
Chapter 172 — “Expiations beginning with the Secret (Rites)” (Rahasya-ādi-prāyaścitta)
ಈ ಅಧ್ಯಾಯವು ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ-ಕ್ರಮದ ಉಪಸಂಹಾರವಾಗಿ ನಿರೂಪಿತವಾಗಿದೆ; ಇದರಿಂದ ಅಗ್ನಿಪುರಾಣದ ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವನ್ನು ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ರೂಪಿತವಾದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೆಂದು ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ। ‘ರಹಸ್ಯ-ಆದಿ’ ಗುಪ್ತ/ಅಂತರಂಗ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಗಳ ಮೂಲಕ ಶುದ್ಧೀಕರಣವು ಕೇವಲ ಬಾಹ್ಯ ದಂಡವಲ್ಲ; ಸಂಕಲ್ಪಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾದ ಅಂತರಶುದ್ಧಿ, ನಿಯಮ-ಸಂಯಮಾಧಾರಿತ ಸಾಧನೆ ಮತ್ತು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ದೋಷಗಳ ಪರಿಹಾರವೂ ಅಗತ್ಯವೆಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ। ಅಗ್ನೇಯ ವಿದ್ಯೆಯ ಪ್ರವಾಹದಲ್ಲಿ—ಭಗವಾನ್ ಅಗ್ನಿಯ ಉಪದೇಶವು ಲೋಕಕ್ರಮ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಏರಿಕೆಯನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುವಲ್ಲಿ—ಈ ಅಧ್ಯಾಯವು ಹಿಂದಿನ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ ವಿಧಾನಗಳ ಶಿಖರವಾಗಿ ನಿಂತು, ಮುಂದಿನ ಅಧ್ಯಾಯದ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಪರಿಹಾರವಾದ ಸ್ತೋತ್ರ-ಜಪದ ಕಡೆಗೆ ಸಂಕ್ರಮಣವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುತ್ತದೆ। ಧರ್ಮವು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅಂತರಂಗ ಪುನಃಸಂಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಸ್ಥಿರವಾಗುತ್ತದೆ; ಇದರಿಂದ ಸಾಧಕನು ಭುಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಮುಕ್ತಿ ಎರಡಕ್ಕೂ ಮುನ್ನಡೆಯುತ್ತಾನೆ।
Verse 1
इत्य् आग्नेये महापुरेणे रहस्यादिप्रायश्वित्तं नाम एकसप्तत्यधिकशततमो ऽध्यायः अथ द्विसप्तत्यधिकशततमो ऽध्यायः सर्वपापप्रायश्चित्तानि पुष्कर उवाच परदारपरद्रव्यजीवहिंसादिके यदा प्रवर्तते नृणां चित्तं प्रायश्चित्तं स्तुतिस्तदा
ಇಂತೆ ಅಗ್ನಿ ಮಹಾಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ‘ರಹಸ್ಯಾದಿ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ’ ಎಂಬ ನೂರ ಎಪ್ಪತ್ತೆರಡನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತವಾಯಿತು. ಈಗ ‘ಸರ್ವಪಾಪ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಗಳು’ ಎಂಬ ನೂರ ಎಪ್ಪತ್ತಮೂರನೇ ಅಧ್ಯಾಯ ಆರಂಭ. ಪುಷ್ಕರನು ಹೇಳಿದನು—ಪರಸ್ತ್ರೀ, ಪರದ್ರವ್ಯ, ಜೀವಹಿಂಸೆ ಮೊದಲಾದವುಗಳಲ್ಲಿ ಮಾನವರ ಚಿತ್ತ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯಾದಾಗ, ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ ಮತ್ತು ಸ್ತುತಿ (ಪ್ರಾರ್ಥನೆ) ಮಾಡಬೇಕು.
Verse 2
विष्णवे विष्णवे नित्यं विष्णवे विष्णवे नमः नमामि विष्णुं चित्तस्थमहङ्कारगतिं हरिं
ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ, ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ—ನಿತ್ಯ; ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ, ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಚಿತ್ತದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ಮತ್ತು ಅಹಂಕಾರದ ಗತಿ/ಆಧಾರವಾದ ವಿಷ್ಣು—ಹರಿಯನ್ನು ನಾನು ನಮಿಸುತ್ತೇನೆ.
Verse 3
चित्तस्थमीशमव्यक्तमनन्तमपराजितं विष्णुमीड्यमशेषेण अनादिनिधनं विभुं
ನಾನು ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತೇನೆ—ಚಿತ್ತದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾದ ಈಶ್ವರನು; ಅವ್ಯಕ್ತ, ಅನಂತ, ಅಪರಾಜಿತ; ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಆರಾಧ್ಯ; ಅನಾದಿ-ನಿಧನನಾದ ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ ವಿಭು।
Verse 4
विष्णुश्चित्तगतो यन्मे विष्णुर्बुद्धिगतश् च यत् यच्चाहङ्कारगो विष्णुर्यद्विष्णुर्मयि संस्थितः
ನನ್ನ ಚಿತ್ತದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ವಿಷ್ಣು, ನನ್ನ ಬುದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾದ ವಿಷ್ಣು, ನನ್ನ ಅಹಂಕಾರದಲ್ಲಿ ಇರುವ ವಿಷ್ಣು—ಮತ್ತು ನನ್ನೊಳಗೆ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತನಾದ ವಿಷ್ಣು—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಅವನ ಸನ್ನಿಧಿಯೇ.
Verse 5
करोति कर्मभूतो ऽसौ स्थवरस्य चरस्य च तत् पापन्नाशमायातु तस्मिन्नेव हि चिन्तिते
ಅವನೇ ಕರ್ಮರೂಪನಾಗಿ ಸ್ಥಾವರ ಮತ್ತು ಜಂಗಮ—ಎರಡರ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುತ್ತಾನೆ; ಅವನನ್ನೇ ಚಿಂತಿಸಿದ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಪಾಪನಾಶವಾಗಲಿ.
Verse 6
ध्यातो हरति यत् पापं स्वप्ने दृष्टस्तु भावनात् तमुपेन्द्रमहं विष्णुं प्रणतार्तिहरं हरिं
ಧ್ಯಾನಿಸಿದರೆ ಪಾಪವನ್ನು ಹರಿಸುವ, ಭಾವನಾಬಲದಿಂದ ಸ್ವಪ್ನದಲ್ಲಿ ದರ್ಶನವಾದರೂ ಶುದ್ಧಿ ನೀಡುವ—ಆ ಉಪೇಂದ್ರನಾದ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು, ಪ್ರಣತಜನರ ಆర్తಿಯನ್ನು ಹರಿಸುವ ಹರಿಯನ್ನು ನಾನು ವಂದಿಸುತ್ತೇನೆ.
Verse 7
जगत्यस्मिन्निराधारे मज्जमाने तमस्यधः हस्तावलम्बनं विष्णुं प्रणमामि परात् परं
ಆಧಾರವಿಲ್ಲದ ಈ ಜಗತ್ತು ಅಂಧಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೆಳಕ್ಕೆ ಮುಳುಗುತ್ತಿರುವಾಗ, ನಾನು ವಿಷ್ಣುವನ್ನು—ಕೈಹಿಡಿತದಂತೆ ರಕ್ಷಕ ಆಧಾರವನ್ನು—ಪರಾತ್ಪರ ಪರಮನನ್ನು ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ.
