Adhyaya 63
Vastu-Pratishtha & Isana-kalpaAdhyaya 6321 Verses

Adhyaya 63

Chapter 63 — सुदर्शनचक्रादिप्रतिष्ठाकथनं (Procedure for Consecrating the Sudarśana Discus and Other Divine Emblems)

ಈ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಭಗವಾನ್ ಅಗ್ನಿ, ವಿಷ್ಣು-ಪ್ರತಿಷ್ಠಾ ವಿಧಾನವನ್ನು ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ದಿವ್ಯರೂಪಗಳು ಮತ್ತು ಚಿಹ್ನೆಗಳು—ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯ (ಗರುಡ), ಸುದರ್ಶನ, ಬ್ರಹ್ಮಾ, ನರಸಿಂಹ—ಇವುಗಳಿಗೂ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಪ್ರತಿಷ್ಠೆ ‘ವಿಷ್ಣುವಿನಂತೆ’ ನಡೆಯಬೇಕು; ಆದರೆ ಪ್ರಬೋಧನೆ/ಪ್ರಾಣಪ್ರತಿಷ್ಠೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದಕ್ಕೂ ಅದರದೇ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಆಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಮೊದಲಿಗೆ ರಕ್ಷಣೆ ಹಾಗೂ ಯುದ್ಧಸಿದ್ಧಿಗೆ ತೀವ್ರವಾದ ಸುದರ್ಶನಮಂತ್ರ ನೀಡಲಾಗಿದೆ; ಚಕ್ರವು ಧರ್ಮಿಷ್ಠರಿಗೆ ಶಾಂತ, ದುಷ್ಟರಿಗೆ ಭಯಂಕರ, ಶತ್ರು-ಭೂತಾದಿಗಳನ್ನು ದಹಿಸಿ ವಿರೋಧಿ ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸುತ್ತದೆ. ನಂತರ ‘ಪಾತಾಳ’ ಎಂಬ ನರಸಿಂಹ-ವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಿ, ಅದು ಪಾತಾಳ/ಆಸುರ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ದಮನ ಮಾಡಿ ಸಂಶಯ ಮತ್ತು ವಿಪತ್ತನ್ನು ನಿವಾರಿಸುತ್ತದೆ. ಮುಂದಾಗಿ ‘ತ್ರೈಲೋಕ್ಯ-ಮೋಹನ’ ಮೂರ್ತಿಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಮತ್ತು ‘ತ್ರಿಲೋಕ್ಯ-ಮೋಹನ’ ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆ—ಗದಾಧಾರಿ, ಎರಡು ಅಥವಾ ನಾಲ್ಕು ಭುಜಗಳು—ಮತ್ತು ಚಕ್ರ-ಪಾಂಚಜನ್ಯ ಸಹಿತ, ಶ್ರೀ–ಪುಷ್ಟಿ ಹಾಗೂ ಬಲ–ಭದ್ರರೊಂದಿಗೆ ಸಮೂಹವಿನ್ಯಾಸ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಬಳಿಕ ಅನೇಕ ವಿಷ್ಣುರೂಪಗಳು/ಅವತಾರಗಳು, ಹಾಗೆಯೇ ಶೈವ-ಶಾಕ್ತ ಸಂಯುಕ್ತ ರೂಪಗಳು—ರುದ್ರಮೂರ್ತಿ ಲಿಂಗ, ಅರ್ಧನಾರೀಶ್ವರ, ಹರಿ-ಶಂಕರ, ಮಾತೃಕೆಗಳು—ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯ/ಗ್ರಹ ದೇವತೆಗಳು, ವಿನಾಯಕನ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯೂ ವರ್ಣಿತವಾಗಿದೆ. ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪುಸ್ತಕ-ಪ್ರತಿಷ್ಠೆ: ಸ್ವಸ್ತಿಕ ಮಂಡಲಪೂಜೆ, ಬರವಣಿಗೆ ಸಾಧನಗಳು ಮತ್ತು ಹಸ್ತಪ್ರತಿಯ ಗೌರವ, ನಾಗರಿ ಲಿಪಿ, ರತ್ನಲೇಖಣಿ/ಪೆಟ್ಟಿಗೆ ವಿಧಾನ, ಈಶಾನ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಆಸನ, ದರ್ಪಣದರ್ಶನ, ಪ್ರೋಕ್ಷಣ, ನೇತ್ರೋನ್ಮೀಲನ, ಪೌರುಷಸೂಕ್ತ ನ್ಯಾಸ, ಸಜೀವೀಕರಣ, ಹೋಮ, ಶೋಭಾಯಾತ್ರೆ ಮತ್ತು ಪಠಣದ ಆರಂಭ-ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯಾರಾಧನೆ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ವಿದ್ಯಾದಾನ/ಗ್ರಂಥದಾನವನ್ನು ಅಕ್ಷಯ ಪುಣ್ಯವೆಂದು ಉನ್ನತಪಡಿಸಿ, ಸರಸ್ವತಿ-ವಿದ್ಯಾದಾನ ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು, ಪತ್ರ-ಅಕ್ಷರ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಪುಣ್ಯವೃದ್ಧಿ ಎಂದು ಹೇಳಿ, ವಿಧಿ-ತಂತ್ರ, ಮೂರ್ತಿಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಗ್ರಂಥಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಒಂದೇ ಧಾರ್ಮಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಏಕೀಕರಿಸುತ್ತದೆ।

Shlokas

Verse 1

इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये लक्ष्मीस्थापनं नाम द्विषष्टितमो ऽध्यायः अथ त्रिषष्टितमो ऽध्यायः सुदर्शनचक्रादिप्रतिष्ठाकथनं भगवानुवाच एवं तार्क्ष्यस्य चक्रस्य ब्रह्मणो नृहरेस् तथा प्रतिष्ठा विष्णुवत् कार्या स्वस्वमन्त्रेण तां शृणु

ಇಂತೆ ಆದಿಮಹಾಪುರಾಣವಾದ ಅಗ್ನಿಪುರಾಣದಲ್ಲಿ “ಲಕ್ಷ್ಮೀಸ್ಥಾಪನ” ಎಂಬ ಅರವತ್ತೆರಡನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತವಾಯಿತು. ಈಗ ಅರವತ್ತಮೂರನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯ ಆರಂಭ—“ಸುದರ್ಶನಚಕ್ರಾದಿಗಳ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾ ವಿಧಾನ ವಿವರಣೆ.” ಭಗವಾನ್ ಹೇಳಿದರು: “ಇದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯ (ಗರುಡ), ಚಕ್ರ, ಹಾಗೆಯೇ ಬ್ರಹ್ಮ ಮತ್ತು ನೃಹರಿ (ನರಸಿಂಹ) ಇವರ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯೂ ವಿಷ್ಣುವಿನಂತೆ ಮಾಡಬೇಕು—ಪ್ರತಿಯೊಂದಕ್ಕೂ ಅದರದೇ ಮಂತ್ರದಿಂದ. ಅದನ್ನು ಕೇಳು.”

Verse 2

सुदर्शन महाचक्र शान्त दुष्टभयङ्कर च्छिन्द छिन्द भिन्द भिन्द विदारय विदारय परमन्त्रान् ग्रस ग्रस भक्षय भक्षय भूतान् त्रायस त्रायस हूं फट् सुदर्शनाय नमः अभ्यर्च्य चक्रं चानेन रणे दारयेते रिपून्

“ಓ ಸುದರ್ಶನ ಮಹಾಚಕ್ರಾ! ಧರ್ಮಿಷ್ಠರಿಗೆ ಶಾಂತ, ದುಷ್ಟರಿಗೆ ಭಯಂಕರ! ಛಿಂದ ಛಿಂದ; ಭಿಂದ ಭಿಂದ; ವಿದಾರಯ ವಿದಾರಯ. ಪರಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ಗ್ರಸ ಗ್ರಸ; ಭೂತಾದಿ ದುಷ್ಟಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಭಕ್ಷಯ ಭಕ್ಷಯ. ತ್ರಾಯಸ ತ್ರಾಯಸ—ಹೂಂ ಫಟ್. ಸುದರ್ಶನಾಯ ನಮಃ।” ಈ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಚಕ್ರವನ್ನು ಅಭ್ಯರ್ಚಿಸಿ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಚೂರುಮೂರು ಮಾಡುತ್ತಾನೆ.

Verse 3

ॐ क्षौं नरसिंह उग्ररूप ज्वल ज्वल प्रज्वल प्रज्वल स्वाहा नरसिंहस्य मन्त्रोयं पातालाख्यस्य वच्मि ते ह शोषय शोषय निकृन्तय निकृन्तय तावद्यावन्मे वशमागताः पातालेभ्यः फट् असुरेभ्यः फट् मन्त्ररूपेभ्यः फट् मन्त्रजातिभ्यः फट् संशयान्मां भगवन्नरसिंहरूप विष्णो सर्वापद्भ्यः सर्वमन्त्ररूपेभ्यो रक्ष रक्ष ह्रूं फट् नमो ऽस्तु ते नरसिंहस्य विद्येयं हरिरूपार्थसिद्धिदा

“ಓಂ ಕ್ಷೌಂ—ಓ ಉಗ್ರರೂಪ ನರಸಿಂಹಾ! ಜ್ವಲ ಜ್ವಲ; ಪ್ರಜ್ವಲ ಪ್ರಜ್ವಲ—ಸ್ವಾಹಾ. ಇದು ‘ಪಾತಾಳ’ ಎಂಬ ನರಸಿಂಹಮಂತ್ರ; ನಿನಗೆ ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ: ‘ಹ—ಶೋಷಯ ಶೋಷಯ; ನಿಕೃಂತಯ ನಿಕೃಂತಯ—ಅವರು ನನ್ನ ವಶಕ್ಕೆ ಬರುವ ತನಕ.’ ಪಾತಾಳಸ್ಥರಿಗೆ ಫಟ್; ಅಸುರರಿಗೆ ಫಟ್; ಮಂತ್ರರೂಪ ಶಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಫಟ್; ಮಂತ್ರಜಾತಿಗಳಿಗೆ ಫಟ್. ಭಗವನ್ ನರಸಿಂಹರೂಪ ವಿಷ್ಣೋ, ಸಂಶಯಗಳಿಂದ, ಎಲ್ಲ ಆಪತ್ತಿನಿಂದ, ಎಲ್ಲ ಮಂತ್ರರೂಪ ವಿರೋಧಶಕ್ತಿಗಳಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷ ರಕ್ಷ—ಹ್ರೂಂ ಫಟ್. ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ।” ಈ ನರಸಿಂಹವಿದ್ಯೆ ಹರಿರೂಪದಿಂದ ಅಭೀಷ್ಟಾರ್ಥಸಿದ್ಧಿ ನೀಡುತ್ತದೆ.

Verse 4

त्रिलोक्यमोहनैर् मन्त्रैः स्थाप्यस्त्रैलोक्यमोहनः गदो दक्षे शान्तिकरो द्विभुजो वा चतुर्भुजः

‘ತ್ರೈಲೋಕ್ಯಮೋಹನ’ ದೇವತೆಯನ್ನು ‘ತ್ರಿಲೋಕ್ಯಮೋಹನ’ ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು. ಅವನ ಬಲಗೈಯಲ್ಲಿ ಗದೆ ಇರುತ್ತದೆ; ಅವನು ಶಾಂತಿಕರನು, ಮತ್ತು ಅವನನ್ನು ದ್ವಿಭುಜ ಅಥವಾ ಚತುರ್ಭುಜ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಬಹುದು.

Verse 5

वामोर्ध्वे कारयेच्चक्रं पाञ्चजन्यमथो ह्य् अधः श्रीपुष्टिसंयुक्तं कुर्याद् बलेन सह भद्रया

ಎಡ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಚಕ್ರವನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಬೇಕು; ಅದರ ಕೆಳಗೆ ಪಾಂಚಜನ್ಯ ಶಂಖವನ್ನು ಇರಿಸಬೇಕು. ಹಾಗೆಯೇ ಶ್ರೀ–ಪುಷ್ಟಿಯೊಂದಿಗೆ, ಬಲ ಮತ್ತು ಭದ್ರೆಯ ಸಹಿತ (ಮೂರ್ತಿ/ವಿನ್ಯಾಸ) ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 6

प्रासादे स्थापयेद्विष्णुं गृहे वा मण्डपे ऽपि वा वामनं चैव वैकुण्ठं हयास्यमनिरुद्धकं

ಪ್ರಾಸಾದದಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು; ಇಲ್ಲವೇ ಮನೆಯಲ್ಲಿ, ಅಥವಾ ಮಂಡಪದಲ್ಲಿಯೂ—ವಾಮನ, ವೈಕುಂಠ, ಹಯಾಸ್ಯ (ಹಯಗ್ರೀವ) ಮತ್ತು ಅನಿರುದ್ಧ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ.

Verse 7

स्थापयेज्जलशय्यास्थं मत्स्यादींश्चावतारकान् सङ्कर्षणं विश्वरूपं लिङ्गं वै रुद्रमूर्तिकं

ಜಲಶಯ್ಯೆಯ ಮೇಲೆ ಶಯನಸ್ಥನಾದ ಪ್ರಭುವನ್ನು ಹಾಗೂ ಮತ್ಸ್ಯಾದಿ ಅವತಾರಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು. ಜೊತೆಗೆ ಸಂಕರ್ಷಣ, ವಿಶ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ರುದ್ರಮೂರ್ತಿಸ್ವರೂಪ ಲಿಂಗವನ್ನೂ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು.

Verse 8

अर्धनारीश्वरं तद्वद्धरिशङ्करमातृकाः भैरवं च तथा सूर्यं ग्रहांस्तद्विनायकम्

ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ಅರ್ಧನಾರೀಶ್ವರ, ಹಾಗೆಯೇ ಹರಿ-ಶಂಕರ ಮತ್ತು ಮಾತೃಕೆಯರು; ಮತ್ತು ಭೈರವ, ಸೂರ್ಯ, ಗ್ರಹದೇವತೆಗಳು ಹಾಗೂ ಅವುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿನಾಯಕ (ಗಣೇಶ)ನನ್ನೂ (ಪೂಜಿಸಬೇಕು/ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು).

Verse 9

दर दर इति ख, ग, ङ, इति चिह्नितपुस्तकपाठः रक्ष रक्ष ॐ फट् इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः रक्ष रक्ष ह्रीं फडिति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः हरिरूपा सुमिद्विदा इति ग, ङ, चिह्नितपुस्तकद्वयपाठः गौरीमिन्द्रादिकां लेप्यां चित्रजां च बलाबलां पुस्तकानां प्रतिष्ठां च वक्ष्ये लिखनतद्विधिं

ಕೆಲವು ಗುರುತಿಸಲಾದ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳಲ್ಲಿ “ದರ ದರ” ಎಂಬ ಪಾಠವಿದೆ; ಮತ್ತೊಂದು ಗುರುತಿಸಲಾದ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಯಲ್ಲಿ “ರಕ್ಷ ರಕ್ಷ, ಓಂ ಫಟ್”; ಇನ್ನೊಂದರಲ್ಲಿ “ರಕ್ಷ ರಕ್ಷ, ಹ್ರೀಂ ಫಡ್”; ಮತ್ತು ಎರಡು ಗುರುತಿಸಲಾದ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳಲ್ಲಿ “ಹರಿರೂಪಾ ಸುಮಿದ್ವಿದಾ” ಎಂಬ ಪಾಠವಿದೆ. ಈಗ ನಾನು ಗೌರೀ, ಇಂದ್ರಾದಿ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಲೇಪ, ಚಿತ್ರಜ ವಿಧಾನ, ಬಲ–ಅಬಲ ವಿಧానం, ಹಾಗೂ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆ—ಅವುಗಳ ಲೇಖನ ವಿಧಾನ ಸಹಿತ—ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ.

Verse 10

स्वस्तिके मण्डले ऽभ्यर्च्य शरपत्रासने स्थितं लेख्यञ्च लिखितं पुस्तं गुरुर्विद्यां हरिं यजेत्

ಸ್ವಸ್ತಿಕಾಕಾರದ ಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ಹರಿಯನ್ನು ಅಭ್ಯರ್ಚಿಸಿ, ಶರಪತ್ರಾಸನದಲ್ಲಿ ಆಸೀನನಾದ ದೇವರನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು. ಲೇಖನೋಪಕರಣಗಳು, ಲೇಖ್ಯ ವಸ್ತು ಮತ್ತು ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಪುಸ್ತಕವನ್ನೂ ಪೂಜಿಸಬೇಕು; ಗುರು ವಿದ್ಯೆಯನ್ನೂ ಹರಿಯನ್ನೂ ಆರಾಧಿಸಬೇಕು.

Verse 11

यजमानो गुरुं विद्यां हरिं लिपिकृतं नरं प्राङ्मुखः पद्मिनीं ध्यायेत् लिखित्वा श्लोकपञ्चकं

ಯಜಮಾನನು ಪೂರ್ವಮುಖನಾಗಿ ಗುರು, ವಿದ್ಯೆ ಮತ್ತು ಹರಿಯನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು. ನಿಯೋಜಿತ ಲಿಪಿಕಾರನಾದ ಪುರುಷನನ್ನೂ ಪದ್ಮಿನಿಯನ್ನೂ ಸ್ಮರಿಸಬೇಕು; ಐದು ಶ್ಲೋಕಗಳನ್ನು ಬರೆದು ನಂತರ ವಿಧಿಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು.

Verse 12

रौप्यस्थमस्या हैम्या च लेखन्या नागराक्षरं ब्राह्मणान् भोजयेच्छक्या शक्त्या दद्याच्च दक्षिणां

ಇದನ್ನು ನಾಗರೀ ಅಕ್ಷರಗಳಲ್ಲಿ ಬರೆಯಬೇಕು; ಬಂಗಾರದ ಲೇಖನಿಯಿಂದ ಬರೆದು ಬೆಳ್ಳಿಯ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಇಡಬೇಕು. ಯಥಾಶಕ್ತಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಭೋಜನ ಮಾಡಿಸಿ ದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನೂ ನೀಡಬೇಕು.

Verse 13

गुरुं विद्यां हरिं प्रार्च्य पुराणादि लिखेन्नरः पूर्ववन्मण्डलाद्ये च ऐशान्यां भद्रपीठके

ಮೊದಲು ಗುರು, ವಿದ್ಯೆ ಮತ್ತು ಹರಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ, ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಪುರಾಣಾದಿ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಬರೆಯಬೇಕು. ಹಿಂದಿನಂತೆ ಮಂಡಲಾದಿ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ಈಶಾನ್ಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟ ಭದ್ರಪೀಠದಲ್ಲಿ ಕೂತು ಬರೆಯಬೇಕು.

Verse 14

दर्पणे पुस्तकं दृष्ट्वा सेचयेत् पूर्ववद् घटैः नेत्रोन्मीलनकं कृत्वा शय्यायां तु न्यसेन्नरः

ಕನ್ನಡಿಯಲ್ಲಿ ಪುಸ್ತಕದ ಪ್ರತಿಬಿಂಬವನ್ನು ನೋಡಿ, ಹಿಂದಿನಂತೆ ಘಟಗಳಿಂದ ಸಿಂಚನ (ಛಿಟಕಿಸುವುದು) ಮಾಡಬೇಕು. ನಂತರ ‘ನೇತ್ರೋನ್ಮೀಲನ’ ಸಂಸ್ಕಾರವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ಅದನ್ನು ಶಯ್ಯೆಯ ಮೇಲೆ (ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ) ಇಡಬೇಕು.

Verse 15

न्यसेत्तु पौरुषं सूक्तं देवाद्यं तत्र पुस्तके कृत्वा सजीवीकरणं प्रार्च्य हुत्वा चरुं ततः

ನಂತರ ಆ ಗ್ರಂಥದ ಮೇಲೆ ದೇವಾವಾಹನದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ಪೌರುಷಸೂಕ್ತದ ನ್ಯಾಸವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ಸಜೀವೀಕರಣ ವಿಧಿಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ ಮೊದಲು ಪೂಜಿಸಿ, ಬಳಿಕ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಚರು ಆಹುತಿಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

Verse 16

सम्प्राश्य दक्षिणाभिस्तु गुर्वादीन् भोजयेद्द्विजान् रथेन हस्तिना वापि भ्राम्येत् पुस्तकं नरैः

ಭೋಜನ ಮಾಡಿದ ನಂತರ ದಕ್ಷಿಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಗುರುಗಳು ಮೊದಲಾದ ಪೂಜ್ಯರು ಹಾಗೂ ದ್ವಿಜರನ್ನು ಭೋಜನಗೊಳಿಸಬೇಕು. ಹಾಗೆಯೇ ಜನರಿಂದ ರಥದ ಮೇಲೆ ಅಥವಾ ಆನೆಯ ಮೇಲೆ ಆ ಗ್ರಂಥವನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪರಿವ್ರಮನ ಮಾಡಿಸಬೇಕು.

Verse 17

गृहे देवालयादौ तु पुस्तकं स्थाप्य पूजयेत् वस्त्रादिवेष्टितं पाठादादावन्ते समर्चयेत्

ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಮೊದಲು ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಗ್ರಂಥವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ವಸ್ತ್ರಾದಿಗಳಿಂದ ಹೊದಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆ ಗ್ರಂಥವನ್ನು ಪಠಣದ ಆರಂಭದಲ್ಲೂ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲೂ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸಮರ್ಚಿಸಬೇಕು.

Verse 18

त्वा च प्रदापयेत् ब्राह्मणान् भोजयेच्छक्त्या शक्त्यादद्याच्च दक्षिणामिति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः पूर्वमण्डपपार्श्वे इति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः पुस्तकं नर इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः अन्ते सदार्चयेदिति ख, ग, चिह्नितपुस्तकपाठः जगच्छान्तिञ्चावधार्य पुस्तकं वाचयेन्नरः अध्यायमेकं कुम्भाद्भिर्यजमानादि सेचयेत्

ಆ (ಗ್ರಂಥ/ವಿಧಿ)ಯನ್ನು ದಾನವಾಗಿಯೂ ಕೊಡಿಸಬೇಕು. ಶಕ್ತಿಯಂತೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಭೋಜನಗೊಳಿಸಿ, ಯಥಾಶಕ್ತಿ ದಕ್ಷಿಣೆ ನೀಡಬೇಕು. ‘ಜಗಚ್ಛಾಂತಿ’ ಸಂಕಲ್ಪದಿಂದ ಗ್ರಂಥವನ್ನು ವಾಚಿಸಬೇಕು; ಒಂದು ಅಧ್ಯಾಯವನ್ನು ಓದಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಕುಂಭೋದಕದಿಂದ ಯಜಮಾನಾದಿಗಳ ಮೇಲೆ ಸಿಂಚನ/ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 19

द्विजाय पुस्तकं दत्वा फलस्यान्तो न विद्यते त्रीण्याहुरतिदानानि गावः पृथ्वीं सरस्वती

ದ್ವಿಜನಿಗೆ ಗ್ರಂಥವನ್ನು ದಾನವಾಗಿ ನೀಡಿದರೆ ಆ ದಾನಫಲಕ್ಕೆ ಅಂತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಮೂರು ದಾನಗಳನ್ನು ಅತಿದಾನವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ—ಗೋವುಗಳು, ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಸರಸ್ವತಿ ಅಂದರೆ ವಿದ್ಯೆ.

Verse 20

विद्यादानफलं दत्वा मस्यन्तं पत्रसञ्चयं यावत्तु पत्रसङ्ख्यानमक्षराणां तथानघ

ಹೇ ನಿರಪರಾಧಿಯೇ! ಮಸಿಯಿಂದ ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಪತ್ರಸಂಚಯರೂಪವಾದ ವಿದ್ಯಾದಾನಫಲವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಿದರೆ, ಪತ್ರಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಗೆ ತಕ್ಕಷ್ಟು ಕಾಲವೂ, ಅಕ್ಷರಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಗೆ ತಕ್ಕಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿಯೂ ಅದರ ಪುಣ್ಯ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

Verse 21

तावद्वर्षसहस्राणि विष्णुलोके महीयते पञ्चरात्रं पुराणानि भारतानि ददन्नरः कुलैकविंशमुद्धृत्य परे तत्त्वे तु लीयते

ಐದು ರಾತ್ರಿಗಳ ಕಾಲ ಪಾಂಚರಾತ್ರ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳು, ಪುರಾಣಗಳು ಮತ್ತು ಭಾರತವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡುವವನು ವಿಷ್ಣುಲೋಕದಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳು ಗೌರವಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ; ತನ್ನ ವಂಶದ ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದು ತಲೆಮಾರುಗಳನ್ನು ಉದ್ಧರಿಸಿ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಪರಮ ತತ್ತ್ವದಲ್ಲಿ ಲೀನನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Frequently Asked Questions

It emphasizes mantra-specific consecration (each deity/emblem installed like Viṣṇu but with its own mantra), precise iconographic placement (chakra and Pāñcajanya with attendant deities), and a full pustaka-pratiṣṭhā protocol including Nāgarī script, Īśāna-direction seating, mirror-darśana, netronmīlana, nyāsa (Pauruṣa-sūkta), and sajīvīkaraṇa.

By treating images, emblems, and even manuscripts as living loci of dharma through consecration, it converts technical acts—writing, installing, protecting, and gifting knowledge—into sādhana that purifies intention, stabilizes communal worship, and accrues enduring merit culminating in Viṣṇu-loka and final absorption into the Supreme Reality.