Adhyaya 84

Verse 1

आग्नेये निर्वाणदीक्षायामधिवासनं नाम त्र्यशीतितमो ऽध्यायः यागालयं व्रजेदिति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः विद्यामास्थाय पावनीमिति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः चतुरशीतितमो ऽध्यायः निर्वाणदीक्षाविधानं ईश्वर उवाच अथ प्रातः समुत्थाय कृतस्ननादिको गुरुः दध्यार्द्रमांसमद्यादेः प्रशस्ताभ्यवहारिता

ಆಗ್ನೇಯಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ತ್ರ್ಯಶೀತಿತಮ ಅಧ್ಯಾಯವು ‘ನಿರ್ವಾಣದೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಅಧಿವಾಸನ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಈಗ ಚತುರಶೀತಿತಮ ಅಧ್ಯಾಯ ‘ನಿರ್ವಾಣದೀಕ್ಷಾವಿಧಾನ’ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು—ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಎದ್ದು ಸ್ನಾನಾದಿ ಶುದ್ಧಿಕರ್ಮಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ಗುರುವು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಆಹಾರವನ್ನು ಸೇವಿಸಬೇಕು; ಮೊಸರು, ಕಚ್ಚಾ ಮಾಂಸ, ಮದ್ಯ ಮುಂತಾದವುಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು.

Verse 2

गजाश्वरोहणं स्वप्ने शुभं शुक्लांशुकादिकं तैलाभ्यङ्गादिकं हीनं होमो घोरेण शान्तये

ಸ್ವಪ್ನದಲ್ಲಿ ಗಜ ಅಥವಾ ಅಶ್ವಾರೋಹಣ ಶುಭ; ಶ್ವೇತ ವಸ್ತ್ರಾದಿಗಳ ದರ್ಶನವೂ ಶುಭ. ಆದರೆ ತೈಲಾಭ್ಯಂಗ ಮುಂತಾದವು ಅಶುಭ; ಅದರ ಶಾಂತಿಗಾಗಿ ‘ಘೋರ’ (ಮಂತ್ರ/ವಿಧಿ)ದಿಂದ ಹೋಮ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 3

नित्यकर्मद्वयं कृत्वा प्रविश्य मखमण्डपं स्वाचान्तो नित्यवत् कर्म कुर्यान्नैमित्तिके विधौ

ಎರಡು ನಿತ್ಯಕರ್ಮಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ ಯಜ್ಞಮಂಡಪಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ; ಆಚಮನ ಮಾಡಿ ಶುದ್ಧನಾಗಿ, ನಿತ್ಯಕರ್ಮದಂತೆ ನೈಮಿತ್ತಿಕ ವಿಧಿಯಲ್ಲಿ ವಿಧಿಸಿದ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 4

ततः संशोध्य चात्मानं शिवहस्तं तथात्मनि विन्यस्य कुम्भगं प्रार्च्य इन्द्रादीनामनुक्रमात्

ನಂತರ ಆತ್ಮಶುದ್ಧಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು, ‘ಶಿವಹಸ್ತ’ ನ್ಯಾಸವನ್ನು ತನ್ನ ಮೇಲೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ; ಬಳಿಕ ಕುಂಭ/ಕಲಶವನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಅರ್ಚಿಸಿ, ಇಂದ್ರಾದಿ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು।

Verse 5

मण्डले स्थण्डिले वापि प्रकुर्वीत शिवर्चनं तर्पणं पूजनं वह्नेः पूर्णान्तं मन्त्रतर्पणं

ಮಂಡಲದಲ್ಲಾಗಲಿ ಸ್ಥಂಡಿಲದಲ್ಲಾಗಲಿ ಶಿವಾರ್ಚನೆಯನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು—ತರ್ಪಣ ಮತ್ತು ಪೂಜನ ಸಹಿತ; ಅಗ್ನಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಮಂತ್ರಸಹಿತ ತರ್ಪಣ/ಆಹುತಿಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣಾಹುತಿ ತನಕ ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು।

Verse 6

दुःखप्रदोषमोषाय शस्त्रेणाष्टाधिकं शतं हुत्वा हूं सम्पुटेनैव विदध्यात् मन्त्रदीपनं

ದುಃಖ ಮತ್ತು ದುಷ್ಪ್ರಭಾವಜನ್ಯ ದೋಷಗಳ ನಿವಾರಣೆಗೆ, ಶಸ್ತ್ರವನ್ನು ಉಪಕರಣವಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ನೂರ ಎಂಟು ಬಾರಿ ಹೋಮ ಮಾಡಬೇಕು; ‘ಹೂಂ’ ಸಂಪುಟಿತ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಮಂತ್ರದೀಪನ (ಮಂತ್ರಪ್ರಬೋಧನ) ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 7

अन्तर्बलिविधानञ्च मध्ये स्थण्डिलकुम्भयोः कृत्वा शिष्यप्रवेशाय लब्धानुज्ञो वहिर्व्रजेत्

ಸ್ಥಂಡಿಲ ಮತ್ತು ಕುಂಭದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ವಿಧಿಸಿದ ಅಂತರ್ಬಲಿ ವಿಧಾನವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ಶಿಷ್ಯ ಪ್ರವೇಶಕ್ಕೆ ಅನುಜ್ಞೆ ಪಡೆದು, ನಂತರ ಹೊರಗೆ ಹೋಗಬೇಕು।

Verse 8

कुर्यात्समयवत्तत्र मण्डलारोपणादिकं सम्पातहोमं तन्नाडीरूपदर्भकरानुगं

ಅಲ್ಲಿ ನಿಯತಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಂಡಲಾರೋಪಣಾದಿ ಪೂರ್ವಕರ್ಮಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ನಂತರ ನಾಡೀ-ರೂಪದ ದರ್ಭಸಹಿತ ಹಸ್ತದಿಂದ ವಿಧಿಯಂತೆ ಸಂಪಾತ-ಹೋಮವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 9

तत्सन्निधानाय तिस्त्रो हुत्वा मूलाणुनाअहुतीः कुम्भस्थं शिवमभ्यर्च्य पाशसूत्रमुपाहरेत्

ಅವರ ಸನ್ನಿಧಿಯನ್ನು ಆಮಂತ್ರಿಸಲು ಮೂಲಾಣುವಿನಿಂದ ಮೂರು ಆಹುತಿಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ, ಕುಂಭಸ್ಥ ಶಿವನನ್ನು ಅಭ್ಯರ್ಚಿಸಿ, ನಂತರ ಪಾಶ-ಸೂತ್ರವನ್ನು ತರಬೇಕು/ಸಮರ್ಪಿಸಬೇಕು।

Verse 10

शुक्लाम्बरादिकमिति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः अस्मल्लब्धपञ्चपुस्तकेषु दध्यार्द्रमांसमद्यादेरित्यारभ्य होमो घोरेण शान्तये इत्य् अन्तः पाठः पूर्वेणानन्वित इव प्रतिभाति पाशसूत्रं समाहरेदिति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः स्वदक्षिणोर्ध्वकायस्य शिष्यस्याभ्यर्चितस्य च तच्छिखायां निबध्नीयात् पादाङ्गुष्ठावलम्बितं

‘ಶುಕ್ಲಾಂಬರಾದಿಕಂ’—ಇದು ಖ-ಚಿಹ್ನಿತ ಪಾಂಡುಲಿಪಿಯ ಪಾಠ. ನಮಗೆ ಲಭ್ಯವಾದ ಐದು ಪಾಂಡುಲಿಪಿಗಳಲ್ಲಿ ‘ಮೊಸರು, ತೇವ ಮಾಂಸ, ಮದ್ಯಾದಿಗಳಿಂದ…’ ಎಂದು ಆರಂಭಿಸಿ ‘…ಘೋರ (ಪ್ರಭಾವ) ಶಾಂತಿಗಾಗಿ ಹೋಮ’ ಎಂದು ಅಂತ್ಯಗೊಳ್ಳುವ ಒಂದು ಅಂತಃಪಾಠ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ; ಆದರೆ ಅದು ಪೂರ್ವಪಾಠಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗದಂತೆ ತೋರುತ್ತದೆ. ‘ಪಾಶಸೂತ್ರಂ ಸಮಾಹರೇತ್’—ಇದು ಙ-ಚಿಹ್ನಿತ ಪಾಂಡುಲಿಪಿಯ ಪಾಠ. ಅದರಂತೆ ಪೂಜಿತ ಶಿಷ್ಯನ ಬಲ/ಊರ್ಧ್ವ ಭಾಗದ ಶಿಖೆಯಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಕಟ್ಟಬೇಕು; ಅದು ಪಾದಾಂಗುಷ್ಠದವರೆಗೆ ತೂಗಿರಲಿ।

Verse 11

तं निवेश्य निवृत्तेस्तु व्याप्तिमालोक्य चेतसा ज्ञेयानि भुवनान्यस्यां शतमष्टाधिकं ततः

ಆ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ನಿವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಅದರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಅವಲೋಕಿಸಿ, ಅದರಲ್ಲಿ ಇರುವ ಭುವನಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯಬೇಕು—ಅವು ನಂತರ ನೂರ ಎಂಟು.

Verse 12

कपालो ऽजश् च बुद्धश् च वज्रदेहः प्रमर्दनः विभूतिरव्ययः शास्ता पिनाकी त्रिदशाधिपः

ಅವನು ಕಪಾಲಧಾರಿ, ಅಜ (ಅಜನ್ಮ), ಬುದ್ಧ (ಪ್ರಬುದ್ಧ), ವಜ್ರದೇಹ, ಪ್ರಮರ್ಧನ, ವಿಭೂತಿ, ಅವ್ಯಯ, ಶಾಸ್ತಾ, ಪಿನಾಕೀ ಮತ್ತು ತ್ರಿದಶಾಧಿಪ (ತ್ರಿದಶರ ಅಧಿಪತಿ) ಆಗಿದ್ದಾನೆ।

Verse 13

अग्नी रुद्रो हुताशो च पिङ्गलः खादको हरः ज्वलनो दहनो बभ्रुर्भस्मान्तकक्षपान्तकौ

ಅಗ್ನಿಯೇ ರುದ್ರನು; ಅವನು ಹುತಾಶ (ಹವಿಯನ್ನು ಭಕ್ಷಿಸುವವನು), ಪಿಂಗಲ (ತಾಮ್ರವರ್ಣ), ಖಾದಕ (ಗ್ರಾಸಕ), ಹರ (ಹರಿಸುವವನು), ಜ್ವಲನ (ಪ್ರಜ್ವಲಿತ), ದಹನ (ದಾಹಕ), ಬಭ್ರು (ಭೂರವರ್ಣ), ಭಸ್ಮಾಂತಕ (ಭಸ್ಮಮಾಡಿ ಅಂತಗೊಳಿಸುವವನು) ಮತ್ತು ಕ್ಷಪಾಂತಕ (ಸಮಾಪ್ತಿಕರ) ಆಗಿದ್ದಾನೆ.

Verse 14

याम्यमृत्युहरो धाता विधाता कार्यरञ्जकः कालो धर्मो ऽप्यधर्मश् च संयोक्ता च वियोगकः

ಅವನು ಯಮಸಂಬಂಧ ಮರಣವನ್ನು ಹರಣ ಮಾಡುವವನು; ಧಾತಾ (ಧಾರಕ) ಮತ್ತು ವಿಧಾತಾ (ವಿಧಾನಕರ್ತ), ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರೇರೇಪಿಸುವವನು. ಅವನೇ ಕಾಲ; ಅವನೇ ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಅಧರ್ಮವೂ; ಅವನೇ ಸಂಯೋಜಕ ಮತ್ತು ವಿಭಾಜಕ.

Verse 15

नैरृतो मारणो हन्ता क्रूरदृष्टिर्भयानकः ऊर्ध्वांशको विरूपाक्षो धूम्रलोहितदंष्ट्रवान्

ಅವನು ನೈಋತ—‘ಮಾರಣ’ ಮತ್ತು ‘ಹಂತಾ’ ಎಂದು ಖ್ಯಾತ; ಕ್ರೂರ ದೃಷ್ಟಿಯುಳ್ಳ, ಭಯಾನಕ ರೂಪದವನು. ಅವನು ಊರ್ಧ್ವಾಂಶಕ, ವಿರೂಪಾಕ್ಷ ಮತ್ತು ಧೂಮ್ರ-ಲೋಹಿತ ದಂಷ್ಟ್ರೆಯುಳ್ಳವನು.

Verse 16

बलश्चातिबलश् चैव पाशहस्तो महाबलः श्वेतश् च जयभद्रश् च दीर्घबाहुर्जलान्तकः

ಬಲ ಮತ್ತು ಅತಿಬಲ; ಪಾಶಹಸ್ತ (ಪಾಶವನ್ನು ಹಿಡಿದವನು) ಮತ್ತು ಮಹಾಬಲ; ಶ್ವೇತ ಮತ್ತು ಜಯಭದ್ರ; ದೀರ್ಘಬಾಹು ಮತ್ತು ಜಲಾಂತಕ—ಇವು ಆವಾಹಿತ ನಾಮಗಳು/ಶಕ್ತಿಗಳು.

Verse 17

वडवास्यश् च भीमश् च दशैते वारुणाः स्मृताः शीघ्रो लघुर्वायुवेगः सूक्ष्मस्तीक्ष्णः क्षपान्तकः

ವಡವಾಸ್ಯ ಮತ್ತು ಭೀಮ—ಈ ಹತ್ತು ‘ವಾರುಣ’ (ವರುಣಸಂಬಂಧಿ) ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ: ಶೀಘ್ರ, ಲಘು, ವಾಯುವೇಗ, ಸೂಕ್ಷ್ಮ, ತೀಕ್ಷ್ಣ ಮತ್ತು ಕ್ಷಪಾಂತಕ.

Verse 18

पञ्चान्तकः पञ्चशिखः कपर्दी मेघवाहनः जटामुकुटधारी च नानारत्नधरस् तथा

ಅವನು ಪಂಚಬಂಧನಕಾರಣಗಳ ಸಂಹಾರಕ, ಪಂಚಶಿಖಿ, ಕಪರ್ದಿ (ಜಟಾಧಾರಿ). ಅವನ ವಾಹನ ಮೇಘ; ಅವನು ಜಟಾಮುಕುಟಧಾರಿ ಮತ್ತು ನಾನಾವಿಧ ರತ್ನಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದವನು.

Verse 19

निधीशो रूपवान् धन्यो सौम्यदेहः प्रसादकृत् प्रकाशो ऽप्यथ लक्ष्मीवान् कामरूपो दशोत्तरे

ಅವನು ನಿಧಿಗಳ ಅಧೀಶ್ವರ, ರೂಪವಂತ ಮತ್ತು ಧನ್ಯ; ಸೌಮ್ಯದೇಹಿ, ಪ್ರಸಾದಕರ; ಪ್ರಕಾಶಮಾನ; ಹಾಗೆಯೇ ಲಕ್ಷ್ಮೀವಂತ—ಇಚ್ಛಾನುಸಾರ ರೂಪ ಧರಿಸುವವನು—ಇವು ‘ದಶೋತ್ತರ’ ಸಮೂಹದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿತವಾಗಿವೆ.

Verse 20

विद्याधरो ज्ञानधरः सर्वज्ञो वेदपारगः मातृवृत्तश् च पिङ्गाक्षो भूतपालो बलिप्रियः

ಅವನು ವಿದ್ಯಾಧರ, ಜ್ಞಾನಧರ; ಸರ್ವಜ್ಞ, ವೇದಪಾರಗ. ಮಾತೃ ದೇವಿಯರ ವ್ರತಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ನಿಷ್ಠ, ಪಿಂಗಾಕ್ಷ; ಭೂತಗಳ ಪಾಲಕ-ಶಾಸಕ ಮತ್ತು ಬಲಿಪ್ರಿಯನು.

Verse 21

प्रवर्धन इति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः वरुण इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः जनान्तक इति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः सर्वविद्याविधता च सुखदुःखहरा दश अनन्तः पालको धीरः पातालाधिपतिस् तथा

‘ಪ್ರವರ್ಧನ’—ಎಂದು ಙ-ಚಿಹ್ನಿತ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಠ; ‘ವರುಣ’—ಎಂದು ಖ-ಚಿಹ್ನಿತ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಯಲ್ಲಿ; ‘ಜನಾಂತಕ’—ಎಂದು ಙ-ಚಿಹ್ನಿತ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಯಲ್ಲಿ. ಇವು ಹತ್ತು ನಾಮಗಳು: ಸರ್ವವಿದ್ಯಾವಿಧಾತ, ಸುಖದುಃಖಹರ; ಹಾಗೆಯೇ ಅನಂತ, ಪಾಲಕ, ಧೀರ ಮತ್ತು ಪಾತಾಳಾಧಿಪತಿ.

Verse 22

वृषो वृषधरो वीर्यो ग्रसनः सर्वतोमुखः लोहितश् चैव विज्ञेया दश रुद्राः फणिस्थिताः

ಶೇಷನಾಗದ ಮೇಲೆ ಸ್ಥಿತರಾದ ಇವರನ್ನು ದಶ ರುದ್ರರೆಂದು ತಿಳಿಯಿರಿ: ವೃಷ, ವೃಷಧರ, ವೀರ್ಯ, ಗ್ರಸನ, ಸರ್ವತೋಮುಖ ಮತ್ತು ಲೋಹಿತ.

Verse 23

शम्भुर्विभुर्गणाध्यक्षस्त्र्यक्षस्त्रिदशवन्दितः संहारश् च विहारश् च लाभो लिप्सुर्विचक्षणः

ಅವನೇ ಶಂಭು, ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ ಪ್ರಭು, ಗಣಾಧ್ಯಕ್ಷ, ತ್ರಿನೇತ್ರ, ದೇವತೆಗಳಿಂದ ವಂದಿತನು. ಅವನೇ ಸಂಹಾರವೂ ದಿವ್ಯ ವಿಹಾರವೂ; ಅವನೇ ಲಾಭವೂ ಲಾಭವನ್ನು ಬಯಸುವವನೂ; ಪರಮ ವಿವೇಕಿ.

Verse 24

अत्ता कुहककालाग्निरुद्रो हाटक एव च कुष्माण्डश् चैव सत्यश् च ब्रह्मा विष्णुश् च सप्तमः

ಅವನೇ ಅತ್ತಾ (ಭಕ್ಷಕ), ಕುಹಕ (ಮಾಯಾವಿ), ಕಾಲಾಗ್ನಿ, ರುದ್ರ, ಹಾಟಕ (ಸ್ವರ್ಣ) ಸ್ವತಃ, ಕುಷ್ಮಾಂಡ, ಸತ್ಯ, ಬ್ರಹ್ಮ, ವಿಷ್ಣು—ಮತ್ತು ನಾಮಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಏಳನೆಯವನು.

Verse 25

रुद्रश्चाष्टाविमे रुद्राः कटाहाभ्यन्तरे स्थिताः एतेषामेव नामानि भुवनानामपि स्मरेत्

ಇವರೇ ಎಂಟು ರುದ್ರರು; ಅವರು ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡರೂಪ ಕಟಾಹದ ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ. ಇವರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನೂ, ಭುವನಗಳ (ಲೋಕಗಳ) ಹೆಸರುಗಳನ್ನೂ ಸಹ ಸ್ಮರಿಸಬೇಕು.

Verse 26

भवोद्भवः सर्वभूतः सर्वभूतसुखप्रदः सर्वसान्निध्यकृद् ब्रह्मविष्णुरुद्रशरार्चितः

ಅವನೇ ಭವೋದ್ಭವ—ಅವನಿಂದಲೇ ಭವ (ಅಸ್ತಿತ್ವ) ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತದೆ; ಅವನೇ ಸರ್ವಭೂತಗಳಲ್ಲಿ ಅಂತರ್ಯಾಮಿ; ಅವನೇ ಎಲ್ಲರಿಗೆ ಸುಖಪ್ರದ; ಅವನೇ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವವನು; ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮ-ವಿಷ್ಣು-ರುದ್ರರ ಗಣಗಳಿಂದ ಅರ್ಚಿತನು.

Verse 27

संस्तुत पूर्वस्थित ॐ साक्षिन् ॐ रुद्रान्तक ॐ पतङ्ग ॐ शब्द ॐ सूक्ष्म ॐ शिव सर्वसर्वद सर्वसान्निध्यकर ब्रह्मविष्णुरुद्रकर ॐ नमः शिवाय ॐ नमो नमः अष्टाविंशति पादानि व्योमव्यापि मनो गुह सद्योहृदस्त्रनेत्राणि मन्त्रवर्णाष्टको मतः

ಸ್ತುತಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ ಆದ್ಯವಾಗಿ ನಿತ್ಯಸ್ಥಿತನಾದ ಶಿವನನ್ನು ಜಪಿಸಬೇಕು—“ಓಂ ಸಾಕ್ಷಿನ್; ಓಂ ರುದ್ರಾಂತಕ; ಓಂ ಪತಂಗ; ಓಂ ಶಬ್ದ; ಓಂ ಸೂಕ್ಷ್ಮ; ಓಂ ಶಿವ—ಸರ್ವಸರ್ವದ, ಸರ್ವಸಾನ್ನಿಧ್ಯಕರ, ಬ್ರಹ್ಮ-ವಿಷ್ಣು-ರುದ್ರಕರ; ಓಂ ನಮಃ ಶಿವಾಯ; ಓಂ ನಮೋ ನಮಃ।” ಈ ಮಂತ್ರವು ಇಪ್ಪತ್ತೆಂಟು ಪಾದಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡದ್ದು; ಆಕಾಶದಂತೆ ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ; ಮನೋಗುಹೆಯಲ್ಲಿ ಗುಪ್ತ; ಸದ್ಯೋಜಾತ, ಹೃದಯ, ಅಸ್ತ್ರ, ನೇತ್ರಾದಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿತವೆಂದು, ಆದ್ದರಿಂದ ಇದನ್ನು ವರ್ಣಾಷ್ಟಕ/ಅಷ್ಟಾಕ್ಷರ ಮಂತ್ರವೆಂದು ಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 28

वाय ॐ नमो नमः इति अनर्चित संस्तुत पूर्वविन्द ॐ साक्षिण ॐ रुद्रान्तक ॐ पतङ्ग ॐ ज्ञान ॐ शब्द ॐ सूक्ष्म ॐ शिव ॐ सर्व ॐ सर्वद ॐ सर्वसान्निध्यकर ब्रह्मविष्णु रुद्रकर ॐ नमः शिवाय ॐ नमो नम इति च, चिह्नितपुस्तकपाठः वीजाकारो मकारश् च नाड्याविडापिङ्गलाह्वये प्राणापानावुभौ वायू घ्राणोपस्थौ तथेन्द्रिये

“ವಾಯ—‘ಓಂ ನಮೋ ನಮಃ’” ಎಂದು ಜಪಿಸಬೇಕು. ಬಿಂದುಪೂರ್ವಕವಾಗಿ, ಅರ್ಚಿಸಲ್ಪಡದಿದ್ದರೂ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ರೂಪವನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ—“ಓಂ ಸಾಕ್ಷಿ, ಓಂ ರುದ್ರಾಂತಕ, ಓಂ ಪತಂಗ, ಓಂ ಜ್ಞಾನ, ಓಂ ಶಬ್ದ, ಓಂ ಸೂಕ್ಷ್ಮ, ಓಂ ಶಿವ, ಓಂ ಸರ್ವ, ಓಂ ಸರ್ವದ, ಓಂ ಸರ್ವಸಾನ್ನಿಧ್ಯಕರ, ಬ್ರಹ್ಮ-ವಿಷ್ಣು-ರುದ್ರಕರ; ಓಂ ನಮಃ ಶಿವಾಯ; ಓಂ ನಮೋ ನಮಃ” ಎಂದು ಪಠಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಚಿಹ್ನಿತ-ಪುಸ್ತಕ ಪಾಠದಲ್ಲಿ ಅಕಾರಬೀಜ ಮತ್ತು ಮಕಾರ ಇಡಾ-ಪಿಂಗಲಾ ನಾಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವೆಂದು; ಪ್ರಾಣ-ಅಪಾನ ಎಂಬ ಎರಡು ವಾಯುಗಳು; ಹಾಗೂ ಘ್ರಾಣ ಮತ್ತು ಉಪಸ್ಥ ಇಂದ್ರಿಯಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಶಕ್ತಿಗಳೂ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.

Verse 29

गन्धस्तु विषयः प्रोक्तो गन्धादिगुणपञ्चके पार्थिवं मण्डलं पीतं वज्राङ्गं चतुरस्रकं

ಗಂಧವು ಗಂಧಾದಿ ಪಂಚಗುಣಗಳಲ್ಲಿ ವಿಷಯ (ಇಂದ್ರಿಯಗ್ರಾಹ್ಯ) ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಪಾರ್ಥಿವ ತತ್ತ್ವದ ಮಂಡಲವು ಪೀತವರ್ಣ, ವಜ್ರಸಮಾನ ದೃಢ, ಮತ್ತು ಚತುರಸ್ರ (ಚೌಕಾಕಾರ)ವಾಗಿದೆ.

Verse 30

विस्तारो योजनानान्तु कोटिरस्य शताहता अत्रैवान्तर्गता ज्ञेया योनयो ऽपि चतुर्दश

ಇದರ ವಿಸ್ತಾರವು ಒಂದು ಕೋಟಿ ಯೋಜನಗಳು; ಅದಕ್ಕೆ ಶತಗುಣ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಇದರೊಳಗೇ ಚತುರ್ದಶ ಯೋನಿಗಳೂ ಅಂತರ್ಗತವೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.

Verse 31

प्रथमा सर्वदेवानां मन्वाद्या देवयोनयः मृगपक्षी च पशवश् चतुर्धा तु सरीसृपाः

ಮೊದಲ ಯೋನಿ (ವರ್ಗ) ಸಮಸ್ತ ದೇವರದು; ಮನು ಮೊದಲಾದವರು ದೇವಯೋನಿಗಳು (ದೈವ ವಂಶಗಳು) ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಮೃಗಗಳು, ಪಕ್ಷಿಗಳು, ಪಶುಗಳೂ ಇವೆ; ಮತ್ತು ಸರೀಸೃಪಗಳು ನಾಲ್ಕು ವಿಧವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

Verse 32

स्थावरं पञ्चमं सर्वं योनिः षष्ठी अमानुषी पैशाचं राक्षसं याक्षं गान्धर्वं चैन्द्रमेव च

ಎಲ್ಲ ಸ್ಥಾವರ (ಅಚಲ) ಜೀವಿಗಳು ಐದನೇ ವರ್ಗ; ಆರನೇ ಯೋನಿ ಅಮಾನುಷೀ—ಅಂದರೆ ಪೈಶಾಚ, ರಾಕ್ಷಸ, ಯಾಕ್ಷ, ಗಾಂಧರ್ವ ಮತ್ತು ಐಂದ್ರ (ಇಂದ್ರಸಂಬಂಧಿ) ವರ್ಗ.

Verse 33

सौम्यं प्राणेश्वरं ब्राह्ममष्टमं परिकीर्तितं अष्टानां पार्थिवन्तत्त्वमधिकारास्पदं मतं

ಎಂಟನೆಯ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಸೌಮ್ಯ, ಪ್ರಾಣೇಶ್ವರ ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮ (ಬ್ರಹ್ಮಸಂಬಂಧಿ) ಶಕ್ತಿಯೆಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಎಂಟರಲ್ಲಿ ಪಾರ್ಥಿವ ತತ್ತ್ವವೇ ಕಾರ್ಯಾಧಿಕಾರದ ಆಶ್ರಯಸ್ಥಾನ, ಅಂದರೆ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಆಧಾರವೆಂದು ಮತವಾಗಿದೆ.

Verse 34

लयस्तु प्रकृतौ बुद्धौ भोगो ब्रह्मा च कारणं ततो जाग्रदवस्थानैः समस्तैर् भुवनादिभिः

ಲಯವು ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲೇ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ; ಭೋಗ (ಅನುಭವ) ಬುದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ; ಬ್ರಹ್ಮಾ ಕಾರಣತತ್ತ್ವ. ಆ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ಜಾಗ್ರತ್ ಸ್ಥಿತಿಗಳೆಲ್ಲವೂ ಭುವನಾದಿಗಳೊಡನೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತವೆ.

Verse 35

निवृत्तिं गर्भितां ध्यात्वा स्वमन्त्रेण नियोज्य च वमुद्रया रेचकेन कुम्भे संस्थाप्य ॐ हां निवृत्तिकलापाशाय नम इत्य् अनेनार्घ्यं दत्वा सम्पूज्य विमुखेनैव स्वाहान्तेनै सन्निधानायाहुतित्रयं सन्तर्पणाहुतित्रयं च दत्वा ॐ हां ब्रह्मणे नम इति ब्रह्माणमावाह्य सम्पूज्य च स्वाहान्तेन सन्तर्प्य ब्रह्मन् तवाधिकारे ऽस्मिन् मुमुक्षुं दोक्ष्ययाम्यहं

ನಿವೃತ್ತಿ-ಕಲೆಯನ್ನು ‘ಗರ್ಭಿತಾ’ (ವಿಧಿಯೊಳಗೆ ಅಂತರ್ನಿಹಿತ) ಎಂದು ಧ್ಯಾನಿಸಿ, ಸ್ವಮಂತ್ರದಿಂದ ನಿಯೋಜಿಸಬೇಕು. ವ-ಮುದ್ರಾ ಮತ್ತು ರೇಚಕ (ಉಸಿರೆಳೆದು ಬಿಡುವುದು) ಮೂಲಕ ಅದನ್ನು ಕುಂಭದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು. “ಓಂ ಹಾಂ ನಿವೃತ್ತಿಕಲಾಪಾಶಾಯ ನಮಃ” ಮಂತ್ರದಿಂದ ಅರ್ಘ್ಯ ಅರ್ಪಿಸಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪೂಜೆ ಮಾಡಬೇಕು. ನಂತರ ವಿಮುಖವಾಗಿ ನಿಂತು ಸ್ವಾಹಾಂತ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಸನ್ನಿಧಾನಾರ್ಥ ಮೂರು ಆಹುತಿಗಳು ಮತ್ತು ತರ್ಪಣಾರ್ಥ ಮೂರು ಆಹುತಿಗಳು ನೀಡಬೇಕು. ಬಳಿಕ “ಓಂ ಹಾಂ ಬ್ರಹ್ಮಣೆ ನಮಃ” ಎಂದು ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಆವಾಹಿಸಿ ಪೂಜಿಸಿ, ಸ್ವಾಹಾಂತ ಆಹುತಿಗಳಿಂದ ತರ್ಪಿಸಿ— “ಹೇ ಬ್ರಹ್ಮನ್, ನಿಮ್ಮ ಅಧಿಕಾರಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಈ ಮುಮುಕ್ಷುವಿಗೆ ನಾನು ದೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸುತ್ತೇನೆ” ಎಂದು ಹೇಳಬೇಕು.

Verse 36

भाव्यं त्वयानुकूलेन विधिं विज्ञापयेदिति आवाहयेत्ततो देवीं रक्षां वागीश्वरीं हृदा

“ವಿಧಿ ನನಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗಿ ನೆರವೇರಲಿ” ಎಂದು ಚಿಂತಿಸಿ (ಅಧಿಷ್ಠಾತೃ ಶಕ್ತಿಗೆ) ಕ್ರಮವನ್ನು ನಿವೇದಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಹೃದಯಧ್ಯಾನದಿಂದ ದೇವಿ—ರಕ್ಷಾ, ವಾಗೀಶ್ವರಿ—ಯನ್ನು ಆವಾಹಿಸಬೇಕು.

Verse 37

इच्छाज्ञानक्रियारूपां षड्विधां ह्य् एककारणं पूजयेत्तर्पयेद्देवीं प्रकारेणामुना ततः

ನಂತರ ಇದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ದೇವಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ ತರ್ಪಣ ಮಾಡಬೇಕು—ಅವಳು ಇಚ್ಛಾ, ಜ್ಞಾನ, ಕ್ರಿಯಾ ರೂಪಿಣಿ; ಷಡ್ವಿಧ; ಮತ್ತು ಏಕ ಕಾರಣಸ್ವರೂಪಿಣಿ.

Verse 38

वागीश्वरीं विनिःशेषयोनिविक्षोभकारणं हृत्सम्पुटार्थवीजादिहूं फडन्तशराणुना

ವಾಗೀಶ್ವರೀ ಮಂತ್ರದಿಂದ—ಸಂಪೂರ್ಣ ಯೋನಿ/ಮೂಲವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕ್ಷೋಭಗೊಳಿಸುವ ಕಾರಣವಾದುದರಿಂದ—ಹೃತ್ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ ಬೀಜಾದಿಗಳೊಡನೆ ‘ಹೂಂ’ ಎಂದು ಹೋಮ ಮಾಡಬೇಕು; ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಶಸ್ತ್ರಾಕ್ಷರ ‘ಫಡ್’ ಸೇರಿಸಿ ಬಾಣಾಯುಧದಂತೆ ಪ್ರಯೋಗಿಸಬೇಕು।

Verse 39

ताडयेद्धृदये तस्य प्रविशेत्स विधानवित् ततः शिष्यस्य चैतन्यं हृदि वह्निकणोपमं

ವಿಧಾನವನ್ನು ತಿಳಿದ ಆಚಾರ್ಯನು ಶಿಷ್ಯನ ಹೃದಯಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ತಾಡನ (ಸ್ಪರ್ಶ/ಪ್ರೇರಣೆ) ಮಾಡಿ, ನಂತರ (ಮಂತ್ರವನ್ನು) ಪ್ರವೇಶಗೊಳಿಸಬೇಕು. ಆಗ ಶಿಷ್ಯನ ಚೈತನ್ಯ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿಕಣದಂತೆ ಆಗುತ್ತದೆ।

Verse 40

निवृत्तिस्थं युतं पाशैर् ज्येष्ठया विभजेद्यथा ॐ हां हूं हः हूं फटों हां स्वाहेत्यनेनाथ पूरकेणाङ्कुशमुद्रया

ನಂತರ ನಿವೃತ್ತಿ-ಸ್ಥ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಪಾಶಗಳೊಡನೆ ಜ್ಯೇಷ್ಠಾ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಿ/ವಿನ್ಯಾಸ ಮಾಡಬೇಕು. ಬಳಿಕ “ॐ ಹಾಂ ಹೂಂ ಹಃ ಹೂಂ ಫಟ್ ॐ ಹಾಂ ಸ್ವಾಹಾ” ಎಂಬ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಪೂరక ಮಾಡುತ್ತಾ ಅಂಕುಶ ಮುದ್ರೆಯನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಬೇಕು।

Verse 41

तदाकृष्य स्वमन्त्रेण गृहीत्वाअत्मनि योजयेत् ॐ हां ह्रूं हां आत्मने नमः पित्रोर्विभाव्य संयोगं चैतन्यं रेचकेन तत्

ಅದನ್ನು ಸ್ವಮಂತ್ರದಿಂದ ಆಕರ್ಷಿಸಿ ಹಿಡಿದು ಆತ್ಮನೊಳಗೆ ಏಕೀಕರಿಸಬೇಕು. “ॐ ಹಾಂ ಹ್ರೂಂ ಹಾಂ ಆತ್ಮನೇ ನಮಃ” ಎಂದು ಜಪಿಸಬೇಕು. ಇಡಾ-ಪಿಂಗಲಾ/ಪ್ರಾಣ-ಅಪಾನ ಸಂಯೋಗವನ್ನು ಭಾವಿಸಿ, ರೇಚಕದಿಂದ ಆ ಚೈತನ್ಯವನ್ನು ಕಳುಹಿಸಬೇಕು।

Verse 42

ब्रह्मादिकारणत्यागक्रमान्नीत्वा शिवास्पदं ॐ हूं ह्रीं हामिति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः प्रविश्येच्चेति ख, ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः ॐ हां हां क्षं हामिति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः गर्भाधानार्थमादाय युगपत् सर्वयोनिषु

ಬ್ರಹ್ಮಾದಿ ಕಾರಣತತ್ತ್ವಗಳ ತ್ಯಾಗಕ್ರಮದಿಂದ (ಜೀವ/ಬೀಜವನ್ನು) ಶಿವಾಸ್ಪದಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ದು “ॐ ಹೂಂ ಹ್ರೀಂ ಹಾಮ್”—ಇದು ಖ-ಚಿಹ್ನಿತ ಪಾಠ. ಇನ್ನೊಂದು ಖ, ಙ-ಚಿಹ್ನಿತ ಪಾಠದಲ್ಲಿ “ಪ್ರವಿಶ್ಯೇತ್” (ಪ್ರವೇಶಿಸಲಿ) ಎಂಬ ಸೇರ್ಪಡೆ ಇದೆ. ಮತ್ತೊಂದು ಖ-ಚಿಹ್ನಿತ ಪಾಠ “ॐ ಹಾಂ ಹಾಂ ಕ್ಷಂ ಹಾಮ್” ಎಂದು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಗರ್ಭಾಧಾನಾರ್ಥವಾಗಿ ಇದನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ಎಲ್ಲ ಯೋನಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ವಿನಿಯೋಗಿಸಬೇಕು।

Verse 43

क्षिपेद्वागीश्वरीयोनौ वामयोद्भवमुद्रया ॐ हां हां हां आत्मने नमः पूजयेदप्यनेनैव तर्पयेदपि पञ्चधा

‘ವಾಮ-ಯೋದ್ಭವ’ ಮುದ್ರೆಯಿಂದ ವಾಗೀಶ್ವರಿಯ ಯೋನಿ-ಪೀಠದಲ್ಲಿ ಮಂತ್ರ/ಆಹುತಿಯನ್ನು ನ್ಯಾಸಿಸಬೇಕು. “ಓಂ ಹಾಂ ಹಾಂ ಹಾಂ—ಆತ್ಮನೇ ನಮಃ” ಎಂದು ಜಪಿಸಿ ಇದೇ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿ, ಪಂಚವಿಧ ತರ್ಪಣವೂ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 44

अन्ययोनिषु सर्वासु देहशुद्धिं हृदा चरेत् नात्र पुंसवनं स्त्र्यादिशरीरस्यापि सम्भवात्

ಇತರೆ ಎಲ್ಲ ಯೋನಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೃದಯದಿಂದ (ಅಂತರಂಗದಲ್ಲಿ) ದೇಹಶುದ್ಧಿಯನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು. ಇಲ್ಲಿ ಪುಂಸವನ ಸಂಸ್ಕಾರ ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಏಕೆಂದರೆ ಸ್ತ್ರೀ ಮೊದಲಾದ ದೇಹವೂ ಸಂಭವಿಸಬಹುದು.

Verse 45

सीमन्तोन्नयनं वापि दैवान्यङ्गानि देहवत् शिरसा जन्म कुर्वीत जुगुप्सन् सर्वदेहिनां

ಸೀಮಂತೋನ್ನಯನ ಸಂಸ್ಕಾರವನ್ನೂ ಮಾಡಬೇಕು; ಇತರ ದೈವಾಂಗ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ದೇಹವಂತನಂತೆ ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು. ಶಿರಸಾ (ವಿನಯದಿಂದ) ‘ಜನ್ಮ-ಸ್ಥಾಪನೆ’ ಮಾಡಿ, ಎಲ್ಲ ದೇಹಿಗಳಿಗೂ ಹಾನಿ/ಅವಮಾನವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು.

Verse 46

तथैव भावयेदेषामधिकारं शिवाणुना भोगं कवचमन्त्रेण शस्त्रेण विषयात्मना

ಅದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅವರ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಶುಭ ‘ಶಿವ-ಅಣು’ ಮೂಲಕ ಭಾವಿಸಬೇಕು. ಭೋಗ/ಅನುಭವವನ್ನು ಕವಚಮಂತ್ರದಿಂದ, ಶಸ್ತ್ರವನ್ನು ವಿಷಯಾತ್ಮಕ (ಇಂದ್ರಿಯವಿಷಯ-ಸ್ವರೂಪ)ವಾಗಿ ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು.

Verse 47

मोहरूपमभेदश् च लयसज्ञं विभावयेत् शिवेन श्रोतसां शुद्धिं हृदा तत्त्वविशोधनं

ಮೋಹರೂಪ ಮತ್ತು ಅಭೇದ—‘ಲಯ’ ಎಂದು ಪರಿಚಿತವಾದ ಸ್ಥಿತಿ—ಅದನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು. ಶಿವನಿಂದ ಶ್ರೋತಸಗಳ (ಅಂತರಪ್ರವಾಹಗಳ) ಶುದ್ಧಿ, ಹೃದಯದಿಂದ ತತ್ತ್ವಗಳ ವಿಶೋಧನೆ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 48

पञ्च पञ्चाहुतीः कुर्यात् गर्भाधानादिषु क्रमात् मायया मलकर्मादिपाशबन्धनिवृत्तये

ಗರ್ಭಾಧಾನಾದಿ ಸಂಸ್ಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಐದು ಐದು ಆಹುತಿಗಳ ಐದು ಸಮೂಹಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು; ಮಾಯಾಮಂತ್ರಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಮಲ, ಕರ್ಮಾದಿ ಪಾಶಬಂಧನ ನಿವೃತ್ತಿಗಾಗಿ।

Verse 49

निष्कृत्यैव हृदा पश्चाद् यजेत शतमाहुतीः मलशक्तिनिरोधेन पाशानाञ्च वियोजनं

ಮೊದಲು ಹೃದಯದಲ್ಲಿ (ಅಂತರಂಗದಿಂದ) ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ನಂತರ ನೂರು ಆಹುತಿಗಳಿಂದ ಯಜಿಸಬೇಕು; ಮಲಶಕ್ತಿಯ ನಿರೋಧದಿಂದ ಪಾಶಗಳ ವಿಯೋಗ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 50

स्वाहान्तायुधमन्त्रेण पञ्चपञ्चाहुतीर्यजेत् मायाद्यन्तस्य पाशस्य सप्तवारास्त्रजप्तया

‘ಸ್ವಾಹಾ’ ಅಂತ್ಯವಾಗುವ ಆಯುಧಮಂತ್ರದಿಂದ ಐದು ಐದು ಆಹುತಿಗಳ ಐದು ಸಮೂಹಗಳಿಂದ ಯಜಿಸಬೇಕು; ‘ಮಾಯಾ’ದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ಪಾಶಮಂತ್ರಕ್ಕೆ ಅಸ್ತ್ರಮಂತ್ರವನ್ನು ಏಳು ಬಾರಿ ಜಪಿಸಬೇಕು।

Verse 51

कर्तर्या छेदनं कुर्यात् कल्पशस्त्रेण तद्यथा ॐ हूं निवृत्तिकलापाशाय हूं फट् ॐ हं हं हां आत्मने नम इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः शिखात्मने ख, चिह्नितपुस्तकपाठः पञ्चपञ्चाहुतीर्दद्यादिति ग, ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः बन्धकत्वञ्च निर्वर्त्य हस्ताभ्याञ्च शराणुना

ಕತ್ತರಿಯಿಂದ, ವಿಧಿವಿಹಿತ ಕಲ್ಪಶಸ್ತ್ರವನ್ನು ಬಳಸಿ, ಬಂಧನಛೇದನವನ್ನು ಹೀಗೆ ಮಾಡಬೇಕು— “ಓಂ ಹೂಂ ನಿವೃತ್ತಿಕಲಾಪಾಶಾಯ ಹೂಂ ಫಟ್।” ಕೆಲವು ಗುರುತಿಸಲಾದ ಪ್ರತಿಗಳಲ್ಲಿ— “ಓಂ ಹಂ ಹಂ ಹಾಂ ಆತ್ಮನೇ ನಮಃ” ಅಥವಾ “ಶಿಖಾತ್ಮನೇ” ಎಂಬ ಪಾಠವಿದೆ; ಹಾಗೆಯೇ “ಐದು ಐದು ಆಹುತಿಗಳನ್ನು ನೀಡಬೇಕು” ಎಂಬುದೂ ಸೇರಿದೆ. ಹೀಗೆ ಬಂಧಕತ್ವವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ಎರಡೂ ಕೈಗಳಿಂದಲೂ ಹಾಗೂ ಶರಾಣು (ಬಾಣಸಮಾನ ಸಾಧನ)ದಿಂದಲೂ ಕ್ರಿಯೆ ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 52

विसृज्य वर्तुलीकृत्य घृतपूर्णे स्रुवे धरेत् दहेदनुकलास्त्रेण केवलास्त्रेण भस्मसात्

ಅದನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿ ವೃತ್ತಾಕಾರವಾಗಿ ಮಾಡಿ, ತುಪ್ಪ ತುಂಬಿದ ಸ್ರುವದಲ್ಲಿ ಇಡಬೇಕು; ಅನುಕಲಾ-ಅಸ್ತ್ರದಿಂದ ಅಥವಾ ಕೇವಲಾ-ಅಸ್ತ್ರದಿಂದ ಅದನ್ನು ಭಸ್ಮವಾಗುವಂತೆ ದಹಿಸಬೇಕು।

Verse 53

कुर्यात् पञ्चाहुतीर्दत्वा पाशाङ्कुशनिवृत्तये ॐ हः अस्त्राय हूं फट् प्रायश्चित्तं ततः कुर्यादस्त्राहुतिभिरष्टभिः

‘ಪಾಶ-ಅಂಕುಶ’ ಎಂಬ ವಿಘ್ನ ನಿವಾರಣೆಗೆ ಐದು ಆಹುತಿಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ‘ಓಂ ಹಃ ಅಸ್ತ್ರಾಯ ಹೂಂ ಫಟ್’ ಎಂಬ ಅಸ್ತ್ರಮಂತ್ರದಿಂದ ಎಂಟು ಆಹುತಿಗಳನ್ನು ನೀಡಿ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 54

अथावाह्य विधातारं पूजयेत्तर्पयेत्तथा तत ॐ हां शब्दस्पर्शशुद्धब्रह्मन् गृहाण स्वाहेत्याहुतित्रयेणाधिकारमस्य समर्पयेत् दग्धनिःशेषपापस्य ब्रह्मन्नस्य पशोस्त्वया

ನಂತರ ವಿಧಾತೃನನ್ನು ಆವಾಹಿಸಿ ಪೂಜಿಸಿ, ಹಾಗೆಯೇ ತರ್ಪಣ ಮಾಡಬೇಕು. ಬಳಿಕ ‘ಓಂ ಹಾಂ, ಶಬ್ದ-ಸ್ಪರ್ಶಶುದ್ಧ ಬ್ರಹ್ಮನ್, ಗೃಹಾಣ ಸ್ವಾಹಾ’ ಎಂಬ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಮೂರು ಆಹುತಿಗಳನ್ನು ನೀಡಿ ಇದರ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಹೇ ಬ್ರಹ್ಮನ್, ನಿನ್ನಿಂದ ಈ ಪಶುವಿನ ಪಾಪವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ದಗ್ಧವಾಗಿ ನಿಶ್ಶೇಷವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 55

बन्धाय न पुनः स्थेयं शिवाज्ञां श्रावयेदिति ततो विसृज्य धातारं नाड्या दक्षिणया शनैः

ಬಂಧಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಆ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಬಾರದು; ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ‘ಶಿವಾಜ್ಞೆಯನ್ನು ಶ್ರಾವಯಿಸು/ಉಚ್ಚರಿಸು’ ಎಂದು ಮಾಡಬೇಕು. ನಂತರ ಧಾತೃನನ್ನು ವಿಸರ್ಜಿಸಿ ಬಲ ನಾಡಿಯಿಂದ ನಿಧಾನವಾಗಿ ರೇಚನ (ಶ್ವಾಸತ್ಯಾಗ) ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 56

संहारमुद्रयात्मानं कुम्भकेन निजात्मना राहुयुक्तैकदेशेन चन्द्रविम्बेन सन्निभं

ಸಂಹಾರಮುದ್ರೆಯಿಂದಲೂ ಕುಂಭಕ (ಶ್ವಾಸನಿರೋಧ)ದಿಂದಲೂ, ತನ್ನ ಅಂತರಾತ್ಮದಿಂದ, ತನ್ನನ್ನು ಚಂದ್ರಬಿಂಬದಂತೆ ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು—ಒಂದು ಭಾಗವು ರಾಹುವಿನ ಸಂಯೋಗದಿಂದ ಆವೃತವಾದಂತೆ.

Verse 57

आदाय योजयेत् सूत्रे रेचकेनोद्भवाख्यया पूजयित्वार्घ्यपात्रस्थतोयविन्दुसुधोपमं

ಅದನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ರೇಚನ ಮಾಡುವಾಗ ‘ಉದ್ಭವ’ ಎಂಬ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಸೂತ್ರಕ್ಕೆ (ಯಜ್ಞೋಪವೀತಕ್ಕೆ) ಯೋಜಿಸಬೇಕು. ಪೂಜಿಸಿ, ಅರ್ಘ್ಯಪಾತ್ರದಲ್ಲಿರುವ ಜಲಬಿಂದುವನ್ನು ಅಮೃತಸಮಾನವೆಂದು ಧ್ಯಾನಿಸಲಿ ಅಥವಾ ಅರ್ಪಿಸಲಿ.

Verse 58

विसृज्य पितरौ दद्याद्वौषडन्तशिवाणुना पूरणाय विधिः पूर्णा निवृत्तिरिति शोधिता

ಆಹ್ವಾನಿತ ಪಿತೃಗಳನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ವಿಸರ್ಜಿಸಿ, ನಂತರ ‘ವೌಷಟ್’ ಅಂತ್ಯವಿರುವ ಶಿವಮಂತ್ರದಿಂದ ಕರ್ಮಪೂರಣಾರ್ಥ ಸಮಾಪನ ಆಹುತಿಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಹೀಗೆ ವಿಧಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗುತ್ತದೆ; ಇದನ್ನೇ ಯಜ್ಞಕರ್ಮದ ಶುದ್ಧ ‘ನಿವೃತ್ತಿ’ (ಸಮಾಪ್ತಿ) ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ।