
Pāśupata-Śānti (पाशुपतशान्तिः)
ಅಘೋರ ಹಾಗೂ ಸಂಬಂಧಿತ ಅಸ್ತ್ರಗಳ ಪೂರ್ವ ಶಾಂತಿ-ಕಲ್ಪದ ನಂತರ ಈ ಅಧ್ಯಾಯವು ಪಾಶುಪತ-ಶಾಂತಿಯ ವಿಧಿಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸುತ್ತದೆ. ಭಗವಾನ್ ಪಾಶುಪತ ಶಸ್ತ್ರ-ಮಂತ್ರವನ್ನು ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಶಾಂತಿಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ಜಪ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಬೋಧಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮಂತ್ರದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಅಂಶ—‘ಪಾದತಃ-ಪೂರ್ವ’ವಾಗಿ, ಅಂದರೆ ಪಾದ/ಆರಂಭಿಕ ನ್ಯಾಸಸ್ಥಾಪನೆಯಿಂದಲೇ ವಿಘ್ನನಾಶ, ದಿಕ್ಕನುಸಾರ ನ್ಯಾಸಪ್ರಯೋಗದಂತೆ. ನಂತರ ಸೂರ್ಯ, ಚಂದ್ರ ಮತ್ತು ವಿಘ್ನೇಶ್ವರ ಅಸ್ತ್ರಗಳ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಆಹ್ವಾನಗಳು ‘ಫಟ್’ ಸಹಿತ, ಹಾಗೆಯೇ ‘ಮೋಹಿಸು, ಮುಚ್ಚು, ಉನ್ಮೂಲಿಸು, ಭಯಪಡಿಸು, ಜೀವಿಸು/ಜೀವಗೊಳಿಸು, ದೂರಹಾಕು, ಅರಿಷ್ಟವನ್ನು ನಾಶಮಾಡು’ ಎಂಬ ಆಜ್ಞಾರ್ಥ ಕ್ರಿಯೆಗಳು ಬರುತ್ತವೆ. ಒಂದು ಜಪದಿಂದ ಅಡ್ಡಿ ನಾಶ; ನೂರು ಜಪಗಳಿಂದ ಅಪಶಕುನ ಶಮನವಾಗಿ ಯುದ್ಧವಿಜಯ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ತುಪ್ಪ ಮತ್ತು ಗುಗ್ಗುಳಿನ ಹೋಮದಿಂದ ಕಠಿಣ ಗುರಿಯೂ ಸಿದ್ಧ; ಶಸ್ತ್ರ-ಪಾಶುಪತ ಜಪದಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಶಾಂತಿ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ।
Verse 1
इत्य् आग्नेये महापुराणे अघोरास्त्रादिशान्तिकल्पे नाम विंशत्यधिकत्रिशततमो ऽध्यायः व्यालकाके इति ख अथैकविंशत्यधिकत्रिशततमो ऽध्यायः पाशुपतशान्तिः ईश्वर उवाच वक्ष्ये पाशुपतास्त्रेण शान्तिजापादि पूर्वतः पादतःपूर्वनाशो हि फडन्तं चापदादिनुत्
ಇಂತೆ ಆಗ್ನೇಯ ಮಹಾಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ‘ಅಘೋರಾಸ್ತ್ರಾದಿ-ಶಾಂತಿಕಲ್ಪ’ ಎಂಬ ಮೂರುನೂರ ಇಪ್ಪತ್ತನೇ ಅಧ್ಯಾಯ (ಕೆಲವು ಪಾಠಗಳಲ್ಲಿ ‘ವ್ಯಾಲಕಾಕೇ’ ಇತಿ ಖ-ಸೂಚನೆಯೊಂದಿಗೆ) ಸಮಾಪ್ತವಾಯಿತು. ಈಗ ಮೂರುನೂರ ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದನೇ ಅಧ್ಯಾಯ ‘ಪಾಶುಪತ-ಶಾಂತಿ’ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು—ಪಾಶುಪತಾಸ್ತ್ರ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಶಾಂತಿಯ ಜಪ ಮೊದಲಾದ ಪೂರ್ವಕರ್ಮಗಳೊಂದಿಗೆ ನಾನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ. ನಿಜವಾಗಿ ‘ಪಾದ’ (ಪ್ರಥಮ ಸ್ಥಾಪನೆ/ನ್ಯಾಸ)ದಿಂದಲೇ ಮೊದಲು ನಾಶ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ; ಮತ್ತು ‘ಫಡ್’ ಅಂತ್ಯವಿರುವ ಮಂತ್ರವು ಆಪದಾದಿ ನಿವಾರಣೆಗೆ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ.
Verse 2
रास्त्राय फट् भास्करास्त्राय फट् चन्द्रास्त्राय फट् विघ्नेश्वरास्त्राय फट् ख्रों ख्रौं फट् ह्रौं ह्रों फट् भ्रामय फट् छादय फट् उन्मूलय फट् त्रासय फट् सञ्जीवय फट् विद्रावय फट् सर्वदुरितं नाशय फट् सकृदावर्तनादेव सर्वविघ्नान् विनाशयेत् शतावर्तेन चोत्पातान्रणादौ विजयो भवेत्
‘ರಾಷ್ಟ್ರಾಸ್ತ್ರಾಯ ಫಟ್। ಭಾಸ್ಕರಾಸ್ತ್ರಾಯ ಫಟ್। ಚಂದ್ರಾಸ್ತ್ರಾಯ ಫಟ್। ವಿಘ್ನೇಶ್ವರಾಸ್ತ್ರಾಯ ಫಟ್। ಖ್ರೋಂ ಖ್ರೌಂ ಫಟ್। ಹ್ರೌಂ ಹ್ರೋಂ ಫಟ್। ಭ್ರಾಮಯ ಫಟ್। ಛಾದಯ ಫಟ್। ಉನ್ಮೂಲಯ ಫಟ್। ತ್ರಾಸಯ ಫಟ್। ಸಂಜೀವಯ ಫಟ್। ವಿದ್ರಾವಯ ಫಟ್। ಸರ್ವದುರಿತಂ ನಾಶಯ ಫಟ್।’—ಒಮ್ಮೆ ಆವರ್ತನೆ ಮಾಡಿದರೂ ಎಲ್ಲ ವಿಘ್ನಗಳು ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ; ನೂರು ಆವರ್ತನೆಗಳಿಂದ ಉತ್ಪಾತಗಳು ಶಮನವಾಗಿ, ಯುದ್ಧಾದಿಗಳಲ್ಲಿ ಜಯ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
Verse 3
घृतगुग्गुलुहोमाच्च असाध्यानपि साधयेत् पठनात्सर्वशान्तिः स्यच्छस्त्रपाशुपतस्य च
ಘೃತ ಮತ್ತು ಗುಗ್ಗುಲುಗಳಿಂದ ಹೋಮ ಮಾಡಿದರೆ ಅಸಾಧ್ಯವೆನಿಸಿದುದೂ ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ; ಶಸ್ತ್ರ-ಪಾಶುಪತ ಪಠಣದಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಶಾಂತಿ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ.
The chapter emphasizes operational sequencing and force-termination: obstacle-destruction is applied from the initial ‘feet’ placement, and the mantra is repeatedly ended with “phaṭ” to effect protective, expelling, and pacifying functions.
By framing protection, obstacle-removal, and pacification as dharma-supporting disciplines, it stabilizes the practitioner’s life and ritual environment, enabling sustained sādhanā while aligning worldly safety (bhukti) with spiritual steadiness (mukti-oriented practice).