Adhyaya 77

Verse 1

इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये चण्डपूजाकथनं नाम षट्सप्ततितमो ऽध्यायः अथ सप्तसप्ततितमो ऽध्यायः कपिलादिपूजाविधनं ईश्वर उवाच कपिलापूजनं वक्ष्ये एभिर्मन्त्रैर् यजेच्च गां ॐ कपिले नन्दे नमः ॐ कपिले भद्रिके नमः

ಇಂತೆ ಆದಿಮಹಾಪುರಾಣವಾದ ಆಗ್ನೇಯಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ‘ಚಂಡಾಪೂಜಾಕಥನ’ ಎಂಬ ಎಪ್ಪತ್ತಾರನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತವಾಯಿತು. ಈಗ ಎಪ್ಪತ್ತೇಳನೇ ಅಧ್ಯಾಯ—‘ಕಪಿಲಾದಿ ಪೂಜಾವಿಧಾನ’. ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು—ನಾನು ಕಪಿಲಾಪೂಜನವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ; ಈ ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ಗೋವಿನ ಪೂಜೆ ಮಾಡಬೇಕು—“ಓಂ ಕಪಿಲೇ ನಂದೇ ನಮಃ. ಓಂ ಕಪಿಲೇ ಭದ್ರಿಕೇ ನಮಃ.”

Verse 2

ॐ कपिले सुशीले नमः कपिले सुरभिप्रभे ॐ कपिले सुमनसे नमः ॐ भुक्तिमुक्तिप्रदे नमः

ಓಂ ಕಪಿಲೇ ಸುಶೀಲೇ ನಮಃ—ಸುಶೀಲ ಕಪಿಲೆಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಓಂ ಕಪಿಲೇ ಸುರಭಿಪ್ರಭೇ ನಮಃ—ಸುಗಂಧಿತ ಕಾಂತಿಯುಳ್ಳ ಕಪಿಲೆಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಓಂ ಕಪಿಲೇ ಸುಮನಸೇ ನಮಃ—ಶುಭಮನಸ್ಸಿನ ಕಪಿಲೆಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಓಂ ಭುಕ್ತಿಮುಕ್ತಿಪ್ರದೇ ನಮಃ—ಭೋಗ ಮತ್ತು ಮೋಕ್ಷ ನೀಡುವವಳಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

Verse 3

सौरभेयि जगन्मातर्देवानाममृतप्रदे गृहाण वरदे ग्रासमीप्सितार्थञ्च देहि मे

ಹೇ ಸೌರಭೇಯಿ, ಜಗನ್ಮಾತೆ, ದೇವರಿಗೆ ಅಮೃತ ನೀಡುವವಳೇ! ಹೇ ವರದಾಯಿನಿ, ಈ ಗ್ರಾಸವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, ನನಗೆ ಇಪ್ಸಿತಾರ್ಥವನ್ನೂ ದಯಪಾಲಿಸು.

Verse 4

वन्दितासि वसिष्ठेन विश्वामित्रेण धीमता कपिले हर मे पापं यन्मया दुष्कृतं कृतं

ಹೇ ಕಪಿಲೇ, ವಸಿಷ್ಠನಿಂದಲೂ ಧೀಮಂತ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನಿಂದಲೂ ನೀನು ವಂದಿತಳಾಗಿದ್ದೀಯೆ. ನನ್ನ ಪಾಪವನ್ನು ಹರಿಸು—ನನ್ನಿಂದ ನಡೆದ ದुष್ಕೃತ್ಯವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ನಿವಾರಿಸು.

Verse 5

गावो ममाग्रतो नित्यं गावः पृष्ठत एव च गावो मे हृदये चापि गवां मध्ये वसाम्यहं

ಹಸುಗಳು ನಿತ್ಯವೂ ನನ್ನ ಮುಂದೆ ಇರುತ್ತವೆ; ಹಸುಗಳು ನನ್ನ ಹಿಂದೆ ಕೂಡ ಇರುತ್ತವೆ. ಹಸುಗಳು ನನ್ನ ಹೃದಯದಲ್ಲೂ ಇವೆ; ನಾನು ಹಸುಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲೇ ವಾಸಿಸುತ್ತೇನೆ.

Verse 6

दत्तं गृह्णन्तु मे ग्रासं जप्त्वा स्यां निर्मलः शिवः प्रार्च्य विद्यापुस्तकानि गुरुपादौ नमेन्नरः

ನಾನು ನೀಡಿದ ಆಹಾರಗ್ರಾಸವನ್ನು ಅವರು ಸ್ವೀಕರಿಸಲಿ. ಜಪಮಾಡಿ ನಾನು ನಿರ್ಮಲನಾಗಿ ಶಿವಮಂಗಳನಾಗಲಿ. ವಿದ್ಯಾಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ಪೂಜಿಸಿ ಮನುಷ್ಯನು ಗುರುಪಾದಗಳಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಬೇಕು.

Verse 7

यजेत् स्नात्वा तु मध्याह्ने अष्टपुष्पिकया शिवं पीठमूर्तिशिवाङ्गानां पूजा स्यादष्टपुष्पिका

ಸ್ನಾನಮಾಡಿ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಅಷ್ಟಪುಷ್ಪಿಕಾ ವಿಧಿಯಿಂದ ಶಿವನನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ಪೀಠಮೂರ್ತಿ ಹಾಗೂ ಶಿವನ ಅಂಗ/ಅಂಶರೂಪಗಳ ಪೂಜೆಯೇ ಅಷ್ಟಪುಷ್ಪಿಕಾ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.

Verse 8

मध्याह्ने भोजनागारे सुलिप्ते पाकमानयेत् ततो मृत्युञ्जयेनैव वौषडन्तेन सप्तधा

ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಲೇಪಿಸಿ (ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಿದ) ಭೋಜನಾಗಾರದಲ್ಲಿ ಬೇಯಿಸಿದ ಅನ್ನವನ್ನು ತರಬೇಕು. ನಂತರ ಕೇವಲ ಮೃತ್ಯುಂಜಯ ಮಂತ್ರದಿಂದ, ‘ವೌಷಟ್’ ಅಂತ್ಯಗೊಳಿಸಿ, ಏಳು ಬಾರಿ 그것ನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು.

Verse 9

जप्तैः सदर्भशङ्खस्थैः सिञ्चेत्तं वारिविन्दुभिः सर्वपाकाग्रमुद्धृत्य शिवाय विनिवेदयेत्

ಜಪದಿಂದ ಅಭಿಮಂತ್ರಿತವಾದ, ದರ್ಭಯುಕ್ತ ಶಂಖದಲ್ಲಿರುವ ನೀರಿನ ಬಿಂದುಗಳಿಂದ ಅದನ್ನು ಛಿಂಪಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಬೇಯಿಸಿದ ಅನ್ನದ ಮೊದಲ ಭಾಗವನ್ನು ತೆಗೆದು ಶಿವನಿಗೆ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ನಿವೇದಿಸಬೇಕು.

Verse 10

अथार्धं चुल्लिकाहोमे विधानायोपकल्पयेत् विशोध्य विधिना चुल्लीं तद्वह्निं पूरकाहुतिं

ಮುಂದೆ ಚುಲ್ಲಿಕಾ-ಹೋಮದ ವಿಧಾನದಿಗಾಗಿ ಅಗತ್ಯ ದ್ರವ್ಯಗಳ ಅರ್ಧಭಾಗವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಬೇಕು. ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಚುಲ್ಲೀ (ಸಣ್ಣ ಅಗ್ನಿಕುಂಡ)ಯನ್ನು ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಿ, ಅದೇ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಪೂರಕ-ಆಹುತಿಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

Verse 11

हुत्वा नाभ्यग्निना चैकं ततो रेचकवायुना वह्निवीजं समादाय कादिस्थानगतिक्रमात्

ನಾಭಿ-ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಬಾರಿ ಆಹುತಿ ಅರ್ಪಿಸಿ, ನಂತರ ರೇಚಕ-ವಾಯು (ಉಸಿರೆಳೆದು ಬಿಡುವಿಕೆ) ಮೂಲಕ ವಹ್ನಿ-ಬೀಜವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಿ, ‘ಕ’ದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ಅಕ್ಷರ-ಸ್ಥಾನಗಳ ಗತಿ-ಕ್ರಮದಂತೆ ಮುಂದುವರಿಯಬೇಕು.

Verse 12

शिवाग्निस्त्वमिति ध्यात्वा चुल्लिकाग्नौ निवेशयेत् ॐ हां अग्नये नमो वै हां सोमाय वै नमः

“ನೀನು ಶಿವರೂಪ ಮಂಗಳ ಅಗ್ನಿ” ಎಂದು ಧ್ಯಾನಿಸಿ ಚುಲ್ಲಿಕಾ-ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ (ಆಹುತಿ/ಸಂಸ್ಕೃತ ದ್ರವ್ಯ)ವನ್ನು ನಿವೇಶಿಸಬೇಕು. ನಂತರ— “ಓಂ ಹಾಂ—ಅಗ್ನಯೇ ನಮೋ ವೈ; ಹಾಂ—ಸೋಮಾಯ ವೈ ನಮಃ” ಎಂದು ಜಪಿಸಬೇಕು.

Verse 13

सूर्याय वृहस्पतये प्रजानां पतये नमः सर्वेभ्यश् चैव देवेभ्यः सर्वविश्वेभ्य एव च

ಸೂರ್ಯನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಬೃಹಸ್ಪತಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಪ್ರಜೆಗಳ ಅಧಿಪತಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಹಾಗೆಯೇ ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ವಿಶ್ವೇದೇವರಿಗೆ ಕೂಡ ನಮಸ್ಕಾರ.

Verse 14

ठः अन्यार्धमिति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः अन्त्यार्धमिति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः निधानायोपकल्पयेदिति च, ङ, चिह्नितपुस्तकद्वयपाठः हृदि स्थानमतिक्रमेदिति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः कादिस्थानमतिक्रमादिति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः हामग्नये खिष्टिकृते पूर्वादावर्चयेदिमान् स्वाहान्तामाहुतिं दत्वा क्षमयित्वा विसर्जयेत्

‘ಠಃ’ ಎಂಬ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಗುರುತಿಸಲಾದ ಪ್ರತಿಗಳು “ಅನ್ಯಾರ್ಧಮ್” ಎಂದು, ಕೆಲವು “ಅಂತ್ಯಾರ್ಧಮ್” ಎಂದು ಓದುತ್ತವೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಎರಡು ಪ್ರತಿಗಳಲ್ಲಿ “ನಿಧಾನಾಯೋಪಕಲ್ಪಯೇತ್” ಎಂಬ ಪಾಠವೂ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಪ್ರತಿಗಳಲ್ಲಿ “ಹೃದಿ ಸ್ಥಾನಮತಿಕ್ರಮೇತ್” ಎಂದು, ಇತರಗಳಲ್ಲಿ “ಕಾದಿ-ಸ್ಥಾನಮತಿಕ್ರಮಾತ್” ಎಂದು ಇದೆ. ಹೀಗೆ ವಿಧಿಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ ಪೂರ್ವದಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ಇವುಗಳನ್ನು ಆರಾಧಿಸಬೇಕು; ನಂತರ ‘ಸ್ವಾಹಾ’ ಅಂತ್ಯವಿರುವ ಆಹುತಿಯನ್ನು ಅಗ್ನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿ, ಕ್ಷಮೆ ಯಾಚಿಸಿ, ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ವಿಸರ್ಜಿಸಬೇಕು.

Verse 15

चुल्ल्या दक्षिणबाहौ च यजेद्धर्माय वै नमः वामबाहावधर्माय काञ्जिकादिकभाण्डके

ಚುಲ್ಲಿಯ ಬಲಭಾಗ/ಬಾಹುವಿನಲ್ಲಿ ‘ಧರ್ಮಾಯ ವೈ ನಮಃ’ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಪೂಜೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಎಡಭಾಗ/ಬಾಹುವಿನಲ್ಲಿ ‘ಅಧರ್ಮಾಯ’ ಪೂಜೆ ಮಾಡಬೇಕು; ಹಾಗೆಯೇ ಕಾಂಜಿಕ (ಹುಳಿ ಗಂಜಿ) ಮೊದಲಾದ ಪಾತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ತತ್ತತ್ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಿಸಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

Verse 16

रसपरिवर्तमानाय वरुणाय जलाग्नये विघ्नराजो गृहद्वारे पेषण्यां सुभगे नमः

ರಸಪರಿವರ್ತನೆಯನ್ನು ಮಾಡುವ ಜಲಾಗ್ನಿಗೂ ಜಲಾಧಿಪತಿ ವರುಣನಿಗೂ ನಮಸ್ಕಾರ. ಮನೆಯ ಬಾಗಿಲಲ್ಲಿ ವಿಘ್ನರಾಜನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಮತ್ತು ಪೇಷಣಿ/ರಬ್ಬುವ ಕಲ್ಲಿನ ಬಳಿ ಇರುವ ಶುಭಗೆಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

Verse 17

ॐ रौद्रिके नमो गिरिके नमश् चओलूखले यजेत् बलप्रियायायुधाय नमस्ते मुषले यजेत्

‘ಓಂ. ರೌದ್ರಿಕೆಗೆ ನಮಃ, ಗಿರಿಕೆಗೆ ನಮಃ.’ ಓಲೂಖಲ/ಒಕ್ಕಲಿಯಲ್ಲಿ ಯಜನ (ಅರ್ಪಣೆ) ಮಾಡಬೇಕು. ‘ಬಲಪ್ರಿಯಾಯುಧಾಯ ನಮಸ್ತೇ’ ಎಂದು ಹೇಳಿ ಮుషಲ/ಮುಸಳಿಗೆ ಯಜನ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 18

सम्मार्जन्यां देवतोक्ते कामाय शयनीयके मध्यस्तम्भे च स्कन्दाय दत्वा वास्तुबलिं ततः

ನಂತರ ಒಗೆಯುವ ಸ್ಥಳ/ಸಮ್ಮಾರ್ಜನ್ಯದಲ್ಲಿ ದೇವತೋಕ್ತ ವಿಧಿಯಂತೆ ಅರ್ಪಣೆ ಮಾಡಬೇಕು; ಶಯನಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಮನಿಗೆ, ಮಧ್ಯಸ್ತಂಭದಲ್ಲಿ ಸ್ಕಂದನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಹೀಗೆ ವಾಸ್ತುಬಲಿಯನ್ನು ನೀಡಿ ನಂತರ ಮುಂದಿನ ವಿಧಿಯನ್ನು ನಡೆಸಬೇಕು.

Verse 19

भुञ्जीत पात्रे सौवर्णे पद्मिन्यादिदलादिके आचार्यः साधकःपुत्र समयी मौनमास्थितः

ಮೌನವನ್ನು ಪಾಲಿಸಿ ಆಚಾರ್ಯ, ಸಾಧಕನ ಪುತ್ರ ಮತ್ತು ಸಮಯೀ (ದೀಕ್ಷಿತ ವ್ರತಧಾರಿ) ಬಂಗಾರದ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಪದ್ಮಿನಿ (ಕಮಲ) ಎಲೆ ಮೊದಲಾದ ಶುದ್ಧ ಎಲೆಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಭೋಜನ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 20

वटाश्वत्थार्कवाताविसर्जभल्लातकांस्त्यजेत् अपोशानं पुरादाय प्राणाद्यैः प्रणवान्वितैः

ವಟ, ಅಶ್ವತ್ಥ, ಅರ್ಕ, ವಾತ, ವಿಸರ್ಜ, ಭಲ್ಲಾತಕ ಇವುಗಳ ಬಳಕೆ/ಸೇವನವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು. ಮೊದಲು ಆಚಮನ ಮಾಡಿ, ಪ್ರಾಣಾದಿ ನಿಯಮಿತ ಉಸಿರಾಟಗಳೊಂದಿಗೆ ‘ಓಂ’ ಸಹಿತವಾಗಿ ನಂತರ ಔಷಧ ಅಥವಾ ಆಹಾರವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಬೇಕು.

Verse 21

स्वाहान्तेनाहुतीः पञ्च दत्वादीप्योदरानलं नागः कूर्मो ऽथ कृकरो देवदत्तो धनञ्जयः

‘ಸ್ವಾಹಾ’ ಅಂತ್ಯವಿರುವ ಐದು ಆಹುತಿಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ, ಒಳಗಿನ ಜಠರಾಗ್ನಿಯನ್ನು ಪ್ರಜ್ವಲಿಸಬೇಕು. ಇವು ನಾಗ, ಕೂರ್ಮ, ಕೃಕರ, ದೇವದತ್ತ, ಧನಂಜಯ ಎಂಬ ಐದು ಉಪವಾಯುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದವು.

Verse 22

एतेभ्य उपवायुभ्यः स्वाहापोषानवारिणा भक्तादिकं निवेद्याय पिवेच्छेषोदकं नरः

ಈ ಉಪವಾಯುಗಳಿಗೆ ‘ಸ್ವಾಹಾ’ದಿಂದ ಪವಿತ್ರಗೊಂಡ ನೀರಿನೊಂದಿಗೆ ಭಕ್ತ (ಪಾಕಾನ್ನ) ಮೊದಲಾದವುಗಳನ್ನು ನಿವೇದಿಸಿ, ನಂತರ ಮನುಷ್ಯನು ಶೇಷೋದಕವನ್ನು ಕುಡಿಯಬೇಕು.

Verse 23

अमृतोपस्तरणमसि प्राणाहुतीस्ततो ददेत् प्राणाय स्वाहापानाय समानाय ततस् तथा

“ನೀನು ಅಮೃತದ ಉಪಸ್ತರಣ” ಎಂದು ಹೇಳಿ. ನಂತರ ಪ್ರಾಣಾಹುತಿಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು: ‘ಪ್ರಾಣಾಯ ಸ್ವಾಹಾ’, ‘ಅಪಾನಾಯ ಸ್ವಾಹಾ’, ಹಾಗೆಯೇ ಕ್ರಮವಾಗಿ ‘ಸಮಾನಾಯ ಸ್ವಾಹಾ’.

Verse 24

उदानाय च व्यानाय भुक्त्वा चुल्लकमाचरेत् जलाशये इति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः ॐ रौद्रकोटिगिरिके इति ख, ग, घ, ङ, चिह्नितपुस्तकचतुष्टयपाठः अमृतापिश्चानमसीति शरीरे ऽन्नादिवायवः

ಭೋಜನಾನಂತರ ಉದಾನ ಮತ್ತು ವ್ಯಾನಕ್ಕೆ ಅರ್ಪಣವಾಗಿ ಚುಲ್ಲಕ-ಆಚಮನವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು. ಒಂದು ಚಿಹ್ನಿತ ಪಾಂಡುಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ‘ಜಲಾಶಯೇ’ ಎಂಬ ಪಾಠವಿದೆ; ನಾಲ್ಕು ಚಿಹ್ನಿತ ಪಾಂಡುಲಿಪಿಗಳಲ್ಲಿ ‘ಓಂ ರೌದ್ರಕೋಟಿಗಿರಿಕೇ’ ಎಂಬ ಪಾಠವಿದೆ. ಈ ಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ದೇಹದಲ್ಲಿನ ಅನ್ನಾದಿ ತತ್ತ್ವಗಳು ವಾಯುಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿತವೆಂದು ಭಾವಿಸಿ, ‘ನೀನು ಅಮೃತ; ನೀನು ಅನಮಸಿ’ ಎಂಬ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಸಂಸ್ಕೃತಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.