Verse 8
सर्वेश्वरेश्वर विभो परमात्मन्नधोक्षज हृषीकेश हृषीकेश हृषीकेश नमो ऽस्तु ते
ಹೇ ಸರ್ವೇಶ್ವರರ ಈಶ್ವರ, ಹೇ ಸರ್ವವ്യാപಿ ವಿಭೋ; ಹೇ ಪರಮಾತ್ಮ, ಹೇ ಅಧೋಕ್ಷಜ; ಹೇ ಹೃಷೀಕೇಶ, ಹೃಷೀಕೇಶ, ಹೃಷೀಕೇಶ—ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರವಾಗಲಿ।
Verse 9
नृसिंहानन्त गोविन्द भूतभवन केशव विष्णवे विष्णवे इति ज , ञ च दुरुक्तं दुष्कृतं ध्यातं शमयाघन्नमो ऽस्तु ते
ಹೇ ನೃಸಿಂಹ, ಅನಂತ, ಗೋವಿಂದ, ಭೂತಭವನ, ಕೇಶವ; ‘ವಿಷ್ಣವೇ ವಿಷ್ಣವೇ’—ಈ ನಾಮಗಳು ಹಾಗೂ ‘ಜ’ ‘ಞ’ ಅಕ್ಷರಗಳ ಉಚ್ಚಾರದಿಂದ, ದುರ್ವಚನ, ದುಷ್ಕೃತ್ಯ ಮತ್ತು ಪಾಪಚಿಂತನೆಯಿಂದ ಉಂಟಾದ ಪಾಪವನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸು. ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ।
Verse 10
यन्मया चिन्तितं दुष्टं स्वचित्तवशवर्तिना अकार्यमहदत्युग्रन्तच्छमन्नय केशव
ಸ್ವಚಿತ್ತದ ವಶದಲ್ಲಿರುವ ನಾನು ಯೇನಾದರೂ ದುಷ್ಟವಾಗಿ ಚಿಂತಿಸಿದ್ದೇನೋ, ಅದು ಮಹಾ ಅಕಾರ್ಯವೂ ಅತೀ ಉಗ್ರವೂ ಆಗಿದ್ದರೆ—ಹೇ ಕೇಶವ, ಅದನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸಿ ಶಾಂತಿಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯು; ಕ್ಷಮಿಸಿ ನಿವಾರಿಸು।
Verse 11
ब्रह्मण्यदेव गोविन्द परमार्थपरायण जगन्नाथ जगद्धातः पापं प्रशमयाच्युत
ಹೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ್ಯದೇವ ಗೋವಿಂದ, ಹೇ ಪರಮಾರ್ಥಪರಾಯಣ; ಹೇ ಜಗನ್ನಾಥ, ಹೇ ಜಗದ್ಧಾತ—ಹೇ ಅಚ್ಯುತ, ನನ್ನ ಪಾಪವನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸು।
Verse 12
यथापराह्णे सायाह्णे मध्याह्णे च तथा निशि कायेन मनसा वाचा कृतं पापमजानता
ಅಪರಾಹ್ನದಲ್ಲಿ, ಸಾಯಾಹ್ನದಲ್ಲಿ, ಮಧ್ಯಾಹ್ನದಲ್ಲಿಯೂ ಹಾಗೆಯೇ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿಯೂ—ದೇಹದಿಂದ, ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ, ವಾಣಿಯಿಂದ ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಪಾಪವೇನಿದ್ದರೂ (ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಕ್ಕಾಗಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ).
Verse 13
जानता च हृषीकेश पुण्डरीकाक्ष माधव नामत्रयोच्चारणतः स्वप्ने यातु मम क्षयं
ಹೃಷೀಕೇಶ, ಪುಂಡರೀಕಾಕ್ಷ, ಮಾಧವ—ಈ ಮೂರು ನಾಮಗಳನ್ನು ತಿಳಿದು ಉಚ್ಚರಿಸಿದರೆ, ಸ್ವಪ್ನದಲ್ಲಿಯೂ ನನ್ನ ಕ್ಷಯ (ಕ್ಲೇಶ) ನಾಶವಾಗಲಿ.
Verse 14
शारीरं मे हृषीकेश पुण्डरीकाक्ष माधव पापं प्रशमयाद्य त्वं बाक्कृतं मम माधव
ಓ ಹೃಷೀಕೇಶ, ಓ ಪುಂಡರೀಕಾಕ್ಷ, ಓ ಮಾಧವ—ಇಂದು ನನ್ನ ದೇಹಪಾಪವನ್ನೂ ವಾಕ್ಕಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ ಪಾಪವನ್ನೂ ಶಮನಗೊಳಿಸು, ಓ ಮಾಧವ.
