Adhyaya 82
अध्याय 82 — संस्कारदीक्षाकथनम् (Saṃskāra-Dīkṣā: Consecratory Initiation)
ಈ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಯ-ದೀಕ್ಷೆಯ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ಸಮಾಪ್ತಿಗೊಳಿಸಿ ತಕ್ಷಣವೇ ಸಂಸ್ಕಾರ-ದೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸುತ್ತದೆ; ಇದನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ರೂಪಾಂತರಕಾರಿ ಅಭಿಷೇಕ-ದೀಕ್ಷೆಯೆಂದು ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆಗಮ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಹೋಮಾಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಮಹೇಶನ ಆವಾಹನ, ಹೃದಯಕೇಂದ್ರಿತ ನ್ಯಾಸ, ಹಾಗೂ ದೈವಸನ್ನಿಧಿಯನ್ನು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಲು ಗಣಿತಪೂರ್ವಕ ಪಂಚಾಹುತಿ (ಐದು ಆಹುತಿಗಳು) ಕ್ರಮವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಅಂತರಂಗ ವಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಸ್ತ್ರ-ಮಂತ್ರ ಸಂಸ್ಕಾರ, ‘ಶಿಶು’ನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ತಾಡನ, ನಕ್ಷತ್ರಸಮಾನ ಚೈತನ್ಯ-ಸ್ಫುರಣದ ಧ್ಯಾನ ಉಂಟು. ರೇಚಕ–ಪೂರಕ–ಕುಂಭಕ ಪ್ರಾಣಾಯಾಮ, ‘ಹುಂ’ ಬೀಜೋಚ್ಚಾರ ಮತ್ತು ಸಂಹಾರ–ಉದ್ಭವ ಮುದ್ರೆಗಳ ಮೂಲಕ ಮಂತ್ರಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹಿಂಪಡೆದು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಮುದ್ರಿಸಿ, ಮೊದಲು ಸಾಧಕನಲ್ಲಿ ನಂತರ ಶಿಷ್ಯನ ಹೃದಯಕಮಲದ ಕರ್ಣಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೋಮದ ಪರೀಕ್ಷಾ ಲಕ್ಷಣಗಳೂ ಇವೆ—ಪ್ರಜ್ವಲಿತ ಧೂಮರಹಿತ ಅಗ್ನಿ ಯಶಸ್ಸಿನ, ಮಂದ ಧೂಮಯುಕ್ತ ಅಗ್ನಿ ವಿಫಲತೆಯ ಸೂಚನೆ; ಶುಭ ಅಗ್ನಿ-ನಿಮಿತ್ತಗಳನ್ನು ಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ನಂತರ ನೈತಿಕ-ಶಿಸ್ತು ನಿಯಮಗಳು—ನಿಂದಾವರ್ಜನೆ, ಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಲ್ಯದ ಗೌರವ, ಶಿವ–ಅಗ್ನಿ–ಗುರುಗಳ ಆಜೀವ ಪೂಜೆ, ಸಾಮರ್ಥ್ಯಾನುಸಾರ ಕರುಣಾದಾನ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಈ ದೀಕ್ಷೆ ಶಿಷ್ಯನನ್ನು ಅಗ್ನಿಹೋಮ-ವಿದ್ಯೆಯ ಆಗಮಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯನಾಗಿ ಮಾಡಿ, ಶುದ್ಧತೆಯೊಂದಿಗೆ ವಾಸ್ತು-ಪ್ರತಿಷ್ಠೆ ಮತ್ತು ಈಶಾನ-ಕಲ್ಪ ಪ್ರಯೋಗಗಳಿಗೆ ಸಮರ್ಥನಾಗಿಸುತ್ತದೆ.
Shlokas
Verse 1
इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये समयदीक्षाकथनं नाम एकाशीतितमो ऽध्यायः अथ द्व्यशीतितमो ऽध्यायः संस्कारदीक्षाकथनं ईश्वर उवाच वक्ष्ये संस्कारदीक्षायां विधानं शृणु षण्मुख आवाहयेन्महेशस्य वह्निस्थस्य शिरो हृदि
ಇಂತೆ ಆದಿಮಹಾಪುರಾಣವಾದ ಆಗ್ನೇಯದಲ್ಲಿ ‘ಸಮಯದೀಕ್ಷಾಕಥನ’ ಎಂಬ ಎಂಬತ್ತೊಂದುನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತವಾಯಿತು. ಈಗ ‘ಸಂಸ್ಕಾರದೀಕ್ಷಾಕಥನ’ ಎಂಬ ಎಂಬತ್ತೆರಡನೇ ಅಧ್ಯಾಯ ಆರಂಭ. ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು—ಸಂಸ್ಕಾರದೀಕ್ಷೆಯ ವಿಧಾನವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ; ಹೇ ಷಣ್ಮುಖ, ಕೇಳು. ಯಜ್ಞಾಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾದ ಮಹೇಶನನ್ನು ಆವಾಹನ ಮಾಡಿ ಶಿರೋ-ನ್ಯಾಸವನ್ನು ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು.
Verse 2
संश्लिष्टौ तौ समभ्यर्च्य सन्तर्प्य हृदयात्मना तयोः सन्निधये दद्यात्तेनैवाहुतिपञ्चकं
ಆ ಇಬ್ಬರನ್ನೂ ಏಕೀಭಾವದಿಂದ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಅರ್ಚಿಸಿ, ಹೃದಯಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಿ, ಅವರ ಸನ್ನಿಧಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರಲು ಅದೇ ಕ್ರಮದಿಂದ ಐದು ಆಹುತಿಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.
Verse 3
कुसुमेनास्त्रलिप्तेन ताडयेत्तं हृदा शिशुं प्रस्फुरत्तारकाकारं चैतन्यं तत्र भावयेत्
ಅಸ್ತ್ರಮಂತ್ರದಿಂದ ಲೇಪಿತವಾದ ಪುಷ್ಪದಿಂದ ಹೃದಯಸ್ಥ ಆ ‘ಶಿಶು’ವನ್ನು ತಾಡಿಸಬೇಕು; ನಂತರ ಅಲ್ಲಿ ನಕ್ಷತ್ರಾಕಾರವಾಗಿ ಮಿನುಗುವ ಚೈತನ್ಯವನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು.
Verse 4
शिवात्मनेति ख, ग, चिह्नितपुस्तकद्वयपाठः शिवहस्ते च स्थित्यर्थमिति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः कुसुमेनाष्टजप्तेनेति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः प्रविश्य तत्र हुङ्कारमुक्तं रेचकयोगतः संहारिण्या तदाकृष्य पूरकेण हृदि न्यसेत्
ಆ ಸೂಕ್ಷ್ಮಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ರೇಚಕಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ‘ಹುಂ’ ಬೀಜವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಸಂಹಾರಿಣೀ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಅದನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿ, ಪೂರಕಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಸ ಮಾಡಬೇಕು.
Verse 5
ततो वागीश्वरीयौनौ मुद्रयोद्भवसञ्ज्ञया हृत्सम्पुटितमन्त्रेण रेचकेन विनिक्षिपेत्
ನಂತರ ವಾಗೀಶ್ವರಿಯ ‘ಯೋನಿ’ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ‘ಉದ್ಭವ’ ಎಂಬ ಮುದ್ರೆಯಿಂದ, ಹೃತ್-ಸಂಪುಟಿತ ಮಂತ್ರದೊಂದಿಗೆ ರೇಚಕ (ಉಚ್ಛ್ವಾಸ) ಮೂಲಕ ಅದನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು।
Verse 6
ॐ हां हां हां आत्मने नमः जाज्वल्यमाने निर्धूमे जुहुयादिष्टसिद्धये अप्रवृद्धे सधूमे तु होमो वह्नौ न सिद्ध्यति
“ಓಂ ಹಾಂ ಹಾಂ ಹಾಂ ಆತ್ಮನೇ ನಮಃ।” ಅಗ್ನಿ ಜಾಜ್ವಲ್ಯವಾಗಿ ಧೂಮರಹಿತವಾಗಿರುವಾಗ ಇಷ್ಟಸಿದ್ಧಿಗಾಗಿ ಆಹುತಿಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು; ಅಗ್ನಿ ದುರ್ಬಲವಾಗಿ ಧೂಮಯುಕ್ತವಾಗಿದ್ದರೆ ಆ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಹೋಮ ಸಿದ್ಧಿಯಾಗದು।
Verse 7
स्निग्धः प्रदक्षिणावर्तः सुगन्धिः शस्यते ऽनलः विपरीतस्फुलिङ्गी च भूमिस्पर्शः प्रशस्यते
ಅಗ್ನಿ ಸ્નಿಗ್ಧವಾಗಿ (ಸ್ಥಿರವಾಗಿ, ಪೋಷಿತವಾಗಿ) ಇದ್ದು, ಜ್ವಾಲೆ ಬಲಕ್ಕೆ ವಳಿದು, ಸುಗಂಧಯುಕ್ತವಾಗಿ, ಸ್ಫುಲಿಂಗಗಳು ವಿರುದ್ಧ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಹಾರುತ್ತಾ, ಭೂಮಿಸ್ಪರ್ಶಿಯಾಗಿ (ಕಡಿಮೆ, ಸ್ಥಿರವಾಗಿ) ಇದ್ದರೆ ಅದು ಶುಭವೆಂದು ಪ್ರಶಂಸಿತವಾಗುತ್ತದೆ।
Verse 8
इत्येवमादिभिश्चिह्नैर् हुत्वा शिष्यस्य कल्मषं पापभक्षणहोमेन दहेद्वा तं भवात्मना
ಇಂತಹಾದಿ ಚಿಹ್ನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಆಹುತಿಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ ಶಿಷ್ಯನ ಕಲ್ಮಷವನ್ನು ದಹಿಸಬೇಕು; ಅಥವಾ ‘ಪಾಪಭಕ್ಷಣ’ ಹೋಮದ ಮೂಲಕ, ಭವ (ಶಿವ) ಎಂಬ ಆತ್ಮಭಾವದಿಂದ, ಆ ಅಶುದ್ಧಿಯನ್ನು ಭಕ್ಷಿಸಿ ಕ್ಷಯಗೊಳಿಸಬೇಕು।
Verse 9
द्विजत्वापादनार्थाय तथा रुद्रांशभावने आहारवीजसंशुद्धौ गर्भाधानाय संस्थितौ
ಯಥಾರ್ಥ ದ್ವಿಜತ್ವವನ್ನು ನೀಡಲು ಹಾಗೂ ಸಂತಾನದಲ್ಲಿ ರುದ್ರಾಂಶ-ಭಾವನೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಲು, ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಬೀಜವನ್ನು ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಿ, ದಂಪತಿಗಳು ಗರ್ಭಾಧಾನ ಸಂಸ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧರಾಗಬೇಕು।
Verse 10
सीमन्ते जन्मतो नामकरणाय च होमयेत् शतानि पञ्च मूलेन वौषडादिदशांशतः
ಸೀಮಂತೋನ್ನಯನದಲ್ಲಿ, ಜನನಕಾಲದ (ಜಾತಕರ್ಮ) ಹಾಗೂ ನಾಮಕರಣದಲ್ಲಿ, ನಿಯತ ಮೂಲದ್ರವ್ಯದಿಂದ ಐನೂರು ಆಹುತಿಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು; ಮತ್ತು ‘ವೌಷಟ್’ ಮೊದಲಾದ ಮಂತ್ರಾಂತಗಳನ್ನು ನಿಯಮಾನುಸಾರ ದಶಾಂಶ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬಳಸಬೇಕು।
Verse 11
शिथिलीभूतबन्धस्य शक्तावुत्कर्षणं च यत् आत्मनो रुद्रपुत्त्रत्वे गर्भाधानं तदुच्यते
ದೇಹಬಂಧಗಳು ಶಿಥಿಲವಾಗಿ ಶಕ್ತಿಯ ಉತ್ಕರ್ಷ ಉಂಟಾದಾಗ, ಮತ್ತು ಆತ್ಮನು ‘ರುದ್ರಪುತ್ರ’ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದನೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಾಗ—ಅದೇ ಗರ್ಭಾಧಾನವೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ।
Verse 12
स्वान्तत्र्यात्मगुणव्यक्तिरिह पुंसवनं मतं मायात्मनोर्विवेकेन ज्ञानं सीमन्तवर्धनं
ಇಲ್ಲಿ ‘ಪುಂಸವನ’ವೆಂದರೆ ಸ್ವಾಂತದಲ್ಲಿನ ಸ್ವತಂತ್ರ ಗುಣಗಳ ವ್ಯಕ್ತೀಕರಣವೆಂದು ಮತ; ಮಾಯಾ–ಆತ್ಮ ವಿವೇಕದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸುವ ಜ್ಞಾನವೇ ‘ಸೀಮಂತವರ್ಧನ’।
Verse 13
शिवादितत्त्वशुद्धेस्तु स्वीकारो जननं मतं ममन्त्रेणेति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः ॐ हां हां आत्मने नम इति ग, घ, चिह्नितपुस्तकपाठः ॐ हां आत्मने नम इति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः पापक्षयेण होमनेति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः वीजसंसिद्धौ इति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः बोधनं यच्छिवत्वेन शिवत्वार्हस्य नो मतं
ಶಿವಾದಿ ತತ್ತ್ವಶುದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ‘ಸ್ವೀಕಾರ’ವನ್ನೇ (ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ) ‘ಜನನ’ವೆಂದು ಮತಿಸಲಾಗಿದೆ—ಇದು ನನ್ನ ಮಂತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಇರುವ ಒಂದು ಪಾಠ. ಗುರುತಿಸಲಾದ ಪ್ರತಿಗಳಲ್ಲಿ ‘ಓಂ ಹಾಂ ಹಾಂ ಆತ್ಮನೇ ನಮಃ’ ಎಂದು, ಮತ್ತೊಂದು ಪಾಠದಲ್ಲಿ ‘ಓಂ ಹಾಂ ಆತ್ಮನೇ ನಮಃ’ ಎಂದು ಪಾಠಭೇದವಿದೆ. ‘ಪಾಪಕ್ಷಯಾರ್ಥ ಹೋಮ’ ಮತ್ತು ‘ಬೀಜಮಂತ್ರಸಂಸಿದ್ಧಿಗಾಗಿ’ ಎಂದೂ ಓದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಶಿವತ್ವಾರ್ಹನನ್ನು ಕೇವಲ ಇಂತಹ ಸೂತ್ರದಿಂದ ಶಿವತ್ವದಲ್ಲಿ ಬೋಧಿಸುವುದು—ನಮ್ಮ ಮತವಲ್ಲ।
Verse 14
संहारमुद्रयात्मानं स्फुरद्वह्निकणोपमं विदधीत समादाय निजे हृदयपङ्कजे
ಸಂಹಾರಮುದ್ರೆಯನ್ನು ಧರಿಸಿ, ತನ್ನನ್ನು ಮಿನುಗುವ ಅಗ್ನಿಕಣದಂತೆ ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು; ಅದನ್ನು ಸಮಾಹರಿಸಿ ತನ್ನ ಹೃದಯಪಂಕಜದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು।
Verse 15
ततः कुम्भयोगेन मूलमन्त्रमुदीरयेत् कुर्यात् समवशीभावं तदा च शिवयोर्हृदि
ಅನಂತರ ಕುಂಭಕಯೋಗದಿಂದ (ಶ್ವಾಸನಿರೋಧದಿಂದ) ಮೂಲಮಂತ್ರವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಬೇಕು. ಬಳಿಕ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಮವಶೀಭಾವವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿ ಅದನ್ನು ಶಿವ-ಶಿವೆಯ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು.
Verse 16
ब्रह्मादिकारणात्यागक्रमाद्रेचकयोगतः नीत्वा शिवान्तमात्मानमादायोद्भवमुद्रया
ಬ್ರಹ್ಮಾದಿ ಕಾರಣತತ್ತ್ವಗಳ ತ್ಯಾಗಕ್ರಮದಿಂದ ಹಾಗೂ ರೇಚಕಯೋಗ (ಶ್ವಾಸತ್ಯಾಗ)ದಿಂದ ಆತ್ಮವನ್ನು ಶಿವಾಂತವರೆಗೆ ಕರೆದೊಯ್ದು, ಉದ್ಭವಮುದ್ರೆಯಿಂದ ಅದನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು.
Verse 17
हृत्सम्पुटितमन्त्रेण रेचकेन विधानवित् शिष्यस्य हृदयाम्भोजकर्णिकायां विनिक्षिपेत्
ವಿಧಾನವನ್ನು ತಿಳಿದವನು ರೇಚಕದಿಂದ ಹೃತ್ಸಂಪುಟಿತ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಶಿಷ್ಯನ ಹೃದಯಕಮಲದ ಕರ್ಣಿಕೆಯಲ್ಲಿ ವಿನ್ಯಾಸಿಸಬೇಕು.
Verse 18
पूजां शिवस्य वह्नेश् च गुरुः कुर्यात्तदोचितां प्रणतिञ्चात्मने शिष्यं समयान् श्रावयेत्तथा
ಗುರುವು ಶಿವನಿಗೂ ವಹ್ನಿ (ಅಗ್ನಿ)ಗೂ ಯಥೋಚಿತ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ಹಾಗೆಯೇ ಶಿಷ್ಯನಿಂದ ತನ್ನಿಗೆ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿಸಿ, ಸಮಯನಿಯಮಗಳು (ವ್ರತ-ಆಚಾರ)ಗಳನ್ನು ಶ್ರವಣಗೊಳಿಸಿ ಉಪದೇಶಿಸಬೇಕು.
Verse 19
देवं न निन्देच्छास्त्राणि निर्माल्यादि न लङ्घयेत् शिवाग्निगुरुपूजा च कर्तव्या जीवितावधि
ದೇವರನ್ನು ನಿಂದಿಸಬಾರದು; ಶಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಲಂಘಿಸಬಾರದು; ನಿರ್ಮಾಲ್ಯಾದಿ (ಪವಿತ್ರ ಅವಶೇಷ)ಗಳನ್ನು ಅವಮಾನದಿಂದ ದಾಟಬಾರದು. ಶಿವ, ಅಗ್ನಿ ಮತ್ತು ಗುರುವಿನ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಜೀವಿತಾವಧಿಯವರೆಗೆ ಮಾಡಬೇಕು.
Verse 20
बालबालिशवृद्धस्त्रीभोगभुग्व्याधितात्मनां यथाशक्ति ददीतार्थं समर्थस्य समग्रकान्
ಮಕ್ಕಳು, ಮುಗ್ಧರು, ವೃದ್ಧರು, ಸ್ತ್ರೀಯರು, ಭೋಗಾಸಕ್ತರು ಮತ್ತು ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ಶಕ್ತ್ಯಾನುಸಾರ ಸಹಾಯ ನೀಡಬೇಕು; ಆದರೆ ಸಮರ್ಥ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಪೂರ್ಣ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ನೀಡಬೇಕು.
Verse 21
भूताङ्गानि जटाभस्मदण्डकौपीनसंयमान् ईशानाद्यैर् हृदाद्यैर् वा परिजप्य यथाक्रमात्
ಜಟೆ, ಭಸ್ಮ, ದಂಡ, ಕೌಪೀನ ಮತ್ತು ಸಂಯಮ ಮುಂತಾದ ಭೂತಾಂಗಗಳನ್ನು ಈಶಾನಾದಿ ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ಅಥವಾ ಹೃದಯಾದಿ ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಅಭಿಮಂತ್ರಿಸಿ ಜಪಿಸಬೇಕು.
Verse 22
स्वाहान्तसंहितमन्त्रैः पात्रेष्वारोप्य पूर्ववत् सम्पादितद्रुतं हुत्वा स्थण्डिलेशाय दर्शयेत्
'ಸ್ವಾಹಾ' ಎಂಬ ಅಂತ್ಯವುಳ್ಳ ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ಪಾತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿರಿಸಿ, ಹಿಂದಿನಂತೆ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ಕರಗಿದ ತುಪ್ಪವನ್ನು ಹೋಮ ಮಾಡಿ, ಅದನ್ನು ಸ್ಥಂಡಿಲೇಶನಿಗೆ (ವೇದಿಕೆಯ ದೇವರಿಗೆ) ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.
Verse 23
रक्षणाय घटाधस्तादारोप्य क्षणमात्रकं शिवादाज्ञां समादाय ददीत यतिने गुरुः
ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಗುರುವು ಆ ಪಾತ್ರೆಯನ್ನು ಕ್ಷಣಕಾಲದವರೆಗೆ ಕುಂಭದ ಕೆಳಗೆ ಇಡಬೇಕು; ನಂತರ ಶಿವನ ಅಪ್ಪಣೆಯನ್ನು ಪಡೆದು ಅದನ್ನು ಯತಿಗೆ (ಸಂನ್ಯಾಸಿ ಶಿಷ್ಯನಿಗೆ) ನೀಡಬೇಕು.
Verse 24
एवं समयदीक्षायां विशिष्टायां विशेषतः वर्धनमिति घ, चिह्नितपुस्तकपाठः ददीतान्नमिति घ, चिह्नितपुस्तकपाठः वह्निहोमागमज्ञानयोग्यः सञ्जायते शिश्रुः
ಹೀಗೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಸಮಯ-ದೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ, ಶಿಷ್ಯನು ಅಗ್ನಿ-ಹೋಮ ಮತ್ತು ಆಗಮಗಳ ಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಅರ್ಹನಾಗುತ್ತಾನೆ.
Frequently Asked Questions
The chapter emphasizes precise ritual-technology: heart-centered mantra-nyāsa sealed by hṛt-sampuṭa, coordinated with prāṇāyāma (recaka/pūraka/kumbhaka) and specific mudrās, along with diagnostic fire-signs that determine homa efficacy.
It frames initiation as purification and reconfiguration of consciousness: karmic defilement is ‘burned’ through homa, mantra is installed in the heart-lotus, and ethical vows stabilize the transformation—uniting ritual competence (Bhukti) with Śiva-oriented inner discipline (Mukti).