Adhyaya 60

Verse 1

इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये अधिवासनं नाम ऊनषष्टितमो ऽध्यायः अथ षष्टितमोध्यायः वासुदेवप्रतिष्ठादिविधिः भगवानुवाच पिण्डिकास्थापनार्थन्तु गर्भागारं तु सप्तधा विभजेद् ब्रह्मभागे तु प्रतिमां स्थापयेद् बुधः

ಇಂತೆ ಆದಿಮಹಾಪುರಾಣವಾದ ಆಗ್ನೇಯದಲ್ಲಿ ‘ಅಧಿವಾಸನ’ ಎಂಬ ಐವತ್ತೊಂಬತ್ತನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತವಾಯಿತು. ಈಗ ಅರವತ್ತನೇ ಅಧ್ಯಾಯ ಆರಂಭ—‘ವಾಸುದೇವ-ಪ್ರತಿಷ್ಠಾದಿ ವಿಧಿ’. ಭಗವಾನ್ ಹೇಳಿದರು: ‘ಪಿಂಡಿಕಾ (ಆಧಾರಪೀಠ) ಸ್ಥಾಪನೆಗಾಗಿ ಗರ್ಭಗೃಹವನ್ನು ಏಳು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಬೇಕು; ಬ್ರಹ್ಮಭಾಗದಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನಿಯು ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು।’

Verse 2

देवमनुषपैशाचभागेषु न कदाचन ब्रह्मभागं परित्यज्य किञ्चिदाश्रित्य चाण्डज

ಹೇ ಅಂಡಜ! ದೇವ, ಮಾನವ ಮತ್ತು ಪೈಶಾಚ ಭಾಗಗಳನ್ನು ವಿನಿಯೋಗಿಸುವಾಗ ಎಂದಿಗೂ ಬ್ರಹ್ಮಭಾಗವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬಾರದು; ಬದಲಾಗಿ ಆ ಬ್ರಹ್ಮಭಾಗವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ (ಅದರ ಗೌರವಕ್ಕಾಗಿ) ಸದಾ ಏನಾದರೂ ಒಂದನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸಿ ಇಡಬೇಕು।

Verse 3

देवमानुषभागाभ्यां स्थाप्या यत्नात्तु पिण्डिका नपुंसककशिलायान्तु रत्नन्यासं समाचरेत्

ದೈವ ಹಾಗೂ ಮಾನವ ಭಾಗಗಳ ನಿಗದಿತ ಪ್ರಮಾಣಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಯತ್ನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪಿಂಡಿಕೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು. ಮತ್ತು ನಪುಂಸಕ (ಲಿಂಗ-ಅನಿರ್ಣೀತ) ಶಿಲೆಯಲ್ಲಿ ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ರತ್ನನ್ಯಾಸವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು.

Verse 4

नारसिंहेन हुत्वा रत्नन्यासं च तेन वै चतस्रः स्थापयेच्च गा इति ग, घ, ङ, चिह्नितपुस्तकत्रयपठः घोषयेच्च ततो मखे इति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः स्थापयेदाशु पिण्डिकामिति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः वर्णन्यासमिति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः व्रीहीन् रत्नांस्त्रिधातूंश् च लोहादींश् चन्दनादिकान्

ನರಸಿಂಹ ಮಂತ್ರ/ವಿಧಿಯಿಂದ ಹೋಮ ಮಾಡಿ, ಅದೇ ವಿಧಿಯಿಂದ ರತ್ನನ್ಯಾಸವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು. ನಂತರ “ಗಾ” ಎಂಬ ಉಚ್ಚಾರಣೆಯೊಂದಿಗೆ ನಾಲ್ಕು ಸ್ಥಾನ/ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು; ಯಾಗದಲ್ಲಿ ನಿಯತ ಘೋಷಣೆಯನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು; ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಪಿಂಡಿಕೆಯನ್ನು ಇಡಬೇಕು; ಮತ್ತು ವರ್ಣನ್ಯಾಸವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ಬಳಿಕ ವ್ರೀಹಿ ಧಾನ್ಯ, ರತ್ನಗಳು, ತ್ರಿಧಾತು, ಕಬ್ಬಿಣ ಮೊದಲಾದ ಲೋಹಗಳು ಹಾಗೂ ಚಂದನಾದಿ ದ್ರವ್ಯಗಳನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಿಸಬೇಕು.

