Adhyaya 75

Verse 1

ख, चिह्नितपुस्तकपाठः हरहस्ते इति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः शिवज्ञानामिति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः नमेदष्ताङ्गमूर्तये इति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः अथ पञ्चसप्ततितमो ऽध्यायः अग्निस्थापनादिविधिः ईश्वर उवाच अर्घपात्रकरो यायादग्न्यागारं सुसंवृतः यागोपकरणं सर्वं दिव्यदृष्ट्या च कल्पयेत्

ಇದೀಗ ಎಪ್ಪತ್ತೈದನೇ ಅಧ್ಯಾಯ—ಅಗ್ನಿಸ್ಥಾಪನಾದಿ ವಿಧಿ. ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು: ಅರ್ಘ್ಯಪಾತ್ರವನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದು, ನಿಯಮಸಂಯಮದಿಂದ ಸुसಂವೃತನಾಗಿ ಅಗ್ನ್ಯಾಗಾರಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕು. ಯಾಗಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಎಲ್ಲಾ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ದಿವ್ಯ (ಶುದ್ಧ, ಸಂಸ್ಕೃತ) ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಬೇಕು.

Verse 2

उदङ्मुखः कुण्डमीक्षेत् प्रओक्षणं ताडनंकुशैः विदध्यादस्त्रमन्त्रेण वर्मणाभ्युक्षणं मतं

ಉತ್ತರಮುಖವಾಗಿ ಕುಂಡವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು. ಕುಶದಿಂದ ಪ್ರೋಕ್ಷಣ (ಛಿಟಕಿಸುವುದು) ಮತ್ತು ತಾಡನ (ಸ್ಪರ್ಶ/ಟಪ್ಪು) ಮಾಡಬೇಕು; ಹಾಗೆಯೇ ಅಸ್ತ್ರಮಂತ್ರದಿಂದ ವರ್ಮ (ರಕ್ಷಾಕವಚ)ದಂತೆ ಅಭ್ಯುಕ್ಷಣ ಮಾಡಬೇಕು—ಇದೇ ಸಮ್ಮತ ವಿಧಿ.

Verse 3

खड्गेन खातमुद्धारं पूरणं समतामपि कुर्वीत वर्मणा सेकं कुट्टनन्तु शरात्मना

ಖಡ್ಗ (ಕತ್ತಿ)ದಿಂದ ತೋಡಿದ ಮಣ್ಣನ್ನು ಹೊರತೆಗೆದು ಹಾಕಬೇಕು. ನಂತರ ತುಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಮತಟ್ಟು ಮಾಡಬೇಕು. ವರ್ಮ (ರಕ್ಷಾಸಾಧನ)ದಿಂದ ಸೆಕ/ಛಿಟಕಿಸುವುದು ಮಾಡಬೇಕು; ಬಾಣದಂಡದಂತೆ ದಂಡದಿಂದ ಕುಟ್ಟನ (ಒತ್ತಿ ತಟ್ಟಿ ಗಟ್ಟಿಗೊಳಿಸುವುದು) ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 4

सम्मार्जनं समालेपं कलारूपप्रकल्पनं त्रिसूत्रीपरिधानं च वर्मणाभ्यर्चनं सदा

ಯಾವಾಗಲೂ ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುವುದು (ಸಮ್ಮಾರ್ಜನ), ಲೇಪನ/ಲಿಪಾಯಿ, ಕಲಾರೂಪಗಳ ವಿನ್ಯಾಸ, ತ್ರಿಸೂತ್ರಿ (ಯಜ್ಞೋಪವೀತ) ಧರಿಸುವುದು, ಮತ್ತು ವರ್ಮ (ರಕ್ಷಾಕವಚ)ದ ಮೂಲಕ ನಿರಂತರ ಅರ್ಚನೆ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 5

रेखात्रयमुदक् कुर्यादेकां पूर्वाननामधः कुशेन च शिवास्त्रेण यद्वा तासां विपर्ययः

ನೀರಿನಿಂದ ಮೂರು ರೇಖೆಗಳನ್ನು ಎಳೆಯಬೇಕು; ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಕೆಳಗೆ, ಪೂರ್ವಮುಖವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು. ಇದು ಕುಶಾ ಹುಲ್ಲಿನಿಂದಲೂ ಶಿವಾಸ್ತ್ರ (ಶಿವನ ಮಂತ್ರಾಯುಧ)ದಿಂದಲೂ ಮಾಡಬೇಕು; ಅಥವಾ ಆ ರೇಖೆಗಳ ಕ್ರಮವನ್ನು ತಿರುಗಿಯೂ ಮಾಡಬಹುದು.

Verse 6

वज्रीकरणमन्त्रेण हृदा दर्भैश् चतुष्पथं अक्षपात्रन्ततनुत्रेण विन्यसेद्विष्टरं हृदा

ವಜ್ರೀಕರಣ ಮಂತ್ರ ಹಾಗೂ ಹೃದಯಮಂತ್ರದಿಂದ ದರ್ಭೆಗಳಿಂದ ಚತುಷ್ಪಥ (ನಾಲ್ಕು ದಿಕ್ಕಿನ ಕ್ರಾಸ್ ವಿನ್ಯಾಸ)ವನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಿಸಬೇಕು. ತತನುತ್ರ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಅಕ್ಷಪಾತ್ರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು; ನಂತರ ಹೃದಯಮಂತ್ರದಿಂದ ವಿಷ್ಟರ (ಆಸನ)ವನ್ನು ಇಡಬೇಕು.

Verse 7

हृदा वागीश्वरीं तत्र ईशामावाह्य पूजयेत् वह्निं सदाश्रयानीतं शुद्धपात्रोपरिस्थितं

ಅಲ್ಲಿ ಹೃದಯಮಂತ್ರದಿಂದ ವಾಗೀಶ್ವರೀ (ವಾಣಿಯ ದೇವಿ)ಯನ್ನು ಆವಾಹಿಸಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು; ಈಶೆಯನ್ನೂ ಆವಾಹಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಸದಾಶ್ರಯದಿಂದ ತಂದ ಪವಿತ್ರ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಶುದ್ಧ ಪಾತ್ರದ ಮೇಲೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು.

Verse 8

क्रव्यादांशं परित्यज्य वीक्षणादिविशोधितं औदर्यं चैन्दवं भौतं एकीकृत्यानलत्रयं

ಕ್ರವ್ಯಾದಾಂಶ (ಮಾಂಸಸಮಾನ/ಅಶುದ್ಧ ಭಾಗ)ವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ವೀಕ್ಷಣಾದಿ ವಿಧಾನಗಳಿಂದ ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಿ, ಜೀರ್ಣಕ್ರಿಯೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ದ್ರವ್ಯಗಳಲ್ಲಿನ ಚೈಂದವ (ಚಂದ್ರಸಂಬಂಧ ಶೀತಲ) ಮತ್ತು ಭೌತ (ಭೂತತತ್ತ್ವಸಂಬಂಧ) ಅಂಶಗಳನ್ನು ಏಕೀಕರಿಸಿ ‘ಅನಲತ್ರಯ’ (ಮೂರು ಅಗ್ನಿಗಳ ಸಮೂಹ)ವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕು.

