Adhyaya 62

Verse 1

इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये ध्वजारोहणं नाम एकषष्टितमो ऽध्यायः अथ द्विषष्टितमो ऽध्यायः लक्ष्मीप्रतिष्ठाविधिः भगवानुवाच समुदायेन देवादेः प्रतिष्ठां प्रवदामि ते लक्ष्म्याः प्रतिष्ठा प्रथमं तथा देवीगणस्य च

ಇಂತೆ ಆಗ್ನೇಯ ಆದಿಮಹಾಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ‘ಧ್ವಜಾರೋಹಣ’ ಎಂಬ ಅರವತ್ತೊಂದನೇ ಅಧ್ಯಾಯ ಮುಕ್ತಾಯವಾಯಿತು. ಈಗ ಅರವತ್ತೆರಡನೇ ಅಧ್ಯಾಯ ‘ಲಕ್ಷ್ಮೀಪ್ರತಿಷ್ಠಾವಿಧಿ’ ಆರಂಭ. ಭಗವಾನ್ ಹೇಳಿದರು—ದೇವಾದಿಗಳ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯನ್ನು ಸಮಗ್ರ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ನಿನಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ; ಮೊದಲು ಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆ, ಹಾಗೆಯೇ ದೇವೀಗಣದ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯೂ.

Verse 2

पूर्ववत् सकलं कुर्यान्मण्डपस्नपनादिकं भद्रपीठे श्रियं न्यस्य स्थापयेदष्ट वै घटान्

ಹಿಂದಿನಂತೆ ಮಂಟಪ, ಸ್ನಪನಾದಿ ಎಲ್ಲಾ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು. ಭದ್ರಪೀಠದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ನಂತರ ಎಂಟು ಕಲಶಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು.

Verse 3

घृतेनाभ्यज्य मूलेन स्नपयेत् पञ्चगव्यकैः हिरण्यवर्णा हरिणी नेत्रे चोन्मीलयेच्छ्रियाः

ತುಪ್ಪದಿಂದ ಮೂಲಭಾಗಕ್ಕೆ ಅಭ್ಯಂಜನ ಮಾಡಿ ಪಂಚಗವ್ಯಗಳಿಂದ ಸ್ನಾಪನ ಮಾಡಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಶ್ರೀ-ಸಮೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಸ್ವರ್ಣವರ್ಣ ಹರಣಿಯನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿ ನೇತ್ರೋನ್ಮೀಲನ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 4

मण्डलस्नपनादिकमिति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः स्थापयेद्वरुणे घटानिति घ, ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः तन्म आवह इत्य् एवं प्रदद्यान्मधुरत्रयम् अश्वपूर्वेति पूर्वेण तां कुम्भेनाभिषेचयेत्

“ಮಂಡಲಸ್ನಪನಾದಿ”—ಎಂದು ಙ-ಚಿಹ್ನಿತ ಪ್ರತಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಠ. “ವರುಣನಿಗಾಗಿ ಘಟಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು”—ಎಂದು ಘ ಮತ್ತು ಙ-ಚಿಹ್ನಿತ ಪ್ರತಿಗಳ ಪಾಠ. ನಂತರ ‘ತನ್ ಮಾ ಆವಹ’ ಎಂದು ಜಪಿಸುತ್ತ ಮಧುರತ್ರಯವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಆಮೇಲೆ ‘ಅಶ್ವಪೂರ್ವ…’ ಎಂಬ ಪೂರ್ವಮಂತ್ರದಿಂದ ಕುಂಭದ ಮೂಲಕ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 5

कामोस्मितेति याम्येन पश्चिमेनाभिषेचयेत् चन्द्रं प्रभासामुच्चार्यादित्यवर्णेति चोत्तरात्

‘ಕಾಮೋಸ್ಮಿ’ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಜಪಿಸುತ್ತ ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದ ಪ್ರೋಕ್ಷಣ ಮಾಡಬೇಕು. ‘ಚಂದ್ರಂ ಪ್ರಭಾಸಾಂ’ ಹಾಗೂ ‘ಆದಿತ್ಯವರ್ಣ’ ಎಂದು ಉಚ್ಚರಿಸಿ ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿನಿಂದ ಪ್ರೋಕ್ಷಣ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 6

उपैतु मेति चाग्नेयात् क्षुत्पिपासेति नैरृतात् गन्धद्वारेति वायव्यां मनसः काममाकृतिम्

ಆಗ್ನೇಯ ದಿಕ್ಕಿನಿಂದ ‘ಉಪೈತು ಮೇ’ ಎಂದು ಜಪಿಸಬೇಕು, ನೈಋತ ದಿಕ್ಕಿನಿಂದ ‘ಕ್ಷುತ್ಪಿಪಾಸೇ’ ಎಂದು. ವಾಯವ್ಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ‘ಗಂಧದ್ವಾರೇ’ ಎಂದು ಉಚ್ಚರಿಸಬೇಕು; ಹೀಗೆ ಮನಸ್ಸಿನ ಇಷ್ಟರೂಪವನ್ನು ಸಾಧಿಸಬೇಕು.

Verse 7

ईशानकलशेनैव शिरः सौवर्णकर्दमात् एकाशीतिघटैः स्नानं मन्त्रेणापः सृजन् क्षितिम्

ಈಶಾನ ಕಲಶದಿಂದಲೇ, ಸ್ವರ್ಣಕರ್ಧಮ (ಸ್ವರ್ಣ ಪಾತ್ರ/ಕುಂಡ)ದಿಂದ ತೆಗೆದ ಎಂಭತ್ತೊಂದು ಘಟಗಳ ಪ್ರಮಾಣದ ನೀರಿನಿಂದ ಶಿರಸ್ಸಿಗೆ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸಬೇಕು. ಮಂತ್ರ ಜಪಿಸುತ್ತ ನೀರನ್ನು ಭೂಮಿಗೆ ಹರಿಸಿ ವಿಸರ್ಜಿಸಬೇಕು.

Verse 8

आर्द्रां पुष्करिणीं गन्धैर् आर्द्रामित्यादिपुष्पकैः तन्मयावह मन्त्रेण य आनन्द ऋचाखिलं

ಸುಗಂಧ ದ್ರವ್ಯಗಳಿಂದ ಪುಷ್ಕರಿಣಿಯನ್ನು ಆರ್ಧ್ರವಾಗಿಯೂ ಸುಗಂಧಿತವಾಗಿಯೂ ಮಾಡಬೇಕು; ‘ಆರ್ಧ್ರಾಂ…’ ಎಂದು ಆರಂಭವಾಗುವ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಅಭಿಮಂತ್ರಿತ ಪುಷ್ಪಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ‘ತನ್ಮಯಾವಹ’ ಮಂತ್ರದಿಂದ ದೇವತೆಯೊಂದಿಗೆ ತಾದಾತ್ಮ್ಯ (ಆತ್ಮೈಕ್ಯ) ಸಾಧಿಸಬೇಕು; ಹಾಗೆಯೇ ಸಂಪೂರ್ಣ ‘ಆನಂದ’ ಋಕ್‌ನ್ನು ವಿನಿಯೋಗಿಸಿ ಪಠಿಸಬೇಕು.

Verse 9

शायन्तीयेन शय्यायां श्रीसूक्तेन च सन्निधिम् लक्ष्मीवीजेन चिच्छक्तिं विन्यस्याभ्यर्चयेत् पुनः

‘ಶಾಯಂತೀಯ’ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಶಯ್ಯೆಯ ಮೇಲೆ ವಿನ್ಯಾಸ ಮಾಡಬೇಕು; ‘ಶ್ರೀಸೂಕ್ತ’ದಿಂದ ದೇವತೆಯ ಸನ್ನಿಧಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು; ‘ಲಕ್ಷ್ಮೀ-ಬೀಜ’ದಿಂದ ಚಿಚ್ಛಕ್ತಿಯ ನ್ಯಾಸ ಮಾಡಬೇಕು. ಹೀಗೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಮತ್ತೆ ಅಭ್ಯರ್ಚನೆ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 10

श्रीसूक्तेन मण्डपेथ कुण्डेष्वब्जानि होमयेत् करवीराणि वा हुत्वा सहस्रं शतमेव वा

ಶ್ರೀಸೂಕ್ತವನ್ನು ಜಪಿಸುತ್ತ ಮಂಟಪದ ಕುಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಕಮಲಗಳನ್ನು ಹೋಮವಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಅಥವಾ ಕರವೀರ (ಕನೇರ) ಪುಷ್ಪಗಳನ್ನು ಹೋಮಿಸಿ—ಸಹಸ್ರ ಅಥವಾ ಕನಿಷ್ಠ ಶತ—ಆಹುತಿ ನೀಡಬೇಕು.