Verse 5

पूर्वादिनवगर्तेषु न्यसेन् मध्ये यथारुचि अथ चेन्द्रादिमन्त्रैश् च गर्तो गुग्गुलुनावृतः

ಪೂರ್ವದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ಒಂಬತ್ತು ಗರ್ತಗಳಲ್ಲಿ ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸ ಮಾಡಬೇಕು; ಮಧ್ಯದ ಗರ್ತವನ್ನು ಇಷ್ಟಾನುಸಾರವಾಗಿ ಅಳವಡಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಇಂದ್ರಾದಿ ಮಂತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಗರ್ತವನ್ನು ಗುಗ್ಗುಲು (ರೆಸಿನ್)ಯಿಂದ ಆವೃತ/ಪರಿವೇಷ್ಟಿತ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 6

रत्नन्यासविधिं कृत्वा प्रतिमामालभेद्गुरुः सशलाकैर् दर्भपुञ्जैश् च सहदेवैः समन्वितैः

ರತ್ನನ್ಯಾಸ ವಿಧಿಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದ ಬಳಿಕ ಗುರುವು ಪ್ರತಿಮೆಯ ಸಂಸ್ಕಾರಾರಂಭ (ಆಲಂಭ) ಮಾಡಬೇಕು. ಶಲಾಕೆಗಳು, ದರ್ಭಪುಂಜಗಳು ಮತ್ತು ಸಹದೇವತೆಗಳ ಆವಾಹನದೊಂದಿಗೆ ಸಮನ್ವಿತನಾಗಿರಬೇಕು.

Verse 7

सवाह्यन्तैश् च संस्कृत्य पञ्चगव्येन शोधयेत् प्रोक्षयेद्दर्भतोयेन नदीतीर्थोदकेन च

ಬಾಹ್ಯ ಹಾಗೂ ಆಂತರಿಕ ಸಹಾಯಕ ಸಂಸ್ಕಾರಗಳಿಂದ ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ಸಂಸ್ಕರಿಸಿ ಪಂಚಗವ್ಯದಿಂದ ಶುದ್ಧಿಗೊಳಿಸಬೇಕು. ಮತ್ತು ದರ್ಭದಿಂದ ಸಂಸ್ಕೃತವಾದ ನೀರಿನಿಂದಲೂ, ನದಿ/ತೀರ್ಥೋದಕದಿಂದಲೂ ಪ್ರೋಕ್ಷಣ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 8

होमार्थे खण्डिलं कुर्यात् सिकताभिः समन्ततः सार्धहस्तप्रमाणं तु चतुरस्रं सुशोभनं

ಹೋಮಾರ್ಥವಾಗಿ ಖಂಡಿಲ (ಹೋಮಸ್ಥಳ)ವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕು; ಸುತ್ತಲೂ ಮರಳನ್ನು ಹರಡಬೇಕು. ಅದು ಒಂದೂವರೆ ಹಸ್ತ ಪ್ರಮಾಣದ, ಸುಸಂಸ್ಥಿತ ಸುಂದರ ಚತುರ್ಭುಜವಾಗಿರಬೇಕು.

Verse 9

अष्टदिक्षु यथान्यासं कलशानपि विन्यसेत् पूर्वाद्यानष्टवर्णेन अग्निमानीय संस्कृतं

ಅಷ್ಟ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ವಿಧಿಯಂತೆ ಕಲಶಗಳನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಪೂರ್ವದಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ಅಷ್ಟಾಕ್ಷರ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಸಂಸ್ಕೃತವಾದ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ತಂದು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು.

Verse 10

त्वमग्नेद्युभिरिति गायत्र्या समिधो हुनेत् अष्टार्णेनाष्टशतकं आज्यं पूर्णां प्रदापयेत्

“ತ್ವಮಗ್ನೇ ದ್ಯುಭಿಃ …” ಎಂದು ಆರಂಭವಾಗುವ ಗಾಯತ್ರಿಯನ್ನು ಜಪಿಸುತ್ತಾ ಸಮಿಧೆಗಳನ್ನು ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಹೋಮಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಅಷ್ಟಾಕ್ಷರ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಎಂಟುನೂರು ತುಪ್ಪದ ಆಹುತಿಗಳನ್ನು ನೀಡಿ, ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಾಹುತಿ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು.

Verse 11

शान्त्युदकं आम्रपत्रैः मूलेन शतमन्त्रितं सिञ्चेद्देवस्य तन्मूर्ध्नि श्रीश् च ते ह्य् अनया ऋचा

ಮಾವಿನ ಎಲೆಗಳಿಂದ, ಮೂಲಮಂತ್ರದಿಂದ ನೂರು ಬಾರಿ ಅಭಿಮಂತ್ರಿತ ಮಾಡಿದ ಶಾಂತ್ಯುದಕವನ್ನು ದೇವರ ಶಿರಸ್ಸಿನ ಮೇಲೆ ಛಿಂಡಬೇಕು; ಮತ್ತು “ಶ್ರೀಶ್ಚ ತೇ …” ಎಂಬ ಋಚೆಯನ್ನು ಪಠಿಸಬೇಕು.

Verse 12

ब्रह्मयानेन चोद्धृत्य उत्तिष्ठ ब्रह्मणस्पते तद्विष्णोरिति मन्त्रेण प्रासादाभिमुखं नयेत्

ಬ್ರಹ್ಮಯಾನದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಎತ್ತಿ “ಉತ್ತಿಷ್ಠ ಬ್ರಹ್ಮಣಸ್ಪತೇ” ಎಂದು ಜಪಿಸಬೇಕು; ಮತ್ತು “ತದ್ವಿಷ್ಣೋಃ …” ಮಂತ್ರದಿಂದ ಅದನ್ನು ದೇವಾಲಯದತ್ತ ಮುಖಮಾಡಿಸಿ ಕರೆದೊಯ್ಯಬೇಕು.

Verse 13

शिविकायां हरिं स्थाप्य भ्रामयीत पुरादिकं गीतवेदादिशब्दैश् च प्रासादद्वारि धारयेत्

ಹರಿಯನ್ನು ಶಿವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿ ನಗರ ಹಾಗೂ ಅದರ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಪರಿಭ್ರಮಣ ಮಾಡಿಸಬೇಕು. ಗೀತ, ವೇದಪಾಠಾದಿ ಶಬ್ದಗಳೊಂದಿಗೆ ನಂತರ ದೇವಾಲಯದ ಬಾಗಿಲಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಿಸಬೇಕು.

Verse 14

इतपुस्तकत्रयपाठः अष्टान्तेनाष्टशतकमिति ख, घ, चिह्नितपुस्तकद्वयपाठः शान्त्युदकमाज्यपात्रैर् इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः ब्रह्मपात्रेणेति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः गीतवाद्यादिशब्दैश् च इति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः स्त्रीभिर्विप्रैर् मङ्गलाष्टघटैः संस्नापयेद्धरिं ततो गन्धादिनाभ्यर्च्य मूलमन्त्रेण देशिकः

(ಕೆಲವು ಪ್ರತಿಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಠಾಂತರ—‘ಅಷ್ಟಾಂತದಿಂದ ೧೦೮’; ‘ಶಾಂತ್ಯುದಕ ಮತ್ತು ತುಪ್ಪದ ಪಾತ್ರೆಗಳೊಂದಿಗೆ’; ‘ಬ್ರಹ್ಮಪಾತ್ರದಿಂದ’; ಹಾಗೂ ‘ಗೀತ-ವಾದ್ಯ ಶಬ್ದಗಳೊಂದಿಗೆ’). ನಂತರ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೊಂದಿಗೆ ಮಂಗಳಕರ ಅಷ್ಟಘಟಗಳಿಂದ ಹರಿಯ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡಬೇಕು. ಆಮೇಲೆ ದೇಶಿಕನು ಮೂಲಮಂತ್ರ ಜಪಿಸುತ್ತ ಗಂಧಾದಿಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

Verse 15

अतो देवेति वस्त्राद्यमष्टाङ्गार्घ्यं निवेद्य च स्थिरे लग्ने पिण्डिकायां देवस्य त्वेति धारयेत्

‘ಅತೋ ದೇವೇ…’ ಎಂಬ ಮಂತ್ರ ಜಪಿಸುತ್ತ ವಸ್ತ್ರಾದಿಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ ಅಷ್ಟಾಂಗ ಅರ್ಘ್ಯವನ್ನು ನಿವೇದಿಸಬೇಕು. ಸ್ಥಿರವಾದ ಶುಭ ಲಗ್ನದಲ್ಲಿ ‘ದೇವಸ್ಯ ತ್ವಂ…’ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಪಿಂಡಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು.

Verse 16

ॐ त्रैलोक्यविक्रान्ताय नमस्तेस्तु त्रिविक्रम संस्थ्याप्य पिण्डिकायान्तु स्थिरं कुर्याद्विचक्षणः

“ಓಂ. ತ್ರೈಲೋಕ್ಯವಿಕ್ರಾಂತ ತ್ರಿವಿಕ್ರಮಾ! ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ವಿವೇಕಿ ಸಾಧಕನು ಪಿಂಡಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ದೃಢವಾಗಿ ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಬೇಕು.”

Verse 17

ध्रुवा द्यौरिति मन्त्रेण विश्वतश् चक्षुरित्यपि पञ्चगव्येन संस्नाप्य क्षाल्य गन्धदकेन च

‘ಧ್ರುವಾ ದ್ಯೌಃ’ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಹಾಗೂ ‘ವಿಶ್ವತಶ್ಚಕ್ಷುಃ’ ಮಂತ್ರದಿಂದಲೂ ಪಂಚಗವ್ಯದಿಂದ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸಿ; ನಂತರ ತೊಳೆಯಿಸಿ, ಸುಗಂಧಿತ ನೀರಿನಿಂದಲೂ ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಬೇಕು.

Verse 18

पूजयेत् सकलीकृत्य साङ्गं सावरणं हरिं ध्यायेत् स्वं तस्य मूर्तिन्तु पृथिवी तस्य पीठिका

ಪೂಜೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸಂಯೋಜಿಸಿ, ಸಾಂಗವೂ ಸावरणವೂ ಆಗಿ ಹರಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ತನ್ನ ಸ್ವರೂಪವೇ ಅವನ ಮೂರ್ತಿ ಎಂದು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು; ಭೂಮಿಯೇ ಅವನ ಪೀಠಿಕೆ.

Verse 19

कल्पयेद्विग्रहं तस्य तैजसैः परमाणुभिः जीवमावाहयिष्यामि पञ्चविंशतितत्त्वगं

ಅವನ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ತೇಜೋಮಯ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪರಮಾಣುಗಳಿಂದ ಕಲ್ಪಿಸಬೇಕು. (ನಂತರ ಅರ್ಚಕನು:) “ಪಂಚವಿಂಶತಿ ತತ್ತ್ವಮಯ ಜೀವಸನ್ನಿಧಿಯನ್ನು ನಾನು ಆವಾಹನೆ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ” ಎಂದು ಘೋಷಿಸಬೇಕು.

Verse 20

चैतन्यं परमानन्दं जाग्रत्स्वप्नविवर्जितं देहेन्द्रियमनोबुद्धिप्राणाहङ्कारवर्जितं

ಅದು ಶುದ್ಧ ಚೈತನ್ಯ, ಪರಮಾನಂದ—ಜಾಗ್ರತ್ ಮತ್ತು ಸ್ವಪ್ನ ಸ್ಥಿತಿಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತ; ದೇಹ, ಇಂದ್ರಿಯ, ಮನ, ಬುದ್ಧಿ, ಪ್ರಾಣ ಮತ್ತು ಅಹಂಕಾರವಿಲ್ಲದುದು.

Verse 21

ब्रह्मादिस्तम्बपर्यन्तं हृदयेषु व्यवस्थितं हृदयात् प्रतिमाविम्बे स्थिरो भव परेश्वर

ಹೇ ಪರಮೇಶ್ವರಾ! ಬ್ರಹ್ಮನಿಂದ ತೃಣಸ್ತಂಭದವರೆಗೆ ಎಲ್ಲರ ಹೃದಯಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವವನೇ, ಹೃದಯದಿಂದ ಈ ಪ್ರತಿಮೆಯ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಬಂದು ಸ್ಥಿರನಾಗು.

Verse 22

सजीवं कुरु बिम्बं त्वं सवाह्याभ्यन्तरस्थितः अङ्गुष्ठमात्रः पुरुषो देहोपाधिषु संस्थितः

ಹೇ ಪ್ರಭು! ಬಾಹ್ಯವೂ ಆಂತರಿಕವೂ ಆಗಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿ ಈ ಬಿಂಬವನ್ನು ಸಜೀವಗೊಳಿಸು. ಅಂಗುಷ್ಠಮಾತ್ರ ಪುರುಷನು ದೇಹೋಪಾಧಿಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುತ್ತಾನೆ.

Verse 23

ज्योतिर्ज्ञानं परं ब्रह्म एकमेवाद्वितीयकं सजीवीकरणं कृत्वा प्रणवेन निबोधयेत्

ಪರಬ್ರಹ್ಮವೇ ಜ್ಯೋತಿರ್ಮಯ ಜ್ಞಾನ-ಚೈತನ್ಯ; ಅದು ಏಕಮಾತ್ರ, ಅದ್ವಿತೀಯ. ಅದನ್ನು ಅಂತರಂಗದಲ್ಲಿ ಸಜೀವಗೊಳಿಸಿ ಪ್ರಣವ (ಓಂ) ಮೂಲಕ ಬೋಧಿಸಬೇಕು.

Verse 24

सान्निध्यकरणन्नाम हृदयं स्पृश्य वै जपेत् सूक्तन्तु पौरुषं ध्यायन् इदं गुह्यमनुं जपेत्

“ಸಾನ್ನಿಧ್ಯಕರಣ” ಎಂಬ ಹೃದಯಮಂತ್ರವನ್ನು ಹೃದಯವನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸುತ್ತಾ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಜಪಿಸಬೇಕು. ಪುರುಷಸೂಕ್ತವನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾ ಈ ಗುಹ್ಯ ಮಂತ್ರಸೂತ್ರವನ್ನು ಜಪಿಸಬೇಕು.

Verse 25

नमस्तेस्तु सुरेशाय सन्तोषविभवात्मने मङ्गलाष्टघटे इति ख, ग, चिह्नितपुस्तकद्वयपाठः ज्ञानविज्ञानरूपाय ब्रह्मतेजोनुयायिने

ಹೇ ಸುರೇಶ! ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ—ಸಂತೋಷದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ವೈಭವವೇ ನಿಮ್ಮ ಸ್ವರೂಪ. ನೀವು ಜ್ಞಾನ-ವಿಜ್ಞಾನ (ಅನುಭವಸಿದ್ಧ ವಿವೇಕ)ಸ್ವರೂಪರು; ಬ್ರಹ್ಮತೇಜಸ್ಸಿನ ಅನುಯಾಯಿ.

Verse 26

गुणातिक्रान्तवेशाय पुरुषाय महात्मने अक्षयाय पुराणाय विष्णो सन्निहितो भव

ಹೇ ವಿಷ್ಣು! ಗುಣಾತೀತ, ಪರಮಪುರುಷ, ಮಹಾತ್ಮ, ಅಕ್ಷಯ ಹಾಗೂ ಪುರಾತನನಾದ ನೀನು ಇಲ್ಲಿ ಸನ್ನಿಹಿತನಾಗಿ (ಉಪಸ್ಥಿತನಾಗಿ) ಇರು.

Verse 27

यच्च ते परमं तत्त्वं यच्च ज्ञानमयं वपुः तत् सर्वमेकतो लीनमस्मिन्देहे विबुध्यतां

ನಿಮ್ಮ ಪರಮ ತತ್ತ್ವವೂ, ನಿಮ್ಮ ಜ್ಞಾನಮಯ ವಪುಸ್ಸೂ—ಅವು ಎಲ್ಲವೂ ಒಂದಾಗಿ ಈ ದೇಹದಲ್ಲೇ ಲೀನವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಅರಿಯಲ್ಪಡಲಿ.

Verse 28

आत्मानं सन्निधीकृत्य ब्रह्मादिपरिवारकान् स्वनाम्ना स्थापयेदन्यानायुधान् स्वमुद्रया

ಮೊದಲು ತನ್ನನ್ನು ಪವಿತ್ರ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಬ್ರಹ್ಮಾದಿ ಪರಿವಾರ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಸ್ವನಾಮೋಚ್ಚಾರದಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು; ಹಾಗೆಯೇ ಇತರ ದಿವ್ಯ ಆಯುಧಗಳನ್ನೂ ಅವುಗಳ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಿ, ನಿಯತ ಮುದ್ರೆಗಳ ಮೂಲಕ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು।

Verse 29

यात्रावर्षादिकं दृष्ट्वा ज्ञेयः सन्निहितो हरिः नत्वा स्तुत्वा स्तवाद्यैश् च जप्त्वा चाष्टाक्षरादिकं

ಯಾತ್ರೆ ಹಾಗೂ ಅರ್ಪಣ-ವರ್ಷೆ (ಅಭಿಷೇಕ) ಮೊದಲಾದ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ನೋಡಿ ಅಲ್ಲಿ ಹರಿ ಸನ್ನಿಹಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು. ನಂತರ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಸ್ತೋತ್ರಾದಿಗಳಿಂದ ಸ್ತುತಿಸಿ, ಅಷ್ಟಾಕ್ಷರ ಮಂತ್ರ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ (ವಿಷ್ಣು) ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ಜಪಿಸಬೇಕು।

Verse 30

चण्डप्रचण्डौ द्वारस्थौ निर्गत्याभ्यर्चयेद्गुरुः अग्निमण्डपमासाद्य गरुडं स्थाप्य पूजयेत्

ಗುರು ಹೊರಗೆ ಹೋಗಿ ಬಾಗಿಲಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರುವ ಚಂಡ ಮತ್ತು ಪ್ರಚಂಡರನ್ನು ಅರ್ಚಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಅಗ್ನಿಮಂಡಪಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಗರುಡನನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು।

Verse 31

दिगीशान् दिशि देवांश् च स्थाप्य सम्पूज्य देशिकः विश्वक्सेनं तु संस्थाप्य शङ्खचक्रादि पूजयेत्

ದೇಶಿಕ (ಆಚಾರ್ಯ) ದಿಕ್ಕುಗಳ ಅಧಿಪತಿಗಳನ್ನೂ ಆಯಾ ದಿಕ್ಕಿನ ದೇವತೆಗಳನ್ನೂ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಸಮ್ಯಕ್ ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ವಿಶ್ವಕ್ಸೇನನನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಶಂಖ, ಚಕ್ರಾದಿಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು।

Verse 32

सर्वपार्षदकेभ्यश् च बलिं भूतेभ्य अर्चयेत् परमवस्त्रसुवर्णादि गुरवे दक्षिणां ददेत्

ಎಲ್ಲ ಪರಿಷದರಿಗೆ ಬಲಿಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ, ಭೂತಗಳಿಗೆ (ತತ್ತ್ವಾತ್ಮಕ ಶಕ್ತಿಗಳಿಗೆ) ಕೂಡ ಅರ್ಚನೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಗುರುವರಿಗೆ ಉತ್ತಮ ವಸ್ತ್ರ, ಸ್ವರ್ಣ ಮೊದಲಾದವುಗಳೊಂದಿಗೆ ದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನು ನೀಡಬೇಕು।

Verse 33

यागोपयोगिद्रव्याद्यमाचार्याय नरोर्पयेत् आचार्यदक्षिणार्धन्तु ऋत्विग्भ्यो दक्षिणां ददेत्

ಯಾಗದಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಿದ ದ್ರವ್ಯಾದಿ ಹಾಗೂ ಇತರ ಅಗತ್ಯ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಯಜಮಾನನು ಕರ್ಮಾಚಾರ್ಯನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಆದರೆ ಆಚಾರ್ಯದಕ್ಷಿಣೆಯ ಅರ್ಧಭಾಗವನ್ನು ಋತ್ವಿಜರಿಗೆ ಯಾಗದಕ್ಷಿಣೆಯಾಗಿ ನೀಡಬೇಕು.

Verse 34

अन्येभ्यो दक्षिणां दद्याद्भोजयेद् ब्राह्मणांस्ततः अवारितान् फलान् दद्याद्यजमानाय वै गुरुः

ಇತರರಿಗೂ ಯೋಗ್ಯವಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನು ನೀಡಬೇಕು; ನಂತರ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಭೋಜನ ಮಾಡಿಸಬೇಕು. ಗುರುವು ಯಜಮಾನನಿಗೆ ತಡೆಯದೆ ಉಳಿದ ಫಲಗಳನ್ನು, ಅಂದರೆ ಅವನಿಗೆ ಸಲ್ಲಬೇಕಾದ ಪ್ರಾಪ್ತಿಯನ್ನು, ನೀಡಬೇಕು.

Verse 35

विष्णुं नयेत् प्रतिष्ठाता चात्मना सकलं कुलं य इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः यच्च ते परमं गुह्यमिति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः यात्रावर्षादिकं कृत्वेति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः अवारितफलमिति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः प्रतिष्ठाकृदिति ख, ग, घ, ङ, चिह्नितपुस्तकचतुष्टयपाठः सर्वेषामेव देवानामेष साधारणो विधिः मूलमन्त्राः पृथक्तेषां शेषं कार्यं समानकं

ಪ್ರತಿಷ್ಠಾತನು ದೇವತೆಯನ್ನು ವಿಷ್ಣುರೂಪವಾಗಿ ನಡೆಸಬೇಕು; ಆ ಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ಅವನು ತನ್ನ ಮೂಲಕ ತನ್ನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಕುಲವನ್ನೂ ಶುದ್ಧಿಗೊಳಿಸಿ ಉನ್ನತಿಗೇರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯಲ್ಲಿ ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿಧಾನ—ಮೂಲಮಂತ್ರಗಳು ಪ್ರತ್ಯೇಕ, ಉಳಿದ ಕರ್ಮಗಳು ಒಂದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನೆರವೇರುತ್ತವೆ.