನ ಮತ್ತು ನಿನಾದ (ಧ್ವನಿ); ಏಕೈಕ ಪರಮ ಕಾರಣ ಈಶ್ವರನೇ.

Verse 7

तुर्म्यावस्थेति शान्तिस्थं सम्भाव्य भुवनादिकं विदध्यात्ताडनं भेदं प्रवेशञ्च वियोजनं

‘ತುರ್ಮ್ಯಾ-ಅವಸ್ಥಾ’ ಎಂಬ ಮಂತ್ರಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಶಾಂತಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವೆಂದು ಧ್ಯಾನಿಸಿ, ಭುವನಾದಿಗಳನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸಂಕಲ್ಪಿಸಿ; ನಂತರ ತಾಡನ (ಪ್ರೇರಣೆ/ಆಘಾತ), ಭೇದ (ವಿಭೇದನ), ಪ್ರವೇಶ (ಪ್ರವೇಶನ/ಆವೇಶ) ಮತ್ತು ವಿಯೋಜನ (ವಿಚ್ಛೇದ) ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು.

Verse 8

आकृष्य ग्रहणं कुर्याच्छान्तेर्वदनसूत्रतः आत्मन्यारोप्य सङ्गृह्य कलां कुण्डे निवेशयेत्

ಅದನ್ನು ತನ್ನತ್ತ ಆಕರ್ಷಿಸಿ, ಶಾಂತಿ-ಕರ್ಮದ ವದನ-ಮಂತ್ರಸೂತ್ರಾನುಸಾರವಾಗಿ ಗ್ರಹಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಅದನ್ನು ಸ್ವಯಂ ಮೇಲೆ ಆರೋಪಿ, ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ, ಆ ಕಲೆಯನ್ನು ಕುಂಡದಲ್ಲಿ ನಿಕ್ಷೇಪಿಸಬೇಕು.

Verse 9

ईशं तवाधिकारे ऽस्मिन् मुमुक्षुं दीक्षयाम्यहं भव्यं त्वयानुकूलेन कुर्यात् विज्ञापनामिति

ಹೇ ಈಶ! ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಅಧಿಕಾರದೊಳಗೆ ನಾನು ಈ ಮುಮುಕ್ಷುವಿಗೆ ದೀಕ್ಷೆ ನೀಡುತ್ತೇನೆ. ನಿಮ್ಮ ಅನುಕೂಲದಿಂದ ಮಂಗಳಕರ ವಿಧಿ ನೆರವೇರಲಿ—ಇದು ನನ್ನ ಅಧಿಕೃತ ವಿಜ್ಞಾಪನೆ.

Verse 10

आवाहनादिकं पित्रोः शिष्यस्य ताडनादिकं अपाठः व्योमव्यापकरूपाय इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः व्योमरूपायेति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः ध्यायपरायेति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः व्यानाहारायेति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः भाव्यं त्वया च शुद्धेन इति ग, ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः विधायादाय चैतन्यं विधिनाअत्मनि योजयेत्

ಆವಾಹನಾದಿ ಪಿತೃ-ಸಂಬಂಧ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಶಿಷ್ಯನ ತಾಡನಾದಿ ಶಿಸ್ತು-ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸಿ, ನಂತರ ವಿಧಿಯಂತೆ ಚೈತನ್ಯತತ್ತ್ವವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಆತ್ಮನಲ್ಲಿ ಯೋಜಿಸಬೇಕು.

Verse 11

पूर्ववत् पितृसंयोगं भावयित्वोद्भवाख्यया हृत्सम्पुटात्मवीजेन देवीगर्भे नियोजयेत्

ಹಿಂದಿನಂತೆ ಪಿತೃ-ತತ್ತ್ವದ ಸಂಯೋಗವನ್ನು ಭಾವಿಸಿ, ‘ಉದ್ಭವಾ’ ಎಂಬ (ಮಂತ್ರ/ಶಕ್ತಿ) ಮೂಲಕ ಹಾಗೂ ಹೃದಯ-ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತ ಆತ್ಮ-ಬೀಜದಿಂದ, ಆ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ದೇವೀ-ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ನಿಯೋಜಿಸಬೇಕು.

Verse 12

देहोत्पत्तौ हृदा पञ्च शिरसा जन्महेतवे शिखया वाधिकाराय भोगाय कवचाणुना

ದೇಹೋತ್ಪತ್ತಿಗಾಗಿ ಹೃದಯದಿಂದ ಐದು ಬಾರಿ (ಮಂತ್ರವಿನಿಯೋಗ ಮಾಡಬೇಕು); ಜನ್ಮಹೇತುವಿಗಾಗಿ ಶಿರಸ್ಸಿನಿಂದ; ಅಧಿಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ಶಿಖೆಯಿಂದ; ಭೋಗಕ್ಕಾಗಿ ಕವಚ-ಮಂತ್ರದಿಂದ; ರಕ್ಷಣಕ್ಕಾಗಿ ಅಸ್ತ್ರ-ಮಂತ್ರದಿಂದ ವಿನಿಯೋಗಿಸಬೇಕು.

Verse 13

लयाय शस्त्रमन्त्रेण श्रोतःशुद्धौ शिवेन च तत्त्वशुद्धौ हृदा ह्य् एवं गर्भाधानादि पूर्ववत्

ಲಯ (ವಿಲಯ)ಕ್ಕಾಗಿ ಶಸ್ತ್ರ-ಮಂತ್ರವನ್ನು, ಸ್ರೋತಃ-ಶುದ್ಧಿಗಾಗಿ ಶಿವ-ಮಂತ್ರವನ್ನು, ತತ್ತ್ವ-ಶುದ್ಧಿಗಾಗಿ ಹೃದ್-ಮಂತ್ರವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಬೇಕು. ಹೀಗೆ ಗರ್ಭಾಧಾನಾದಿ ಸಂಸ್ಕಾರಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಪೂರ್ವೋಕ್ತ ವಿಧಿಯಂತೆ ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು.

Verse 14

वर्मणा पाशशैथिल्यं निष्कृत्यैवं शतं जपेत् मलशक्तितिरोधने शस्त्रेणाहुतिपञ्चकं

ವರ್ಮ (ಕವಚ) ಮಂತ್ರದಿಂದ ಬಂಧಗಳನ್ನು ಶಿಥಿಲಗೊಳಿಸಬೇಕು; ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವಾಗಿ ಅದನ್ನು ನೂರು ಬಾರಿ ಜಪಿಸಬೇಕು. ಮಲ-ಶಕ್ತಿಗಳ ತಿರೋಧಾನ/ನಿವಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಶಸ್ತ್ರದಿಂದ ಐದು ಆಹುತಿಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

Verse 15

एवं पाशवियोगे ऽपि ततः सप्तास्त्रजप्तया छिन्द्यादस्त्रेण कर्तर्या पाशान्वीजवता यथा

ಹೀಗೆ ಪಾಶ-ವಿಯೋಗ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿಯೂ, ನಂತರ ಅಸ್ತ್ರ-ಮಂತ್ರವನ್ನು ಏಳು ಬಾರಿ ಜಪಿಸಿ, ‘ಕರ್ತರೀ’ ರೂಪದ ಅಸ್ತ್ರದಿಂದ ಪಾಶಗಳನ್ನು ಛೇದಿಸಬೇಕು—ವೇಗವಂತ ಹಾಗೂ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಉಪಕರಣದಿಂದ ಕತ್ತರಿಸುವಂತೆ।

Verse 16

ॐ हौं शान्तिकलापाशाय हः हूं फट् विसृज्य वर्तुलीकृत्य पाशमन्त्रेण पूर्ववत् घृतपूर्णे श्रुवे दत्वा कलास्त्रेणैव होमयेत्

“ಓಂ ಹೌಂ ಶಾಂತಿ-ಕಲಾಪಾಶಾಯ ಹಃ ಹೂಂ ಫಟ್” ಎಂದು ಉಚ್ಚರಿಸಿ, ಮಂತ್ರಶಕ್ತಿಯನ್ನು ವಿಸರ್ಜಿಸಿ ವೃತ್ತಾಕಾರಗೊಳಿಸಬೇಕು; ನಂತರ ಪೂರ್ವವತ್ ಪಾಶ-ಮಂತ್ರದಿಂದ, ಘೃತಪೂರ್ಣ ಶ್ರುವೆಯಲ್ಲಿ (ತುಪ್ಪ) ಇಟ್ಟು, ಕಲಾಸ್ತ್ರದಿಂದಲೇ ಹೋಮ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 17

अस्त्रेण जुहुयात् पञ्च पाशाङ्कुशनिवृत्तये प्रायश्चित्तनिषेधाय दद्यादष्टाहुतीरथ

ಪಾಶ ಮತ್ತು ಅಂಕುಶ ನಿವೃತ್ತಿಗಾಗಿ ಅಸ್ತ್ರ-ಮಂತ್ರದಿಂದ ಐದು ಆಹುತಿಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಮುಂದಿನ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತದ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ತಡೆಯಲು ಎಂಟು ಆಹುತಿಗಳನ್ನು ಇನ್ನೂ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

Verse 18

ॐ हः अस्त्राय हूं फट् हृदेश्वरं समावाह्य कृत्वा पूजनतर्पणे विदधीत विधानेन तस्मै शुल्कसमर्पणं

“ಓಂ ಹಃ ಅಸ್ತ್ರಾಯ ಹೂಂ ಫಟ್” ಮಂತ್ರವನ್ನು ಜಪಿಸಿ ಹೃ್ದೇಶ್ವರನನ್ನು ಆವಾಹನ ಮಾಡಬೇಕು; ನಂತರ ಪೂಜೆ ಹಾಗೂ ತರ್ಪಣ ನೆರವೇರಿಸಿ, ವಿಧಿಯಂತೆ ಅವರಿಗೆ ಯಥೋಚಿತ ಶುಲ್ಕ (ದಕ್ಷಿಣೆ) ಸಮರ್ಪಿಸಬೇಕು।

Verse 19

ॐ हां ईश्वर बुद्ध्यहङ्कारौ शुल्कं गृहाण स्वाहा निःशेषदग्धपाशस्य पशोरस्येश्वर त्वया न स्थेयं बन्धकत्वेन शिवाज्ञां श्रावयेदिति

“ಓಂ ಹಾಂ। ಹೇ ಈಶ್ವರ, ಬುದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಅಹಂಕಾರರೂಪವಾದ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸು, ಸ್ವಾಹಾ। ಹೇ ಪ್ರಭು, ಪಾಶಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣ ದಗ್ಧವಾದ ಈ ಪಶುವಿಗೆ ನೀನು ಬಂಧಕನಾಗಿ ನಿಲ್ಲಬಾರದು; ಶಿವಾಜ್ಞೆಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಬೇಕು।”

Verse 20

एकं पाशवियोगार्थमिति ग, घ, चिह्नितपुस्तकपाठः ॐ ह्य् ऐमिति क, ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः ॐ ओमिति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः ॐ यैमिति घ, चिह्नितपुस्तकपाठः विसृजेदीश्वरन्देवं रौद्रात्मानं नियोजयेत् ईषच्चन्द्रमिवात्मानं विधिनाअत्मनि योजयेत्

‘ಪಾಶವಿಯೋಗಾರ್ಥವಾಗಿ ಒಂದು (ಅಕ್ಷರ/ಸೂತ್ರ)’ ಎಂದು ಕೆಲವು ಗ-ಘ ಗುರುತಿತ ಗ್ರಂಥಗಳು ಓದುತ್ತವೆ; ಇತರ ಕ-ಙ ಗುರುತಿತಗಳಲ್ಲಿ ‘ಓಂ ಹ್ಯ್ ಐಂ’, ಕೆಲವು ಗ ಗುರುತಿತಗಳಲ್ಲಿ ‘ಓಂ’, ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ಘ ಗುರುತಿತಗಳಲ್ಲಿ ‘ಓಂ ಯೈಂ’ ಎಂದು ಪಾಠವಿದೆ। ಹೀಗೆ ಜಪಿಸಿ ಈಶ್ವರದೇವನನ್ನು ವಿಸರ್ಜಿಸಿ, ರೌದ್ರಾತ್ಮ ಸ್ವಭಾವಕ್ಕೆ ನಿಯೋಜಿಸಬೇಕು; ವಿಧಿಯಂತೆ ಕ್ಷೀಣಚಂದ್ರನಂತೆ ಆತ್ಮವನ್ನು ಆತ್ಮದಲ್ಲೇ ಯೋಜಿಸಬೇಕು।

Verse 21

सूत्रे संयोजयेदेनं शुद्धयोद्भवमुद्रया दद्यात् मूलेन शिष्यस्य शिरस्यमृतविन्दुकं

ಶುದ್ಧಯೋದ್ಭವ ಮುದ್ರೆಯಿಂದ ಅದನ್ನು ಸೂತ್ರದಲ್ಲಿ (ಯಜ್ಞೋಪವೀತದಲ್ಲಿ) ಜೋಡಿಸಬೇಕು; ನಂತರ ಮೂಲಮಂತ್ರದಿಂದ ಶಿಷ್ಯನ ಶಿರಸ್ಸಿಗೆ ಅಮೃತಬಿಂದು ನೀಡಬೇಕು।

Verse 22

विसृज्य पितरौ वह्नेः पूजितौ कुसुमादिभिः दद्यात् पूर्णां विधानज्ञो निःशेषविधिपूरणीं

ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ಇಬ್ಬರು ಪಿತೃಗಳನ್ನು ಪುಷ್ಪಾದಿಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸಿ ವಿಸರ್ಜಿಸಬೇಕು; ನಂತರ ವಿಧಿಜ್ಞನು ‘ಪೂರ್ಣಾ’ (ಸಮಾಪನ ಆಹುತಿ) ಸಮರ್ಪಿಸಬೇಕು, ಅದು ಎಲ್ಲ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ಶೇಷವಿಲ್ಲದೆ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ।

Verse 23

अस्यामपि विधातव्यं पूर्ववत्ताडनादिअकं स्ववीजन्तु विशेषः स्याच्छुद्धिः शान्तेरपीडिता

ಈ ವಿಧಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಪೂರ್ವವತ್ ತಾಡನಾದಿ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು; ಆದರೆ ವಿಶೇಷವೆಂದರೆ ಸ್ವಕೀಯ ಬೀಜಮಂತ್ರದ ಪ್ರಯೋಗ. ಈ ಶಾಂತಿಕರ್ಮದಿಂದ ಪೀಡೆ ಇಲ್ಲದೆ ಶುದ್ಧಿ ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ.