
Chapter 66: साधारणप्रतिष्ठाविधानम् (The Procedure for General Consecration)
ಈ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಭಗವಾನ್ ಅಗ್ನಿ ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳು ಹಾಗೂ ಪವಿತ್ರ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುವ ಮಾನಕ (ಸಾಧಾರಣ) ಪ್ರತಿಷ್ಠಾ ವಿಧಾನವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾನೆ—ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸ್ಥಾಪನೆಯಿಂದ ವಾಸುದೇವ ಮಾದರಿಯ ಸಮೂಹ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯವರೆಗೆ. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಆದಿತ್ಯರು, ವಸುಗಳು, ರುದ್ರರು, ಸಾಧ್ಯರು, ವಿಶ್ವೇದೇವರು, ಅಶ್ವಿನಿಗಳು, ಋಷಿಗಳ ಆವಾಹನ ಕ್ರಮ. ನಂತರ ಮಂತ್ರ-ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ದೇವನಾಮವನ್ನು ಮಾತ್ರಾ/ದೀರ್ಘ ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಿ ಬೀಜವನ್ನು ರೂಪಿಸಿ, ಅದಕ್ಕೆ ಬಿಂದು, ಪ್ರಣವ (ಓಂ) ಮತ್ತು ‘ನಮಃ’ ಸೇರಿಸುವುದು. ಮಾಸಿಕ ದ್ವಾದಶಿ ಉಪವಾಸ, ಆಧಾರ ಪೀಠ–ಕಲಶ ಸ್ಥಾಪನೆ, ಕಪಿಲಾ ಗೋವಿನ ಹಾಲಿನಲ್ಲಿ ಯವ ಚರು ಬೇಯಿಸಿ ‘ತದ್ ವಿಷ್ಣೋಃ’ ಜಪ, ಓಂ ಮೂಲಕ ಅಭಿಷೇಕ. ವ್ಯಾಹೃತಿಗಳು, ಗಾಯತ್ರಿಯೊಂದಿಗೆ ಹೋಮಚಕ್ರ; ಸೂರ್ಯ, ಪ್ರಜಾಪತಿ, ಅಂತರಿಕ್ಷ, ದ್ಯೌಃ, ಬ್ರಹ್ಮ, ಪೃಥಿವಿ, ಸೋಮ, ಇಂದ್ರಾದಿಗಳಿಗೆ ಹವಿಸ್ಸು. ಮುಂದೆ ಗ್ರಹಗಳು, ಲೋಕಪಾಲರು, ಪರ್ವತಗಳು, ನದಿಗಳು, ಸಾಗರಗಳು ಇತ್ಯಾದಿ ಶಕ್ತಿಗಳ ಪೂಜೆ, ಪೂರ್ಣಾಹುತಿ, ವ್ರತವಿಮೋಚನೆ, ದಕ್ಷಿಣೆ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಭೋಜನ; ಮಠ, ಪ್ರಪಾ, ಮನೆ, ರಸ್ತೆ/ಸೇತು ದಾನಗಳ ಸ್ವರ್ಗಫಲ—ವಾಸ್ತು, ಕರ್ಮಕಾಂಡ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಧರ್ಮದ ಸಂಯೋಜನೆ ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ।
Verse 1
आग्नेये सभागृहस्थापनं नाम पञ्चषष्टितमो ऽध्यायः गोपुच्छहस्तक इति घ, चिह्नितपुस्तकपाठः देवाज्ञां प्राप्य इति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः अथ षट्षष्टितमो ऽध्यायः साधारणप्रतिष्ठाविधानं भगवानुवाच समुदायप्रतिष्ठाञ्च वक्ष्ये सा वासुदेववत् आदित्या वसवो रुद्राः साध्या विश्वे ऽश्विनौ तथा
ಅಗ್ನಿಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ‘ಸಭಾಗೃಹಸ್ಥಾಪನ’ ಎಂಬ ಪಂಚಷಷ್ಟಿತಮ ಅಧ್ಯಾಯ. ಈಗ ‘ಸಾಧಾರಣ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾವಿಧಾನ’ ಎಂಬ ಷಟ್ಷಷ್ಟಿತಮ ಅಧ್ಯಾಯ ಆರಂಭ. ಭಗವಾನ್ ಹೇಳಿದರು—ಸಮುದಾಯ (ಸಾಮೂಹಿಕ) ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯನ್ನೂ ವಿವರಿಸುವೆನು; ಅದು ವಾಸುದೇವವಿಧಿಯಂತೆ. (ಆವಾಹನಿಸಬೇಕು) ಆದಿತ್ಯರು, ವಸುಗಳು, ರುದ್ರರು, ಸಾಧ್ಯರು, ವಿಶ್ವೇದೇವರು ಹಾಗೂ ಅಶ್ವಿನೀದ್ವಯವನ್ನು।
Verse 2
ऋषयश् च तथा सर्वे वक्ष्ये तेषां विशेषकं यस्य देवस्य यन्नाम तस्याद्यं गृह्य चाक्षरं
ಎಲ್ಲ ಋಷಿಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿಯೂ ಅವರ ವಿಶೇಷ ವರ್ಗೀಕರಣವನ್ನು ನಾನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ. ಯಾವ ದೇವತೆಗೆ ಯಾವ ನಾಮವೋ, ಆ ನಾಮದ ಮೊದಲ ಅಕ್ಷರವನ್ನು ಆಧಾರವಾಗಿ ಗ್ರಹಿಸಬೇಕು.
Verse 3
मात्राभिर्भेदयित्वा तु दीर्घाण्यङ्गानि भेदयेत् प्रथमं कल्पयेद्वीजं सविन्दुं प्रणवं नतिं
ಮಾತ್ರೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಭೇದಿಸಿ, ದೀರ್ಘ ಅಂಗಗಳನ್ನೂ ವಿಭಜಿಸಬೇಕು. ಮೊದಲು ಬಿಂದುಸಹಿತ ಬೀಜವನ್ನು, ಹಾಗೆಯೇ ಪ್ರಣವ (ಓಂ) ಮತ್ತು ನತಿ (ನಮಃ-ರೂಪ)ವನ್ನು ರೂಪಿಸಬೇಕು.
Verse 4
सर्वेषां मूलमन्त्रेण पूजनं स्थापनं तथा नियमव्रतकृच्छ्राणां मठसङ्क्रमवेश्मनां
ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಮೂಲಮಂತ್ರದಿಂದ ಪೂಜೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಾಡಬೇಕು; ಹಾಗೆಯೇ ನಿಯಮ, ವ್ರತ, ಕೃಚ್ಛ್ರ (ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ ತಪಸ್ಸು), ಮಠ, ಸಂಕ್ರಮ (ಪ್ರವೇಶಮಾರ್ಗ) ಮತ್ತು ಗೃಹಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿಯೂ ಇದೇ ವಿಧಿ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ.
Verse 5
मासोपवासं द्वादश्यां इत्य् आदिस्थापनं वदे शिलां पूर्णघटं कांस्यं सम्भारं स्थापयेत्ततः
‘ದ್ವಾದಶಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಸೋಪವಾಸ’ ಇತ್ಯಾದಿಯಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ಸ್ಥಾಪನ ವಿಧಿಯನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ನಂತರ ಶಿಲೆ, ಪೂರ್ಣಘಟ, ಕಾಂಸ್ಯಪಾತ್ರೆ ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು.
Verse 6
ब्रह्मकूर्चं समाहृत्य श्रपेद् यवमयं चरुं क्षीरेण कपिलायास्तु तद्विष्णोरिति साधकः
ಬ್ರಹ್ಮಕೂರ್ಚವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಸಾಧಕನು ಯವಮಯ ಚರುವನ್ನು ಬೇಯಿಸಬೇಕು; ಕಪಿಲಾ ಹಸುವಿನ ಹಾಲಿನಿಂದ, ‘ತದ್ವಿಷ್ಣೋಃ’ ಎಂಬ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಜಪಿಸುತ್ತಾ.
Verse 7
प्रणवेनाभिघार्यैव दर्व्या सङ्घट्टयेत्ततः साधयित्वावतार्याथ विष्णुमभ्यर्च्य होमयेत्
ಮೊದಲು ಪ್ರಣವ (ಓಂ)ದಿಂದ ಹವ್ಯದ್ರವ್ಯವನ್ನು ಅಭಿಘಾರ್ಯ ಮಾಡಿ, ನಂತರ ದರ್ವಿ (ಕರಚಿ)ಯಿಂದ ಅದನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿ ಕಲೆಯಬೇಕು. ಸಮ್ಯಕ್ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ ಇಟ್ಟು, ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಅಭ್ಯರ್ಚಿಸಿ ನಂತರ ಹೋಮವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.
Verse 8
व्याहृता चैव गायत्र्या तद्विप्रासेति होमयेत् विश्वतश् चक्षुर्वेद्यैर् भूरग्नये तथैव च
ವ್ಯಾಹೃತಿಗಳೂ ಗಾಯತ್ರಿಯೂ ಸಹಿತ ‘ತದ್ವಿಪ್ರಾಸ…’ ಎಂದು ಉಚ್ಚರಿಸಿ ಹೋಮ ಮಾಡಬೇಕು. ಹಾಗೆಯೇ ‘ವಿಶ್ವತಶ್ಚಕ್ಷುಃ’, ‘ವೇದ್ಯಾಃ’ ಇತ್ಯಾದಿ ವಿಶೇಷಣಗಳಿಂದ ಭೂರ್-ಅಗ್ನಿಗೂ ಆಹುತಿ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು.
Verse 9
सूर्याय प्रजापतये अन्तरिक्षाय होमयेत् द्यौः स्वाहा ब्रह्मणे स्वाहा पृथिवी महाराजकः
ಸೂರ್ಯನಿಗೂ ಪ್ರಜಾಪತಿಗೂ ಅಂತರಿಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೋಮ ಮಾಡಬೇಕು. ‘ದ್ಯೌಃ ಸ್ವಾಹಾ’, ‘ಬ್ರಹ್ಮಣೆ ಸ್ವಾಹಾ’ ಎಂದು, ಹಾಗೆಯೇ ‘ಪೃಥಿವೀ ಮಹಾರಾಜಕಃ’ ಎಂದು ಉಚ್ಚರಿಸಿ ಆಹುತಿ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು.
Verse 10
तस्मै सोमञ्च राजानं इन्द्राद्यैर् होममाचरेत् अङ्गानि कल्पयेदिति ख, ङ, चिह्नितपुस्तकद्वयपाठः प्रणवं गतिमिति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः एवं हुत्वा चरोर्भागान् दद्याद्दिग्बलिमादरात्
ಆ ವಿಧಿಯಲ್ಲಿ ರಾಜಸೋಮನಿಗೆ ಇಂದ್ರಾದಿ ದೇವತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೋಮ ಆಚರಿಸಬೇಕು. ಹೀಗೆ ಆಹುತಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ, ಚರುದ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಆದರದಿಂದ ದಿಗ್ಬಲಿಯಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.
Verse 11
समिधो ऽष्टशतं हुत्वा पालाशांश्चाज्यहोमकं कुर्यात् पुरुषसूक्तेन इरावती तिलाष्टकं
ಎಂಟುನೂರು ಸಮಿಧೆಗಳನ್ನು ಹೋಮದಲ್ಲಿ ಹೂಡಿ, ಪಾಲಾಶ ಕಾಷ್ಠಗಳೊಂದಿಗೆ ಆಜ್ಯಹೋಮ ಮಾಡಬೇಕು. ಪುರುಷಸೂಕ್ತದಿಂದ ಇದನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ನಂತರ ಇರಾವತೀ ವಿಧಿಯನ್ನೂ ತಿಲಾಷ್ಟಕವನ್ನೂ—ಎಂಟು ವಿಧದ ಎಳ್ಳಿನ ಆಹುತಿಗಳನ್ನು—ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಆಚರಿಸಬೇಕು.
Verse 12
हुत्वा तु ब्रह्मविष्ण्वीशदेवानामनुयायिनां ग्रहाणामाहुतीर्हुत्वा लोकेशानामथो पुनः
ಬ್ರಹ್ಮ, ವಿಷ್ಣು ಮತ್ತು ಈಶ (ಶಿವ) ದೇವರ ಅನುಯಾಯಿಗಳಾದ ಗ್ರಹದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಆಹುತಿಗಳನ್ನು ಹೋಮಿಸಿ, ನಂತರ ಪುನಃ ಲೋಕಪಾಲರಿಗೆ (ಲೋಕ ರಕ್ಷಕರಿಗೆ) ಆಹುತಿ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು।
Verse 13
पर्वतानां नदीनाञ्च समुद्राणां तथाअहुतीः हुत्वा च व्याहृतीर्दद्द्यात् स्रुवपूर्णाहुतित्रयं
ಪರ್ವತಗಳು, ನದಿಗಳು ಹಾಗೂ ಸಮುದ್ರಗಳನ್ನು ಆವಾಹನ ಮಾಡಿ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಆಹುತಿಗಳನ್ನು ಹೋಮಿಸಿ, ನಂತರ ವ್ಯಾಹೃತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸ್ರುವಪೂರ್ಣ ಮೂರು ಪೂರ್ಣಾಹುತಿಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು।
Verse 14
वौषडन्तेन मन्त्रेण वैष्णवेन पितामह पञ्चगव्यं चरुं प्राश्य दत्वाचार्याय दक्षिणां
ಓ ಪಿತಾಮಹ! ‘ವೌಷಟ್’ ಅಂತ್ಯವಿರುವ ವೈಷ್ಣವ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಪಂಚಗವ್ಯ ಮತ್ತು ಚರುವನ್ನು ಪ್ರಸಾದವಾಗಿ ಸೇವಿಸಿ, ನಂತರ ಆಚಾರ್ಯರಿಗೆ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ದಕ್ಷಿಣೆ ನೀಡಬೇಕು।
Verse 15
तिलपात्रं हेमयुक्तं सवस्त्रं गामलङ्कृतां प्रीयतां भगवान् विष्णुरित्युत्सृजेद्व्रतं बुधः
ಚಿನ್ನದಿಂದ ಯುಕ್ತವಾದ ಎಳ್ಳಿನ ಪಾತ್ರೆಯನ್ನು ವಸ್ತ್ರಸಹಿತ ದಾನಮಾಡಿ, ಅಲಂಕರಿಸಿದ ಹಸುವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ—‘ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಣು ಪ್ರಸನ್ನರಾಗಲಿ’ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತ ಜ್ಞಾನಿ ವ್ರತವನ್ನು ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಸಮಾಪ್ತಿಗೊಳಿಸಬೇಕು।
Verse 16
मासोपवासादेरन्यां प्रतिष्ठां वच्मि पूर्णतः यज्ञेनातोष्य देवेशं श्रपयेद्वैष्णवं चरुं
ಈಗ ಮಾಸೋಪವಾಸದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾ ವಿಧಿಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ಯಜ್ಞದಿಂದ ದೇವೇಶನನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಿ ವೈಷ್ಣವ ಚರುವನ್ನು ಬೇಯಿಸಬೇಕು।
Verse 17
तिलतण्डुलनीवारैः श्यामाकैर् अथवा यवैः आज्येनाधार्य चोत्तार्य होमयेन्मूर्तिमन्त्रकैः
ಎಳ್ಳು, ಅಕ್ಕಿದಾಣ, ನೀವಾರ, ಶ್ಯಾಮಾಕ ಅಥವಾ ಯವ—ಇವುಗಳನ್ನು ಘೃತದಿಂದ ಆಧಾರಮಾಡಿ ಎತ್ತಿ, ಮೂರ್ತಿ-ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ಹೋಮ ಮಾಡಬೇಕು।
Verse 18
विष्ण्वादीनां मासपानां तदन्ते होमयेत् पुनः ॐ विष्णवे स्वाहा ॐ विष्णवे निभूयपाय स्वाहा ॐ विष्णवे शिपिविष्टाय स्वाहा ॐ नरसिंहाय स्वाहा ॐ पुरुषोत्तमाय स्वाहा द्वादशाश्वत्थसमिधो होमयेद्घृतसम्प्लुताः
ವಿಷ್ಣುವಿನಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ಮಾಸಪಾನಗಳ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಪುನಃ ಹೋಮ ಮಾಡಬೇಕು—“ಓಂ ವಿಷ್ಣವೇ ಸ್ವಾಹಾ”, “ಓಂ ವಿಷ್ಣವೇ ನಿಭೂಯಪಾಯ ಸ್ವಾಹಾ”, “ಓಂ ವಿಷ್ಣವೇ ಶಿಪಿವಿಷ್ಟಾಯ ಸ್ವಾಹಾ”, “ಓಂ ನರಸಿಂಹಾಯ ಸ್ವಾಹಾ”, “ಓಂ ಪುರುಷೋತ್ತಮಾಯ ಸ್ವಾಹಾ।” ಘೃತದಲ್ಲಿ ನೆನೆಸಿದ ಅಶ್ವತ್ಥದ ಹನ್ನೆರಡು ಸಮಿಧೆಗಳನ್ನು ಅಗ್ನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು।
Verse 19
विष्णो रराटमन्त्रेण ततो द्वादश चाहुतीः एवं दत्वा इति ख, ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः एतान् दत्वा इति घ, चिह्नितपुस्तकपाठः ॐ विष्णवे प्रवृषाय स्वाहा इति घ, चिह्नितपुस्तकपाठः इदं विष्णुरिरावती चरोर्द्वादश आहुतीः
ನಂತರ ‘ವಿಷ್ಣು-ರರಾಟ’ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಹನ್ನೆರಡು ಆಹುತಿಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. (ಕೆಲವು ಪ್ರತಿಗಳಲ್ಲಿ “ಏವಂ ದತ್ವಾ”, ಕೆಲವಲ್ಲಿ “ಏತಾನ್ ದತ್ವಾ”; ಮತ್ತೊಂದು ಪಾಠದಲ್ಲಿ ಆಹುತಿ-ವಾಕ್ಯ “ಓಂ ವಿಷ್ಣವೇ ಪ್ರವೃಷಾಯ ಸ್ವಾಹಾ” ಎಂದು ಇದೆ.) ಹೀಗೆ ವಿಷ್ಣುವಿಗೂ ಇರಾವತಿಗೂ ಚರುದ ಹನ್ನೆರಡು ಆಹುತಿಗಳು ಸಲ್ಲಬೇಕು।
Verse 20
हुत्वा चाज्याहुतीस्तद्वत्तद्विप्रासेति होमयेत् शेषहोमं ततः कृत्वा दद्यात् पूर्णाहुतित्रयं
ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ಘೃತ ಆಹುತಿಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ, “ತದ್ ವಿಪ್ರಾಸೇ” ಎಂದು ಅಂತ್ಯಗೊಳ್ಳುವ ಮಂತ್ರದಂತೆ ಹೋಮ ಮಾಡಬೇಕು. ನಂತರ ಶೇಷ-ಹೋಮವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ಮೂರು ಪೂರ್ಣಾಹುತಿಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು।
Verse 21
युञ्जतेत्यनुवाकन्तु जप्त्वा प्राशीत वै चरुं प्रणवेन स्वशब्दान्ते कृत्वा पात्रे तु पैप्पले
“ಯುಞ್ಜತೇ…” ಎಂದು ಆರಂಭವಾಗುವ ಅನುವಾಕವನ್ನು ಜಪಿಸಿ, ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಚರುವನ್ನು ಪ್ರಾಶನ ಮಾಡಬೇಕು. ತನ್ನ ನಿಗದಿತ ವಾಕ್ಯದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಣವ (ಓಂ) ಸೇರಿಸಿ, ಅದನ್ನು ಪಿಪ್ಪಲದ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಇಡಬೇಕು।
Verse 22
ततो मासाधिपानान्तु विप्रान् द्वादश भोजयेत् त्रयोदश गुरुस्तत्र तेभ्यो दद्यात्त्रयोदश
ನಂತರ ತಿಂಗಳ ಅಧಿಪತಿಗಳಾದ ಹನ್ನೆರಡು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಭೋಜನ ಮಾಡಿಸಬೇಕು; ಅವರಲ್ಲಿ ಹದಿಮೂರನೆಯವನು ಗುರು (ಆಚಾರ್ಯ) ಆಗಿರುತ್ತಾನೆ. ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಹದಿಮೂರು ದಾನಗಳು/ದಕ್ಷಿಣೆಗಳನ್ನು ನೀಡಬೇಕು.
Verse 23
कुम्भान् स्वाद्वम्बुसंयुक्तान् सच्छत्रोपानहान्वितान्
ಸಿಹಿಯಾದ (ಸುಖಕರ) ನೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ ಕುಂಭಗಳನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು; ಜೊತೆಗೆ ಉತ್ತಮ ಛತ್ರ ಮತ್ತು ಪಾದುಕಾ/ಚಪ್ಪಲಿಗಳನ್ನು ಸಹ ನೀಡಬೇಕು.
Verse 24
गावः प्रीतिं समायान्तु प्रचरन्तु प्रहर्षिताः इति गोपथमुत्सृज्य यूपं तत्र निवेशयेत्
“ಹಸುಗಳು ತೃಪ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಲಿ, ಹರ್ಷದಿಂದ ಸಂಚರಿಸಲಿ” ಎಂದು ಹೇಳಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಗೋ-ಪಥದಲ್ಲಿ ಬಿಡಿಸಿ, ಅದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಯೂಪ (ಯಜ್ಞಸ್ತಂಭ)ವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು.
Verse 25
दशहस्तं प्रपाअराममठसङ्क्रमणादिषु गृहे च होममेवन्तु कृत्वा सर्वं यथाविधि
ಪ್ರಪಾ (ನೀರಿನ ಛತ್ರ), ಉದ್ಯಾನ, ಮಠ, ಸಂಕ್ರಮಣ/ಮಿತಿ-ಸಂಬಂಧ ವಿಧಿಗಳು ಮೊದಲಾದ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೂ, ದಶಹಸ್ತ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಪಾಲಿಸಿ ಕೇವಲ ಹೋಮವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ನಂತರ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸಮಾಪಿಸಬೇಕು.
Verse 26
पूर्वोक्तेन विधानेन प्रविशेच्च गृहं गृही अनिवारितमन्नाद्यं सर्वेष्वेतेषु कारयेत्
ಹಿಂದೆ ಹೇಳಿದ ವಿಧಾನದಂತೆ ಗೃಹಸ್ಥನು ಮನೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಬೇಕು; ಮತ್ತು ಈ ಎಲ್ಲ ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಅನ್ನಾದಿ ಪೂರೈಕೆ/ವಿತರಣೆ ನಿರ್ಬಂಧವಿಲ್ಲದೆ ನಡೆಯುವಂತೆ ಮಾಡಬೇಕು.
Verse 27
द्विजेभ्यो दक्षिणा देया यथाशक्त्या विचक्षणैः आरामं कारयेद्यस्तु नन्दने स चिरं वसेत्
ವಿಚಕ್ಷಣರು ತಮ್ಮ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಾನುಸಾರ ದ್ವಿಜರಿಗೆ ದಕ್ಷಿಣೆ ನೀಡಬೇಕು. ಮತ್ತು ಯಾರು ಆರಾಮ (ಉದ್ಯಾನ) ನಿರ್ಮಿಸಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಇಂದ್ರನ ನಂದನವನದಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘಕಾಲ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ.
Verse 28
मठप्रदानात् स्वर्लोके शक्रलोके वसेत्ततः प्रपादानाद्वारुणेन सङ्क्रमेण वसेद्दिवि
ಮಠವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಿದರೆ ಸ್ವರ್ಗಲೋಕದಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಶಕ್ರ (ಇಂದ್ರ) ಲೋಕದಲ್ಲಿ ವಾಸವಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಪಾ (ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಸ್ಥಳ) ದಾನ ಮಾಡಿದರೆ ವರುಣಸಂಬಂಧಿ ಶುಭ ಸಂಕ್ರಮ ಮಾರ್ಗದಿಂದ ದಿವ್ಯಲೋಕದಲ್ಲಿ ವಾಸವಾಗುತ್ತದೆ.
Verse 29
इष्टकासेतुकारी च गोलोके मार्गकृद्गवां नियमव्रतकृद्विष्णुः कृच्छ्रकृत्सर्वपापहा
ಇಷ್ಟಕಾಸೇತು (ಇಟ್ಟಿಗೆ ಸೇತು/ಸೇತುವೆ) ನಿರ್ಮಿಸುವವನು, ಗೋಲೋಕದಲ್ಲಿ ಹಸುಗಳಿಗೆ ಮಾರ್ಗ ಮಾಡುವವನು; ನಿಯಮ-ವ್ರತಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುವವನು, ವಿಷ್ಣುಭಕ್ತನು, ಮತ್ತು ಕೃಚ್ಛ್ರ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ ಮಾಡುವವನು—ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಸರ್ವಪಾಪಹರರಾಗುತ್ತಾರೆ.
Verse 30
गृहं दत्वा वसेत्स्वर्गे यावदाभूतसम्प्लवं अञ्जतेत्यनुवाकस्तु इति ग, ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः स्वाद्वन्नसंयुक्तानिति ख, ग, घ, ङ, चिह्नितपुस्तकचतुष्टयपाठः समुदायप्रतिष्ठेष्टा शिवादीनां गृहात्मनां
ಮನೆ ದಾನ ಮಾಡಿದರೆ ಮಹಾಪ್ರಳಯದವರೆಗೆ ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಗೃಹದ ಅಂತರ್ನಿವಾಸಿ ದೇವತೆಗಳಾಗಿ ಶಿವಾದಿ ದೇವರ ಸಮುದಾಯ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆ (ಸ್ಥಾಪನೆ/ನಿಧಿ) ಮಾಡಬೇಕು.
It provides a transferable ritual template—mantra construction, homa cycles, dig-bali, pūrṇāhuti, and gifting—that can be applied to multiple deities and to multiple built spaces (temples, monasteries, houses, thresholds, and public works).
It integrates phonetics (bīja formation), Vedic mantra-corpora (Gāyatrī, Puruṣa-sūkta), ritual technology (caru/ājya homa, counts, materials), and social Dharma (feeding, donations, public infrastructure) into one coherent consecration system.
Maṭha (monastery), saṅkrama/praveśa (threshold or transitional entry contexts), gṛha (house), prapā (water-shelter), and ārāma (garden), alongside general deity installations.