Adhyaya 234

Verse 1

इत्य् आग्नेये महापुराणे उपायषड्गुणादिर्नाम त्रयस्त्रिंशदधिकद्विशततमो ऽध्यायः अथ चतुस्त्रिंशदधिकद्विशततमो ऽध्यायः प्रात्यहिकराजकर्म पुष्कर उवाच अजस्रं कर्म वक्ष्यामि दिनं प्रति यदाचरेत् द्विमुहूर्तावशेषायां रात्रौ निद्रान्त्यजेन्नृपः

ಇಂತೆ ಆಗ್ನೇಯ ಮಹಾಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ‘ಉಪಾಯ-ಷಡ್ಗುಣಾದಿ’ ಎಂಬ 233ನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತವಾಯಿತು. ಈಗ 234ನೇ ಅಧ್ಯಾಯ ‘ರಾಜನ ಪ್ರಾತ್ಯಹಿಕ (ದೈನಂದಿನ) ಕರ್ಮಗಳು’ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಪುಷ್ಕರನು ಹೇಳಿದನು—ಪ್ರತಿದಿನ ಆಚರಿಸಬೇಕಾದ ನಿರಂತರ ಕರ್ಮವನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುವೆನು; ರಾತ್ರಿಗೆ ಎರಡು ಮುಹೂರ್ತಗಳು ಉಳಿದಾಗ ರಾಜನು ನಿದ್ರೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಲಿ।

Verse 2

वाद्यवन्दिस्वनैर् गीतैः पश्येद् गूढांस्ततो नरान् विज्ञायते न ये लोकास्तदीया इति केनचित्

ವಾದ್ಯಗಳ ನಾದ, ವಂದಿಗಳ ಘೋಷಣೆ ಮತ್ತು ಗೀತೆಗಳ ಮೂಲಕ ಗುಪ್ತವೇಷಧಾರಿಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಬೇಕು; ಅವರ ಜನರು ಯಾರಿಗೂ ‘ಅವರು ಆ ಪಕ್ಷದವರು’ ಎಂದು ತಿಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 3

आयव्ययस्य श्रवणं ततः कार्यं यथाविधि वेगोत्सर्गं ततः कृत्वा राजा स्नानगृहं व्रजेत्

ನಂತರ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಆದಾಯ-ವ್ಯಯಗಳ ವರದಿಯನ್ನು ಕೇಳಬೇಕು; ಬಳಿಕ ಸಹಜ ವೇಗೋತ್ಸರ್ಗ ಮಾಡಿ ರಾಜನು ಸ್ನಾನಗೃಹಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕು।

Verse 4

स्नानं कुर्यान्नृपः पश्चाद्दन्तधावनपूर्वकं कृत्वा सन्ध्यान्ततो जप्यं वासुदेवं प्रपूजयेत्

ನಂತರ ರಾಜನು ದಂತಧಾವನ ಮಾಡಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಬೇಕು; ಆಮೇಲೆ ಸಂಧ್ಯಾವಿಧಿ ನೆರವೇರಿಸಿ ನಿಯತ ಜಪವನ್ನು ಜಪಿಸಿ ವಾಸುದೇವನನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪೂಜಿಸಬೇಕು।

Verse 5

वह्नौ पवित्रान् जुहुयात् तर्पयेदुदकैः पितॄन् बहुक्षयव्ययायामिति ख , छ , ट च आसीनः कर्मविच्छेदमित्यादिः, राजा समाश्रयेदित्यन्तः पाठः ज पुस्तके नास्ति दद्यात्सकाञ्चीं धेनुं द्विजाशीर्वादसंयुतः

ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಪವಿತ್ರ ದ್ರವ್ಯಗಳನ್ನು ಹೋಮವಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸಿ, ಜಲದಿಂದ ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ತರ್ಪಣ ಮಾಡಬೇಕು; ನಂತರ ದ್ವಿಜರ ಆಶೀರ್ವಾದದೊಂದಿಗೆ ಕಾಞ್ಚಿಯುಳ್ಳ ಧೇನುವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 6

अनुलिप्तो ऽलङ्कृतश् च मुखं पश्येच्च दर्पणे ससुवर्णे धृते राजा शृणुयाद्दिवसादिकं

ಅನುಲೇಪನ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಅಲಂಕರಿಸಿಕೊಂಡ ರಾಜನು ಕನ್ನಡಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮುಖವನ್ನು ನೋಡಬೇಕು; ನಂತರ ಚಿನ್ನವನ್ನು ಧರಿಸಿ ದಿನದ ಶುಭಸೂಚನೆಗಳು ಮೊದಲಾದವುಗಳನ್ನು ಕೇಳಬೇಕು।

Verse 7

औषधं भिषजोक्तं च मङ्गलालम्भनञ्चरेत् पश्चेद् गुरुं तेन दत्ताशीर्वदो ऽथ व्रजेत्सभां

ವೈದ್ಯನು ಸೂಚಿಸಿದ ಔಷಧವನ್ನು ಸೇವಿಸಿ, ಮಂಗಳಾರಂಭದ ಶುಭಕರ್ಮವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಗುರುವಿನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಅವರ ಆಶೀರ್ವಾದ ಪಡೆದು ಸಭೆಗೆ ತೆರಳಬೇಕು.

Verse 8

तत्रस्थो ब्राह्मणान् पश्येदमात्यान्मन्त्रिणस् तथा प्रकृतीश् च महाभाग प्रतीहारनिवेदिताः

ಅಲ್ಲಿ ನಿಂತು, ಓ ಮಹಾಭಾಗ, ಪ್ರತೀಹಾರ (ದ್ವಾರಪಾಲಕ)ನು ತಿಳಿಸಿದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು, ಅಮಾತ್ಯರು, ಮಂತ್ರಿಗಳು ಹಾಗೂ ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳನ್ನು ನೋಡಬೇಕು.

Verse 9

श्रुत्वेतिहासं कार्याणि कार्याणां कार्यनिर्णयम् व्यवहारन्ततः पश्येन्मन्त्रं कुर्यात्तु मन्त्रिभिः

ಇತಿಹಾಸ (ಪೂರ್ವದೃಷ್ಟಾಂತ)ವನ್ನು ಕೇಳಿ, ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ಕಾರ್ಯಗಳ ಯುಕ್ತ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ಅಂತಿಮ ಫಲಿತಾಂಶದವರೆಗೆ ನೋಡಿ, ನಂತರ ಮಂತ್ರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಂತ್ರಣ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 10

नैकेन सहितः कुर्यान्न कुर्याद्बहुभिः सह न च मूर्खैर् नचानाप्तैर् गुप्तं न प्रकटं चरेत्

ಒಬ್ಬನೊಂದಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೇರಿ ಕಾರ್ಯ ಮಾಡಬಾರದು; ಅನೇಕ ಜನರೊಂದಿಗೆ ಕೂಡ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಮಾಡಬಾರದು. ಮೂರ್ಖರೊಡನೆ ಅಥವಾ ನಂಬಲಾರದವರೊಡನೆ ಸಂಗ ಮಾಡಬಾರದು. ರಹಸ್ಯವನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಬಾರದು, ಹಾಗೆಯೇ ಪ್ರದರ್ಶನಾತ್ಮಕ ಸಾರ್ವಜನಿಕತೆಯಲ್ಲೂ ನಡೆಯಬಾರದು.

Verse 11

मन्त्रं स्वधिष्ठितं कुर्याद्येन राष्ट्रं न बाधते आकारग्रहणे राज्ञो मन्त्ररक्षा परा मता

ರಾಜಕೀಯ ಮಂತ್ರಣೆಯನ್ನು ತನ್ನ ಅಧೀನದಲ್ಲಿ ದೃಢವಾಗಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕು, ಇದರಿಂದ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಹಾನಿಯಾಗಬಾರದು. ರಾಜನ ಬಾಹ್ಯ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುವಲ್ಲಿ ಮಂತ್ರರಕ್ಷೆಯೇ ಪರಮವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.

Verse 12

आकारैर् इङ्गितैः प्रज्ञा मन्त्रं गृह्णन्ति पण्डिताः सांवत्सराणां वैद्यानां मन्त्रिणां वचने रतः

ಬಾಹ್ಯ ಆಕಾರಗಳು ಮತ್ತು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಇಂಗಿತಗಳಿಂದ ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಉದ್ದಿಷ್ಟ ಮಂತ್ರಣೆಯನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುತ್ತಾರೆ; ಪಂಡಿತನು ಅನುಭವೀ ವೈದ್ಯರು ಮತ್ತು ಮಂತ್ರಿಗಳ ವಚನಗಳಿಗೆ ಸದಾ ಗಮನ ಕೊಡಬೇಕು।

Verse 13

राजा विभूतिमाप्नोति धारयन्ति नृपं हि ते मन्त्रं कृत्वाथ व्यायामञ्चक्रे याने च शस्त्रके

ರಾಜನು ಸಮೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ರಾಜಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಏಕೆಂದರೆ ಅವರೇ ನೃಪನನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮಂತ್ರಣೆಯನ್ನು ಮಾಡಿ, ವ್ಯಾಯಾಮವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು—ರಥ/ಯಾನಾಭ್ಯಾಸದಲ್ಲಿಯೂ ಶಸ್ತ್ರಾಭ್ಯಾಸದಲ್ಲಿಯೂ।

Verse 14

निःसत्त्वादौ नृपः स्नातः पश्येद्विष्णुं सुपूजितं हुतञ्च पावकं पश्येद्विप्रान् पश्येत्सुपूजितान्

ನಿಃಸತ್ತ್ವ ವಿಧಿಯ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ರಾಜನು ಸ್ನಾನಮಾಡಿ, ಸುಪೂಜಿತ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ದರ್ಶಿಸಬೇಕು; ಹೋಮಾಹುತಿಗಳಿಂದ ಪಾವಕ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ನೋಡಬೇಕು; ಹಾಗೆಯೇ ಸುಪೂಜಿತರಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನೂ ದರ್ಶಿಸಬೇಕು।

Verse 15

गुप्तं चाप्रकटं चरेदिति ग , ज , ट च आकार ग्रहणे राज्ञो मन्त्ररक्षा परा मता इत्य् अस्य स्थाने आकारेङ्गिततत्त्वज्ञः कार्याकार्यविचक्षण इति ट पुस्तकपाठः राजाधिभूतिमाप्नोतीति ज भूषितो भोजनङ्कुर्याद् दानाद्यैः सुपरीक्षितं भुक्त्वा गृहीतताम्बूलो वामपार्श्वेन संस्थितः

ಅವನು ಗುಪ್ತವಾಗಿ, ಅಪ್ರಕಟವಾಗಿ ಸಂಚರಿಸಬೇಕು; ಸ್ವಯಂ ಪ್ರದರ್ಶನವಾಗಬಾರದು. ರಾಜನ ಆಕಾರ-ಇಂಗಿತಗಳನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುವಲ್ಲಿ ಮಂತ್ರರಕ್ಷೆಯೇ ಪರಮವೆಂದು ಮತವಾಗಿದೆ; ಅಂದರೆ ಆಕಾರ-ಇಂಗಿತ ತತ್ತ್ವಜ್ಞನಾಗಿ ಕಾರ್ಯ-ಅಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ವಿವೇಕಿಯಾಗಿರುವವನು. ಯೋಗ್ಯ ಅಲಂಕಾರ ಧರಿಸಿ, ದಾನಾದಿ ಉಪಾಯಗಳಿಂದ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಪರೀಕ್ಷಿಸಿದ ಆಹಾರವನ್ನು ಸೇವಿಸಬೇಕು; ಭೋಜನ ಮಾಡಿ ತಾಂಬೂಲವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ರಾಜನ ಎಡಪಾರ್ಶ್ವದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರಬೇಕು।

Verse 16

शास्त्राणि चिन्तयेद् दृष्ट्वा योधान् कोष्ठायुधं गृहं अन्वास्य पश्चिमां सन्ध्यां कार्याणि च विचिन्त्य तु

ಯೋಧರು, ಆಯುಧಾಗಾರ/ಕೋಷ್ಟಾಯುಧ ಮತ್ತು ಗೃಹಸ್ಥಾಪನೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಚಿಂತಿಸಬೇಕು; ಹಾಗೆಯೇ ಪಶ್ಚಿಮ ಸಂಧ್ಯೆ (ಸಾಯಂಸಂಧ್ಯೆ) ಆಚರಿಸಿ, ಮಾಡಬೇಕಾದ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನೂ ವಿಚಾರಿಸಬೇಕು।

Verse 17

चरान् सम्प्रेष्य भुक्तान्नमन्तःपुरचरो भवेत् वाद्यगीतैर् अक्षितो ऽन्यैर् एवन्नित्यञ्चरेन्नृपः

ಗೂಢಚಾರರನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿ ಭೋಜನ ಮಾಡಿದ ನಂತರ ರಾಜನು ಅಂತಃಪುರದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಬೇಕು. ವಾದ್ಯ-ಗೀತಗಳು ಹಾಗೂ ಇತರ ರಕ್ಷಣೋಪಾಯಗಳಿಂದ ಕಾಪಾಡಲ್ಪಟ್ಟು ನಿತ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಪಾಲಿಸಬೇಕು.