Adhyaya 83

Verse 1

इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये समयदीक्षाकथनं नाम द्व्यशीतितमो ऽध्यायः अथ त्र्यशीतितमो ऽध्यायः निर्वाणदीक्षाकथनं ईश्वर उवाच अथ निर्वाणदीक्षायां कुर्यान्मूलादिदीपनं पाशबन्धनशक्त्यर्थं ताडनादिकृतेन वा

ಇಂತೆ ಆದಿಮಹಾಪುರಾಣವಾದ ಅಗ್ನಿಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ‘ಸಮಯ-ದೀಕ್ಷಾಕಥನ’ ಎಂಬ ದ್ವ್ಯಶೀತಿತಮ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತವಾಯಿತು. ಈಗ ‘ನಿರ್ವಾಣ-ದೀಕ್ಷಾಕಥನ’ ಎಂಬ ತ್ರ್ಯಶೀತಿತಮ ಅಧ್ಯಾಯವು ಆರಂಭ. ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು—ನಿರ್ವಾಣ-ದೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಮೂಲಾದಿ ದೀಪನವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು, ಪಾಶಬಂಧನಶಕ್ತಿಗಾಗಿ; ಅಥವಾ ತಾಡನಾದಿ ಕ್ರಿಯೆಗಳ ಮೂಲಕವೂ ಮಾಡಬಹುದು।

Verse 2

एकैकया तदाहुत्या प्रत्येकं तत्त्रयेण वा वीजगर्भशिखार्धन्तु हूं फडन्तध्रुवादिना

ಪ್ರತಿ (ಮಂತ್ರ)ಕ್ಕೆ ಒಂದೊಂದು ಆಹುತಿಯಿಂದಲೋ, ಅಥವಾ ಪ್ರತಿಯೊಂದಕ್ಕೂ ಮೂರು ಆಹುತಿಗಳಿಂದಲೋ, ಬೀಜ-ಗರ್ಭ-ಶಿಖಾ ಭಾಗಯುಕ್ತ ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ—ಧ್ರುವ ವಾಕ್ಯಗಳು ಹಾಗೂ ‘ಹೂಂ’, ‘ಫಡ್’ ಇತ್ಯಾದಿ ಅಂತ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ—ಹವನವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 3

ॐ ह्रूं ह्रौं हौं ह्रूं फडिति मूलमन्त्रस्य दीपनं ॐ ह्रूं हौं हौं ह्रूं फडिति हृदय एवं शिरोमुखे

‘ಓಂ ಹ್ರೂಂ ಹ್ರೌಂ ಹೌಂ ಹ್ರೂಂ ಫಡ್’—ಇದು ಮೂಲಮಂತ್ರದ ದೀಪನ. ‘ಓಂ ಹ್ರೂಂ ಹೌಂ ಹೌಂ ಹ್ರೂಂ ಫಡ್’—ಇದನ್ನು ಹೃದಯದಲ್ಲಿ, ಹಾಗೆಯೇ ಶಿರಸ್ಸು ಮತ್ತು ಮುಖದಲ್ಲಿ (ನ್ಯಾಸವಾಗಿ) ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು।

Verse 4

प्रत्येकं दीपनं कुर्यात् सर्वस्मिन् क्रूरकर्मणि शान्तिके पौष्टिके चास्य वषडन्तादिनाणुना

ಎಲ್ಲ ಕ್ರೂರಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ, ಹಾಗೆಯೇ ಶಾಂತಿಕ ಮತ್ತು ಪೌಷ್ಟಿಕ ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿಯೂ, ಪ್ರತಿಯೊಂದಕ್ಕೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ದೀಪನವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು—‘ವಷಟ್’ ಇತ್ಯಾದಿ ಅಂತ್ಯಯುಕ್ತ ಯೋಗ್ಯ ಮಂತ್ರ-ಅಣು (ಬೀಜಾಕ್ಷರ)ದಿಂದ।

Verse 5

वषड्वौषट्समोपेतैः सर्वकाम्योपरि स्थितैः हवनं संवरैः कुर्यात् सर्वत्राप्यायनादिषु

‘ವಷಟ್’ ಮತ್ತು ‘ವೌಷಟ್’ ಯುಕ್ತವಾಗಿ, ‘ಸರ್ವಕಾಮ್ಯ’ದ ಮೇಲಿರುವ ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ಸಂವರ (ಆವರಣ/ರಕ್ಷಾ) ಮಂತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಹವನವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು; ಹಾಗೆಯೇ ‘ಆಪ್ಯಾಯನ’ ಮೊದಲಾದ ಎಲ್ಲ ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಇದನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 6

ततः स्वसव्यभागस्थं मण्डले शुद्धविग्रहं अडिति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः ॐ हूं हों हूं फडिति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः३ ॐ हूं हां हां हूं फडिति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः ॐ ह्रं ह्रीं ह्रं ह्रं फडिति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः वषडन्तादिनात्मनेति ख, ग, चिह्नितपुस्तकपाठः शिष्यं सम्पूज्य तत् सूत्रं सुषुम्णेति विभावितं

ನಂತರ ಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತಿಯಾದ ದೇವತೆಯ ಶುದ್ಧ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು. ಗುರುತಿಸಲಾದ ಪ್ರತಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಂತ್ರಪಾಠ ಭೇದಗಳಿವೆ— “ಓಂ ಹೂಂ ಹೋಂ ಹೂಂ ಫಟ್”, ಅಥವಾ “ಓಂ ಹೂಂ ಹಾಂ ಹಾಂ ಹೂಂ ಫಟ್”, ಅಥವಾ “ಓಂ ಹ್ರಂ ಹ್ರೀಂ ಹ್ರಂ ಹ್ರಂ ಫಟ್”; ಮತ್ತು ಕೆಲ ಪಾಠಗಳಲ್ಲಿ ‘ವಷಟ್’ದಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ‘ವಷಟ್’ದಲ್ಲೇ ಅಂತ್ಯಗೊಳ್ಳುವ ಅಕ್ಷರಸ್ವರೂಪವೆಂದು ಹೇಳಿದೆ. ಶಿಷ್ಯನನ್ನು ಸಮ್ಯಕ್ ಪೂಜಿಸಿ, ಆ ಸೂತ್ರವನ್ನು ‘ಸುಷುಮ್ಣಾ’ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ ಸಂಸ್ಕರಿಸಬೇಕು.

Verse 7

मूलेन तच्छिखाबन्धं पादाङ्गुष्ठान्तमानयेत् संहारेण मुमुक्षोस्तु बध्नीयाच्छिष्यकायके

ಮೂಲತತ್ತ್ವದಿಂದ ಆ ಶಿಖಾಬಂಧವನ್ನು ಎಳೆದು ಪಾದದ ದೊಡ್ಡ ಬೆರಳಿನ ಅಂತ್ಯವರೆಗೆ ತರುವುದು. ಹಾಗೆಯೇ ಸಂಹಾರ (ಲಯ/ಆತ್ಮಸಾತ್) ಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ, ಮುಮುಕ್ಷುವಿಗಾಗಿ, ಅದನ್ನು ಶಿಷ್ಯದೇಹದಲ್ಲಿ ದೃಢವಾಗಿ ಬಂಧಿಸಬೇಕು.

Verse 8

पुंसस्तु दक्षिणे भागे वामे नार्या नियोजयेत् शक्तिं च शक्तिमन्त्रेण पूजितान्तस्य मस्तके

ಪುರುಷನಿಗೆ ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಸ್ತ್ರೀಯಿಗೆ ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ (ವಿಧಾನ/ಆಸನ) ನಿಯೋಜಿಸಬೇಕು. ಹಾಗೆಯೇ ಪೂಜೆಯ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಉಪಾಸಕನ ಶಿರೋಮಧ್ಯ (ಕಿರೀಟ)ದಲ್ಲಿ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಶಕ್ತಿಮಂತ್ರದಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

Verse 9

संहारमुद्रयाअदाय सूत्रं तेनैव योजयेत् नाडीन्त्वादाय मूलेन सूत्रे न्यस्य हृदार्चयेत्

ಸಂಹಾರಮುದ್ರೆಯಿಂದ ಸೂತ್ರವನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಅದೇ ಮುದ್ರೆಯಿಂದ ಅದನ್ನು ಯೋಜಿಸಿ/ಬಂಧಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಮೂಲತತ್ತ್ವದಿಂದ ನಾಡಿಗಳನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಿ, ಸೂತ್ರದ ಮೇಲೆ ನ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ, ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಅರ್ಚನೆ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 10

अवगुण्ठ्य तु रुद्रेण हृदयेनाहुतित्रयं प्रदद्यात्सन्निधानार्थं शक्तावप्येवमेव हि

ರುದ್ರಮಂತ್ರದಿಂದ ಅವಗುಂಠನ (ಆವರಣ) ಮಾಡಿ, ಸನ್ನಿಧಾನಾರ್ಥವಾಗಿ ಹೃದಯಮಂತ್ರದಿಂದ ಮೂರು ಆಹುತಿಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಶಕ್ತಿ ಇದ್ದರೂ ಸಹ, ಇದೇ ವಿಧವಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 11

ॐ हां वर्णाध्वने नमो हां भवनाध्वने नमः ॐ हां कालाध्वने नमः शोध्याध्वानं हि सूत्रके

ಓಂ। ‘ಹಾಂ’ ಬೀಜಸಹಿತ ವರ್ಣಾಧ್ವಕ್ಕೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ‘ಹಾಂ’ ಬೀಜಸಹಿತ ಭವನ/ಲೋಕಸ್ತರಗಳ ಅಧ್ವಕ್ಕೆ ನಮಸ್ಕಾರ। ಓಂ। ‘ಹಾಂ’ ಬೀಜಸಹಿತ ಕಾಲಾಧ್ವಕ್ಕೆ ನಮಸ್ಕಾರ। ಸೂಕ್ಷ್ಮ ‘ಸೂತ್ರ’ ತತ್ತ್ವದಲ್ಲಿ ಶೋಧನೀಯ ಅಧ್ವವು ಹೀಗೆ ಶುದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 12

न्यस्यास्त्रवारिणा शिष्यं प्रोक्ष्यास्त्रमन्त्रितेन च पुष्पेण हृदि सन्ताड्य शिष्यदेहे प्रविश्य च

‘ಅಸ್ತ್ರ-ಜಲ’ದಿಂದ ನ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ, ಅಸ್ತ್ರಮಂತ್ರದಿಂದ ಅಭಿಮಂತ್ರಿತ ಜಲದಿಂದ ಶಿಷ್ಯನಿಗೆ ಪ್ರೋಕ್ಷಣ ಮಾಡಬೇಕು। ನಂತರ ಪುಷ್ಪದಿಂದ ಶಿಷ್ಯನ ಹೃದಯಕ್ಕೆ ಸ್ಪರ್ಶ/ಆಘಾತ ಮಾಡಿ, (ಮಂತ್ರಶಕ್ತಿ) ಶಿಷ್ಯದೇಹದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 13

गुरुश् च तत्र हूङ्कारयुक्तं रेचकयोगतः चैतन्यं हंसवीजस्थं विश्लिष्येदायुधात्मना

ಅಲ್ಲಿ ಗುರುವು, ‘ಹೂಂ’ಕಾರಯುಕ್ತ ರೇಚಕ (ಉಸಿರೆಳೆದು ಬಿಡುವ) ಯೋಗದಿಂದ, ಹಂಸಬೀಜದಲ್ಲಿರುವ ಚೈತನ್ಯವನ್ನು ಆಯುಧಸ್ವರೂಪವಾದ (ತೀಕ್ಷ್ಣ ಮಂತ್ರಬಲ) ಅಂತರಶಕ್ತಿಯಿಂದ ವಿಭಜಿಸಿ ಲಯಗೊಳಿಸಬೇಕು।

Verse 14

ॐ हौं हूं फट् आछिद्य शक्तिसूत्रेण हां हं स्वाहेति चाणुना संहारमुद्रया सूत्रे नाडीभूते नियोजयेत्

“ಓಂ ಹೌಂ ಹೂಂ ಫಟ್” ಎಂದು ಉಚ್ಚರಿಸಿ (ಅಡ್ಡಿಯನ್ನು) ಛೇದಿಸಬೇಕು; ನಂತರ ಶಕ್ತಿಸೂತ್ರದಿಂದ ಕತ್ತರಿಸಿ, “ಹಾಂ ಹಂ ಸ್ವಾಹಾ” ಎಂಬ ಅಣುವಿನಷ್ಟು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಮಂತ್ರಪ್ರೇರಣೆಯನ್ನು ಸಂಹಾರಮುದ್ರೆಯಿಂದ ನಾಡೀರೂಪವಾದ ಸೂತ್ರದಲ್ಲಿ ನಿಯೋಜಿಸಬೇಕು/ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು।

Verse 15

ॐ हां हं हां आत्मने नमः व्यापकं भावयेदेनं तनुत्राणावगुण्ठयेत् अपुस्तकपाठः ॐ हां पदात्मने नमः ॐ हां वर्णात्मने नमः ॐ हां मन्त्रात्मने नमः ॐ हां कालात्मने नम इति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः ॐ हां हौं हूं फट् इति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः तन्मात्रेणावगुण्ठयेदिति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः आहुतित्रितयं दद्यात् हृदा सन्निधिहेतवे

“ಓಂ ಹಾಂ ಹಂ ಹಾಂ—ಆತ್ಮನೇ ನಮಃ” ಎಂಬ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಇದನ್ನು ಸರ್ವವ്യാപಕವಾಗಿ ಭಾವಿಸಿ, ನಂತರ ತನೂತ್ರಾಣರೂಪ ಅವಗುಂಠನ (ರಕ್ಷಾಕವಚ) ಮಾಡಬೇಕು। ಬಳಿಕ ದಿವ್ಯ ಸನ್ನಿಧಿಗಾಗಿ ಹೃದಾ-ಮಂತ್ರದಿಂದ ಮೂರು ಆಹುತಿಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು।

Verse 16

विद्यादेहञ्च विन्यस्य शान्त्यतीतावलोकनं तस्यामितरतत्त्वाद्यं मन्त्रभूतं विचिन्तयेत्

ವಿದ್ಯಾದೇಹವನ್ನು ನ್ಯಾಸವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಶಾಂತಿಗೆ ಅತೀತವಾದ ಅವಲೋಕನವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು; ಮತ್ತು ಅದರಲ್ಲಿ ‘ಇತರ’ ತತ್ತ್ವಾದಿ ನಾನಾ ತತ್ತ್ವಗಳನ್ನು ಮಂತ್ರಸ್ವರೂಪವೆಂದು ಚಿಂತಿಸಬೇಕು।

Verse 17

ॐ हां हौं शान्त्यतीतकलापाशाय नम इत्य् अनेनावलोकयेत् हे तत्त्वे मन्त्रमप्येकं पदं वर्णाश् च षोडश तथाष्टौ भुवनान्यस्यां वीजनाडीकथद्वयं

“ಓಂ ಹಾಂ ಹೌಂ—ಶಾಂತ್ಯತೀತ ಕಲಾಸಮೂಹದ ಪಾಶಕ್ಕೆ ನಮಃ” ಎಂಬ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಅವಲೋಕನ ಮಾಡಬೇಕು। ಹೇ ತತ್ತ್ವವೇ! ಈ ಸಾಧನೆಯಲ್ಲಿ ಏಕಪದಾತ್ಮಕ ಮಂತ್ರ, ಹದಿನಾರು ವರ್ಣಗಳು, ಎಂಟು ಭುವನಗಳು, ಹಾಗೆಯೇ ಬೀಜ–ನಾಡಿ ಕುರಿತು ದ್ವಿವಿಧ ಉಪದೇಶವೂ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ।

Verse 18

विषयञ्च गुणञ्चैकं कारणं च सदा शिवं सितायां शान्त्यतीतायामन्तर्भाव्य प्रपीडयेत्

ವಿಷಯ, ಗುಣ, ಏಕತ್ವತತ್ತ್ವ ಮತ್ತು ಕಾರಣ—ಇವೆಲ್ಲವನ್ನು ಶ್ವೇತಶಕ್ತಿಯ ಶಾಂತ್ಯತೀತ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಸದಾಶಿವನಲ್ಲಿ ಲೀನಗೊಳಿಸಿ, ಆ ಲಯವನ್ನು ದೃಢವಾಗಿ ಸ್ಥಿರಪಡಿಸಬೇಕು।

Verse 19

ॐ हौं शान्त्यतीतकलापाशाय हूं फट् संहारमुद्रयाअदाय विदध्यात् सूत्रमस्तके पूजयेदाहुतींस्तिस्रो दद्यात् सन्निधिहेतवे

“ಓಂ ಹೌಂ—ಶಾಂತ್ಯತೀತ ಕಲಾಪಾಶಾಯ ಹೂಂ ಫಟ್” ಎಂದು ಜಪಿಸಿ ಸಂಹಾರಮುದ್ರೆಯಿಂದ, ಸೂತ್ರವನ್ನು ಶಿರಸ್ಸಿನ ಮೇಲೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು; ನಂತರ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿ ದೇವಸನ್ನಿಧಿಗಾಗಿ ಮೂರು ಆಹುತಿಗಳನ್ನು ನೀಡಬೇಕು।

Verse 20

तत्त्वे द्वे अक्षरे द्वे च वीजनाडीकथद्वयं गुणौ मन्त्रौ तथाब्जस्थमेकं कारणमीश्वरं

ಇಲ್ಲಿ ಎರಡು ತತ್ತ್ವಗಳು, ಎರಡು ಅಕ್ಷರಗಳು, ಬೀಜ–ನಾಡಿ ಕುರಿತು ದ್ವಿವಿಧ ವಿವರಣೆ; ಎರಡು ಗುಣಗಳು, ಎರಡು ಮಂತ್ರಗಳು ಇವೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಕಮಲಸ್ಥನಾದ ಏಕ ಈಶ್ವರನೇ ಏಕ ಕಾರಣಸ್ವರೂಪನು।

Verse 21

पदानि भानुसङ्ख्यानि भुवनानि दश सप्त च एकञ्च विषयं शान्तौ कृष्णायामच्युतं स्मरेत्

ಶಾಂತಿಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯಸಂಖ್ಯೆಯಾದ (ಹನ್ನೆರಡು) ಪದಗಳನ್ನು ಜಪಿಸುತ್ತಾ, ಭುವನಗಳನ್ನು ಹತ್ತು, ಏಳು ಮತ್ತು ಒಂದು ಎಂದು ಧ್ಯಾನಿಸಿ, ಕೃಷ್ಣಪಕ್ಷದ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಿ ಅಚ್ಯುತ (ವಿಷ್ಣು)ನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಬೇಕು।

Verse 22

ताडयित्वा समादाय मुखसूत्रे नियोजयेत् जुहुयान्निजवीजेन सान्निध्यायाहुतित्रयं

ಅದನ್ನು ತಟ್ಟಿ ನಂತರ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಮುಖಸೂತ್ರಕ್ಕೆ ಕಟ್ಟಬೇಕು; ಬಳಿಕ ತನ್ನ ವೀಜ (ಚಾಮರ/ವೀಸಿಕೆ)ದಿಂದ ದೇವಸಾನ್ನಿಧ್ಯಾರ್ಥ ಮೂರು ಆಹುತಿಗಳನ್ನು ಹೋಮದಲ್ಲಿ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು।

Verse 23

विद्यायां सप्त तत्त्वानि पादानामेकविंशतिं षड् वर्णान् सञ्चरं चैकं लोकानां पञ्चविंशतिं

ಈ ವಿದ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಏಳು ತತ್ತ್ವಗಳು, ಪಾದಗಳ ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದು ಭೇದಗಳು, ಆರು ವರ್ಣವರ್ಗಗಳು, ‘ಸಂಚಾರ’ ಎಂಬ ಒಂದು ಪ್ರಧಾನ ನಿಯಮ, ಹಾಗೂ ಲೋಕಗಳ ಇಪ್ಪತ್ತೈದು ವರ್ಗೀಕರಣಗಳು ನಿರೂಪಿತವಾಗಿವೆ।

Verse 24

गुणानान्त्रयमेकञ्च विषयं रुद्रकारणं अन्तर्भाव्यातिरिक्तायां जीवनाडीकथद्वयं

ಗುಣಗಳ ಮೂರು ಭೇದಗಳು ಮತ್ತು ಒಂದು ವಿಷಯ; ‘ರುದ್ರಕಾರಣ’ ಎಂಬ ಕಾರಣ; ಅಂತರ್ಭಾವ ಮತ್ತು ಅತಿರಿಕ್ತ; ಹಾಗೆಯೇ ಜೀವನಾಡಿ ಕುರಿತು ಎರಡು ಕಥನಗಳು—ಇವೆಲ್ಲವನ್ನು ವಿವರಣೆ ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 25

अस्त्रमादाय दध्याच्च पदं द्व्यधिकविंशतिं लोकानाञ्च कलानाञ्च षष्टिं गुणचतुष्टयं

ಅಸ್ತ್ರವನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಪದವನ್ನು ಇಪ್ಪತ್ತೆರಡು ಸಂಖ್ಯೆಯಾಗಿ ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು; ಲೋಕಗಳು ಮತ್ತು ಕಲಗಳನ್ನು ಅರವತ್ತಾಗಿ, ಹಾಗೆಯೇ ಗುಣಚತುಷ್ಟಯವನ್ನೂ ಚಿಂತಿಸಬೇಕು।

Verse 26

ॐ हां हौं हों शान्त्यतीतकलापाशायेति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः मन्त्राणां त्रयमेकञ्च विषयं कारणं हरिं अन्तर्भाव्य प्रतिष्ठायां शुक्लयान्ताडनादिकं

“ಓಂ ಹಾಂ ಹೌಂ ಹೋಂ”—ಇದು ‘ಅತೀತ ಕಲಾ-ಪಾಶಬಂಧನದ ಶಾಂತಿ’ ಮಂತ್ರ; ಗುರುತಿಸಲಾದ ಪಾಠದಲ್ಲಿ ಹೀಗೆಯೇ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿಷ್ಠಾ ವಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಮೂರು ಮಂತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಮಂತ್ರ—ವಿಷಯ, ಕಾರಣ ಮತ್ತು ಹರಿ (ವಿಷ್ಣು)ಗಳನ್ನು ಅಂತರ್ಭಾವಗೊಳಿಸಿ—ಶ್ವೇತ ಯಂತ್ರದ ಪ್ರತಾಡನ/ಸಂಸ್ಕಾರಾದಿ ಕ್ರಮಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಯೋಗಿಸಬೇಕು।

Verse 27

विधाय नाभिसूत्रस्थां सन्निधायाहुतीर्यजेत् ह्रीं भुवनानां शतं साग्रंपदानामष्टविंशतिं

ನಾಭಿ-ಸೂತ್ರಸ್ಥ ನ್ಯಾಸವನ್ನು ವಿಧಿಸಿ, ಆಹುತಿಗಳನ್ನು ಸಮೀಪದಲ್ಲಿಟ್ಟು ಯಜ್ಞವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು. ‘ಹ್ರೀಂ’ ಬೀಜದೊಂದಿಗೆ ಭುವನಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪೂರ್ಣ ನೂರು (ಜಪ/ಆಹುತಿ) ಮತ್ತು ಪದಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಇಪ್ಪತ್ತೆಂಟನ್ನೂ ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಪ್ರಯೋಗಿಸಬೇಕು।

Verse 28

वीजनाडीसमीराणां द्वयोरिन्द्रिययोरपि वर्णन्तत्त्वञ्च विषयमेकैकं गुणपञ्चकं

ವೀಜನ (ಪಂಖ), ನಾಡೀ (ನಳಿಕೆ ಮಾರ್ಗ) ಮತ್ತು ಸಮೀರ (ವಾಯುಪ್ರವಾಹಗಳು), ಹಾಗೆಯೇ ಎರಡು ಇಂದ್ರಿಯಗಳಿಗೂ—ಪ್ರತಿಯೊಂದರ ತತ್ತ್ವ, ವಿಷಯ ಮತ್ತು ಗುಣಪಂಚಕವನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ವಿವರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 29

हेतुं ब्रह्माण्डमन्त्रस्थं शम्बराणां चतुष्टयं निवृत्तौ पीतवर्णायामन्तर्भाव्य प्रताडयेत्

‘ಹೇತು’ವನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ ಮಂತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಂತರ್ಭಾವಗೊಳಿಸಿ, ನಿವೃತ್ತಿ ಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ಪೀತವರ್ಣ (ಧ್ಯಾನರೂಪ)ದೊಳಗೆ ಶಂಬರಗಳ ಚತುಷ್ಟಯವನ್ನು ಸಮಾವೇಶಗೊಳಿಸಿ ಪ್ರತಾಡನ (ಬಲಪ್ರಯೋಗ) ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 30

आदौ यत्तत्त्वभागान्ते सूत्रे विन्यस्यपूजयेत् जुहुयादाहुतीस्तिस्रः सन्निधाय पावके

ಮೊದಲು ಆ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಸೂತ್ರದ ಅಂತ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ವಿನ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಸ್ಥಾಪಿತ ಅಗ್ನಿಯ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಮೂರು ಆಹುತಿಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು।

Verse 31

इत्यादाय कलासूत्रे योजयेच्छिष्यविग्रहात् सवीजायान्तु दीक्षायां समयाचारयागतः

ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಅಗತ್ಯ ಸಾಧನ/ಚಿಹ್ನೆಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ಶಿಷ್ಯನ ದೇಹ-ಆಕೃತಿಯಿಂದ ಅದನ್ನು ಎಳೆದು ತಂದು ಕಲಾಸೂತ್ರದಲ್ಲಿ ಯೋಜಿಸಬೇಕು. ಆದರೆ ‘ಸಬೀಜ’ ದೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಸಮಯ ಮತ್ತು ಆಚಾರ—ನಿಯತ ವ್ರತ ಹಾಗೂ ವಿಧಿ—ಅನುಸಾರವೇ ನಡೆಯಬೇಕು.

Verse 32

देहारम्भकरक्षार्थं मन्त्रसिद्धिफलादपि इष्टापूर्तादिधर्मार्थं व्यतिरिक्तं प्रबन्धकं

‘ಪ್ರಬಂಧಕ’ ಎನ್ನುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಗುರಿಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾದ ಕ್ರಮಬದ್ಧ ಅನುಷ್ಠಾನ; ಇದು ದೇಹ ಮತ್ತು ಆರಂಭಿಸಿದ ಕಾರ್ಯಗಳ ರಕ್ಷಣೆಗೆ, ಮಂತ್ರಸಿದ್ಧಿಯ ಫಲಕ್ಕೆ, ಹಾಗೂ ಇಷ್ಟ–ಪೂರ್ತಾದಿ ಧರ್ಮಕರ್ಮಗಳ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕೆ ನೆರವೇರುತ್ತದೆ.

Verse 33

चैतन्यबोधकं सूक्ष्मं कलानामन्तरे स्मरेत् अमुनैव क्रमेणाथ कुर्यात्तर्पणदीपने

ಕಲೆಗಳ ಮಧ್ಯಂತರಗಳಲ್ಲಿ ಚೈತನ್ಯವನ್ನು ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸುವ ಆ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಇದೇ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ತರ್ಪಣ ಮತ್ತು ದೀಪನ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು.

Verse 34

आहुतिभिः स्वमन्त्रेण तिसृभिस्तिसृभिस् तथा ॐ हौं शान्त्यतीतकलापाशाय स्वाहेत्यादितर्पणं ॐ हां हं हां शान्त्यतीतकलापाशाय हूम्फडित्यादिदीपनं तत् सूत्रं व्याप्तिबोधाय कलास्थानेषु पञ्चसु

ನಂತರ ಸ್ವಮಂತ್ರದಿಂದ ಮೂರು-ಮೂರು ಆಹುತಿಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ತರ್ಪಣದ ಆರಂಭ—“ॐ ಹೌಂ ಶಾಂತ್ಯತೀತಕಲಾಪಾಶಾಯ ಸ್ವಾಹಾ”; ದೀಪನದ ಆರಂಭ—“ॐ ಹಾಂ ಹಂ ಹಾಂ ಶಾಂತ್ಯತೀತಕಲಾಪಾಶಾಯ ಹೂಂ ಫಡ್” ಎಂದು. ಈ ಮಂತ್ರ-ಸೂತ್ರವು ಐದು ಕಲಾಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಬೋಧಕ್ಕಾಗಿ.

Verse 35

ह्रीं त्रिभुवनाधिपानामिति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः पदानामूनविंशतिमिति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः आदौ सतत्त्वभावेनेति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः ॐ हां हौं हौं इति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः सङ्गृह्य कुङ्कुमाज्येन तत्र साङ्गं शिवं यजेत् हूम्फडन्तैः कलामन्त्रैर् भित्त्वा पाशाननुक्रमात्

ಕುಂಕುಮಮಿಶ್ರಿತ ತುಪ್ಪದಿಂದ ದ್ರವ್ಯವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ, ಅಲ್ಲಿ ಅಂಗಸಹಿತವಾಗಿ (ಸಾಂಗ) ಶಿವನನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ‘ಹೂಂ’ ಮತ್ತು ‘ಫಡ್’ ಅಂತ್ಯವಿರುವ ಕಲಾಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಪಾಶಗಳನ್ನು ಭೇದಿಸಿ ಛೇದಿಸಬೇಕು. (ಗುರುತಿಸಲಾದ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳಲ್ಲಿ ‘ಹ್ರೀಂ ತ್ರಿಭುವನಾಧಿಪಾನಾಮ್…’, ‘ಪದಾನಾಮೂನವಿಂಶತಿಮ್…’, ‘ಆದೌ ಸತ್ತತ್ತ್ವಭಾವೇನ…’, ‘ॐ ಹಾಂ ಹೌಂ ಹೌಂ…’ ಇತ್ಯಾದಿ ಪಾಠಾಂತರಗಳಿವೆ.)

Verse 36

नमो ऽन्तैश् च प्रविश्यान्तः कुर्याद् ग्रहणबन्धने ॐ हूं हां हौं हां हूं फट् शान्त्यतीतकलां गृह्णामि बध्नामि चेत्यादिमन्त्रैः कलानां ग्रहणबन्धनादिप्रयोगः पाशादीनाञ्च स्वीकारो ग्रहणं बन्धनं पुनः

ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಒಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ‘ನಮೋ…’ ಎಂಬ ನಮಸ್ಕಾರವಾಕ್ಯದಿಂದ ಸಮಾಪ್ತಿ ಮಾಡಿ, ‘ॐ हूं ಹಾಂ ಹೌಂ ಹಾಂ हूं ಫಟ್’ ಎಂಬ ಮಂತ್ರದಿಂದ ‘ಗ್ರಹಣ–ಬಂಧನ’ ಕರ್ಮವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ‘ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಮೀರಿ ಹೋದ ಕಲೆಯನ್ನು ನಾನು ಗ್ರಹಿಸುತ್ತೇನೆ, ಬಂಧಿಸುತ್ತೇನೆ’ ಇತ್ಯಾದಿ ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ಕಲೆಗಳ ಗ್ರಹಣ, ಬಂಧನ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ಪ್ರಯೋಗಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಪಾಶಾದಿ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನೂ ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಬೇಕು. ಈ ರೀತಿ ಮತ್ತೆ ಗ್ರಹಣ–ಬಂಧನ ವಿಧಾನವನ್ನು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

Verse 37

पुरुषं प्रति निःशेषव्यापारप्रतिपत्तये उपवेश्याथ तत् सूत्रं शिष्यस्कन्धे निवेशयेत्

ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಸಮಸ್ತ ಕ್ರಮಗಳನ್ನೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಗ್ರಹಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಲು ಮೊದಲು ಅವನನ್ನು ಕುಳ್ಳಿರಿಸಿ, ನಂತರ ಆ ಪವಿತ್ರ ಸೂತ್ರವನ್ನು ಶಿಷ್ಯನ ಭುಜದ ಮೇಲೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು.

Verse 38

विस्तृताघप्रमोषाय शतं मूलेन होमयेत् शरावसम्पुटे पुंसः स्त्रियाश् च प्रणितोदरे

ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಪಾಪಗಳ ನಿವಾರಣೆಗೆ (ನಿರ್ದಿಷ್ಟ) ಮೂಲದಿಂದ ನೂರು ಆಹುತಿಗಳನ್ನು ಹೋಮ ಮಾಡಬೇಕು. ಈ ಕರ್ಮವನ್ನು ಮುಚ್ಚಿದ ಶರಾವ-ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ, ಪುರುಷನ ಅಥವಾ ಸ್ತ್ರೀಯ ಉದರದ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟು ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು.

Verse 39

हृदस्त्रसम्पुटं सूत्रं विधायाभ्यर्चयेद्धृदा सूत्रं शिवेन साङ्गेन कृत्वा सम्पातशोधितं

ಹೃದಸ್ತ್ರ ಮಂತ್ರದಿಂದ ರಕ್ಷಿತ (ಸಂಪುಟಿತ) ಸೂತ್ರವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ, ಹೃದಾ (ಹೃದಯ) ಮಂತ್ರದಿಂದ ಅದನ್ನು ಅರ್ಚಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಅಂಗಗಳೊಡನೆ ಶಿವಮಂತ್ರದಿಂದ ಸೂತ್ರವನ್ನು ಸಂಸ್ಕರಿಸಿ, ಸಂಪಾತದಿಂದ ಶೋಧಿಸಿದಾಗ ಅದು ಶುದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 40

निदध्यात् कलशस्याधो रक्षां विज्ञापयेदिति शिष्यं पुष्पं करे दत्वा सम्पूज्य कलशादिकं

ರಕ್ಷಾಸೂತ್ರ/ತಾಯಿತನ್ನು ಕಲಶದ ಕೆಳಗೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ರಕ್ಷಾವಿಧಿಯನ್ನು ಶಿಷ್ಯನಿಗೆ ತಿಳಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಶಿಷ್ಯನ ಕೈಗೆ ಹೂವನ್ನು ನೀಡಿ, ಕಲಶಾದಿ ಉಪಕರಣಗಳ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಸಮ್ಯಕ್‌ವಾಗಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಬೇಕು.

Verse 41

प्रणमय्य वहिर्यायाद् यागमन्दिरमध्यतः मण्डलत्रितयं कृत्वा मुमुक्ष्वनुत्तराननान्

ಪ್ರಣಮಿಸಿ ಯಾಗಮಂದಿರದ ಮಧ್ಯದಿಂದ ಹೊರಗೆ ಹೋಗಬೇಕು. ತ್ರಿಮಂಡಲವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ಮೋಕ್ಷಾರ್ಥಿ ಅನುತ್ತರಮುಖ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಆರಾಧಿಸಬೇಕು.

Verse 42

भुक्तये पूर्ववक्त्रांश् च शिष्यांस्तत्र निवेशयेत् प्रथमे पञ्चगव्यस्य प्राशयेच्चुल्लकत्रयं

ಭೋಜನಕರ್ಮಕ್ಕಾಗಿ ಶಿಷ್ಯರನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವಮುಖವಾಗಿ ಕುಳ್ಳಿರಿಸಬೇಕು. ಮೊದಲ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಪಂಚಗವ್ಯದ ಮೂರು ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣಗಳನ್ನು ಪ್ರಾಶನ ಮಾಡಿಸಬೇಕು.

Verse 43

पाणिना कुशयुक्तेन अर्चितानन्तरान्तरं चरुन्ततस्तृतीये तु ग्रासत्रितयसम्मितं

ಕುಶಯುಕ್ತ ಕೈಯಿಂದ ಅರ್ಚಿತ ಚರುವನ್ನು ನಿಯತ ಅಂತರಗಳಲ್ಲಿ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಮೂರನೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಭಾಗವು ಮೂರು ಗ್ರಾಸಗಳ ಪ್ರಮಾಣವಾಗಿರಬೇಕು.

Verse 44

अष्टग्रासप्रमाणं वा दशनस्पर्शवर्जितं पालाशपुटके मुक्तौ भुक्तौ पिप्पलपत्रके

ಎಂಟು ಗ್ರಾಸ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಭೋಜನ ಮಾಡಬೇಕು, ಹಲ್ಲಿನ ಸ್ಪರ್ಶವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಬೇಕು. ಪಾಲಾಶಪుటಕದಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟು ಮೊದಲು ಅರ್ಪಿಸಿ, ನಂತರ ಪಿಪ್ಪಲಪತ್ರದ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟು ಭುಂಜಿಸಬೇಕು.

Verse 45

कुम्भमाज्येनेति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः निदध्यान् पूर्ववद्धृदा इति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः हृदा सम्भोजनं दत्वा पूतैर् आचामयेज्जलैः दन्तकाष्ठं हृदा कृत्वा प्रक्षिपेच्छोभने शुभं

ಹೃದಯಭಾವದಿಂದ ಸಂಭೋಜನ (ಆಚಮನ-ನಿವೇದನ) ನೀಡಿ, ಶುದ್ಧ ಜಲಗಳಿಂದ ಆಚಮನ ಮಾಡಿಸಬೇಕು. ದಂತಕಾಷ್ಠವನ್ನೂ ಮನಸಾ ಪವಿತ್ರಗೊಳಿಸಿ ಶುಭ, ಮನೋಹರ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು. (ಕೆಲವು ಪಾಠಗಳಲ್ಲಿ ‘ಕುಂಭಮಾಜ್ಯೇನ’ ಅಥವಾ ‘ನಿದಧ್ಯಾನ್ ಪೂರ್ವವತ್’ ಎಂಬ ಪಾಠಭೇದವಿದೆ.)

Verse 46

न्यूनादिदोषमोषाय मूलेनाष्टोत्तरं शतं विधाय स्थिण्डिलेशाय सर्वकर्मसमर्पणं

ವಿಧಿಯಲ್ಲಿ ನ್ಯೂನತೆ ಮೊದಲಾದ ದೋಷ ನಿವಾರಣೆಗೆ ಮೂಲಮಂತ್ರದಿಂದ ಅಷ್ಟೋತ್ತರ ಶತ (108) ಜಪ ಅಥವಾ ಹವನ ಮಾಡಿ, ನಂತರ ಸಮಸ್ತ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಸ್ಥಿಣ್ಡಿಲೇಶ (ವೇದಿ-ಅಧಿಷ್ಠಾತೃ)ನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸಬೇಕು।

Verse 47

पूजाविसर्जनञ्चास्य चण्डेशस्य च पूजनं निर्माल्यमपनीयाथ शेषमग्नौ यजेच्चरोः

ಈ ಪೂಜೆಯ ವಿಧಿವತ್ ವಿಸರ್ಜನ ಮಾಡಿ, ಚಂಡೇಶನನ್ನೂ ಪೂಜಿಸಬೇಕು। ನಂತರ ನಿರ್ಮಾಲ್ಯ (ಪವಿತ್ರ ಪುಷ್ಪಾವಶೇಷ) ತೆಗೆದು, ಚರುದ ಉಳಿದ ಭಾಗವನ್ನು ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಆಹುತಿ ನೀಡಬೇಕು।

Verse 48

कलशं लोकपलांश् च पूजयित्वा विसृज्य च विसृजेद्गणमग्निञ्च रक्षितं यदि वाह्यतः

ಕಲಶ ಮತ್ತು ಲೋಕಪಾಲರನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ ಅವರನ್ನು ವಿಸರ್ಜಿಸಬೇಕು; ಗಣಗಳನ್ನೂ ವಿಸರ್ಜಿಸಬೇಕು। ಹೊರಗಡೆ (ವಾಹ್ಯತಃ) ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಅಗ್ನಿ ಇದ್ದರೆ, ಅದನ್ನೂ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಿ ಸಮಾಪ್ತಿಗೊಳಿಸಬೇಕು।

Verse 49

वाह्यतो लोकपालानां दत्वा सङ्क्षेपतो बलिं भस्मना शुद्धतोयैर् वा स्नात्वा या गालयं विशेत्

ಹೊರಗಡೆ ಲೋಕಪಾಲರಿಗೆ ಸಂಕ್ಷೇಪವಾಗಿ ಬಲಿ ಅರ್ಪಿಸಿ, ಭಸ್ಮದಿಂದ ಅಥವಾ ಶುದ್ಧ ನೀರಿನಿಂದ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ನಂತರ ಯಾಗಾಲಯಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಬೇಕು।

Verse 50

गृहस्थान् दर्भशय्यायां पूर्वशीर्षान् सुरक्षितान् हृदा सद्भस्मशय्यायां यतीन् दक्षिणमस्तकान्

ಗೃಹಸ್ಥರನ್ನು ದರ್ಭಶಯ್ಯೆಯ ಮೇಲೆ ತಲೆ ಪೂರ್ವದ ಕಡೆ ಇರಿಸುವಂತೆ ಜಾಗ್ರತೆಯಿಂದ ಮಲಗಿಸಬೇಕು; ಯತಿಗಳನ್ನು ಪವಿತ್ರ ಭಸ್ಮಶಯ್ಯೆಯ ಮೇಲೆ ದೃಢವಾಗಿ ತಲೆ ದಕ್ಷಿಣದ ಕಡೆ ಇರಿಸುವಂತೆ ಮಲಗಿಸಬೇಕು।

Verse 51

शिखाबद्धसिखानस्त्रसप्तमाणवकान्वितान् विज्ञाय स्नापयेच्छिष्यांस्ततो यायात् पुनर्वहिः

ಅವರ ಶಿಖೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಕಟ್ಟಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಮತ್ತು ಅವರು ಆಯುಧಗಳೊಂದಿಗೆ ಏಳು ಮಾಣವಕರೊಡನೆ ಇದ್ದಾರೆ ಎಂದು ತಿಳಿದು, ಆಚಾರ್ಯನು ಶಿಷ್ಯರಿಗೆ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸಬೇಕು; ನಂತರ ಮತ್ತೆ ಹೊರಗೆ ಹೋಗಬೇಕು.

Verse 52

ॐ हिलि हिलि त्रिशूलपाणये स्वाहा पञ्चगव्यञ्चरुं प्राश्य गृहीत्वा दन्तधावनं समाचम्य शिवं ध्यात्वा शय्यामास्थाय पावनीं

“ಓಂ ಹಿಲಿ ಹಿಲಿ ತ್ರಿಶೂಲಪಾಣಯೇ ಸ್ವಾಹಾ।” ಪಂಚಗವ್ಯ ಮತ್ತು ಚರುವನ್ನು ಪ್ರಾಶನ ಮಾಡಿ, ದಂತಧಾವನದ ಕಡ್ಡಿಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ಆಚಮನ ಮಾಡಿ, ಶಿವನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿ, ಪಾವನ ಶಯ್ಯೆಯ ಮೇಲೆ ಶಯನಿಸಬೇಕು.

Verse 53

दीक्षागतङ्क्रियाकाण्डं संस्मरन् संविशेद्गुरुः इति सङ्क्षेपतः प्रोक्तो विधिर्दीक्षाधिवासने

ದೀಕ್ಷೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕ್ರಿಯಾಕಾಂಡವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾ ಗುರುವು ವಿಶ್ರಾಂತಿಗೆ ಸೇರುವುದು. ಹೀಗೆ ದೀಕ್ಷಾಧಿವಾಸನದ ವಿಧಿ ಸಂಕ್ಷೇಪವಾಗಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.