Verse 9

ॐ हूं वह्निचैतन्याय वह्निवीजेन विन्यसेत् संहितामन्त्रितं वह्निं धेनुमुद्रामृतीकृतं

ವಹ್ನಿಬೀಜದಿಂದ ‘ಓಂ ಹೂಂ—ವಹ್ನಿಚೈತನ್ಯಾಯ’ ಎಂದು ಉಚ್ಚರಿಸಿ ನ್ಯಾಸ ಮಾಡಬೇಕು. ನಂತರ ಸಂಹಿತಾಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ಅಭಿಮಂತ್ರಿತ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಧೇನುಮುದ್ರೆಯಿಂದ ಅಮೃತಸಮಾನವಾಗಿ ಮಾಡಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು.

Verse 10

रक्षितं हेतिमन्त्रेण कवचेनावगुण्ठितं पूजितन्त्रिः परिभ्राम्य कुण्डस्योर्ध्वं प्रदक्षिणं

ಹೇತಿ-ಮಂತ್ರದಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಿ, ಕವಚದಿಂದ ಆವೃತಗೊಳಿಸಿ, ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ಪೂಜಿಸಿ, ಕುಂಡದ ಮೇಲ್ಭಾಗದ ಅಂಚಿನ ಸುತ್ತ ಅದನ್ನು ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟು ಮೂರು ಬಾರಿ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 11

दिव्यदृष्ट्या विल्प्कयेदिति घ, ङ, चिह्नितपुस्तकद्वयपाठः शराणुनेति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः शिववीजमिति ध्यात्वा वागीशागर्भगोचरे वागीश्वरेण देवेन क्षिप्यमानं विभावयेत्

ಶಿವ-ಬೀಜವನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿ, ವಾಗೀಶ (ವಾಣಿಯ ಅಧಿಪತಿ) ಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ವಾಗೀಶ್ವರ ದೇವನು ಅದನ್ನು ಕ್ಷಿಪಿಸುತ್ತಿರುವಂತೆ ಭಾವಿಸಿ ದೃಶ್ಯೀಕರಿಸಬೇಕು; ಕೆಲವು ಪ್ರತಿಗಳಲ್ಲಿ ‘ದಿವ್ಯದೃಷ್ಟ್ಯಾ…’ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದರಲ್ಲಿ ‘ಶರಾಣುನಾ/ಶರಾಣುನೇ…’ ಎಂಬ ಪಾಠಭೇದವಿದೆ।

Verse 12

भूमिष्ठजानुक्को मन्त्री हृदात्मसम्मुखं क्षिपेत् ततो ऽन्तस्थितवीजस्य नाभिदेशे समूहनं

ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಮೊಣಕಾಲು ಇಟ್ಟು ಮಂತ್ರಸಾಧಕನು ಹೃದಯ ಮತ್ತು ತನ್ನ ಮುಂದೆ ಇರುವ ಆತ್ಮತತ್ತ್ವದ ಕಡೆಗೆ ಕ್ಷಿಪಿಸಬೇಕು; ನಂತರ ಒಳಗಿರುವ ಬೀಜವನ್ನು ನಾಭಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಮೂಹಿಸಿ ಸಂಕೆಂದ್ರಗೊಳಿಸಬೇಕು।

Verse 13

सम्भृतिं परिधानस्य शौचमाचमनं हृदा गर्भाग्नेः पूजनं कृत्वा तद्रक्षार्थं शराणुना

ವಸ್ತ್ರಧಾರಣೆಗೆ ಯೋಗ್ಯ ಸಿದ್ಧತೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡು, ಶೌಚ ಮತ್ತು ಆಚಮನವನ್ನು ಹೃದಯ ಏಕಾಗ್ರತೆಯಿಂದ ನೆರವೇರಿಸಿ, ಗರ್ಭಾಗ್ನಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು; ಅದರ ರಕ್ಷಣಾರ್ಥ ಶರಾಣುವಿನಿಂದ ರಕ್ಷಾಕರ್ಮ ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 14

बध्नीयाद्गर्भजं देव्याः ककङ्कणं पाणिपल्लवे गर्भाधानाय सम्पूज्य सद्योजातेन पावकं

ಗರ್ಭಾಧಾನಾರ್ಥ ದೇವಿ (ಪತ್ನಿ) ಯ কোমಲ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಗರ್ಭಜ ಕಕಂಕಣ (ತಾಯಿತ-ಕಂಕಣ)ವನ್ನು ಕಟ್ಟಬೇಕು; ನಂತರ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ಪೂಜಿಸಿ ಸದ್ಯೋಜಾತ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಪಾವಕವನ್ನು ಸಂಸ್ಕರಿಸಿ ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಬೇಕು।

Verse 15

ततो हृदयमन्त्रेण जुहुयादाहुतित्रयं पुंसवनाय वामेन तृतीये यासि पूजयेत्

ಅನಂತರ ಹೃದಯಮಂತ್ರದಿಂದ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಮೂರು ಆಹುತಿಗಳನ್ನು ಹೋಮಿಸಬೇಕು. ಪುಂಸವನ ವಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಎಡ ಕೈ/ಪಕ್ಷದಿಂದ ಮೂರನೇ ಆಹುತಿಯಲ್ಲಿ ‘ಯಾಸಿ’ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾ ಆವಾಹಿತ ಶಕ್ತಿ/ದೇವತೆಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

Verse 16

आहुतित्रितयं दद्याच्छिरसाम्बुकणान्वितं सीमन्तोन्नयनं षष्ठे मासि सम्पूज्य रूपिणा

ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ನೀರಿನ ಹನಿಗಳನ್ನು ಪ್ರೋಕ್ಷಿಸಿ ಮೂರು ಆಹುತಿಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಆರನೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ರೂಪಧಾರಿ ದೇವತೆಯನ್ನು ಸಮ್ಯಕ್ ಪೂಜಿಸಿ ಸೀಮಂತೋನ್ನಯನ (ಗರ್ಭಿಣಿಯ ಕೂದಲು ವಿಭಜನೆಯ ಸಂಸ್ಕಾರ) ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 17

जुहुयादाहुतीस्तिस्रः शिखया शिखयैव तु वक्त्राङ्गकल्पनां कुर्याद्वक्त्रोद्घाटननिष्कृती

ಮೂರು ಆಹುತಿಗಳನ್ನು ಹೋಮಿಸಬೇಕು. ಶಿಖೆ/ಜ್ವಾಲೆಯಿಂದ—ಜ್ವಾಲೆಯಿಂದಲೇ—ಮುಖ ಮತ್ತು ಅಂಗಗಳ ನಿಯತ ಕಲ್ಪನೆ/ನ್ಯಾಸವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ಇದುವೇ ‘ವಕ್ತ್ರೋದ್ಘಾಟನ’ ಎಂಬ ನಿಷ್ಕೃತಿ (ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ) ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ.

Verse 18

जातकर्मनृकर्मभ्यां दशमे मासि पूर्ववत् वह्निं सन्धुक्ष्य दर्भाद्यैः स्नानं गर्भमलापहं

ಜಾತಕರ್ಮ ಮತ್ತು ನಂತರದ ಮಾನವಸಂಬಂಧಿ ಸಂಸ್ಕಾರಗಳಿಗಾಗಿ, ಹತ್ತನೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವವತ್: ಪವಿತ್ರ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಸಂಧುಕ್ಷಿಸಿ ದರ್ಭ ಮೊದಲಾದವುಗಳಿಂದ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಬೇಕು; ಅದು ಗರ್ಭಮಲ/ಅಶುದ್ಧಿಯನ್ನು ನಿವಾರಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 19

सुवर्णबन्धनं देव्या कृतं ध्यात्वा हृदार्चयेत् सद्यःसूतकनाशाय प्रोक्षयेदस्त्रवारिणा

ದೇವಿಯನ್ನು ಸುವರ್ಣಬಂಧನ (ಬಂಗಾರದ ಅಲಂಕಾರ ಬಂಧ) ಧರಿಸಿದ್ದಾಳೆ ಎಂದು ಧ್ಯಾನಿಸಿ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಆಕೆಯನ್ನು ಅರ್ಚಿಸಬೇಕು. ತಕ್ಷಣದ ಸೂತಕನಾಶಕ್ಕಾಗಿ ಅಸ್ತ್ರಮಂತ್ರದಿಂದ ಅಭಿಮಂತ್ರಿತ ಜಲವನ್ನು ಪ್ರೋಕ್ಷಿಸಬೇಕು.

Verse 20

कुम्भन्तु वहिरस्त्रेण ताडयेद्वर्मणोक्षयेत् अस्त्रेणोत्तरपूर्वाग्रान्मेखलासु वहिः कुशान्

ಕುಂಭ (ಜಲಕಲಶ)ವನ್ನು ವಹ್ನ್ಯಸ್ತ್ರದಿಂದ ತಾಡಿಸಬೇಕು; ನಂತರ ವರ್ಮಣ (ಕವಚ) ಮಂತ್ರದಿಂದ ಪ್ರೋಕ್ಷಣ ಮಾಡಬೇಕು. ಅಸ್ತ್ರಮಂತ್ರದಿಂದ ಮೇಖಲೆಯ ಹೊರಗೆ ಕುಶಗಳನ್ನು ಉತ್ತರ–ಪೂರ್ವಾಗ್ರವಾಗಿ ಇಡಬೇಕು.

Verse 21

ततोन्तस्थितदेवस्य इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः शरात्मना इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः गन्धाद्यैर् इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः कुण्डन्तु इति ख, ङ, चिह्नितपुस्तकद्वयपाठः आस्थाप्य स्थापयेत्तेषु हृदा परिधिविस्तरं वक्ताणामस्त्रमन्त्रेण ततो नालापन्नुत्तये

ನಂತರ ದೇವತೆ/ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಯಥಾಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಹೃದಾ-ಮಂತ್ರದಿಂದ ಪರಿಧಿ (ಸೀಮೆ) ವಿಸ್ತಾರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು. ಬಳಿಕ ಅಸ್ತ್ರ-ಮಂತ್ರದಿಂದ ಯಜಮಾನ ಮತ್ತು ಋತ್ವಿಜರ ರಕ್ಷಣಾವಿಧಿ ಮಾಡಿ, ವಿಘ್ನ ಅಥವಾ ಅನಿಷ್ಟ ಉಂಟಾಗದಂತೆ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 22

समिधिः पञ्च होतव्याः प्रान्ते मूले घृतप्लुताः ब्रह्माणं शङ्करं विष्णुमनन्तञ्च हृदार्चयेत्

ಐದು ಸಮಿಧೆಗಳನ್ನು ಹೋಮದಲ್ಲಿ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು—ಅಗ್ರಭಾಗ ಮತ್ತು ಮೂಲಭಾಗವನ್ನು ತುಪ್ಪದಿಂದ ಲೇಪಿಸಿ. ಹಾಗೆಯೇ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮ, ಶಂಕರ, ವಿಷ್ಣು ಮತ್ತು ಅನಂತರನ್ನು ಆರಾಧಿಸಬೇಕು.

Verse 23

दूर्वाक्षतैश् च पर्यन्तं परिधिस्थाननुक्रमात् इन्द्रादीशानपर्यन्तान्तान्विष्टरस्थाननुक्रमात्

ದೂರ್ವಾ ಮತ್ತು ಅಕ್ಷತಗಳಿಂದ ಪರಿಧಿ-ಸ್ಥಾನಗಳ ಕ್ರಮಾನುಸಾರ ಸುತ್ತಲೂ (ಪೂಜೆ/ಚಿಹ್ನೆ) ಮಾಡಬೇಕು. ಹಾಗೆಯೇ ವಿಷ್ಟರ (ಆಸನ) ಸ್ಥಾನಗಳ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರಾದಿ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಈಶಾನಾಂತವರೆಗೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು.

Verse 24

अग्नेरभिमुखीभूतान् निजदिक्षु हृदार्चयेत् निवार्य विघ्नसङ्घातं वालकं पालयिष्यथ

ಅಗ್ನಿಯ ಎದುರುಮುಖವಾಗಿ ನಿಂತು, ತನ್ನ ತನ್ನ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಹೃದಯಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಆರಾಧಿಸಬೇಕು. ವಿಘ್ನಗಳ ಗುಂಪನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿ, ನೀನು ಬಾಲಕನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವೆ.

Verse 25

शैवीमाज्ञाभिमान्तेषां श्रावयेत्तदनन्तरं गृहीत्वा स्रुक्स्रुवावूर्ध्ववदनाधोमुखैः क्रमात्

ನಂತರ ವೇದಿಯ ಸುತ್ತ ನಿಂತಿರುವವರಿಗೆ ಶೈವೀ ಆಜ್ಞೆ (ಆಜ್ಞಾ-ಮಂತ್ರ) ಶ್ರವಣವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಆಮೇಲೆ ಸ್ರುಕ್ ಮತ್ತು ಸ್ರುವ ಎಂಬ ಎರಡು ಆಹುತಿ-ಚಮಚಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಒಂದರ ಮುಖವನ್ನು ಮೇಲ್ಮುಖವಾಗಿ, ಮತ್ತೊಂದರ ಮುಖವನ್ನು ಅಧೋಮುಖವಾಗಿ ಹಿಡಿದು ಉಪಯೋಗಿಸಬೇಕು.

Verse 26

प्रताप्याग्नौ त्रिधा दर्भमूलमध्याग्रकैः स्पृशेत् कुशस्पृष्टप्रदेशे तु आत्मविद्याशिवात्मकं

ದರ್ಭವನ್ನು ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ತಾಪಿಸಿ, ಅದರ ಮೂಲ, ಮಧ್ಯ ಮತ್ತು ಅಗ್ರಭಾಗಗಳಿಂದ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಮೂರು ವಿಧವಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಬೇಕು. ಕುಶಸ್ಪರ್ಶಿತ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಶಿವಸ್ವರೂಪವಾದ ಆತ್ಮವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು.