Verse 11

गृहोपकरणान्तादि श्रीसूक्तेनैव चार्पयेत् ततः प्रासादसंस्कारं सर्वं कृत्वा तु पूर्ववत्

ಗೃಹ/ಮಂದಿರದ ಉಪಕರಣಾದಿ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಕೇವಲ ಶ್ರೀಸೂಕ್ತದಿಂದಲೇ ಅರ್ಪಿಸಿ (ಸಂಸ್ಕರಿಸಿ) ಮಾಡಬೇಕು. ನಂತರ ಪೂರ್ವವಿಧದಂತೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರಾಸಾದ-ಸಂಸ್ಕಾರವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು.

Verse 12

मन्त्रेण पिण्डिकां कृत्वा प्रतिष्ठानं ततः श्रियः श्रीसूक्तेन च सान्निध्यं पूर्ववत् प्रत्यृचं जपेत्

ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಪಿಂಡಿಕೆಯನ್ನು ಮಾಡಿ, ನಂತರ ಶ್ರೀ (ಲಕ್ಷ್ಮೀ)ಯ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ಅನಂತರ ಸನ್ನಿಧಿಗಾಗಿ ಶ್ರೀಸೂಕ್ತವನ್ನು ಜಪಿಸಬೇಕು—ಪೂರ್ವವಿಧದಂತೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಋಚೆಯನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಜಪಿಸುತ್ತ.

Verse 13

चिच्छक्तिं बोधयित्वा तु मालात् सान्निध्यकं चरेत् तकपाठः मन्त्रेण चासृजत् क्षितिमिति ख, चिह्नतपुस्तकपाठः य आनन्देति वाससमिति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः मन्त्रेण पिण्डिकां कृत्वा प्रतिमां स्थापयन् श्रिय इति ङ, चिह्न्तपुस्तकपाठः प्रत्यृचं यजेदिति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः भूस्वर्णवस्त्रगोन्नादि गुरवे ब्रह्मणेर्पयेत् एवं देव्यो ऽखिलाः स्थाप्यावाह्य स्वर्गादि भावयेत्

ಮೊದಲು ಚಿಚ್ಛಕ್ತಿ (ಚೈತನ್ಯಶಕ್ತಿ)ಯನ್ನು ಪ್ರಬೋಧಿಸಿ, ಮಾಲೆಯಿಂದ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯಕ (ಸನ್ನಿಧಿ-ಸ್ಥಾಪನ) ವಿಧಿಯನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು. ಮಂತ್ರಪಾಠದಲ್ಲಿ ಕೆಲ ಪಾಠಾಂತರಗಳಲ್ಲಿ “ಕ್ಷಿತಿಮ್ ಅಸೃಜತ್”, ವಸ್ತ್ರಾರ್ಥ “ಯ ಆನಂದ…”, ಪಿಂಡಿಕಾ ಮಾಡಿ ಪ್ರತಿಮೆ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ “ಶ್ರಿಯಃ…”, ಹಾಗೆಯೇ “ಪ್ರತ್ಯೃಚಂ ಯಜೇತ್” ಎಂದೂ ಉಲ್ಲೇಖವಿದೆ. ಗುರುಗೂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೂ ಭೂಮಿ, ಸ್ವರ್ಣ, ವಸ್ತ್ರ, ಗೋವು, ಧಾನ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಹೀಗೆ ಎಲ್ಲ ದೇವಿಯರನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಆವಾಹನ ಮಾಡಿ ಸ್ವರ್ಗಾದಿ ಫಲಗಳನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು.