Adhyaya 227
Raja-dharmaAdhyaya 2279 Verses

Adhyaya 227

युद्धयात्रा (Yuddhayātrā) — The War-Expedition

ಈ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ದಂಡಪ್ರಣಯನ ವಿಷಯದ ನಂತರ ರಾಜನ ಮುಂದಿನ ಕರ್ತವ್ಯವಾದ ಯಾತ್ರೆ (ಸೈನಿಕ ಯುದ್ಧಯಾತ್ರೆ) ಯಾವಾಗ ಮತ್ತು ಹೇಗೆ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂಬ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಪುಷ್ಕರನು ರಾಜಧರ್ಮ ಮತ್ತು ನೀತಿಶಾಸ್ತ್ರದ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾನೆ: ಬಲಿಷ್ಠ ಶತ್ರುವಿನ ಬೆದರಿಕೆ ಇದ್ದಾಗ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹಿಂದೆಂದೇ ದಾಳಿ ಮಾಡುವ ಪಾರ್ಷ್ಣಿಗ್ರಾಹನಿಗೆ ಲಾಭವಾದಾಗ ರಾಜನು ಕೂಚಿಸಬೇಕು; ಆದರೆ ಮೊದಲು ಸಿದ್ಧತೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು—ಸಜ್ಜಿತ ಯೋಧರು, ಸಹಾಯಕ-ಪರಿಚಾರಕರು, ಸಮರ್ಪಕ ಸರಬರಾಜು, ಮತ್ತು ರಾಜಧಾನಿ/ಆಧಾರಸ್ಥಾನದ ಭದ್ರ ರಕ್ಷಣೆ. ನಂತರ ನಿಮಿತ್ತಶಾಸ್ತ್ರದಿಂದ ಕಾಲನಿರ್ಣಯ—ಶತ್ರುಪಕ್ಷದ ವಿಪತ್ತುಗಳು, ಭೂಕಂಪದ ದಿಕ್ಕು, ಕೆತು-ದೋಷ ಇತ್ಯಾದಿ ಸೂಚನೆಗಳು. ದೇಹಸ್ಫುರಣ, ಸ್ವಪ್ನಲಕ್ಷಣಗಳು, ಶಕುನ-ಅಪಶಕುನಗಳಿಂದ ಕೋಟೆಯತ್ತ ಮುಂದುವರಿಯುವುದು ಮತ್ತು ಜಯಾನಂತರ ಮರಳುವುದು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಋತುವಿನಂತೆ ಸೇನಾ ವಿನ್ಯಾಸ—ಮಳೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪದಾತಿ-ಗಜಬಲ ಪ್ರಧಾನ, ಶೀತಕಾಲ/ವಸಂತ/ಆರಂಭಿಕ ಶರದದಲ್ಲಿ ರಥ-ಅಶ್ವಬಲ ಹೆಚ್ಚು; ನಿಮಿತ್ತಗಳನ್ನು ಬಲ-ಎಡ ಹಾಗೂ ಸ್ತ್ರೀ-ಪುರುಷ ಭೇದದಿಂದಲೂ ವಿಚಾರಿಸಬೇಕು।

Shlokas

Verse 1

इत्य् आग्नेये महापुराणे दण्डप्रणयनं नाम षड्विंशत्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः अथ सप्तविंशत्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः युद्धयात्रा पुष्कर उवाच यदा मन्येत नृपतिराक्रन्देन बलीयसा पार्ष्णिग्राहो ऽभिभूतो मे तदा यात्रां प्रयोजयेत्

ಇಂತೆ ಅಗ್ನಿ ಮಹಾಪುರಾಣದಲ್ಲಿ “ದಂಡಪ್ರಣಯನ” ಎಂಬ ೨೨೬ನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಯಿತು. ಈಗ ೨೨೭ನೇ ಅಧ್ಯಾಯ “ಯುದ್ಧಯಾತ್ರೆ” ಆರಂಭ. ಪುಷ್ಕರನು ಹೇಳಿದನು—ಬಲಿಷ್ಠ ಶತ್ರು ಯುದ್ಧನಾದದೊಂದಿಗೆ ನನ್ನನ್ನು ಒತ್ತಡಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ, ಹಿಂದೆಂದೇ ದಾಳಿ ಮಾಡುವ ಪಾರ್ಷ್ಣಿಗ್ರಾಹನು ನನ್ನನ್ನು ಮಣಿಸಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ರಾಜನು ಭಾವಿಸಿದಾಗ, ಅವನು ಸೇನಾ ಯಾತ್ರೆಯನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು।

Verse 2

पुष्ता योधा भृटा भृत्याः प्रभूतञ्च बलं मम मूलरक्षासमर्थो ऽस्मि तैर् गत्वा शिविरे व्रजेत्

ನನ್ನ ಯೋಧರು ಸುಸಜ್ಜಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ; ಭಾಡಾ ಸೈನಿಕರು ಮತ್ತು ಸೇವಕರೂ ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಪೋಷಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ; ನನ್ನ ಬಲ ಅಪಾರ. ನಾನು ಮೂಲ ನೆಲೆಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಸಮರ್ಥನು; ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಹೋಗಿ ಶಿಬಿರಕ್ಕೆ ತೆರಳಬೇಕು।

Verse 3

शत्रोर्वा व्यसने यायात् दैवाद्यैः पीडितं परं भूकम्पो यान्दिशं याति याञ्च केतुर्व्यदूषयत्

ಅಥವಾ ಶತ್ರು ವಿಪತ್ತಿಗೆ ಒಳಗಾಗಿರಬಹುದು—ದೈವಾದಿ ನಿಯಂತ್ರಣಾತೀತ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಪೀಡಿತನಾಗಿ. (ಇದು) ಭೂಕಂಪ ಯಾವ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಸಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕೇತು (ಧೂಮಕೇತು) ಯಾವ ದಿಕ್ಕನ್ನು ದೂಷಿಸಿದೆ ಎಂಬುದರಿಂದ ತಿಳಿಯಬೇಕು।

Verse 4

विद्विष्टनाशकं सैन्यं सम्भूतान्तःप्रकोपनं शरीरस्फुरणे धन्ये तथा सुस्वप्रदर्शने

ದ್ವೇಷಿತ ಶತ್ರುವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ ಸೇನೆ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತದೆ; ಒಳಗಡೆ ಉದ್ರೇಕ/ಉತ್ಸಾಹ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ದೇಹದಲ್ಲಿ ಶುಭ ಸ್ಪಂದನವಾಗುವುದು ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಸ್ವಪ್ನಗಳು ಕಾಣುವುದು—ಇವು ಲಕ್ಷಣಗಳು।

Verse 5

निमित्ते शकुने धन्ये जाते शत्रुपुरं व्रजेत् पुनर्जित्वेति ग , घ , ज च तैर् वृत्वा इति साधुः सम्भूतान्तःकोपदमिति ख , छ च पदातिनागबहुलां सेनां प्रावृषि योजयेत्

ಶುಭ ಶಕುನ-ನಿಮಿತ್ತ ಉಂಟಾದಾಗ ಶತ್ರುಪುರದ ಕಡೆಗೆ ಹೊರಡಬೇಕು; ಕೆಲವು ಪಾಠಗಳಲ್ಲಿ—ಜಯಿಸಿ ಮತ್ತೆ ಹಿಂತಿರುಗಬೇಕು—ಎಂದು ಇದೆ. ಪಡೆಗಳನ್ನು ಯಥಾಯೋಗ್ಯವಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ/ವಿನ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ ಮುಂದುವರೆಯುವುದು ಶ್ರೇಷ್ಠ. ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಪಾದಾತಿ ಮತ್ತು ಆನೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಿರುವ ಸೇನೆಯನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಬೇಕು।

Verse 6

हेमन्ते शिशिरे चैव रथवाजिसमाकुलां चतुरङ्गबलोपेतां वसन्ते वा शरन्म्मुखे

ಹೇಮಂತ ಮತ್ತು ಶಿಶಿರ ಋತುಗಳಲ್ಲಿ, ಅಥವಾ ವಸಂತದಲ್ಲಿ, ಅಥವಾ ಶರದೃತುವಿನ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ರಥ‑ಅಶ್ವಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಹಾಗೂ ಚತುರಂಗಬಲಸಂಪನ್ನವಾದ ಸೇನೆಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕೆ ಹೊರಡಬೇಕು।

Verse 7

सेना पदातिबहुला शत्रून् जयति सर्वदा अङ्गसक्षिणभागे तु शस्तं प्रस्फुरणं भवेत्

ಪದಾತಿಗಳು ಹೆಚ್ಚಿರುವ ಸೇನೆ ಸದಾ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಜಯಿಸುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ದೇಹದ ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿ ಆಯುಧ (ಅಥವಾ ಆಯುಧಧಾರಿ ಭುಜ) ಸ್ಫುರಣವಾಗುವುದು ಶುಭಲಕ್ಷಣವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ।

Verse 8

न शस्तन्तु तथा वामे पृष्ठस्य हृदयस्य च लाञ्छनं पिटकञ्चैव विज्ञेयं स्फुरणं तथा

ಆದರೆ ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಹಾಗೆಯೇ ಬೆನ್ನಿನ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ಹೃದಯಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ಗುರುತುಗಳು ಶುಭವಲ್ಲ. ಅದೇ ರೀತಿ ಪಿಟಕ (ಪುಳ್ಳೆ/ಗಡ್ಡೆ) ಮತ್ತು ದೇಹಸ್ಫುರಣವೂ ಅಶುಭವೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು।

Verse 9

विपर्ययेणाभिहितं सव्ये स्त्रीणां शुभं भवेत्

ಪುರುಷರಿಗೆ ಹೇಳಿದದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, ಸ್ತ್ರೀಯರಿಗೆ ಎಡಭಾಗದ ಸೂಚನೆಗಳು ಶುಭವಾಗುತ್ತವೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ।

Frequently Asked Questions

A practical threat-assessment: a stronger enemy’s aggressive pressure and the specific danger of a rear-assailing foe (pārṣṇigrāha) overpowering the king, combined with readiness in provisions and base security.

Cosmic and terrestrial indicators (earthquake-direction, comet/ketu-taint), auspicious dreams, śakuna (omen-bird) signs, and bodily sphuraṇa (twitching), with right/left-side rules and a noted reversal for women.

It recommends infantry-and-elephant-heavy forces in the rainy season, and chariot-and-horse-dense forces (within a fourfold army) in hemanta/śiśira, or alternatively in spring or early autumn.