Adhyaya 52

Verse 1

इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये प्रतिमालक्षणं नाम एकपञ्चाशो ऽध्यायः अथ द्विपञ्चोशो ऽध्यायः देवीप्रतिमालक्षणं भगवानुवाच योगिन्यष्टाष्टकं वक्ष्ये ऐन्द्रादीशान्ततः क्रमात् हिनीसूत्रवान् शनिरिति ग, घ, चिह्नितपुस्तकद्वयपाठः खड्गो इति घ, चिह्नितपुस्तकपाठः मणिविद्याधराश् च खे इति ख, चिहितपुस्तकपाठः विस्तृतानना इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः शूलयुता इति ग, घ, ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः अक्षोभ्या रूक्षकर्णो च राक्षसी कृपणाक्षया

ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಆಗ್ನೇಯ ಆದಿಮಹಾಪುರಾಣದಲ್ಲಿ “ಪ್ರತಿಮಾಲಕ್ಷಣ” ಎಂಬ ಐವತ್ತೊಂದನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತವಾಯಿತು. ಈಗ “ದೇವೀ-ಪ್ರತಿಮಾಲಕ್ಷಣ” ಎಂಬ ಐವತ್ತೆರಡನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಭಗವಾನ್ ಹೇಳಿದರು—ಐಂದ್ರಿ-ಆದಿ ಗಣದಿಂದ ಶಾಂತಾ-ಗಣದವರೆಗೆ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಯೋಗಿನಿಯರ ಎಂಟು-ಎಂಟು ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ನಾನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತೇನೆ. ಮುಂದಿನ ಪಾಠದಲ್ಲಿ ಹಸ್ತಪ್ರತಿ-ಭೇದಗಳಿಂದ ಖಡ್ಗಧಾರಣೆ, ಮಣಿ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾಧರರ ಉಲ್ಲೇಖ, ವಿಶಾಲ ಮುಖ, ಶೂಲಯುಕ್ತತೆ ಹಾಗೂ ಅಕ್ಷೋಭ್ಯಾ, ರೂಕ್ಷಕರ್ಣಾ, ರಾಕ್ಷಸೀ, ಕೃಪಣಾಕ್ಷಯಾ ಇತ್ಯಾದಿ ಹೆಸರು/ಉಪಾಧಿಗಳು ಕಾಣುತ್ತವೆ।

Verse 2

पिङ्गाक्षी च क्षया क्षेमा इला लीलालया तथा लोला लक्ता बलाकेशी लालसा विमला पुनः

ಮತ್ತು ಅವಳು ಪಿಂಗಾಕ್ಷೀ, ಕ್ಷಯಾ, ಕ್ಷೇಮಾ, ಇಲಾ, ಲೀಲಾಲಯಾ; ಹಾಗೆಯೇ ಲೋಲಾ, ಲಕ್ತಾ, ಬಲಾಕೇಶೀ, ಲಾಲಸಾ, ಮತ್ತೆ ವಿಮಲಾ.

Verse 3

हुताशा च विशालाक्षी हुङ्कारा वडवामुखी महाक्रूरा क्रोधना तु भयङ्करी महानना

ಅವಳು ಹುತಾಶಾ, ವಿಶಾಲಾಕ್ಷೀ; ಅವಳು ಹುಂಕಾರಾ, ವಡವಾಮುಖೀ; ಮಹಾಕ್ರೂರಾ, ನಿಜವಾಗಿ ಕ್ರೋಧನಾ, ಭಯಂಕರೀ, ಮಹಾನನಾ.

Verse 4

सर्वज्ञा तरला तारा ऋग्वेदा तु हयानना साराख्या रुद्रशङ्ग्राही सम्बरा तालजङ्घिका

ಅವಳು ಸರ್ವಜ್ಞಾ, ಅವಳು ತರಲಾ, ಅವಳು ತಾರಾ; ಅವಳು ಋಗ್ವೇದಸ್ವರೂಪಿಣಿ; ಅವಳು ಹಯಾನನಾ; ‘ಸಾರಾ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ; ಅವಳು ರುದ್ರಶಕ್ತಿ/ಚಿಹ್ನವನ್ನು ಧರಿಸುವವಳು; ಅವಳು ಸಂಬರಾ ಮತ್ತು ಅವಳು ತಾಲಜಂಘಿಕಾ.

Verse 5

रक्ताक्षी सुप्रसिद्धा तु विद्युज्जिह्वा करङ्किणी मेघनादा प्रचण्डोग्रा कालकर्णी वरप्रदा

ಅವಳು ರಕ್ತಾಕ್ಷೀ, ನಿಜಕ್ಕೂ ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ; ಅವಳು ವಿದ್ಯುಜ್ಜಿಹ್ವಾ, ಕರಂಕಿಣೀ; ಮೇಘನಾದಾ, ಪ್ರಚಂಡೋಗ್ರಾ; ಕಾಲಕರ್ಣೀ, ವರಪ್ರದಾ.

Verse 6

चन्द्रा चन्द्रावली चैव प्रपञ्चा प्रलयान्तिका शिशुवक्त्रा पिशाची च पिशिताशा च लोलुपा

ಚಂದ್ರಾ, ಚಂದ್ರಾವಳೀ, ಪ್ರಪಂಚಾ, ಪ್ರಲಯಾಂತಿಕಾ, ಶಿಶುವಕ್ತ್ರಾ, ಪಿಶಾಚೀ, ಪಿಶಿತಾಶಾ ಹಾಗೂ ಲೋಲುಪಾ—ಇವುಗಳೂ ಅವಳ ನಾಮಗಳು.

Verse 7

धमनी तापनी चैव रागिणी विकृतानना वायुवेगा वृहत्कुक्षिर्विकृता विश्वरूपिका

ಧಮನೀ ಮತ್ತು ತಾಪನೀ; ರಾಗಿಣೀ; ವಿಕೃತಾನನಾ; ವಾಯುವೇಗಾ; ವೃಹತ್ಕುಕ್ಷಿ; ವಿಕೃತಾ; ಹಾಗೂ ವಿಶ್ವರೂಪಿಕಾ—ಇವು ಅವಳ ನಾಮಗಳು.

Verse 8

यमजिह्वा जयन्ती च दुर्जया च जयान्तिका विडाली रेवती चैव पूतना विजयान्तिका

ಯಮಜಿಹ್ವಾ, ಜಯಂತೀ, ದುರ್ಜಯಾ, ಜಯಾಂತಿಕಾ, ವಿಡಾಲೀ, ರೇವತೀ, ಪೂತನಾ ಹಾಗೂ ವಿಜಯಾಂತಿಕಾ—ರಕ್ಷಣಾರ್ಥ ಜಪಿಸಲ್ಪಡುವ ಶಕ್ತಿನಾಮಗಳು ಇವು.

Verse 9

अष्टहस्ताश् चतुर्हस्ता इच्छास्त्राः सर्वसिद्धिदाः हः रससङ्ग्राही इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः वसुसङ्ग्राही इति घ, चिह्नितपुस्तकपाठः कालवर्णी इति ग, घ, चिह्नितपुस्तकद्वयपाठः चण्डा चण्दवतीति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः वामनी इति ख, ग, ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः भैरवश्चार्कहस्तः स्यात् कूर्परास्यो जटेन्दुभृत्

ಪರಿಚಾರಿಕಾ ದೇವಿಯರನ್ನು ಅಷ್ಟಹಸ್ತ ಅಥವಾ ಚತುರ್ಹಸ್ತ ರೂಪದಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಬೇಕು; ಇಷ್ಟಾಯುಧಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ ಸರ್ವಸಿದ್ಧಿ ನೀಡುವವರಾಗಿರಬೇಕು. ಭೈರವನನ್ನು ಗುರಾಣಿ-ಹಸ್ತ, ಉಗ್ರ ಸಂಕುಚಿತ ಮುಖ, ಜಟಾಧಾರಿ ಹಾಗೂ ಕೂದಲಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರಚಿಹ್ನ ಧರಿಸಿದವನಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಬೇಕು.

Verse 10

खड्गाङ्कुशकुठारेषुविश्वभयभृदेकतः चापत्रिशूलखट्वाङ्गपाशकार्धवरोद्यतः

ಒಂದು ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಅವನು ಖಡ್ಗ, ಅಂಕುಶ ಮತ್ತು ಕುಠಾರವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಸರ್ವಲೋಕಗಳಿಗೆ ಭಯಕಾರಕನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ; ಇನ್ನೊಂದು ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಚಾಪ, ತ್ರಿಶೂಲ, ಖಟ್ವಾಂಗ ಮತ್ತು ಪಾಶವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಒಂದು ಕೈಯನ್ನು ವರದಮುದ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಎತ್ತಿರುತ್ತಾನೆ.

Verse 11

गजचर्मधरो द्वाभ्यां कृत्तिवासोहिभूषतः प्रेताशनो मातृमध्ये पूज्यः पञ्चाननोथवा

ಅವನನ್ನು ಗಜಚರ್ಮಧಾರಿಯಾಗಿ, ಕೃತ್ತಿವಾಸಸನ್ನು ಧರಿಸಿದವನಾಗಿ, ಸರ್ಪಾಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತನಾಗಿ, ಪ್ರೇತಸಂಬಂಧ ಅಶುಚಿ ನೈವೇದ್ಯಭೋಕ್ತನಾಗಿ, ಮಾತೃಕೆಯರ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿತನಾಗಿ ಧ್ಯಾನಿಸಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು; ಅಥವಾ ಪಂಚಾನನ ರೂಪವಾಗಿಯೂ।

Verse 12

अविलोमाग्निपर्यन्तं दीर्घाष्टकैकभेदितं तत्षडङ्गानि जात्यन्तैर् अन्वितं च क्रमाद् यजेत्

ಅವಿಲೋಮ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿವರೆಗೆ ಮುಂದುವರಿದು, ಮಂತ್ರವನ್ನು ದೀರ್ಘಸ್ವರಗಳು ಹಾಗೂ ಅಷ್ಟಕ-ಭೇದಗಳಿಂದ ವಿಭಜಿಸಿ, ನಿಗದಿತ ಜಾತ್ಯಂತಗಳೊಂದಿಗೆ ಅದರ ಷಡಂಗಗಳನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಯಜಿಸಬೇಕು/ಆಹುತಿ ನೀಡಬೇಕು।

Verse 13

मन्दिराग्निदलारूढं सुवर्णरसकान्वितं नादविन्द्वन्दुसंयुक्तं मातृनाथाङ्गदीपितं

ಮಂದಿರಾಗ್ನಿ ಮಂಡಲದ ದಳದ ಮೇಲೆ ಆರೂಢನಾಗಿ, ಸುವರ್ಣರಸದಿಂದ ಯುಕ್ತನಾಗಿ, ನಾದದೊಂದಿಗೆ ಬಿಂದು-ಚಂದ್ರಯುಗಲದಿಂದ ಸಂಯುಕ್ತನಾಗಿ, ಮಾತೃಕೆಯರು ಮತ್ತು ನಾಥನ ಅಂಗಗಳಿಂದ ದೀಪ್ತನಾದ ರೂಪವಾಗಿ ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು।

Verse 14

वीरभद्रो वृषारूढो मात्रग्रे स चतुर्मुखः गौरीं तु द्विभुजा त्र्यक्षा शूलिनी दर्पणान्विता

ವೀರಭದ್ರನನ್ನು ವೃಷಭಾರೂಢನಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಬೇಕು; ಮಾತೃಕಾಗಣದಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನು ಚತುರ್ಮುಖನಾಗಿ ತೋರಿಸಬೇಕು. ಗೌರಿಯನ್ನು ದ್ವಿಭುಜೆಯಾಗಿ, ತ್ರ್ಯಕ್ಷೆಯಾಗಿ, ಶೂಲಧಾರಿಣಿಯಾಗಿ, ದರ್ಪಣಸಹಿತಳಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಬೇಕು।

Verse 15

शूलं गलन्तिका कुण्डी वरदा च चतुर्भुजा अब्जस्था ललिता स्कन्दगणादर्शशलाकया

ಅವಳು ಶೂಲವನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾಳೆ; ಅವಳು ಗಲಂತಿಕಾ ಮತ್ತು ಕುಂಡೀ; ವರಪ್ರದಾಯಿನಿ, ಚತುರ್ಭುಜೆಯಾಗಿ; ಕಮಲಾಸೀನ ಲಲಿತಾ, ಸ್ಕಂದಗಣಗಳ ದರ್ಪಣ ಮತ್ತು ಶಲಾಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಯುಕ್ತಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ।

Verse 16

चण्डिका सशहस्ता स्यात् खड्गशूलारिशक्तिधृक् दक्षे वामे नागपाशं चर्माग्कुशकुठारकं धनुः सिंहे च महिषः शूलेन प्रहतोग्रतः

ಚಂಡಿಕೆಯನ್ನು ಷಡ್ಭುಜೆಯಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಬೇಕು. ಅವಳು ಖಡ್ಗ, ಶೂಲ ಮತ್ತು ಶತ್ರುನಾಶಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಧರಿಸಲಿ. ಬಲ-ಎಡ ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ನಾಗಪಾಶ, ಚರ್ಮ (ಢಾಲು), ಅಂಕುಶ, ಕುಠಾರ ಮತ್ತು ಧನುಸ್ಸು ಇರಲಿ; ಅವಳು ಸಿಂಹಾರೂಢಳಾಗಿ, ಮುಂದೆ ಶೂಲದಿಂದ ಹತನಾದ ಮಹಿಷವನ್ನು ತೋರಿಸಬೇಕು.