Verse 27

क्रमात्तत्त्वत्रयं न्यस्य हां हीं हूं सं रवैः क्रमात् स्रुवि शक्तिं स्रुवे शम्भुं विन्यस्य हृदयाणुना

ನಂತರ ಕ್ರಮವಾಗಿ ತತ್ತ್ವತ್ರಯದ ನ್ಯಾಸವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು; ಹಾಂ, ಹೀಂ, ಹೂಂ, ಸಂ ಎಂಬ ಬೀಜಧ್ವನಿಗಳನ್ನು ಯಥೋಚಿತ ನಾದದೊಂದಿಗೆ ಕ್ರಮೇಣ ಉಚ್ಚರಿಸಿ, ಹೃದಯ-ಮಂತ್ರದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಅಣುವನ್ನು ಆಧಾರವಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಸ್ರುವದಲ್ಲಿ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ಸ್ರುಕದಲ್ಲಿ ಶಂಭುವನ್ನು ವಿನ್ಯಸಿಸಬೇಕು.

Verse 28

त्रिसूत्रीवेष्टितग्रीवो पूजितौ कुसुमादिभिः कुशानामुपरिष्टात्तौ स्थापयित्वा स्वदक्षिणे

ತ್ರಿಸೂತ್ರಿಯಿಂದ ಕಂಠವನ್ನು ಸುತ್ತಿ, ಆ ಎರಡನ್ನೂ ಪುಷ್ಪಾದಿಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸಿ, ಕುಶದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು.

Verse 29

गव्यमाज्यं समादाय वीक्षणादिविशोधितं स्वकां ब्रह्ममयीं मूर्तिं सञ्चिन्त्यादाय तद्घृतं

ಗವ್ಯ ಘೃತವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ವೀಕ್ಷಣಾದಿ ಸಂಸ್ಕಾರಗಳಿಂದ ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಿ, ತನ್ನ ಅಭೀಷ್ಟ ಬ್ರಹ್ಮಮಯೀ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿ, ನಂತರ ಆ ಘೃತವನ್ನು (ಆಹುತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ) ಗ್ರಹಿಸಬೇಕು.

Verse 30

कुण्डस्योर्ध्वं हृदावर्त्य भ्रामयित्वाग्निगोचरे पुनर्विष्णुमयीं ध्यात्वा घृतमीशानगोचरे

ಕುಂಡದಿಂದ ಚೇತನೆಯನ್ನು ಊರ್ಧ್ವಕ್ಕೆ ಎತ್ತಿ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಆವರ್ತಿಸಿ, ಅಗ್ನಿಗೋಚರದಲ್ಲಿ ಪರಿಭ್ರಮಣಗೊಳಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಹವಿಯನ್ನು ವಿಷ್ಣುಮಯವಾಗಿ ಧ್ಯಾನಿಸಿ, ಈಶಾನಗೋಚರದಲ್ಲಿ ಘೃತವನ್ನು ಆಹುತಿಸಬೇಕು.

Verse 31

धृत्वादाय कुशाग्रेण स्वाहान्तं शिरसाणुना आस्तीर्येति घ, ङ, चिह्नितपुस्तद्वयपाठः हां ह्रीं ह्रं समिति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः हूं हां क्रूं समिति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः शिरसात्मना इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः जुहुयाद्विष्णवे विन्दुं रुद्ररूपमनन्तरं

ಕುಶಾಗ್ರದಿಂದ ತೆಗೆದು ಹಿಡಿದು, ‘ಶಿರಸ್’ ಬೀಜದೊಂದಿಗೆ ‘ಸ್ವಾಹಾ’ಂತ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಆಸ್ತೀರ್ಯ/ನ್ಯಾಸ ಮಾಡಬೇಕು. ಪಾಠಭೇದವಾಗಿ ‘ಹಾಂ ಹ್ರೀಂ ಹ್ರಂ’ ಅಥವಾ ‘ಹೂಂ ಹಾಂ ಕ್ರೂಂ’ ಅಥವಾ ‘ಶಿರಸಾತ್ಮನಾ’ ಎಂದು ಕಾಣುತ್ತದೆ. ನಂತರ ರುದ್ರರೂಪವಾದ ‘ಬಿಂದು’ವನ್ನು ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಆಹುತಿಸಬೇಕು.

Verse 32

भावयन्निजमात्मानं नाभौ धृत्वाप्लवेत्ततः प्रादेशमात्रदर्भाभ्यामङ्गुष्टानामिकाग्रकैः

ನಿಜಾತ್ಮವನ್ನು ಭಾವಿಸುತ್ತಾ ಚಿತ್ತವನ್ನು ನಾಭಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ‘ಪ್ಲವನ’ ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು—ಪ್ರಾದೇಶಮಾತ್ರದ ಎರಡು ದರ್ಭಗಳನ್ನು ತೆಗೆದು, ಅವುಗಳ ತುದಿಗಳನ್ನು ಅಂಗುಷ್ಟ ಮತ್ತು ಅನಾಮಿಕೆಯ ತುದಿಗಳ ನಡುವೆ ಹಿಡಿಯಬೇಕು.

Verse 33

धृताभ्यां सम्मुखं वह्नेरस्त्रेणाप्लवमाचरेत् हृदात्मसम्मुखं तद्वत् कुर्यात् सम्प्लवनन्ततः

ಎರಡು ಕೈಗಳನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಹಿಡಿದು ಅಗ್ನಿಯ ಎದುರು ‘ಅಸ್ತ್ರ’ ಮಂತ್ರದಿಂದ ‘ಅಪ್ಲವ’ ಕರ್ಮವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು. ಹಾಗೆಯೇ ಹೃದಯ-ಆತ್ಮದ ಎದುರು ನಿಂತು, ನಂತರ ‘ಸಂಪ್ಲವನ’ (ಸಂಪೂರ್ಣ ಆವರಣ/ವ್ಯಾಪ್ತಿ) ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 34

हृदालब्धदग्धदर्भं शस्त्रक्षेपात् पवितयेत् दीप्तेनापरदर्भेण निवाह्यानेन दीपयेत्

ಹೃದಯಸ್ಪರ್ಶಾದಿ ಕಾರಣದಿಂದ ದರ್ಭ ದಗ್ಧವಾಗಿ ಅಯೋಗ್ಯವಾದರೆ, ‘ಶಸ್ತ್ರ’ ಮಂತ್ರಕ್ಷೇಪದಿಂದ ಅದನ್ನು ಪವಿತ್ರಗೊಳಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಇನ್ನೊಂದು ದೀಪ್ತ ದರ್ಭವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿ, ಅದರಿಂದಲೇ (ಅಗ್ನಿ/ಕರ್ಮ) ಪ್ರಜ್ವಲಿಸಬೇಕು.

Verse 35

अस्त्रमन्त्रेण निर्दग्धं वह्नौ दर्भं पुनः क्षिपेत् क्षिप्त्वा घृते कृतग्रन्थिकुशं प्रादेशसम्मितं

ಅಸ್ತ್ರಮಂತ್ರದಿಂದ ದರ್ಭವನ್ನು ದಗ್ಧಗೊಳಿಸಿ ಮತ್ತೆ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಕಬೇಕು. ನಂತರ ಘೃತದಲ್ಲಿ ಕೈಪ್ರದೇಶಮಿತವಾದ, ಗಂಥಿ ಮಾಡಿದ ಕುಶವನ್ನು ಇಡಬೇಕು.

Verse 36

पक्षद्वयमिडादीनां त्रयं चाज्ये विभावयेत् क्रामाद्भागत्रयादाज्यं स्रुवेणादाय होमयेत्

ಇಡಾ ಮೊದಲಾದ ಅರ್ಪಣೆಗಳಿಗೆ ಎರಡು ಭಾಗಗಳು, ಘೃತದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಭಾಗಗಳು ಎಂದು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ವಿಭಾಗಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಸ್ರುವದಿಂದ ಮೂರು ಭಾಗದ ಘೃತವನ್ನು ತೆಗೆದು ಹೋಮ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 37

स्वेत्यग्नौ हा घृते भागं शेषमाज्यं क्षिपेत् क्रमात् ॐ हां अग्नये स्वाहा ॐ हां सोमाय स्वाहा ॐ हां अग्नीषोमाभ्यां स्वाहा उद्घाटनाय नेत्राणां अग्नेर्नेत्रत्रये मुखे

ಶುದ್ಧ/ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಘೃತದ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ಆಹುತಿಯಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು; ನಂತರ ಉಳಿದ ಆಜ್ಯವನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಹಾಕಬೇಕು—“ಓಂ ಹಾಂ ಅಗ್ನಯೇ ಸ್ವಾಹಾ”, “ಓಂ ಹಾಂ ಸೋಮಾಯ ಸ್ವಾಹಾ”, “ಓಂ ಹಾಂ ಅಗ್ನೀಷೋಮಾಭ್ಯಾಂ ಸ್ವಾಹಾ”—ಇದು ನೇತ್ರೋದ್ಘಾಟನೆಗಾಗಿ, ಅಗ್ನಿಯ ತ್ರಿನೇತ್ರರೂಪದ ಮುಖದಲ್ಲಿ ಉಚ್ಚರಿಸಬೇಕು.

Verse 38

स्रुवेण घृतपूर्णेन चतुर्थीमाहुतिं यजेत् ॐ हां अग्नये स्विष्टकृते स्वाहा अभिमन्त्र्य षडङ्गेन बोधयेद्धेनुमुद्रया

ಘೃತದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಸ್ರುವದಿಂದ ನಾಲ್ಕನೇ ಆಹುತಿಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು—“ಓಂ ಹಾಂ ಅಗ್ನಯೇ ಸ್ವಿಷ್ಟಕೃತೇ ಸ್ವಾಹಾ।” ನಂತರ ಷಡಂಗಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ಅಭಿಮಂತ್ರಿಸಿ ಧೇನುಮುದ್ರೆಯಿಂದ (ಕರ್ಮವನ್ನು) ಬೋಧಿಸಿ/ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಬೇಕು.

Verse 39

अवगुण्ठ्य तनुत्रेण रक्षेदाज्यं शराणुना हृदाज्यविन्दुविक्षेपात् कुर्यादभ्युक्ष्य शोधनं

ತನುತ್ರ (ರಕ್ಷಾಕವಚ)ದಿಂದ ಮುಚ್ಚಿ, ಶರ (ಬಾಣ)ದಿಂದ ಘೃತವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಬೇಕು. ಹೃದಯಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಘೃತಬಿಂದುಗಳು ಚದುರಿದರೆ ಅಭ್ಯುಕ್ಷಣ (ಛಿಟಕಿಸುವುದು) ಮೂಲಕ ಶೋಧನೆ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 40

वक्त्राभिघारसन्धानां वक्त्रैकीकरणं तथा ॐ हां सद्योजाताय स्वाहा ॐ हां वामदेवाय स्वाहा ॐ हां स्वाहेत्यग्नौ घृते इति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः शरात्मनेति ण, चिह्नितपुस्तकपाठः अघोराय स्वाहा ॐ तत्पुरुषाय स्वाहा ॐ हां ईशानाय स्वाहा इत्येकैकघृताहुत्या कुर्याद्वक्त्राभिघारकं

‘ವಕ್ತ್ರಾಭಿಘಾರ-ಸಂಧಾನ’ ಮತ್ತು ‘ವಕ್ತ್ರ-ಏಕೀಕರಣ’ ವಿಧಿಗಾಗಿ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ತುಪ್ಪವನ್ನು ಒಂದೊಂದೇ ಆಹುತಿಯಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸಿ, ಕ್ರಮವಾಗಿ ಈ ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ಜಪಿಸಬೇಕು—“ಓಂ ಹಾಂ ಸದ್ಯೋಜಾತಾಯ ಸ್ವಾಹಾ”, “ಓಂ ಹಾಂ ವಾಮದೇವಾಯ ಸ್ವಾಹಾ”, (ಕೆಲವು ಗುರುತಿಸಿದ ಪ್ರತಿಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಠಾಂತರ), “ಅಘೋರಾಯ ಸ್ವಾಹಾ”, “ಓಂ ತತ್ಪುರುಷಾಯ ಸ್ವಾಹಾ”, “ಓಂ ಹಾಂ ಈಶಾನಾಯ ಸ್ವಾಹಾ।” ಈ ಒಂದೊಂದೇ ತುಪ್ಪಾಹುತಿಗಳಿಂದ ವಕ್ತ್ರಾಭಿಘಾರಕ ಕರ್ಮ ನೆರವೇರುತ್ತದೆ।

Verse 41

औं हां सद्योजातवामदेवाभ्यां स्वाहा ॐ हां वामदेवाघोराभ्यां स्वाहा ॐ हां अघोरतत्पुरुषाभ्यां स्वाहा ॐ हां तत्पुरुषेशानाभ्यां स्वाहा इतिवक्त्रानुसन्धानं मन्त्रैर् एभिः क्रमाच्चरेत् अग्रितो गतया वायुं निरृतादिशिवान्तया

“ಔಂ ಹಾಂ—ಸದ್ಯೋಜಾತ-ವಾಮದೇವಾಭ್ಯಾಂ ಸ್ವಾಹಾ; ಓಂ ಹಾಂ—ವಾಮದೇವ-ಅಘೋರಾಭ್ಯಾಂ ಸ್ವಾಹಾ; ಓಂ ಹಾಂ—ಅಘೋರ-ತತ್ಪುರುಷಾಭ್ಯಾಂ ಸ್ವಾಹಾ; ಓಂ ಹಾಂ—ತತ್ಪುರುಷ-ಈಶಾನಾಭ್ಯಾಂ ಸ್ವಾಹಾ।” ಈ ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಮುಖಗಳ ‘ಅನುಸಂಧಾನ/ಸಂಯೋಜನೆ’ ಮಾಡಬೇಕು—ಪೂರ್ವ (ಅಗ್ನಿ)ದಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ವಾಯು-ದಿಕ್ಕಿನತ್ತ, ನಿರೃತಿ ದಿಕ್ಕಿನಿಂದ ಸಾಗುತ್ತ ಶಿವ (ಈಶಾನ)ವರೆಗೆ।

Verse 42

वक्त्राणामेकतां कुर्यात् स्रुवेण घृतघारया ॐ हां सद्योजातवामदेवाघोरतत्पुरुषेशानेभ्यः स्वाहा इतीष्टवक्त्रे वक्त्राणामन्तर्भावस्तदाकृतिः

ಸ್ರುವ (ಚಮಚ)ದಿಂದ ತುಪ್ಪದ ಧಾರೆಯನ್ನು ಸುರಿದು (ಐದು) ಮುಖಗಳ ಏಕತೆಯನ್ನು ಮಾಡಿಸಿ, “ಓಂ ಹಾಂ ಸದ್ಯೋಜಾತ-ವಾಮದೇವ-ಅಘೋರ-ತತ್ಪುರುಷ-ಈಶಾನೇಭ್ಯಃ ಸ್ವಾಹಾ” ಎಂದು ಜಪಿಸಬೇಕು. ಹೀಗೆ ಇಷ್ಟ (ಪ್ರಧಾನ) ಮುಖದಲ್ಲಿ ಇತರ ಮುಖಗಳು ಲೀನವಾಗಿ, ಅದೇ ರೂಪವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತವೆ।

Verse 43

ईशेन वह्निमभ्यर्च्य दत्वास्त्रेणाहुतित्रयं कुर्यात् सर्वात्मना नाम शिवाग्निस्त्वं हुताशन

ಈಶಾನ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಅಭ್ಯರ್ಚಿಸಿ, ನಂತರ ಅಸ್ತ್ರ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಮೂರು ಆಹುತಿಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು; ಸಂಪೂರ್ಣ ಆತ್ಮಭಾವದಿಂದ ಹೀಗೆ ಹೇಳಬೇಕು—“ನಾಮದಿಂದ ನೀನು ಶಿವಾಗ್ನಿ; ಹೇ ಹುತಾಶನ, ಈ ಹವಿಸ್ಸನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸು।”

Verse 44

हृदार्चितौ विसृष्टाग्नौ पितरौ विधिपूरणीं मूलेन वौषडन्तेन दद्यात् पूर्णां यथाविधि

ಹೃದಯಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಇಬ್ಬರು ಪಿತೃಗಳನ್ನು ಸಮ್ಯಕ್ ಅರ್ಚಿಸಿ, ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ವಿಧಿಯಾಗಿ ವಿಸರ್ಜಿಸಿದ ನಂತರ, ವಿಧಿಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವ ‘ಪೂರ್ಣಾಹುತಿ’ಯನ್ನು ನಿಯಮಾನುಸಾರ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು—ಮೂಲಮಂತ್ರವನ್ನು ಜಪಿಸಿ, ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ‘ವೌಷಟ್’ ಎಂದು ಮುಗಿಸಿ।

Verse 45

ततो हृदम्बुजे साङ्गं ससेनं भासुरं परं यजेत् पूर्ववदावाह्य प्रार्थ्याज्ञान्तर्पयेच्छिवं

ನಂತರ ಹೃದಯಪದ್ಮದಲ್ಲಿ, ಅಂಗೋಪಾಂಗಗಳೂ ಗಣಸಹಿತನೂ ಆದ ಪರಮ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಶಿವನನ್ನು ಪೂರ್ವವಿಧವಾಗಿ ಆವಾಹನ ಮಾಡಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು; ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿ ಜ್ಞಾನಾಹುತಿಯಿಂದ ಶಿವನನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಬೇಕು।

Verse 46

यागाग्निशिवयोः कृत्वा नाडीसन्धानमात्मना शक्त्या मूलाणुना होमं कुर्यादङ्गैर् दशांशतः

ಯಾಗಾಗ್ನಿ ಮತ್ತು ಶಿವನ ನಡುವೆ ನಾಡೀ-ಸಂಧಾನವನ್ನು ಮಾಡಿ, ಸ್ವಂತ ಅಂತರಶಕ್ತಿ (ಶಕ್ತಿ)ಯಿಂದ ಮೂಲಮಂತ್ರದ ಅಣು (ಅಕ್ಷರ-ಏಕಕ) ಮೂಲಕ ಹೋಮ ಮಾಡಬೇಕು; ನಂತರ ಅಂಗಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ದಶಾಂಶ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಆಹುತಿ ನೀಡಬೇಕು।

Verse 47

घृतस्य कार्षिको होमः क्षीरस्य मधुनस् तथा शक्तिमात्राहुतिर्दध्नः प्रसृतिः पायस्यतु

ತುಪ್ಪದ ಆಹುತಿ ಒಂದು ಕಾರ್ಷಿಕ ಪ್ರಮಾಣ; ಹಾಲು ಮತ್ತು ಜೇನಿಗೂ ಹಾಗೆಯೇ. ಮೊಸರಿನ ಆಹುತಿ ಶಕ್ತಿಮಾತ್ರ (ಒಂದು ಚಮಚ) ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಪಾಯಸಕ್ಕೆ ಒಂದು ಪ್ರಸೃತಿ (ಕೈಕಪ್) ಪ್ರಮಾಣ।

Verse 48

यथावत् सर्वभक्षाणां लाजानां मुष्टिसम्मितं खण्डत्रयन्तु मूलानां कलानां स्वप्रमाणतः

ಎಲ್ಲ ಭಕ್ಷ್ಯ ವಸ್ತುಗಳ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ಪಾಲಿಸಬೇಕು. ಲಾಜಾ (ಬಾಡಿಸಿದ ಅಕ್ಕಿ) ಒಂದು ಮುಷ್ಟಿ; ಮೂಲಗಳು (ಕಂದಮೂಲ) ಮೂರು ತುಂಡುಗಳು; ಕಲಾ (ಭಾಗಗಳು) ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಪ್ರಮಾಣದಂತೆ।

Verse 49

ससेनं भास्करं परमिति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः शासनं भास्करं परमिति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः शाशनं भास्रं परमिति ङ चिह्नितपुस्तकपाठः शासनं त्र्यक्षरं परमिति घ, चिह्नितपुस्तकपाठः ग्रासार्धमात्रमन्नानां सूक्ष्माणि पञ्च होमयेत् इक्षोरापर्विकं मानं लतानामङ्गुलद्वयं

‘ಸಸೇನಂ ಭಾಸ್ಕರಂ ಪರಂ’—ಖ-ಚಿಹ್ನಿತ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಯ ಪಾಠ; ‘ಶಾಸನಂ ಭಾಸ್ಕರಂ ಪರಂ’—ಗ-ಪಾಠ; ‘ಶಾಶನಂ ಭಾಸ್ರಂ ಪರಂ’—ಙ-ಪಾಠ; ‘ಶಾಸನಂ ತ್ರ್ಯಕ್ಷರಂ ಪರಂ’—ಘ-ಪಾಠ. ಅನ್ನಾಹುತಿಗಳಲ್ಲಿ ಅರ್ಧಗ್ರಾಸ ಪ್ರಮಾಣದ ಐದು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಹೋಮ ಮಾಡಬೇಕು. ಇಕ್ಷು (ಕಬ್ಬು)ಯ ಮಾನ ‘ಆಪರ್ವಿಕ’; ಲತೆಗಳ ಮಾನ ಎರಡು ಅಂಗುಲ।

Verse 50

पुष्पं पत्रं स्वमानेन समिधां तु दशाङ्गुलं चन्द्रचन्दनकाश्मीरकस्तूरीयक्षकर्दमान्

ಪುಷ್ಪ ಮತ್ತು ಪತ್ರಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಸಂಪ್ರದಾಯಪ್ರಮಾಣದಂತೆ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು; ಹೋಮದ ಸಮಿಧೆಗಳು ಹತ್ತು ಅಂಗುಲ ಉದ್ದವಾಗಿರಬೇಕು; ಹಾಗೆಯೇ ಚಂದ್ರವರ್ಣದ ಚಂದನ, ಕೇಸರ, ಕಸ್ತೂರಿ ಮತ್ತು ಯಕ್ಷಕರ್ಧಮ (ಸುಗಂಧ ಲೇಪ)ಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸಬಹುದು।

Verse 51

कलायसम्मितानेनान् गुग्गुलं वदरास्थिवत् कन्दानामष्टमं भागं जुहुयाद्विधिवत् परं

ಈ ದ್ರವ್ಯಗಳನ್ನು ಬಟಾಣಿ (ಕಲಾಯ) ಪ್ರಮಾಣದಷ್ಟು ಅಳೆಯಿಸಿ, ಗುಗ್ಗುಲನ್ನು ಬದರಿ ಬೀಜದಂತೆ ತುಂಡುಗಳಾಗಿ ಮಾಡಿ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಆಹುತಿ ನೀಡಬೇಕು; ಹಾಗೆಯೇ ಕಂದಗಳ ಎಂಟನೇ ಭಾಗವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ನಿಯಮಾನುಸಾರ—ಇದೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಿಧಾನ—ಹೋಮವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು।

Verse 52

होमं निर्वर्तयेदेवं ब्रह्मवीजपदैस्ततः घृतेन स्रुचि पूर्णायां निधायाधोमुखं स्रुवं

ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಬ್ರಹ್ಮ-ಬೀಜಾಕ್ಷರಗಳು ಮತ್ತು ಮಂತ್ರಪದಗಳಿಂದ ಹೋಮವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು; ನಂತರ ಸ್ರುಚಿಯನ್ನು ತುಪ್ಪದಿಂದ ತುಂಬಿಸಿ, ಸ್ರುವ (ಆಹುತಿ ಚಮಚ)ವನ್ನು ಅಧೋಮುಖವಾಗಿ ಇಡಬೇಕು।

Verse 53

स्रुगग्रे पुष्पमारोप्य पश्चाद्वामेन पाणिना पुनः सव्येन तौ धृत्वा शङ्खसन्निभमुद्रया

ಸ್ರುವದ ಅಗ್ರಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪುಷ್ಪವನ್ನು ಇಟ್ಟು, ನಂತರ ಎಡಗೈಯಿಂದ ಅದನ್ನು ಹಿಡಿಯಬೇಕು; ಮತ್ತೆ ಬಲಗೈಯಿಂದ ಆ ಎರಡನ್ನೂ (ಯಜ್ಞೋಪಕರಣಗಳನ್ನು) ಧರಿಸಿ ಶಂಖಸನ್ನಿಭ ಮುದ್ರೆಯಿಂದ ಮುಂದಿನ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು।

Verse 54

समुद्गतो अर्धकायश् च समपादः समित्थितः नाभौ तन्मूलमाधाय स्रुगग्रव्यग्रलोचनः

ಅರ್ಧದೇಹದವರೆಗೆ ಎದ್ದು, ಎರಡೂ ಪಾದಗಳನ್ನು ಸಮವಾಗಿ ಇಟ್ಟು ಸ್ಥಿರಚಿತ್ತನಾಗಿ ನಿಲ್ಲಬೇಕು; ಅದರ ಮೂಲವನ್ನು ನಾಭಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಸ್ರುಗ/ಸ್ರುವದ ಅಗ್ರಭಾಗದ ಮೇಲೆ ಏಕಾಗ್ರ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ನೆಟ್ಟಿರಬೇಕು।

Verse 55

ब्रह्मादिकारणात्यागाद्विनिःसृत्य सुषुम्णया वामस्तनान्तमानीय तयोर्मूलमतन्द्रितः

ಬ್ರಹ್ಮಾದಿ ಕಾರಣಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಸুষುಮ್ಣಾ ನಾಡಿಯಿಂದ ನಿರ್ಗಮಿಸಿ, ಆ ಪ್ರಾಣಧಾರೆಯನ್ನು ಎಡ ಸ್ತನಾಂತಕ್ಕೆ ತಂದು; ಬಳಿಕ ಎಚ್ಚರದಿಂದ ಆ ಜೋಡಿಯ ಮೂಲಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಬೇಕು।

Verse 56

मूलमन्त्रमविस्पष्टं वौषडन्तं समुच्चरेत् तदग्नौ जुहुयादाज्यं यवसम्मितधारया

ಮೂಲಮಂತ್ರವನ್ನು ಮೃದುವಾಗಿ, ಅತಿಸ್ಪಷ್ಟವಲ್ಲದಂತೆ, ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ “ವೌಷಟ್” ಸೇರಿಸಿ ಉಚ್ಚರಿಸಬೇಕು; ನಂತರ ಆ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಯವದಾಣ್ಯದಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದ ಧಾರೆಯಾಗಿ ತುಪ್ಪವನ್ನು ಹೋಮಿಸಬೇಕು।

Verse 57

आचामं चन्दनं दत्वा ताम्बूलप्रभृतीनपि भक्त्या तद्भूतिमावन्द्य विदध्यात्प्रणतिं परां

ಆಚಮನಜಲ ಮತ್ತು ಚಂದನವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ, ತಾಂಬೂಲಾದಿಗಳನ್ನೂ ಸಮರ್ಪಿಸಬೇಕು; ನಂತರ ಆ ದಿವ್ಯ ವಿಭೂತಿಯನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ವಂದಿಸಿ ಪರಮ ಪ್ರಣಾಮವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು।

Verse 58

ततो वह्निं समभ्यर्च्य पडन्तास्त्रेण संवरान् संहारमुद्रयाहृत्य क्षमस्वेत्यभिधाय च

ನಂತರ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಯಥಾವಿಧಿ ಅರ್ಚಿಸಿ ‘ಪಡಂತಾಸ್ತ್ರ’ದಿಂದ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲನ್ನು ಆವರಿಸಿ ರಕ್ಷಿಸಬೇಕು; ಬಳಿಕ ಸಂಹಾರಮುದ್ರೆಯನ್ನು ಮಾಡಿ ‘ಕ್ಷಮಸ್ವ’ ಎಂದು ಹೇಳಿ ಸಮಾಪ್ತಿಗೊಳಿಸಬೇಕು।

Verse 59

भासुरान् परिधीस्तांश् च पूरकेण हृदाणुना विनिःसृत्य स्वपृष्टया इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः विनिःसृत्य स्वपुष्टया इति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः भास्वरानिति ख, ग, घ, ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः हृदात्मनेति ख, ग, चिह्नितपुस्तकपाठः श्रद्धया परयात्मीये स्थापयेत हृदम्बुजे

ಹೃದಯದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಅಣುವಿನಿಂದ ಪೂರೆಕ (ಉಸಿರೆಳೆತ) ಮೂಲಕ ಆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಪರಿಧಿವಲಯಗಳನ್ನು ಹೊರಹೊಮ್ಮಿಸಿ, ತನ್ನ ಏಕಾಗ್ರ ಜಾಗೃತಿಯಿಂದ—ಪರಮ ಶ್ರದ್ಧೆಯೊಂದಿಗೆ—ಪರಮಾತ್ಮಸ್ವರೂಪ ಹೃದಯಕಮಲದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು।

Verse 60

सर्वपाकाग्रमादाय कृत्वा मण्डलकद्वयं अन्तर्वहिर्बलिं दद्यादाग्नेय्यां कुण्डसन्निधौ

ಎಲ್ಲಾ ಬೇಯಿಸಿದ ಅನ್ನಗಳಿಂದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಭಾಗವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ಎರಡು ಮಂಡಲಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ, ಒಳಬಲಿ ಮತ್ತು ಹೊರಬಲಿಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು; ಅಗ್ನೇಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಕುಂಡದ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಪಿಸಬೇಕು।

Verse 61

ॐ हां रुद्रेभ्यः स्वाहा पूर्वे मातृभ्यो दक्षिणे तथा वारुणे हां गणेभ्यश् च स्वाहा तेभ्यस्त्वयं बलिः

ಓಂ। ‘ಹಾಂ’—ರುದ್ರರಿಗೆ ಸ್ವಾಹಾ। ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಮಾತೃಗಣಗಳಿಗೆ, ಹಾಗೆಯೇ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿಯೂ। ವಾರుణ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ‘ಹಾಂ’—ಗಣಗಳಿಗೆ ಸ್ವಾಹಾ। ಅವರಿಗೇ ಈ ಬಲಿ।

Verse 62

उत्तरे हाञ्च यक्षेभ्य ईशाने हां ग्रहेभ्य उ अग्नौ हामसुरेभ्यश् च रक्षोभ्यो नैरृते बलिः

ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ‘ಹಾಞ್’ ಎಂದು ಉಚ್ಚರಿಸಿ ಯಕ್ಷರಿಗೆ ಬಲಿ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು; ಈಶಾನ (ಉತ್ತರ-ಪೂರ್ವ) ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ‘ಹಾಂ’ ಎಂದು ಗ್ರಹಗಳಿಗೆ। ಅಗ್ನೇಯದಲ್ಲಿ ‘ಹಾಮ್’ ಎಂದು ಅಸುರರಿಗೆ; ನೈಋತ್ಯ (ದಕ್ಷಿಣ-ಪಶ್ಚಿಮ) ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ರಾಕ್ಷಸರಿಗೆ ಬಲಿ।

Verse 63

वायव्ये हाञ्च नागेभ्यो नक्षत्रेभ्यश् च मध्यतः हां राशिभ्यः स्वाहा वह्नौ विश्वेभ्यो नैरृते यथा

ವಾಯವ್ಯ (ಉತ್ತರ-ಪಶ್ಚಿಮ) ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ‘ಹಾಞ್’ ಎಂದು ನಾಗರಿಗೆ ಬಲಿ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು; ಮಧ್ಯದಿಂದ ನಕ್ಷತ್ರಗಳಿಗೆ ಸಹ। ‘ಹಾಂ’ ಎಂದು ರಾಶಿಗಳಿಗೆ ‘ಸ್ವಾಹಾ’ ಎಂದು ಹೇಳಿ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಆहुತಿ ನೀಡಬೇಕು; ಹಾಗೆಯೇ ನೈಋತ್ಯದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವೇದೇವರಿಗೆ ಕೂಡ।

Verse 64

वारुण्यां क्षेत्रपालाय अन्तर्बलिरुदाहृतः द्वितीये मण्डले वाह्ये इन्द्यायाग्नियमाय च

ವಾರುಣ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಕ್ಷೇತ್ರಪಾಲನಿಗೆ ಅಂತರ್ಬಲಿ ವಿಧಿಸಲಾಗಿದೆ। ಎರಡನೇ, ಹೊರಗಿನ ಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರ, ಅಗ್ನಿ ಮತ್ತು ಯಮರಿಗೆ ಸಹ ಬಲಿ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು।

Verse 65

नैरृताय जलेशाय वायवे धनरक्षिणे ईशानाय च पूर्वादौ हीशाने ब्रह्मणे नमः

ನೈಋತ (ದಕ್ಷಿಣ-ಪಶ್ಚಿಮ) ಅಧಿಪತಿಗೆ, ಜಲೇಶನೆಂಬ ಜಲಾಧಿಪತಿಗೆ, ವಾಯುವಿಗೆ, ಧನರಕ್ಷಕನಿಗೆ ಮತ್ತು ಈಶಾನನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಹಾಗೆಯೇ ಪೂರ್ವಾದಿ ಸಮಸ್ತ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ, ಈಶಾನ (ಈಶಾನ್ಯ) ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ।

Verse 66

नैरृते विष्णवे स्वाहा वायसादेर्वहिर्बलिः बलिद्वयगतान्मन्त्रान् संहारमुद्रयाअत्मनि

ನೈಋತ (ದಕ್ಷಿಣ-ಪಶ್ಚಿಮ) ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ “ವಿಷ್ಣವೇ ಸ್ವಾಹಾ” ಮಂತ್ರದಿಂದ ಆಹುತಿ ಅರ್ಪಿಸಿ, ಕಾಗೆ ಮೊದಲಾದವುಗಳಿಗೆ ಹೊರಗಿನ ಬಲಿಯನ್ನು ಇಡಬೇಕು. ನಂತರ ಎರಡು ಬಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಿದ ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ಸಂಹಾರಮುದ್ರೆಯಿಂದ ತನ್ನೊಳಗೆ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಆಕರ್ಷಿಸಬೇಕು।