Adhyaya 86

Verse 1

इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये निर्वाणदीक्षायां प्रतिष्ठाकलाशोधनं नाम पञ्चाशीतितमो ऽध्यायः अथ षडशीतितमो ऽध्यायः विद्याविशोधनविधानं ईश्वर उवाच सन्धानमथ विद्यायाः प्राचीनकलया सह कुर्वीत पूर्ववत् कृत्वा तत्त्वं वर्णय तद्यथा

ಇಂತೆ ಆದಿಮಹಾಪುರಾಣವಾದ ಆಗ್ನೇಯಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಾಣದೀಕ್ಷಾ ವಿಭಾಗದ ‘ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಕಲಶೋಧನ’ ಎಂಬ ಎಂಭತ್ತೈದನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಯಿತು. ಈಗ ಎಂಭತ್ತಾರನೇ ಅಧ್ಯಾಯ ‘ವಿದ್ಯಾವಿಶೋಧನವಿಧಾನ’ ಆರಂಭ. ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು—ಇನ್ನು ವಿದ್ಯೆಯ ಸಂಧಾನವನ್ನು ಪ್ರಾಚೀನಕಲೆಯೊಂದಿಗೆ ಪೂರ್ವವಿಧಿಯಂತೆ ಮಾಡಬೇಕು; ಮಾಡಿ ಅದರ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ವರ್ಣಿಸು, ಅಂದರೆ ಹೀಗೆ।

Verse 2

ॐ हों क्षीमिति सन्धानं राग्श् च शुद्धविद्या च नियतिः कलया सह कालो मया तथाविद्या तत्त्वानामिति सप्तकं

‘ಓಂ ಹೋಂ ಕ್ಷೀಂ’—ಇದು ಸಂಧಾನಸಂಜ್ಞೆ. ಹಾಗೆಯೇ ರಾಗ ಮತ್ತು ಶುದ್ಧವಿದ್ಯೆ; ಕಲೆಯೊಂದಿಗೆ ನಿಯತಿ; ಕಾಲ; ಮಾಯಾ; ಹಾಗೂ ಅವಿದ್ಯಾ—ಇವು ತತ್ತ್ವಗಳ ಸಪ್ತಕವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ।

Verse 3

रलवाः शषसाः वर्णाः षड् विद्यायां प्रकीर्तिताः पदानि प्रणवादीनि एकविंशतिसङ्ख्यया

ಷಡ್ವಿದ್ಯಾ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ರ, ಲ, ವ ಮೊದಲಾದ ವರ್ಣಗಳು ಹಾಗೂ ಶ-ಷ-ಸ ವರ್ಗದ ವರ್ಣಗಳು ಪ್ರಖ್ಯಾತವಾಗಿವೆ; ಮತ್ತು ಪ್ರಣವ (ಓಂ) ಮೊದಲಾದ ಪವಿತ್ರ ಪದಗಳು ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದು ಸಂಖ್ಯೆಯೆಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿದೆ।

Verse 4

पूर्ववत् धृत्वेति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः इं शिवाय इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः वचोगुह्याय इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः सद्योजाताय मूर्तये इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः अथ निधाय सर्वाधिपतय इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः ॐ रुद्राणां भुवनानाञ्च स्वरूपमथ कश्यपे प्रथमो वामदेवः स्यात्ततः सर्वभवोद्भवः

‘ಪೂರ್ವವತ್ ಧೃತ್ವಾ’—ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾದ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಠ; ‘ಇಂ ಶಿವಾಯ’, ‘ವಚೋಗುಹ್ಯಾಯ’, ‘ಸದ್ಯೋಜಾತಾಯ ಮೂರ್ತಯೇ’ ಹಾಗೂ ‘ಅಥ ನಿಧಾಯ ಸರ್ವಾಧಿಪತಯೇ’—ಇವೂ ಅದೇ ಪಾಠಗಳು. ಹೇ ಕಶ್ಯಪ, ಈಗ ರುದ್ರರು ಮತ್ತು ಭುವನಗಳ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ—ಮೊದಲು ವಾಮದೇವ; ಅವನಿಂದಲೇ ಸಮಸ್ತ ಭವೋದ್ಭವ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 5

वज्रदेहः प्रभुर्धाता क्रविक्रमसुप्रभाः वटुः प्रशान्तनामा च परमाक्षरसञ्ज्ञकः

ಅವನು ವಜ್ರಸಮಾನ ದೇಹಧಾರಿ, ಪ್ರಭು ಮತ್ತು ಧಾತೃ; ಅವನ ವಿಕ್ರಮ ಭಯಂಕರ, ಪ್ರಭೆ ಅತ್ಯಂತ ದೀಪ್ತಿಮಾನ್; ಅವನು ದಿವ್ಯ ವಟು; ‘ಪ್ರಶಾಂತ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ; ಹಾಗೆಯೇ ‘ಪರಮಾಕ್ಷರ’ ಎಂಬ ಪರಮ ಅವಿನಾಶಿ ಅಕ್ಷರಸಂಜ್ಞೆಯಿಂದಲೂ ಅಭಿಹಿತನು.

Verse 6

शिवश् च सशिवो बभ्रुरक्षयः शम्भुरेव च अदृष्टरूपनामानौ तथान्यो रूपवर्धनः

ಮತ್ತೆ ಅವನು ‘ಶಿವ’, ‘ಸಶಿವ’, ‘ಬಭ್ರು’, ‘ಅಕ್ಷಯ’ ಹಾಗೂ ‘ಶಂಭು’ ಸಹ; ‘ಅದೃಷ್ಟರೂಪನಾಮಾ’—ರೂಪವೂ ನಾಮವೂ ಅಪ್ರಕಟ—ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಇನ್ನೊಂದು ನಾಮ ‘ರೂಪವರ್ಧನ’—ರೂಪ/ತೇಜಸ್ಸನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸುವವನು.

Verse 7

मनोन्मनो महावीर्यश्चित्राङ्गस्तदनन्तरं कल्याण इति विज्ञेयाः पञ्चविंशतिसङ्ख्यया

‘ಮನೋನ್ಮನ’, ‘ಮಹಾವೀರ್ಯ’, ‘ಚಿತ್ರಾಂಗ’ ಮತ್ತು ಅದರ ನಂತರ ‘ಕಲ್ಯಾಣ’—ಇವುಗಳನ್ನು ನಾಮಗಳೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು; ಇವುಗಳಿಂದ ಇಪ್ಪತ್ತೈದನೆಯ ಸಂಖ್ಯೆ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

Verse 8

मन्त्रो घोरामरौ वीजे नाड्यौ द्वे तत्र ते यथा पूषा च हस्तिजिह्वा च व्याननागौ प्रभञ्जनौ

ಆ (ವ್ಯವಸ್ಥೆ)ಯಲ್ಲಿ ಮಂತ್ರಕ್ಕೆ ‘ಘೋರ’ ಮತ್ತು ‘ಅಮರ’ ಎಂಬ ಎರಡು ಬೀಜಗಳು ಇವೆ; ಅಲ್ಲಿಗೆ ಎರಡು ನಾಡಿಗಳು—‘ಪೂಷಾ’ ಮತ್ತು ‘ಹಸ್ತಿಜಿಹ್ವಾ’; ಹಾಗೆಯೇ (ವಾಯುಗಳು) ‘ವ್ಯಾನ’, ‘ನಾಗ’ ಮತ್ತು ‘ಪ್ರಭಂಜನ’ ಇವೆ.

Verse 9

विषयो रूपमेवैकमिन्द्रिये पादचक्षुषी शब्दः स्पर्शश् च रूपञ्च त्रय एते गुणाः स्मृताः

ಪಾದ ಮತ್ತು ನೇತ್ರ—ಈ ಎರಡು ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ವಿಷಯ ರೂಪವೇ. ಶಬ್ದ, ಸ್ಪರ್ಶ ಮತ್ತು ರೂಪ—ಈ ಮೂರು (ಇಂದ್ರಿಯಗ್ರಾಹ್ಯ) ಗುಣಗಳು ಎಂದು ಸ್ಮೃತವಾಗಿದೆ.

Verse 10

अवस्थात्र षुप्तिश् च रुद्रो देवस्तु कारणं विद्यामध्यगतं सर्वं भावयेद्भवनादिकं

ಸುಪ್ತಿ ಎಂಬ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿಯೂ ದೇವ ರುದ್ರನೇ ಕಾರಣತತ್ತ್ವ. ವಿದ್ಯೆಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ದೇಹಾದಿಯಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ಪ್ರಕಟ ಜಗತ್ತಾಗಿ ಭಾವಿಸಬೇಕು.

Verse 11

ताडनं छेदनं तत्र प्रवेशञ्चापि योजनं आकृष्य ग्रहणं कुर्याद्विद्यया हृत्प्रदेशतः

ಅಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯೆಯ ಮೂಲಕ ತಾಡನ ಮತ್ತು ಛೇದನ ಮಾಡಬೇಕು; ಹಾಗೆಯೇ ಪ್ರವೇಶ ಮತ್ತು ಯೋಜನ (ಸ್ಥಾಪನೆ) ಕೂಡ ಮಾಡಬೇಕು. ನಂತರ ಹೃದಯಪ್ರದೇಶದಿಂದ (ಲಕ್ಷ್ಯವನ್ನು) ಆಕರ್ಷಿಸಿ ಗ್ರಹಿಸಬೇಕು.

Verse 12

आत्मन्यारोप्य सङ्गृह्य कलां कुण्डे निवेशयेत् रुद्रं कारणमावाह्य विज्ञाप्य च शिशुं प्रति

ಮೊದಲು ಅದನ್ನು ತನ್ನಲ್ಲಿ ಆರೋಪಿ, ಕಲೆಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಕುಂಡದಲ್ಲಿ ನಿವೇಶಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ರುದ್ರನನ್ನು ಕಾರಣತತ್ತ್ವರূপವಾಗಿ ಆವಾಹನ ಮಾಡಿ, ಶಿಶುವಿನತ್ತ ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ವಿಜ್ಞಾಪನೆ/ಉಪದೇಶ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 13

पित्रोरावहनं कृत्वा हृदये ताडयेच्छिशुं प्रविश्य पूर्वमन्त्रेण तदात्मनि नियोजयेत्

ತಂದೆ ಮತ್ತು ತಾಯಿ—ಇವರಿಬ್ಬರ ಆವಾಹನವನ್ನು ಮಾಡಿ, ಶಿಶುವಿನ ಹೃದಯಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ತಾಡನ ಮಾಡಬೇಕು. ನಂತರ ಪೂರ್ವಮಂತ್ರದಿಂದ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಆ (ಆಹೂತ ತತ್ತ್ವವನ್ನು) ಶಿಶುವಿನ ಆತ್ಮದಲ್ಲಿ ನಿಯೋಜಿಸಿ/ಪ್ರತಿಷ್ಠಿಸಬೇಕು.

Verse 14

आकृष्यादाय पूर्वोक्तविधिनाअत्मनि योजयेत् वामया योजयेत् योनौ गृहीत्वा द्वादशान्ततः

ಅದನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿ ಪಡೆದು, ಪೂರ್ವೋಕ್ತ ವಿಧಿಯಂತೆ ತನ್ನೊಳಗೆ ಯೋಜಿಸಬೇಕು. ವಾಮ ನಾಡಿ/ಹಸ್ತದಿಂದ ದ್ವಾದಶಾಂತದಿಂದ ಪ್ರವಾಹವನ್ನು ಹಿಡಿದು ಯೋನಿಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ನಿಯೋಜಿಸಬೇಕು.

Verse 15

बुद्ध इति घ, ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः आवाहनं कुर्यादिति ग, घ, चिह्नितपुस्तकपाठः कुर्वीत देहसम्पत्तिं जन्माधिकारमेव च भोगं लयन्तथा श्रोतःशुद्धितत्त्वविशोधनं

ಕೆಲವು ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳಲ್ಲಿ ‘ಬುದ್ಧ’ ಎಂಬ ಪಾಠ, ಇನ್ನೊಂದರಲ್ಲಿ ‘ಆವಾಹನವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು’ ಎಂಬ ಪಾಠ ಇದೆ. ಈ ವಿಧಿಯಲ್ಲಿ ದೇಹಸಂಪತ್ತು, ಜನ್ಮಾಧಿಕಾರದ ಸ್ಥಾಪನೆ, ಭೋಗ ಮತ್ತು ಲಯ, ಹಾಗೆಯೇ ಶ್ರೋತಃಶುದ್ಧಿ ಹಾಗೂ ತತ್ತ್ವವಿಶೋಧನ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 16

निःशेषमलकर्मादिपाशबन्धनिवृत्तये निष्कृत्यैव विधानेन यजेत शतमाहुतीः

ಮಲಿನ ಕರ್ಮಾದಿ ಪಾಶಬಂಧನದ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿವೃತ್ತಿಗಾಗಿ, ವಿಧಾನದಂತೆ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ನೂರು ಆಹುತಿಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

Verse 17

अस्त्रेण पाशशैथिल्यं मलशक्तिं तिरोहितां छेदनं मर्दनं तेषां वर्तुलीकरणं तथा

ಅಸ್ತ್ರಮಂತ್ರದಿಂದ ಪಾಶಗಳು ಸಡಿಲಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ; ಮಲಶಕ್ತಿ ನಿರ್ಪ್ರಭವಾಗಿ ತಿರೋಹಿತವಾಗುತ್ತದೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಅವುಗಳ ಛೇದನ, ಮರ್ಧನ ಮತ್ತು ವರ್ತುಲೀಕರಣವೂ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 18

दाहं तदक्षराभावं प्रायश्चित्तमथोदितं रुद्राण्यावाहनं पूजा रूपगन्धसमर्पणं

ನಂತರ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವನ್ನು ವಿಧಿಸಲಾಗಿದೆ—ಅಕ್ಷರಾಭಾವ (ಅಕ್ಷರಲೋಪ/ಅಪೂರ್ಣತೆ)ಕ್ಕಾಗಿ ದಾಹ (ಹೋಮ) ಮಾಡಬೇಕು; ನಂತರ ರುದ್ರಾಣಿಯ ಆವಾಹನ, ಪೂಜೆ, ಹಾಗೂ ರೂಪ ಮತ್ತು ಗಂಧ ಸಮರ್ಪಣೆ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 19

ॐ ह्रीं रूपगन्धौ शुल्कं रुद्र गृहाण स्वाहा संश्राव्य शाम्भवीमाज्ञां रुद्रं विसृज्य कारणं विधायात्मनि चैतन्यं पाशसूत्रे निवेशयेत्

“ಓಂ ಹ್ರೀಂ—ರೂಪ ಮತ್ತು ಗಂಧವನ್ನು ದಕ್ಷಿಣೆಯಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸುತ್ತೇನೆ; ಹೇ ರುದ್ರ, ಸ್ವೀಕರಿಸು; ಸ್ವಾಹಾ।” ಹೀಗೆ ಶಾಂಭವೀ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಿ ರುದ್ರನನ್ನು ವಿಸರ್ಜಿಸಿ, ತನ್ನೊಳಗೆ ಕಾರಣತತ್ತ್ವವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ನಂತರ ಪಾಶಸೂತ್ರದಲ್ಲಿ (ವಿಧಿ-ರಜ್ಜುವಿನಲ್ಲಿ) ಚೈತನ್ಯವನ್ನು ನ್ಯಾಸಿಸಬೇಕು।

Verse 20

विन्दुं शिरसि विन्यस्य विसृजेत् पितरौ ततः दद्यात् पूर्णां विधानेन समस्तविधिपूरणीं

(ವಿಧಿ) ಬಿಂದುವನ್ನು ಶಿರಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ, ನಂತರ ಇಬ್ಬರು ಪಿತರರನ್ನು (ಪಿತೃದೇವತೆಗಳನ್ನು) ವಿಸರ್ಜಿಸಬೇಕು. ಆಮೇಲೆ ವಿಧಾನದಂತೆ ಸಮಸ್ತ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವ ‘ಪೂರ್ಣಾ’ ಆಹುತಿಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು।

Verse 21

पूर्वोक्तविधिना कार्यं विद्यायां ताडनादिकं स्ववीजन्तु विशेषः स्यादिति विद्या विशोधिता

ಹಿಂದೆ ಹೇಳಿದ ವಿಧಾನದಂತೆ ವಿದ್ಯೆಯಲ್ಲಿ (ಮಂತ್ರದಲ್ಲಿ) ತಾಡನಾದಿ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು; ಆದರೆ ವಿಶೇಷವೆಂದರೆ ಅವು ಸ್ವಬೀಜಾಕ್ಷರದೊಂದಿಗೆ ಸಂಯುಕ್ತವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಹೀಗೆ ವಿದ್ಯೆ ಶುದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ।