Adhyaya 81

Verse 1

इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये दमनकारोहणविधिर्नाम अशीतितमो ऽध्यायः अथैकाशीतितमो ऽध्यायः समयदीक्षाविधानं ईश्वर उवाच वाक्ष्यामि भोगमोक्षार्थं दीक्षां पापक्षयङ्करीं मलमायादिपाशानां विश्लेषः क्रियते यया

ಇಂತೆ ಆದಿಮಹಾಪುರಾಣವಾದ ಆಗ್ನೇಯದಲ್ಲಿ “ದಮನಕಾರೋಹಣವಿಧಿ” ಎಂಬ ಎಂಭತ್ತನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತವಾಯಿತು. ಈಗ ಎಂಭತ್ತೊಂದನೇ ಅಧ್ಯಾಯ—“ಸಮಯದೀಕ್ಷಾವಿಧಾನ” ಆರಂಭ. ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು—ಭೋಗ ಮತ್ತು ಮೋಕ್ಷಾರ್ಥವಾಗಿ, ಪಾಪಕ್ಷಯಕರವಾದ ದೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ನಾನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ; ಅದರಿಂದ ಮಲ, ಮಾಯಾ ಮೊದಲಾದ ಪಾಶಬಂಧಗಳು ವಿಶ್ಲೇಷಿತವಾಗಿ ಛೇದಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ.

Verse 2

ज्ञानञ्च जन्यते शिष्ये सा दीक्षा भुक्तिमुक्तिदा विज्ञातकलनामैको द्वितीयः प्रलयाकलः

ಯಾವ ದೀಕ್ಷೆಯಿಂದ ಶಿಷ್ಯನಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನವು ಜನಿಸುತ್ತದೆ, ಆ ದೀಕ್ಷೆಯೇ ಭುಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುವದು. ‘ಕಲಾ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ತಿಳಿಯಲ್ಪಡುವ ಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡನೆಯದು ಪ್ರಲಯಾಕಲ.

Verse 3

तृतीयः सकलः शास्त्रे ऽनुग्राह्यस्त्रिविधो मतः तत्राद्यो मलमात्रेण मुक्तो ऽन्यो मलकर्मभिः

ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಮೂರನೆಯ ವಿಧವನ್ನು ‘ಸಕಲ’ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ; ಅದು ಅನುಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯವೆಂದು ತ್ರಿವಿಧವೆಂದು ಮತವಾಗಿದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯದು ಕೇವಲ (ಶೇಷ) ಮಲಮಾತ್ರದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತದೆ; ಇನ್ನೊಂದು ಮಲ ಮತ್ತು ಕರ್ಮಗಳ ಶುದ್ಧಿಯಿಂದ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ।

Verse 4

कलादिभूमिपर्यन्तं स्तवैस्तु सकलो यतः निराधाराथ साधारा दीक्षापि द्विविधा मता

ಕಲಾದಿಗಳಿಂದ ಭೂಮಿಪರ್ಯಂತ ಸ್ತವಗಳಿಂದ ಸಾಧಕನು ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ‘ಸಕಲ’ (ಪೂರ್ಣ)ನಾಗುವದರಿಂದ, ದೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಎರಡು ವಿಧವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ—ನಿರಾಧಾರಾ ಮತ್ತು ಸಾಧಾರಾ।

Verse 5

निराधारा द्वयोस्तेषां साधारा सकलस्य तु आधारनिरपेक्षेण क्रियते शम्भुचर्यया

ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡಕ್ಕೆ ನಿರಾಧಾರಾ (ಆಧಾರರಹಿತ) ದೀಕ್ಷೆ; ಆದರೆ ‘ಸಕಲ’ಕ್ಕೆ ಸಾಧಾರಾ (ಆಧಾರಸಹಿತ) ದೀಕ್ಷೆ. ಆದರೂ ಶಂಭುಚರ್ಯೆಯಿಂದ ಇದು ಆಧಾರಕ್ಕೆ ನಿರಪೇಕ್ಷವಾಗಿ ನೆರವೇರುತ್ತದೆ।

Verse 6

तीव्रशक्तिनिपातेन निराधारेति सा स्मृता आचार्यमूर्तिमास्थाय मायातीव्रादिभेदया

ತೀವ್ರ ಶಕ್ತಿನಿಪಾತದಿಂದ ಅವಳು ‘ನಿರಾಧಾರಾ’ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾಳೆ. ಆಚಾರ್ಯಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ, ‘ಮಾಯಾ’, ‘ತೀವ್ರ’ ಮೊದಲಾದ ಭೇದಗಳಂತೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾಳೆ।

Verse 7

शक्त्या यां कुरुते शम्भुः सा साधिकरणोच्यते प्रलयानल इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः प्रलयात्मक इति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः इयं चतुर्विधा प्रोक्ता सवीजा वीजवर्जिता

ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಶಂಭು ಮಾಡುವ (ಕ್ರಿಯೆ/ವ್ಯವಸ್ಥೆ)ಯನ್ನು ‘ಸಾಧಿಕರಣಾ’ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಗುರುತಿಸಲಾದ ಪಾಂಡುಲಿಪಿ ಪಾಠದಲ್ಲಿ ‘ಪ್ರಲಯಾನಲ’ ಎಂದು, ಮತ್ತೊಂದು ಗುರುತಿಸಲಾದ ಪಾಠದಲ್ಲಿ ‘ಪ್ರಲಯಾತ್ಮಕ’ ಎಂದು ಇದೆ. ಇದು ಚತುರ್ವಿಧವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ—ಸವೀಜಾ ಮತ್ತು ವೀಜವರ್ಜಿತಾ (ಇತ್ಯಾದಿ ಭೇದಗಳೊಂದಿಗೆ)।

Verse 8

साधिकारानधिकारा यथा तदभिधीयते समयाचारसंयुक्ता सवीजा जायते नृणां

ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದಂತೆ, ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಅಧಿಕಾರ ಅಥವಾ ಅನಧಿಕಾರ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಸಮ್ಯಕ್ ಸಮಯಾಚಾರದಿಂದ ಯುಕ್ತವಾದ ಕರ್ಮ ‘ಸಬೀಜ’ವಾಗಿ ಫಲಪ್ರದವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 9

निर्वीजा त्वसमर्थानां समयाचारवर्जिता नित्ये नैमित्तिके काम्ये यतः स्यादधिकारिता

ಆದರೆ ಅಸಮರ್ಥರ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಆ ಕರ್ಮ ‘ನಿರ್ಬೀಜ’ವೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ; ಅದು ಸಮಯಾಚಾರವರ್ಜಿತವೂ ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ನಿತ್ಯ, ನೈಮಿತ್ತಿಕ ಮತ್ತು ಕಾಮ್ಯ ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿಯೂ (ಕೆಲಮಟ್ಟಿಗೆ) ಅಧಿಕಾರಿತ್ವ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 10

साधिकारा भवेद्दीक्षा साधकाचार्ययोरतः निर्वीजा दीक्षितानान्तु यदास मम पुत्रयोः

ಆದ್ದರಿಂದ ದೀಕ್ಷೆ ಎಂಬುದು ಸಾಧಕನಿಗೂ ಆಚಾರ್ಯನಿಗೂ—ಇಬ್ಬರಿಗೂ ಯಥೋಚಿತ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ನೀಡುವದು. ಆದರೆ ದೀಕ್ಷಿತರು ‘ನಿರ್ಬೀಜ’ರಾಗಿದ್ದರೆ ಆ ದೀಕ್ಷೆ ಫಲಹೀನವಾಗುತ್ತದೆ—ನನ್ನ ಪುತ್ರರ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ನಡೆದಂತೆ.

Verse 11

नित्यमात्राधिकारत्वद्दीक्षा निरधिकारिका द्विविधेयं द्विरूपा हि प्रत्येकमुपजायते

ಇದು ನಿತ್ಯ ಕರ್ಮಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಅಧಿಕಾರ ನೀಡುವುದರಿಂದ ಈ ದೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ‘ನಿರಧಿಕಾರಿಕಾ’ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇದು ದ್ವಿವಿಧ; ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ ದ್ವಿರೂಪವಾಗಿ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 12

एका क्रियावती तत्र कुण्डमण्डलपूर्विका मनोव्यापारमात्रेण या सा ज्ञानवती मता

ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ‘ಕ್ರಿಯಾವತಿ’; ಅದು ಕುಂಡ ಮತ್ತು ಮಂಡಲದ ಪೂರ್ವಸಿದ್ಧತೆಯೊಂದಿಗೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಕೇವಲ ಮನೋವ್ಯಾಪಾರಮಾತ್ರದಿಂದ ನಡೆಯುವದು ‘ಜ್ಞಾನವತಿ’ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.

Verse 13

इत्थं लब्धाधिकारेण दीक्षाअचार्येण साध्यते स्कन्ददीक्षां गुरुः कुर्यात् कृत्वा नित्यक्रियां ततः

ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ದೀಕ್ಷಾಚಾರ್ಯನು ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಪಡೆದ ಬಳಿಕ ಈ ವಿಧಿಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ನಿತ್ಯಕರ್ಮವನ್ನು ಮಾಡಿ ಗುರುವು ಸ್ಕಂದ-ದೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ನೀಡಬೇಕು.

Verse 14

प्रणवार्ग्यकराम्भोजकृतद्वाराधिपार्चणः विघ्नानुत्सार्य देहल्यां न्यस्यास्त्रं स्वासने स्थितः

ಪ್ರಣವಜಪ ಮತ್ತು ಅರ್ಘ್ಯದಿಂದ ಶುದ್ಧವಾದ ಕೈಗಳಿಂದ ದ್ವಾರಾಧಿಪತಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ವಿಘ್ನಗಳನ್ನು ದೂರಮಾಡಿ, ದೇಹಲ್ಯದಲ್ಲಿ ‘ಅಸ್ತ್ರ’ ನ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ, ತನ್ನ ಆಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

Verse 15

कुर्वीत भूतसंशुद्धिं मन्त्रयोगं यथोदितं तिलतण्डुलसिद्धार्थकुशदूर्वाक्षतोदकं

ಯಥೋಕ್ತವಾಗಿ ಭೂತಶುದ್ಧಿಯನ್ನು ಮಾಡಿ, ಮಂತ್ರಯೋಗವನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸಬೇಕು; ಎಳ್ಳು, ಅಕ್ಕಿ, ಸಾಸಿವೆ, ಕುಶ, ದೂರ್ವಾ, ಅಕ್ಷತ ಮತ್ತು ನೀರನ್ನು ಬಳಸಬೇಕು.

Verse 16

सयवक्षीरनीरञ्च विशेषार्घ्यमिदन्ततः तदम्बुना द्रव्यशुद्धिं तिलकं स्वासनात्मनोः

ನಂತರ ವಿಶೇಷ ಅರ್ಘ್ಯವೆಂದರೆ—ಯವ, ಹಾಲು ಮತ್ತು ನೀರು ಸೇರಿರುವುದು. ಆ ನೀರಿನಿಂದ ದ್ರವ್ಯಶುದ್ಧಿ ಮಾಡಿ, ತನ್ನ ಆಸನಕ್ಕೂ ತನ್ನಿಗೂ ತಿಲಕವನ್ನು ಹಚ್ಚಬೇಕು.

Verse 17

पूजनं मन्त्रशिद्धिञ्च पञ्चगव्यञ्च पूर्ववत् लाजचन्दनसिद्धार्थभस्मदूर्वाक्षतं कुशान्

ಹಿಂದಿನಂತೆ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಮಾಡಿ, ಮಂತ್ರಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಿ, ಪಂಚಗವ್ಯವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಬೇಕು; ಜೊತೆಗೆ ಲಾಜ, ಚಂದನ, ಸಾಸಿವೆ, ಭಸ್ಮ, ದೂರ್ವಾ, ಅಕ್ಷತ ಮತ್ತು ಕುಶಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧವಾಗಿ ಇಡಬೇಕು.

Verse 18

विकिरान् शुद्धलाजांस्तान् सधूपानस्त्रमन्त्रितान् कृतनित्यक्रियाद्वय इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः भस्मदूर्वाक्षतानिति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः शस्त्राम्बुप्रोक्षितानेतान् कवचेनावगुण्ठितान्

ಶುದ್ಧ ಲಾಜಗಳನ್ನು ಧೂಪದೊಂದಿಗೆ ಚದುರಿಸಿ, ಅಸ್ತ್ರ-ಮಂತ್ರದಿಂದ ಅಭಿಮಂತ್ರಿಸಬೇಕು. ನಿತ್ಯಕರ್ಮದ ಎರಡೂ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ಅಸ್ತ್ರ-ಮಂತ್ರದಿಂದ ಪವಿತ್ರವಾದ ಜಲದಿಂದ ಪ್ರೋಕ್ಷಣ ಮಾಡಿ, ನಂತರ ಕವಚ-ಮಂತ್ರದಿಂದ ರಕ್ಷಾವರಣ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 19

नानाग्रहणाकारान् विघ्नौघविनिवारकान् दर्भाणान्तालमानेन कृत्वा षट्त्रिंशता दलैः

ವಿಘ್ನಗಳ ಗುಂಪನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು ಹಿಡಿಯಲು ಯೋಗ್ಯವಾದ ವಿವಿಧ ಆಕಾರಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು; ತಾಳ-ಮಾನದಷ್ಟು ದರ್ಭಾಗ್ರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದು, ಮுப்பತ್ತಾರು ದಳಗಳಿಂದ ಅವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕು.

Verse 20

सप्तजप्तं शिवास्त्रेण वेणीं बोधासिमुत्तमं शिवमात्मनि विन्यस्य सृष्ट्याधारमभीप्सितं

ಶಿವಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಏಳು ಬಾರಿ ಜಪಿಸಿ, ವೇಣಿ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಬೋಧಾಸಿ (ಬೋಧ-ಖಡ್ಗ)ವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಬೇಕು. ನ್ಯಾಸದಿಂದ ಆತ್ಮನಲ್ಲಿ ಶಿವನನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಇಷ್ಟವಾದ ಸೃಷ್ಟ್ಯಾಧಾರವನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕು.

Verse 21

निष्कलं च शिवं न्यस्य शिवो ऽहमिति भावयेत् उष्णीषं शिरसि न्यस्य अलं कुर्यात्स्वदेहकं

ನಿಷ್ಕಲ ಶಿವನ ನ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ ‘ಶಿವೋಽಹಂ’ ಎಂದು ಭಾವಿಸಬೇಕು. ಉಷ್ಣೀಷವನ್ನು ಶಿರಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಸದಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಸ್ವದೇಹವನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿ ಪವಿತ್ರಗೊಳಿಸಬೇಕು.

Verse 22

गन्धमण्डनकं स्वीये विदध्याद्दक्षिणे करे विधिनात्रार्चयेदीशमित्थं स्याच्छिवमस्तकं

ಗಂಧಮಂಡನಕ (ಸುಗಂಧ ಅಲಂಕಾರ)ವನ್ನು ತನ್ನ ಬಲಗೈಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ವಿಧಿಯಂತೆ ಈಶನನ್ನು ಅರ್ಚಿಸಬೇಕು; ಹೀಗೆ (ಪೂಜಾಕ್ರಮದಲ್ಲಿ) ಶಿವಮಸ್ತಕ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 23

विन्यस्य शिवमन्त्रेण भास्वरं निजमस्तके शिवादभिन्नमात्मानं कर्तारं भावयेद्यथा

ಶಿವಮಂತ್ರದಿಂದ ತನ್ನ ಮಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಸವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ತಾನು ಪ್ರಕಾಶಮಾನನೂ ಕರ್ತನೂ ಆಗಿ, ಶಿವನಿಂದ ಅಭಿನ್ನವಾದ ಆತ್ಮನೆಂದು ಹಾಗೆಯೇ ಭಾವಿಸಬೇಕು।

Verse 24

मण्डले कर्मणां साक्षी कलशे यज्ञरक्षकः होमाधिकरणं वह्नौ शिष्ये पाशविमोचकः

ಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ಅವನು ಎಲ್ಲ ಕರ್ಮಗಳ ಸಾಕ್ಷಿ; ಕಲಶದಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞರಕ್ಷಕ; ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಹೋಮದ ಅಧಿಷ್ಠಾನ; ಶಿಷ್ಯನಲ್ಲಿ ಪಾಶಬಂಧದಿಂದ ವಿಮೋಚಕನಾಗುತ್ತಾನೆ।

Verse 25

स्वात्मन्यनुगृहीतेति षडाधारो य ईश्वरः सो ऽहमेवेति कुर्वीत भावं स्थिरतरं पुनः

‘ನಾನು ನನ್ನ ಸ್ವಾತ್ಮದಲ್ಲೇ ಅನುಗ್ರಹಿತನಾಗಿದ್ದೇನೆ’ ಎಂದು ಚಿಂತಿಸಿ, ‘ಷಡಾಧಾರಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾದ ಆ ಈಶ್ವರನೇ ನಾನೇ’ ಎಂಬ ಭಾವವನ್ನು ಪುನಃ ಪುನಃ ಇನ್ನಷ್ಟು ದೃಢಗೊಳಿಸಬೇಕು।

Verse 26

ज्ञानखड्गकरः स्थित्वा नैरृत्याभिमुखो नरः सार्घ्याम्बुपञ्चगव्याभ्यां प्रोक्षयेद्यागमण्डपं

ಜ್ಞಾನಖಡ್ಗವನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದು ನೈಋತ್ಯ (ದಕ್ಷಿಣ-ಪಶ್ಚಿಮ) ದಿಕ್ಕಿನತ್ತ ಮುಖಮಾಡಿ ನಿಂತು, ಅರ್ಘ್ಯಜಲ ಮತ್ತು ಪಂಚಗವ್ಯಗಳಿಂದ ಯಾಗಮಂಟಪವನ್ನು ಪ್ರೋಕ್ಷಿಸಬೇಕು।

Verse 27

चतुष्पथान्तसंस्कारैः संस्कुर्यादीक्षणादिभिः विक्षिप्य विकरांस्तत्र कुशकूर्चोपसंहरेत्

ಚತುಷ್ಪಥದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಸಂಸ್ಕಾರಗಳ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ, ಈಕ್ಷಣಾದಿ ಕ್ರಿಯೆಗಳ ಮೂಲಕ ಶುದ್ಧಿಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಬೇಕು; ಅಲ್ಲಿ ವಿಕಿರ ದ್ರವ್ಯಗಳನ್ನು ಚದುರಿಸಿ, ನಂತರ ಕುಶಕೂರ್ಚದಿಂದ ಅವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಉಪಸಂಹಾರ ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 28

तानीशदिशि वर्धन्यामासनायोपकल्पयेत् नैरृते वास्तुगीर्वाणान् द्वारे लक्ष्मीं प्रपूजयेत्

ಆ ದ್ರವ್ಯಗಳನ್ನು ಈಶಾನ ದಿಕ್ಕಿನ ಶುಭ ‘ವರ್ಧನೀ’ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಆಸನರೂಪವಾಗಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಬೇಕು. ನೈಋತ್ಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ವಾಸ್ತು ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ, ದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ಲಕ್ಷ್ಮಿಯನ್ನು ಆರಾಧಿಸಬೇಕು.

Verse 29

आप्ये रत्नैः पूरयन्तीं हृदा मण्डपरूपिणीं अस्त्राम्बु इति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः शिष्ये पापविमोचक इति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः साम्बुवस्त्रे सरत्ने च धान्यस्थे पश्चिमानने

ಜಲಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ‘ಹೃದಾ’ ಮಂತ್ರದಿಂದ ರತ್ನಗಳಿಂದ ತುಂಬಿರುವ ಮಂಡಲರೂಪಿಣೀ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿ/ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು. (ಕೆಲವು ಗುರುತಿಸಲಾದ ಪ್ರತಿಗಳಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ‘ಅಸ್ತ್ರಾಂಬು’ ಪಾಠ; ಶಿಷ್ಯೋಪದೇಶದಲ್ಲಿ ‘ಪಾಪವಿಮೋಚಕ’ ಪಾಠ ಇದೆ.) ಅದನ್ನು ನೀರಿನಿಂದ ತೇವವಾದ ವಸ್ತ್ರದ ಮೇಲೆ, ರತ್ನಗಳೊಂದಿಗೆ, ಧಾನ್ಯಶಯ್ಯೆಯ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟು ಮುಖವನ್ನು ಪಶ್ಚಿಮದತ್ತ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 30

ऐशे कुम्भे यजेच्छम्भुं शक्तिं कुम्भस्य दक्षिणे पश्चिमस्यान्तु सिंहस्थां वर्धनीं खड्गरूपिणीं

ಇಂತಹ ಕುಂಭದಲ್ಲಿ ಶಂಭು (ಶಿವ)ನನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ಕುಂಭದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಆರಾಧಿಸಬೇಕು; ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಿಂಹಸ್ಥ, ಖಡ್ಗರೂಪಿಣೀ ವರ್ಧನಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

Verse 31

दिक्षु शक्रादिदिक्पालान्विष्ण्वन्तान् प्रणवासनान् वाहनायुधसंयुक्तान् हृदाभ्यर्च्य स्वनामभिः

ಎಂಟು ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರಾದಿ ದಿಕ್ಪಾಲರನ್ನು—ವಿಷ್ಣುವಿನವರೆಗೆ—ಪ್ರಣವ (ಓಂ) ಆಸನದಲ್ಲಿ ಆಸೀನರಾಗಿ, ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ವಾಹನ-ಆಯುಧಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತರಾಗಿ, ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಿ, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬನನ್ನೂ ಅವನ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಆವಾಹನ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 32

प्रथमन्तां समादाय कुम्भस्याग्राभिगामिनीं अविच्छिन्नपयोधरां भ्रामयित्वा प्रदक्षिणं

ಮೊದಲ ಧಾರೆ/ಅರ್ಪಣವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ಕುಂಭದ ಮುಂಭಾಗದತ್ತ ಸಾಗುವ ಅವಿಚ್ಛಿನ್ನ ಪ್ರವಾಹವನ್ನು ಬಲಕ್ಕೆ (ಘಡಿಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ) ತಿರುಗಿಸುತ್ತಾ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 33

शिवाज्ञां लोकपालानां श्रावयेन्मूलमुच्चरन् संरक्षत यथायोगं कुम्भं धृत्वाथ तां धारेत्

ಮೂಲಮಂತ್ರವನ್ನು ಜಪಿಸುತ್ತಾ ಲೋಕಪಾಲರಿಗೆ ಶಿವಾಜ್ಞೆಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಬೇಕು—“ಯಥೋಚಿತವಾಗಿ ಈ ಕರ್ಮವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿರಿ” ಎಂದು. ನಂತರ ಅಭಿಷಿಕ್ತ ಕುಂಭವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಅದನ್ನು ಧರಿಸಬೇಕು.

Verse 34

ततः स्थिरासने कुम्भे साङ्गं सम्पूज्य शङ्करं विन्यस्य शोध्यमध्वानं वर्धन्यामस्त्रमर्चयेत्

ನಂತರ ಸ್ಥಿರಾಸನದಲ್ಲಿರುವ ಕುಂಭದಲ್ಲಿ ಶಂಕರನನ್ನು ಸಾಂಗವಾಗಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪೂಜಿಸಿ, ಶೋಧ್ಯ ಅಧ್ವಾನದ ನ್ಯಾಸವನ್ನು ಮಾಡಿ, ಅಲ್ಲಿ ‘ವರ್ಧನೀ’ ಅಸ್ತ್ರಮಂತ್ರವನ್ನು ಅರ್ಚಿಸಬೇಕು.

Verse 35

ः अस्त्रासनाय हूं फट् ॐ ॐ अस्त्रमूर्तये नमः ॐ हूं फट् पाशुपतास्त्राय नमः ॐ ॐ हृदयाय हूं फट् नमः ॐ श्रीं शिरसे हूं फट् नमः ॐ यं शिखायै हूं फट् नमः ॐ गूं कवचाय हूं फट् नमः ॐ फट् अस्त्राय हूं फट् नमःचतुर्वक्त्रं सदंष्ट्रञ्च स्मरेदस्त्रं सशक्तिकं समुद्गरत्रिशूलासिं सूर्यकोटिसमप्रभं

ಮಂತ್ರ—“ḥ ಅಸ್ತ್ರಾಸನಾಯ ಹೂಂ ಫಟ್। ಓಂ ಓಂ ಅಸ್ತ್ರಮೂರ್ತಯೇ ನಮಃ। ಓಂ ಹೂಂ ಫಟ್ ಪಾಶುಪತಾಸ್ತ್ರಾಯ ನಮಃ। ಓಂ ಓಂ ಹೃದಯಾಯ ಹೂಂ ಫಟ್ ನಮಃ। ಓಂ ಶ್ರೀಂ ಶಿರಸೇ ಹೂಂ ಫಟ್ ನಮಃ। ಓಂ ಯಂ ಶಿಖಾಯೈ ಹೂಂ ಫಟ್ ನಮಃ। ಓಂ ಗೂಂ ಕವಚಾಯ ಹೂಂ ಫಟ್ ನಮಃ। ಓಂ ಫಟ್ ಅಸ್ತ್ರಾಯ ಹೂಂ ಫಟ್ ನಮಃ।” ನಂತರ ಅಸ್ತ್ರವನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು—ಚತುರ್ಮುಖ, ದಂಷ್ಟ್ರಾಯುಕ್ತ, ಶಕ್ತಿಸಹಿತ, ಮುದ್ಗರ-ತ್ರಿಶೂಲ-ಖಡ್ಗಧಾರಿ, ಕೋಟಿ ಸೂರ್ಯಸಮ ಪ್ರಭಾವಂತ.

Verse 36

भगलिङ्गसमायोगं विदध्याल्लिङ्गमुद्रया अट् ॐ ॐ अस्त्रमूर्तये नमः ॐ स्वां स्वं क्रूं फट् पाशुपतास्त्राय स्वाहा ॐ ॐ हृदयाय क्रूं फट् नमः ॐ पं शिखायै क्रूं फट् नमः ॐ खं कवचाय क्रूं फट् नमः ॐ हं फट् अस्त्राय फट् नमः इति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः अग्गुष्ठेन स्पृशेत् कुम्भं हृदा मुष्ट्यास्त्रवर्धनीं

ಲಿಂಗಮುದ್ರೆಯಿಂದ “ಅಟ್” ಎಂದು ಹೇಳಿ ಭಗಲಿಂಗ-ಸಮಾಯೋಗವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು. (ನಂತರ) ಮಂತ್ರಗಳು—“ಓಂ ಓಂ ಅಸ್ತ್ರಮೂರ್ತಯೇ ನಮಃ। ಓಂ ಸ್ವಾಂ ಸ್ವಂ ಕ್ರೂಂ ಫಟ್ ಪಾಶುಪತಾಸ್ತ್ರಾಯ ಸ್ವಾಹಾ। ಓಂ ಓಂ ಹೃದಯಾಯ ಕ್ರೂಂ ಫಟ್ ನಮಃ। ಓಂ ಪಂ ಶಿಖಾಯೈ ಕ್ರೂಂ ಫಟ್ ನಮಃ। ಓಂ ಖಂ ಕವಚಾಯ ಕ್ರೂಂ ಫಟ್ ನಮಃ। ಓಂ ಹಂ ಫಟ್ ಅಸ್ತ್ರಾಯ ಫಟ್ ನಮಃ।” ಇದು ಚಿಹ್ನಿತ ಗ್ರಂಥಪಾಠ. ಅಂಗುಷ್ಠದಿಂದ ಕುಂಭವನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಬೇಕು; ಹೃದಯಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಮುಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅಸ್ತ್ರವರ್ಧನೀ ಮುದ್ರೆಯನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 37

भुक्तये मुक्तये त्वादौ मुष्टिना वर्धनीं स्पृशेत् कुम्भस्य मुखरक्षार्थं ज्ञानखड्गं समर्पयेत्

ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಭೋಗ ಮತ್ತು ಮೋಕ್ಷಕ್ಕಾಗಿ ಮುಷ್ಟಿಯಿಂದ ‘ವರ್ಧನೀ’ಯನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಬೇಕು. ಕುಂಭದ ಮುಖರಕ್ಷಣಾರ್ಥ ‘ಜ್ಞಾನಖಡ್ಗ’ವನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು.

Verse 38

शस्त्रञ्च मूलमन्त्रस्य शतं कुम्भे निवेशयेत् तद्दशांशेन वर्धन्यां रक्षां विज्ञापयेत्ततः

ಮೂಲಮಂತ್ರದ ನೂರು ಜಪ/ಸಂಸ್ಕಾರಗಳೊಂದಿಗೆ ಶಸ್ತ್ರವನ್ನು ಕಲಶದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಅದರ ದಶಾಂಶ (ಹತ್ತು) ಮೂಲಕ ವರ್ಧನಿಯಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಾ-ಕರ್ಮವನ್ನು ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿ ಅಧಿಷ್ಠಾನ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 39

यथेदं कृतयत्नेन भगवन्मखमन्दिरं रक्षणीयं जगन्नाथ सर्वाध्वरधर त्वया

ಹೇ ಭಗವನ್ ಜಗನ್ನಾಥ, ಸರ್ವ ಯಜ್ಞಗಳ ಧಾರಕನೇ! ಈ ಮಖಮಂದಿರವು ಯಥೋಚಿತ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ನೀನೇ ಇದನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು.

Verse 40

प्रणवस्थं चतुर्बाहुं वायव्ये गणमर्चयेत् स्थण्डिले शिवमभ्यर्च्य सार्घ्यकुण्डं व्रजेन्नरः

ವಾಯವ್ಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಣವಸ್ಥಿತ ಚತುರ್ಭುಜ ಗಣನನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ಸ್ಥಂಡಿಲದಲ್ಲಿ ಶಿವನನ್ನು ಅಭ್ಯರ್ಚಿಸಿ ನಂತರ ಸಾಧಕನು ಸಾರ್ಥ್ಯಕುಂಡಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕು.

Verse 41

निविष्टो मन्त्रतृप्त्यर्थमर्घ्यगन्धघृतादिकं वामे ऽसव्ये तु विन्यस्य समिद्दर्भतिलादिकं

ಆಸನಸ್ಥನಾಗಿ ಮಂತ್ರತೃಪ್ತಿಗಾಗಿ ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅರ್ಘ್ಯ, ಗಂಧ, ಘೃತ ಮೊದಲಾದವುಗಳನ್ನು ಇಡಬೇಕು; ಮತ್ತೊಂದು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಮಿಧೆ, ದರ್ಭ, ಎಳ್ಳು ಮೊದಲಾದವುಗಳನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಬೇಕು.

Verse 42

कुण्डवह्निस्रुगाज्यादि प्राग्वत् संस्कृत्य भावयेत् मुख्यतामूर्ध्ववक्त्रस्य हृदि वह्नौ शिवं यजेत्

ಕುಂಡ, ಅಗ್ನಿ, ಸ್ರುಕ್, ಆಜ್ಯ ಮೊದಲಾದವುಗಳನ್ನು ಪೂರ್ವವತ್ತಾಗಿ ಸಂಸ್ಕರಿಸಿ ಭಾವನೆ/ಧ್ಯಾನ ಮಾಡಬೇಕು. ಊರ್ಧ್ವವಕ್ತ್ರ ರೂಪವನ್ನು ಪ್ರಧಾನವೆಂದು ತಿಳಿದು ಅಗ್ನಿಯ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಶಿವನನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

Verse 43

स्वमूर्तौ शिवकुम्भे च स्थण्डिले त्वग्निशिष्ययोः सृष्टिन्यासेन विन्यस्य शोध्याध्वानं यथाविधि

ಸ್ವದೇಹಮೂರ್ತಿ, ಶಿವಕುಂಭ, ಸ್ಥಂಡಿಲ (ಯಜ್ಞಭೂಮಿ) ಹಾಗೂ ತಾನು–ಅಗ್ನಿ–ಶಿಷ್ಯ—ಇವೆಲ್ಲದರ ಮೇಲೆ ಸೃಷ್ಟಿ-ನ್ಯಾಸವನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಿಸಿ, ವಿಧಿಯಂತೆ ಅಧ್ವಾ (ತತ್ತ್ವ–ಮಂತ್ರ–ಕ್ರಮ) ಶೋಧನೆ ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 44

कुण्डमानं मुखं ध्यात्वा हृदाहुतिभिरीप्सितं वीजानि सप्तजिह्वानामग्नेर्होमाय भण्यते

ಕುಂಡದ ಮಾನವನ್ನು ದಿವ್ಯ ಮುಖವೆಂದು ಧ್ಯಾನಿಸಿ, ಹೃದಯ-ಆಹುತಿಗಳಾಗಿ ಇಷ್ಟವಾದ ಹವಿಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು; ನಂತರ ಹೋಮಾರ್ಥವಾಗಿ ಅಗ್ನಿಯ ಸಪ್ತಜಿಹ್ವೆಗಳ ಬೀಜಾಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಬೇಕು।

Verse 45

विरेफावन्तिमौवर्णौ रेफषष्ठस्वरान्वितौ इन्दुविन्दुशिखायुक्तौ जिह्वावीजानुपक्रमात्

‘ವ’ ಮತ್ತು ‘ರ’ ಎಂಬ ಈ ಎರಡು ವರ್ಣಗಳು ರೇಫಯುಕ್ತ, ಷಷ್ಠಸ್ವರಸಹಿತ, ಹಾಗೂ ಇಂದು (ಅರ್ಧಚಂದ್ರ), ಬಿಂದು (ಅನುಸ್ವಾರ) ಮತ್ತು ಶಿಖಾ-ಚಿಹ್ನಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತವಾಗಿವೆ—ಜಿಹ್ವಾ-ಬೀಜದ ಕ್ರಮಾನುಸಾರ।

Verse 46

हिरण्या वनका रक्ता कृष्णा तदनु सुप्रभा अतिरिक्ता बहुरूपा रुद्रेन्द्राग्न्याप्यदिङ्मुखा

ಅವಳು ಸ್ವರ್ಣವರ್ಣೆ, ವನವಾಸಿನಿ, ರಕ್ತವರ್ಣೆ ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣವರ್ಣೆ; ನಂತರ ಸುಪ್ರಭೆ; ಅತಿರಿಕ್ತ (ಅತಿಶಯ ತೇಜಸ್ಸುಳ್ಳ), ಬಹುರೂಪಿಣಿ; ರುದ್ರ, ಇಂದ್ರ, ಅಗ್ನಿ ಹಾಗೂ ದಿಕ್ಕುಗಳತ್ತ ಮುಖಮಾಡಿರುವವಳಾಗಿ ವರ್ಣಿತಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ।

Verse 47

क्षीरादिमधुरैर् होमं कुर्याच्छान्तिकपौष्टिके अभिचारे तु पिण्याकसक्तुकञ्चुककाञ्चिकैः

ಶಾಂತಿಕ ಮತ್ತು ಪೌಷ್ಟಿಕ ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಷೀರಾದಿ ಮಧುರ ದ್ರವ್ಯಗಳಿಂದ ಹೋಮ ಮಾಡಬೇಕು; ಆದರೆ ಅಭಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಪಿಣ್ಯಾಕ, ಸತ್ತು, ಕಂಚುಕ (ಭೂಸಿ/ಹೊಳು) ಮತ್ತು ಕಾಂಚಿಕ (ಹುಳಿ ಮಾಂಡು)ಗಳಿಂದ ಆಹುತಿ ನೀಡಬೇಕು।

Verse 48

लवणैर् आजिकातक्रकटुतैलैश् च कण्टकैः वायव्ये कालमर्चयेदिति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः समिद्भिरपि वक्राभिः क्रुद्धो भाष्याणुना यजेत्

ಉಪ್ಪು, ಸಾಸಿವೆ, ಮಜ್ಜಿಗೆ, ಕಟು ತೈಲಗಳು ಹಾಗೂ ಮುಳ್ಳುಗಳೊಂದಿಗೆ ವಾಯವ್ಯ (ಉತ್ತರ‑ಪಶ್ಚಿಮ) ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ‘ಕಾಲ’ನನ್ನು ಸಮರ್ಚಿಸಬೇಕು—ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾದ ಪಾಂಡುಲಿಪಿ‑ಪಾಠ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಕೋಪದಲ್ಲಿಯೂ ವಕ್ರ ಸಮಿಧಗಳಿಂದ ಭಾಷ್ಯಾನುಸಾರ ಹೋಮ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 49

कदम्बकलिकाहोमाद्यक्षिणी सिद्ध्यति ध्रुवं बन्धूककिंशुकादीनि वश्याकर्षाय होमयेत्

ಕದಂಬದ ಮೊಗ್ಗುಗಳನ್ನು ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಹೋಮ ಮಾಡಿದರೆ ಯಕ್ಷಿಣೀ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಸಿದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ವಶೀಕರಣ ಮತ್ತು ಆಕರ್ಷಣಕ್ಕಾಗಿ ಬಂಧೂಕ, ಕಿಂಶುಕ ಮೊದಲಾದವುಗಳಿಂದ ಹೋಮ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 50

बिल्वं राज्याय लक्ष्मार्थं पाटलांश् चम्पकानपि पद्मानि चक्रवर्तित्वे भक्ष्यभोज्यानि सम्पदे

ರಾಜ್ಯಪ್ರಾಪ್ತಿಗೆ ಬಿಲ್ವ; ಲಕ್ಷ್ಮೀಪ್ರಾಪ್ತಿಗೆ ಪಾಟಲಾ ಮತ್ತು ಚಂಪಕವೂ. ಚಕ್ರವರ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಪದ್ಮಗಳು; ಮತ್ತು ಭೌತಿಕ ಸಂಪತ್ತಿಗೆ ಭಕ್ಷ್ಯ‑ಭೋಜ್ಯ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು (ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು).

Verse 51

दूर्वा व्याधिविनाशाय सर्वसत्त्ववशीकृते प्रियङ्गुपाटलीपुष्पं चूतपत्रं ज्वरान्तकं

ದೂರ್ವಾ ಹುಲ್ಲು ರೋಗವಿನಾಶಕ್ಕೆ ಹಾಗೂ ಎಲ್ಲಾ ಸತ್ತ್ವಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು (ಉಪಯುಕ್ತ). ಪ್ರಿಯಂಗು ಮತ್ತು ಪಾಟಲೀ ಹೂಗಳು, ಹಾಗು ಮಾವಿನ ಎಲೆಗಳು ಜ್ವರಾಂತಕವೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.

Verse 52

मृत्युञ्जयो मृत्युजित् स्याद् वृद्धिः स्यात्तिलहोमतः रुद्रशान्तिः सर्वशान्त्यै अथ प्रस्तुतमुच्यते

ಮೃತ್ಯುಂಜಯ (ಮಂತ್ರ/ವಿಧಿ)ದಿಂದ ಮನುಷ್ಯನು ಮೃತ್ಯುವನ್ನು ಜಯಿಸುವವನಾಗುತ್ತಾನೆ; ತಿಲ‑ಹೋಮದಿಂದ ವೃದ್ಧಿ (ಸಮೃದ್ಧಿ) ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ರುದ್ರ‑ಶಾಂತಿ ಸರ್ವಶಾಂತಿಯ ಸಾಧನೆಗಾಗಿ; ಈಗ ಪ್ರಸ್ತುತ ಕ್ರಮವನ್ನು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 53

आहुत्यष्टशतैर् मूलमङ्गानि तु दशांशतः सन्तर्पयेत मूलेन दद्यात् पूर्णां यथा पुरा

ಎಂಟುನೂರು ಆಹುತಿಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದ ಬಳಿಕ, ಅದರ ದಶಾಂಶದಿಂದ ವಿಧಿಯ ಅಂಗಗಳನ್ನು ಸಂತರ್ಪಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಮೂಲಮಂತ್ರದಿಂದಲೇ ಪೂರ್ವವಿಧಿಯಂತೆ ಪೂರ್ಣಾಹುತಿ ನೀಡಬೇಕು.

Verse 54

तथा शिष्यप्रवेशाय प्रतिशिष्यं शतं जपेत् दुर् निमित्तापसाराय सुनिमित्तकृते तथा

ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ಶಿಷ್ಯಪ್ರವೇಶ (ದೀಕ್ಷೆ)ಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರತಿಶಿಷ್ಯನಿಗೆ ನೂರು ಬಾರಿ ಜಪ ಮಾಡಬೇಕು. ದುರ್‌ನಿಮಿತ್ತಗಳನ್ನು ದೂರಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಸುನಿಮಿತ್ತಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಲು ಸಹ ಹಾಗೆಯೇ ಜಪ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 55

शतद्वयञ्च होतव्यं मूलमन्त्रेण पूर्ववत् मूलाद्यष्टास्त्रमन्त्राणां स्वाहान्तैस्तर्पणं सकृत्

ಪೂರ್ವವತ್ತಾಗಿ ಮೂಲಮಂತ್ರದಿಂದ ಎರಡು ನೂರು ಆಹುತಿಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಮೂಲದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ಎಂಟು ಅಸ್ತ್ರಮಂತ್ರಗಳಿಗೆ ‘ಸ್ವಾಹಾ’ ಅಂತ್ಯವಿರುವ ಪದಗಳಿಂದ ಒಮ್ಮೆ ತರ್ಪಣ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 56

शिखासम्पुटितैर् वीजैर् ह्रूं फडन्तैश् च दीपनं ॐ हौं शिवाय स्वाहेत्यादिमन्त्रैश् च तर्पणं

ಶಿಖಾ-ಸಂಪುಟಿತ ಬೀಜಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ಹಾಗೂ ‘ಹ್ರೂಂ’ ಬೀಜಕ್ಕೆ ‘ಫಟ್’ ಅಂತ್ಯವಿರುವ ಅಸ್ತ್ರಪ್ರಯೋಗದಿಂದ ದೀಪನ ಮಾಡಬೇಕು. ಮತ್ತು ‘ಓಂ ಹೌಂ ಶಿವಾಯ ಸ್ವಾಹಾ’ ಮೊದಲಾದ ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ತರ್ಪಣ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 57

ॐ ह्रूं ह्रौं ह्रीं शिवाय ह्रूं फडित्यादिदीपनं ततः शिवाम्भसा स्थालीं क्षालितां वर्मगुण्ठितां

‘ಓಂ ಹ್ರೂಂ ಹ್ರೌಂ ಹ್ರೀಂ ಶಿವಾಯ ಹ್ರೂಂ ಫಟ್’ ಇತ್ಯಾದಿ ಅಕ್ಷರಗಳಿಂದ ದೀಪನ ಮಾಡಬೇಕು. ನಂತರ ಶಿವಾಂಭ (ಶಿವಜಲ)ದಿಂದ ಸ್ಥಾಲಿಯನ್ನು ತೊಳೆದು, ವರ್ಮ (ರಕ್ಷಾಕವಚ)ದಿಂದ ಬಿಗಿಯಾಗಿ ಮುಚ್ಚಿ ಸುರಕ್ಷಿತಗೊಳಿಸಬೇಕು.

Verse 58

चन्दनादिसमालब्धां बध्नीयात् कटकं गले वर्मास्त्रजप्तसद्दर्भपत्राभ्यां चरुसिद्धये

ಚಂದನಾದಿಗಳಿಂದ ಲೇಪಿಸಿ ಕಂಠದಲ್ಲಿ ಕಟಕ (ತಾಯಿತ) ಕಟ್ಟಬೇಕು. ವರ್ಮ–ಅಸ್ತ್ರಮಂತ್ರ ಜಪಿತ ಪವಿತ್ರ ದರ್ಭಪತ್ರದ ಎರಡು ಎಲೆಗಳಿಂದ ಚರುಸಿದ್ಧಿ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 59

हुं फडन्तैश् च ख, चिह्नितपुस्तकपाठः ॐ हूं हौं हूं शिवाय हूमिति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः ॐ क्रं हौं क्रं शिवाय क्रूं इति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः धर्मगुण्ठितामिति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः वर्माद्यैर् आसने दत्ते सार्धेन्दुकृतमण्डले न्यस्तायां मूर्तिभूतायां भावपुष्पैः शिवं यजेत्

‘ಹುಂ’ ಬೀಜಕ್ಕೆ ‘ಫಟ್’ (ಕೆಲವು ಗುರುತಿಸಿದ ಪಾಠಗಳಲ್ಲಿ) ಸೇರಿಸಿ ಮಂತ್ರರೂಪಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಬೇಕು—‘ಓಂ ಹೂಂ ಹೌಂ ಹೂಂ ಶಿವಾಯ ಹೂಂ’ (ಒಂದು ಪಾಠ) ಅಥವಾ ‘ಓಂ ಕ್ರಂ ಹೌಂ ಕ್ರಂ ಶಿವಾಯ ಕ್ರೂಂ’ (ಮತ್ತೊಂದು ಪಾಠ)। ವರ್ಮಾದಿ ರಕ್ಷೋಪಕರಣಯುಕ್ತ ಆಸನದಲ್ಲಿ, ಸಾರ್ಧೇಂದು-ಕೃತ ಮಂಡಲದಲ್ಲಿ, ನ್ಯಾಸದಿಂದ ಮೂರ್ತಿಭೂತವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ದೇವತೆಯ ಮೇಲೆ ಭಾವಪುಷ್ಪಗಳಿಂದ ಶಿವನನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

Verse 60

वस्त्रबद्धमुखायां वा स्थाल्यां पुष्पैर् वहिर्भवैः चुल्ल्यां पश्चिमवक्त्रायां न्यस्तायां मानुषात्मना

ಅಥವಾ ಬಟ್ಟೆಯಿಂದ ಕಟ್ಟಿದ ಬಾಯಿಯಿರುವ ಸ್ಥಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಹೊರಗಿನಿಂದ ತಂದ ಹೂಗಳನ್ನು ಇಡಬೇಕು. ಆ ಸ್ಥಾಳಿಯನ್ನು ಮಾನವ ಸಾಧಕನು ಚುಲ್ಲಿಯ ಮೇಲೆ ಪಶ್ಚಿಮಮುಖವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು.

Verse 61

न्यस्ताहङ्कारवीजायां शुद्धायां वीक्षणादिभिः धर्माधर्मशरीरायां जप्तायां मानुषात्मना

ಅಹಂಕಾರ ಬೀಜವನ್ನು ನ್ಯಾಸಮಾಡಿ, ವೀಕ್ಷಣಾದಿ ಸಾಧನೆಗಳಿಂದ (ಅಂತರಂಗ) ಶುದ್ಧವಾದ ಮೇಲೆ, ಧರ್ಮ–ಅಧರ್ಮದಿಂದ ರೂಪಿತ ದೇಹದ ಮೇಲೆ ಮಾನವಾತ್ಮ ಜಪ ಮಾಡಿದಾಗ ಅಂತರಶುದ್ಧಿ ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 62

स्थालीमारोपयेदस्त्रजप्तां गव्याम्बुमार्जितां गव्यं पयो ऽस्त्रसंशुद्धं प्रासादशतमन्त्रितं

ಅಸ್ತ್ರಮಂತ್ರ ಜಪಿತ ಸ್ಥಾಳಿಯನ್ನು (ವಿಧಿಯಲ್ಲಿ) ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಗೋಮೂತ್ರದಿಂದ ಶುದ್ಧಿಪಡಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಅಸ್ತ್ರಮಂತ್ರದಿಂದ ಪರಿಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಿ, ‘ಪ್ರಾಸಾದ’ ಮಂತ್ರವನ್ನು ನೂರು ಬಾರಿ ಜಪಿಸಿ ಅಭಿಮಂತ್ರಿತ ಮಾಡಿದ ಹಸುವಿನ ಹಾಲನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಬೇಕು.

Verse 63

तुण्डलान् श्यामकादीनां निक्षिपेत्तत्र तद्यथा एकशिष्यविधानाय तेषां प्रसृतिपञ्चकं

ಅಲ್ಲಿ ತುಣ್ಡಲ ಮತ್ತು ಶ್ಯಾಮಕಾದಿಗಳನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸೇರಿಸಬೇಕು; ಏಕಶಿಷ್ಯವಿಧಾನಾರ್ಥವಾಗಿ ಅವುಗಳ ಪ್ರಮಾಣ ಐದು ಪ್ರಸೃತಿಗಳು.

Verse 64

प्रसृतिं प्रसृतिं पश्चाद्वर्धयेद् द्व्यादिषु क्रमात् कुर्याच्चानलमन्त्रेण पिधानं कवचाणुना

ನಂತರ ಎರಡುಗಳಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಒಂದೊಂದು ಪ್ರಸೃತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬೇಕು; ಬಳಿಕ ಅನಲಮಂತ್ರದಿಂದ ಹಾಗೂ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಕವಚಮಂತ್ರದಿಂದ ಪಿಧಾನ (ಮುಚ್ಚುವಿಕೆ/ಮುದ್ರಣ) ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 65

शिवाग्नौ मूलमन्त्रेण पूर्वास्यश् चरुकं पचेत् सुखिन्ने तत्र तच्चुल्ल्यां श्रुवमापूर्य सर्पिषा

ಪೂರ್ವಮುಖನಾಗಿ ಶಿವಾಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಮೂಲಮಂತ್ರ ಜಪಿಸುತ್ತ ಚರುವನ್ನು ಬೇಯಿಸಬೇಕು; ಅದು ಸಮ್ಯಕ್ ಬೇಯಿದ ಮೇಲೆ, ಅದೇ ಚುಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ಶ್ರುವವನ್ನು ತುಪ್ಪದಿಂದ ತುಂಬಬೇಕು.

Verse 66

स्वाहान्तैः संहितामन्त्रैर् दत्वा तप्ताभिघारणं संस्थाप्य मण्डले स्थालीं सद्दर्भे ऽस्त्राणुना कृते

‘ಸ್ವಾಹಾ’ ಅಂತ್ಯವಿರುವ ಸಂಹಿತಾಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ತಪ್ತಾಭಿಘಾರಣ (ಬಿಸಿ ಛಿಟಿಕೆ) ನೀಡಿ; ನಂತರ ಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧ ದರ್ಭೆಯ ಮೇಲೆ ಸ್ಥಾಲಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಅಸ್ತ್ರಮಂತ್ರದಿಂದ ರಕ್ಷಾವಿಧಾನ ಮಾಡಿ ಕ್ರಮವನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಬೇಕು.

Verse 67

प्रणवेन पिधायास्यां तद्देहलेपनं हृदा सुशीतलो भवत्येवम् प्राप्य शीताभिघारणं

ಪ್ರಣವ (ಓಂ)ದಿಂದ ಬಾಯಿಯನ್ನು ಮುಚ್ಚಿ, ಹೃದಯಭಾವದಿಂದ ಆ ಲೇಪನವನ್ನು ದೇಹಕ್ಕೆ ಹಚ್ಚಬೇಕು; ಹೀಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಶೀತಲತೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ—ಇದೇ ಶೀತಾಭಿಘಾರಣ ವಿಧಿ.

Verse 68

विदध्यात्संहितामन्त्रैः शिष्यं प्रति सकृत् सकृत् धर्माद्यासनके हुत्वा कुण्डमण्डलपश्चिमे

ಸಂಹಿತಾ-ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ಶಿಷ್ಯನನ್ನು ಪುನಃಪುನಃ ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಅಭಿಷೇಕಿಸಿ ಅಧಿಕಾರಪಡಿಸಬೇಕು. ಧರ್ಮಾದಿ ಆಸನಗಳಲ್ಲಿ ಹೋಮ ಮಾಡಿ, ಕುಂಡ ಮತ್ತು ಮಂಡಲದ ಪಶ್ಚಿಮಭಾಗದಲ್ಲಿ ಶಿಷ್ಯನನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು.

Verse 69

सम्पातञ्च स्रुचा हुत्वा शुद्धिं संहितया चरेत् चरुकं सकृदालभ्य तयैव वषडन्तया

ಸ್ರುಚದಿಂದ ಸಂಪಾತ-ಆಹುತಿ ಅರ್ಪಿಸಿ, ಸಂಹಿತಾ-ಮಂತ್ರದಿಂದ ಶುದ್ಧಿ ವಿಧಿಯನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಚರುವನ್ನು ಒಮ್ಮೆ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿ/ಗ್ರಹಿಸಿ, ಅದೇ ‘ವಷಟ್’ ಅಂತ್ಯವಿರುವ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಹೋಮಿಸಬೇಕು.

Verse 70

धर्माद्यैर् आसने इति क, चिह्नितपुस्तकपाठः सार्दाम्बुकृतमण्डले इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः धर्माद्यासनके धृत्वेति ख, ग, चिह्नितपुस्तकपाठः धेनुमुद्रामृतीभूतं स्थण्डिलेशान्तिकं नयेत् साज्यभागं स्वशिष्याणां भागो देवाय वह्नये

ಧೇನುಮುದ್ರೆಯಿಂದ ಅದನ್ನು ಅಮೃತಸ್ವರೂಪವಾಗಿಸಿ, ಶಾಂತಿಕ ಆಹುತಿಯನ್ನು ಸ್ಥಂಡಿಲ (ವೇದಿ/ಮಣ್ಣಿನ ಸ್ಥಳ)ಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಬೇಕು. ತುಪ್ಪಸಹಿತ ಭಾಗ ಸ್ವಶಿಷ್ಯರಿಗೆ; ಪ್ರಧಾನ ಭಾಗ ದೇವನಾದ ಅಗ್ನಿ (ವಹ್ನಿ)ಗೆ.

Verse 71

कुर्यात्तु स्तोकपालादेः समध्वाज्यमितिदं त्रयं नमो ऽन्तेन हृदा दद्यात्तेनैवाचमनीयकं

ಸ್ತೋಕಪಾಲಾದಿಗಳಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ, ಜೇನು ಮತ್ತು ತುಪ್ಪಸಹಿತ ಈ ತ್ರಯವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು. ‘ನಮಃ’ ಅಂತ್ಯವಿರುವ ಹೃದಯಮಂತ್ರದಿಂದ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು; ಅದೇ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಆಚಮನೀಯ ಜಲವನ್ನು ಸಂಸ್ಕರಿಸಬೇಕು.

Verse 72

साज्यं मन्त्रशतं हुत्वा दद्यात् पूर्णां यथाविधि मण्डलं कुण्डतः पूर्वे मध्ये वा शम्भुकुम्भयोः

ತುಪ್ಪಸಹಿತ ನೂರು ಮಂತ್ರ-ಆಹುತಿಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ, ವಿಧಿಯಂತೆ ಪೂರ್ಣಾಹುತಿಯನ್ನು ನೀಡಬೇಕು. ಮಂಡಲವನ್ನು ಕುಂಡದ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ, ಅಥವಾ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ—ಶಂಭು (ಶಿವ) ಮತ್ತು ಕುಂಭ (ಕಲಶ)ಗಳ ನಡುವೆ—ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು.

Verse 73

रुद्रमातृगणादीनां निर्वर्त्यान्तर्बलिं हृदा शिवमध्ये ऽप्यलब्धाज्ञो विधायैकत्वभावनं

ರುದ್ರ, ಮಾತೃಗಣ ಮೊದಲಾದವರಿಗೆ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ಅಂತರ್ಬಲಿಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ಸಂಪೂರ್ಣ ಅನುಜ್ಞೆ ದೊರಕದವನಾದರೂ ಶಿವಚೇತನೆಯಲ್ಲಿ ಏಕತ್ವಭಾವನೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಬೇಕು।

Verse 74

सर्वज्ञतादियुक्तो ऽहं समन्ताच्चोपरि स्थितः ममांशो योजनास्थानमधिष्ठाहमध्वरे

ಸರ್ವಜ್ಞತೆ ಮೊದಲಾದ ಗುಣಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತನಾದ ನಾನು, ಮೇಲೂ ಎಲ್ಲೆಡೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿದ್ದೇನೆ. ಅಧ್ವರ (ಯಜ್ಞ)ದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಒಂದು ಅಂಶವು ನಿಯತ ಯೋಜನಾಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಅಧಿಷ್ಠಾನ ಮಾಡುತ್ತದೆ।

Verse 75

शिवो ऽहमित्यहङ्कारी निष्क्रमेद् यागमण्डपात् न्यस्तपूर्वाग्रसन्धर्भे शस्त्राणुकृतमण्डले

“ಶಿವೋಽಹಂ” ಎಂಬ ಮಂತ್ರಭಾವದ ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ಅವನು ಯಾಗಮಂಡಪದಿಂದ ಹೊರಬರಬೇಕು; ಮುಂಭಾಗದ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಮುಂಚೆಯೇ ಇಟ್ಟು, ಶಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಮಂಡಲ/ವೃತ್ತವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ।

Verse 76

प्रणवासनके शिष्यं शुक्लवस्त्रोत्तरीयकं स्नातञ्चोदङ्मुखं मुक्त्यै पूर्ववक्त्रन्तु भुक्तये

ಶಿಷ್ಯನನ್ನು ಪ್ರಣವಾಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳ್ಳಿರಿಸಿ, ಶ್ವೇತ ವಸ್ತ್ರ ಹಾಗೂ ಶ್ವೇತ ಉತ್ತರೀಯ ಧರಿಸಿಸಬೇಕು; ಸ್ನಾನಮಾಡಿಸಿ ಮುಕ್ತಿಗಾಗಿ ಉತ್ತರಮುಖನಾಗಿಯೂ, ಭುಕ್ತಿಗಾಗಿ ಪೂರ್ವಮುಖನಾಗಿಯೂ ಇರಿಸುವುದು ವಿಧಿ.

Verse 77

ऊर्ध्वं कायं समारोप्य पूर्वास्यं प्रविलोकयेत् चरणादिशिखां यावन्मुक्तौ भुक्तौ विलोमतः

ದೇಹವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಎತ್ತಿ, ಪೂರ್ವಮುಖನಾಗಿ, ಪಾದಗಳಿಂದ ಶಿಖೆಯವರೆಗೆ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು; ಮುಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಭುಕ್ತಿ ಸಾಧನಗಳಲ್ಲಿ ಉಪದೇಶಿಸಿದಂತೆ ವಿಲೋಮಕ್ರಮವನ್ನೂ ಅನುಸರಿಸಬೇಕು।

Verse 78

चक्षुषा सप्रसादेन शैवं धाम विवृण्वता अस्त्रोदकेन सम्मोक्ष्य मन्त्राम्बुस्नानसिद्दये

ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಪ್ರಸನ್ನ ಹಾಗೂ ನಿರ್ಮಲವಾಗಿಸಿಕೊಂಡು, ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಶೈವ ಧಾಮವನ್ನು ಪ್ರಕಾಶಗೊಳಿಸುತ್ತಾ ಧ್ಯಾನಿಸಿ, ಅಸ್ತ್ರಮಂತ್ರಾಭಿಮಂತ್ರಿತ ಜಲದಿಂದ ಶುದ್ಧಿ/ವಿಘ್ನನಿವಾರಣೆ ಮಾಡಬೇಕು; ಇದರಿಂದ ಮಂತ್ರಜಲಸ್ನಾನದ ಸಿದ್ಧಿ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ।

Verse 79

भस्मस्नानाय विघ्नानां शान्तये पापभित्तये सृष्टिसंहारयोगेन ताडयेदस्त्रभस्मना

ಭಸ್ಮಸ್ನಾನಕ್ಕಾಗಿ—ವಿಘ್ನಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಪಾಪಭೇದನಕ್ಕಾಗಿ—ಸೃಷ್ಟಿ-ಸಂಹಾರ ಯೋಗಕ್ರಮದಂತೆ, ಅಸ್ತ್ರಮಂತ್ರಸಂಸ್ಕೃತ ಭಸ್ಮದಿಂದ ತಾಡನ/ವಿಧಿಪ್ರಯೋಗ ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 80

पुनरस्त्राम्बुना प्रोक्ष्य सकलीकरणाय तं स्थण्डिलोपान्तिकं नयेदिति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः तेनैवाचमनीयमिति क, ख, ग, चिह्नितपुस्तकत्रयपाठः पाशभित्तये इति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः नाभेरूर्ध्वं कुशाग्रेण मार्जनीयास्त्रमुच्चरन्

ಮತ್ತೆ ಅಸ್ತ್ರಮಂತ್ರಾಭಿಮಂತ್ರಿತ ಜಲದಿಂದ ಪ್ರೋಕ್ಷಣ ಮಾಡಿ, ‘ಸಕಲೀಕರಣ’ಕ್ಕಾಗಿ ಅವನನ್ನು ಸ್ಥಂಡಿಲ (ಯಜ್ಞಭೂಮಿ) ಅಂಚಿಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಬೇಕು. ಅದೇ ಜಲದಿಂದ ಆಚಮನ ಮಾಡಿಸಬೇಕು. ಮಾರ್ಜನೀಯ-ಅಸ್ತ್ರವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸುತ್ತಾ, ಕುಶಾಗ್ರದಿಂದ ನಾಭಿಯ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ದೇಹವನ್ನು ಮಾರ್ಜನ (ಒರೆಸುವುದು) ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 81

त्रिधाअलभेत तन्मूलैर् अघमर्षाय नाभ्यधः द्वैविध्याय च पाशानां आलभेत शराणुना

ಅಘಮರ್ಷಣ (ಪಾಪನಾಶ) ವಿಧಿಗಾಗಿ ನಾಭಿಯ ಕೆಳಗೆ, ಆ ಮೂಲಭಾಗಗಳಿಂದ ತ್ರಿವಿಧ ಆಲಂಭನ/ಆಹುತಿ ಮಾಡಬೇಕು. ಹಾಗೆಯೇ ಪಾಶಗಳ (ಬಂಧಗಳ) ದ್ವೈವಿಧ್ಯ ಸ್ಥಾಪನೆಗಾಗಿ ಶರಾಣು (ಬಾಣಾಗ್ರ)ದಿಂದ ಆಲಂಭನ ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 82

तच्छरीरे शिवं साङ्गं सासनं विन्यसेत्ततः पुष्पादिपूजितस्यास्य नेत्रे नेत्रेण वा हृदा

ನಂತರ ಆ ದೇಹದ ಮೇಲೆ ಶಿವನನ್ನು ಸಾಂಗವಾಗಿ (ಅಂಗೋಪಾಂಗಗಳೊಂದಿಗೆ) ಹಾಗೂ ಆಸನಸಹಿತವಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸ/ನ್ಯಾಸ ಮಾಡಬೇಕು. ಪುಷ್ಪಾದಿಗಳಿಂದ ಪೂಜಿತನಾದ ಈ ದೇವತೆಯನ್ನು ಕಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ—ಕಣ್ಣು ಕಣ್ಣಾಗಿ—ಅಥವಾ ಹೃದಯದ ಮೂಲಕ (ಒಟ್ಟಾಗಿ) ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಬೇಕು।

Verse 83

बध्वामन्त्रितवस्त्रेण सितेन सदशेन च अप्_८१०८३अब्प्रदक्षिणक्रमादेनं प्रवेश्य शिवदक्षिणं

ಮಂತ್ರಾಭಿಮಂತ್ರಿತ ಶ್ವೇತ ವಸ್ತ್ರವನ್ನು ವಿಧಿಯಂತೆ ಹತ್ತು ಗ್ರಂಥಿ/ಆವರ್ತಗಳೊಂದಿಗೆ ಕಟ್ಟಿಸಿ, ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಾಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಶಿವನನ್ನು ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟು ಅವನನ್ನು/ಅದನ್ನು ಪ್ರವೇಶಗೊಳಿಸಬೇಕು।

Verse 84

सवस्त्रमासनं दद्यात् यथावर्णं निवेदयेत् संहारमुद्रयात्मानं मूर्त्या तस्य हृदम्बुजे

ವಸ್ತ್ರಸಹಿತ ಆಸನವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ, ನಿಯತ ವರ್ಣ/ಬಣ್ಣಕ್ರಮದಂತೆ ನಿವೇದಿಸಬೇಕು। ನಂತರ ಸಂಹಾರಮುದ್ರೆಯಿಂದ ತನ್ನನ್ನು—ದೇಹರೂಪসহ—ಅವನ ಹೃದಯಕಮಲದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು।

Verse 85

निरुध्य शोधिते काये न्यासं कृत्वा तमर्चयेत् पूर्वाननस्य शिष्यस्य मूलमन्त्रेण मस्तके

ಇಂದ್ರಿಯ/ಪ್ರಾಣವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ ದೇಹವನ್ನು ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಿ ನ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ, ನಂತರ ಅವನನ್ನು ಅರ್ಚಿಸಬೇಕು। ಪೂರ್ವಮುಖ ಶಿಷ್ಯನ ಮಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಮೂಲಮಂತ್ರದ ನ್ಯಾಸ/ಉಚ್ಚಾರಣೆ ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 86

शिवहस्तं प्रदातव्यं रुद्रेशपददायकं शिवसेवाग्रहोपायं दत्तहस्तं शिवाणुना

‘ಶಿವಹಸ್ತ’ವನ್ನು ನೀಡಬೇಕು; ಅದು ರುದ್ರ-ಈಶ ಪದ/ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸುತ್ತದೆ। ಇದು ಶಿವಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಉಪಾಯ; ಈ ಹಸ್ತವನ್ನು ಶಿವದೀಕ್ಷಿತ (ಶಿವಾಣು) ನೀಡಬೇಕು।

Verse 87

शिवे प्रक्षेपयेत् पुष्पमपनीयार्चकन्तारं तत्पात्रस्थानमन्त्राढ्यं शिवदेवगणानुगं

ಶಿವನ ಮೇಲೆ ಪುಷ್ಪವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು; ಅರ್ಚಕನ ಸಮೀಪದ ಅಶುದ್ಧ/ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸುವ ಕಾರಣವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿ, ಮಂತ್ರಸಮೃದ್ಧ ಪಾತ್ರ ಮತ್ತು ಅದರ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಶಿವ ಹಾಗೂ ದೇವಗಣಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು।

Verse 88

विप्रादीनां क्रमान्नाम कुर्याद्वा स्वेच्छया गुरुः प्रणतिं कुम्भवर्धन्योः कारयित्वानलान्तिकं

ಗುರುವು ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾದಿ ವರ್ಣಕ್ರಮದಂತೆ ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಿ, ಅಥವಾ ತನ್ನ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಕೂಡ. ಕುಂಭ ಮತ್ತು ವರ್ಧನಿಗೆ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿಸಿ, ನಂತರ ಪವಿತ್ರ ಅಗ್ನಿಯ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿನ ವಿಧಿಕರ್ಮವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಲಿ.

Verse 89

सदक्षिणासने तद्वत् सौम्यास्यमुपवेशयेत् शिष्यदेहविनिष्क्रान्तां सुषुम्णामिव चिन्तयेत्

ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ಬಲ ಆಸನದಲ್ಲಿ ಸೌಮ್ಯಮುಖನನ್ನು ಕುಳ್ಳಿರಿಸಬೇಕು. ಶಿಷ್ಯದೇಹದಿಂದ ಹೊರಟ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಸुषುಮ್ನೆಯಂತೆ ಎಂದು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು.

Verse 90

निजग्रहलीनाञ्च दर्भमूलेन मन्त्रितं सुवर्णञ्चेति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः शिवात्मनेति ख, ग, चिह्नितपुस्तकद्वयपाठः अपनीयाधिकाम्बरं इति घ, चिह्नितपुस्तकपाठः सदक्षिणासन तत्रेति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः दर्भाग्रं दक्षिणे तस्य विधाय करपल्लवे

ತನ್ನ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟು ದರ್ಭದ ಮೂಲದಿಂದ ಮಂತ್ರಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸಂಸ್ಕರಿಸಬೇಕು (ಪ್ರತಿಗಳಲ್ಲಿ ‘ಸುವರ್ಣಂ’, ‘ಶಿವಾತ್ಮನೆ’, ‘ಅಪನೀಯ ಅಧಿಕಾಂಬರಂ’, ‘ಸ-ದಕ್ಷಿಣಾಸನ ತತ್ರೇತಿ’ ಇತ್ಯಾದಿ ಪಾಠಾಂತರಗಳೂ ಇವೆ). ನಂತರ ಅವನ ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಕೈತಾಳುವಿನ ಮೇಲೆ ದರ್ಭದ ಅಗ್ರವನ್ನು ಇಡಬೇಕು.

Verse 91

तम्मूलमात्मजङ्घायामग्रञ्चेति शिखिध्वजे शिष्यस्य हृदयं गत्वा रेचकेन शिवाणुना

ಹೇ ಶಿಖಿಧ್ವಜ ಅಗ್ನೇ! ಅದರ ‘ಮೂಲ’ವನ್ನು ತನ್ನ ಜಂಘೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ‘ಅಗ್ರ’ವನ್ನು ಶಿಖಾ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಇಡಬೇಕು. ನಂತರ ಶಿಷ್ಯನ ಹೃದಯಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ರೇಚಕದಿಂದ ಶಿವಾಣುವಿನೊಂದಿಗೆ ಕ್ರಿಯೆ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 92

पुरकेण समागत्य स्वकीयं हृद्यान्तरं शिवाग्निना पुनः कृत्वा नाडीसन्धानमीदृशं

ಪೂರಕದಿಂದ ಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ಪಡೆದು, ತನ್ನ ಹೃದಯಾಂತರವನ್ನು ಶಿವಾಗ್ನಿಯಿಂದ ಮತ್ತೆ ಪ್ರಜ್ವಲಿಸಬೇಕು; ಹೀಗೆ ನಾಡಿಗಳ ಸಂಧಾನ/ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಸಾಧಿಸಬೇಕು.

Verse 93

हृदा तत्सन्निधानार्थञ्जुहुयादाहुतित्रयं शिवहस्तस्थिरत्वार्थं शतं मूलेन होमयेत् इत्थं समयदीक्षायां भवेद्योग्यो भवार्चने

ಹೃದಾ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಅವನ ಸನ್ನಿಧಾನಕ್ಕಾಗಿ ಮೂರು ಆಹುತಿಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ‘ಶಿವಹಸ್ತ’ದ ಸ್ಥೈರ್ಯ (ಕರ್ಮ ಹಾಗೂ ಮುದ್ರೆಗಳ ಶುದ್ಧ ದೃಢತೆ)ಗಾಗಿ ಮೂಲಮಂತ್ರದಿಂದ ನೂರು ಆಹುತಿಗಳನ್ನು ಹೋಮ ಮಾಡಬೇಕು. ಹೀಗೆ ಸಮಯದೀಕ್ಷೆಯಿಂದ ಭವ (ಶಿವ)ಾರ್ಚನೆಗೆ ಯೋಗ್ಯನಾಗುತ್ತಾನೆ.