Verse 15
यद्भुञ्जन्यत्स्वपंस्तिष्ठन् गच्छन् जाग्रद् यदास्थितः कृतवान् पापमद्याहं कायेन मनसा गिरा
ತಿನ್ನುವಾಗ, ನಿದ್ರಿಸುವಾಗ, ನಿಂತಾಗ, ನಡೆಯುವಾಗ, ಎಚ್ಚರದಲ್ಲಿರುವಾಗ ಅಥವಾ ಯಾವ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಾದರೂ—ನಾನು ಮಾಡಿದ ಪಾಪವನ್ನು ಇಂದು ದೇಹ, ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ವಾಕ್ಯದಿಂದ ಮಾಡಿದುದಾಗಿ ಅಂಗೀಕರಿಸುತ್ತೇನೆ.
Verse 16
यत् स्वल्पमपि यत् स्थूलं कुयोनिनरकाबहं तद्यातु प्रशमं सर्वं वासुदेवानुकीर्तनात्
ಸ್ವಲ್ಪವಾದರೂ ಸ್ಥೂಲವಾದರೂ—ದುರ್ಜನ್ಮ ಮತ್ತು ನರಕವನ್ನು ತರುವುದಾದ ಯಾವ ಕರ್ಮವಾಗಲೀ—ಅದು ಎಲ್ಲವೂ ವಾಸುದೇವನ ನಾಮಾನುಕೀರ್ತನೆಯಿಂದ ಶಮನವಾಗಿ ನಿಲ್ಲಲಿ.
Verse 17
परं ब्रह्म परं धाम पवित्रं परमञ्च यत् तस्मिन् प्रकीर्तिते विष्णौ यत् पापं तत् प्रणश्यतु
ಅವನೇ ಪರಬ್ರಹ್ಮ, ಪರಮಧಾಮ, ಪರಮಪವಿತ್ರನು. ಆ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಪ್ರಕೀರ್ತಿಸಿದಾಗ ಯಾವ ಪಾಪವಿದ್ದರೂ ಅದು ನಾಶವಾಗಲಿ.
Verse 18
यत् प्राप्य न निवर्तन्ते गन्धस्पर्शदिवर्जितं सूरयस्तत् पदं विष्णोस्तत् सर्वं शमयत्वघं
ಅದನ್ನು ಪಡೆದ ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಮತ್ತೆ ಹಿಂದಿರುಗುವುದಿಲ್ಲ; ಗಂಧ-ಸ್ಪರ್ಶವರ್ಜಿತವಾದುದು ಅದೇ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪರಮಪದ; ಅದು ಸಮಸ್ತ ಪಾಪವನ್ನು ಶಮಿಸಲಿ.
Verse 19
पापप्रणाशनं स्तोत्रं यः पठेच्छृणुयादपि प्रशमात्यर्थमिति ख , घ , ज च अस्मिन्निति घ सर्वं गमयत्वघमिति झ यः पटेच्छ्रद्धया नर इति ज , झ च यः पठेच्छृणुयान्नर इति ञ शारीरैर् मानसैर् वाग्जैः कृतैः पपैः प्रमुच्यते
ಈ ಪಾಪನಾಶಕ ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ಯಾರು ಪಠಿಸುತ್ತಾರೋ—ಅಥವಾ ಕೇಳಿದರೂ—ಅವರು ದೇಹ, ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ವಾಕ್ಕಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ.
Verse 20
सर्वपापग्रहादिभ्यो याति विष्णोः परं पदं तस्मात् पापे कृते जप्यं स्तोत्रं सर्वाघमर्दनं
ಎಲ್ಲ ಪಾಪಗಳು ಹಾಗೂ ಗ್ರಹಾದಿ ಬಂಧನಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿ ಮನುಷ್ಯನು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪರಮಪದವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಪಾಪವಾದಾಗ ‘ಸರ್ವಾಘಮರ್ದನ’ ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ಜಪಿಸಬೇಕು.
Verse 21
प्रायश्चित्तमघौघानां स्तोत्रं व्रतकृते वरं प्रायश्चित्तैः स्तोत्रजपैर् व्रतैर् नश्यति पातकं
ಪಾಪಸಮೂಹಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವೇ ಪರಿಹಾರ; ವ್ರತ ಆಚರಿಸುವವರಿಗೆ ಸ್ತೋತ್ರಜಪವೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ. ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ, ಸ್ತೋತ್ರಜಪ ಮತ್ತು ವ್ರತಗಳಿಂದ ಪಾತಕ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ.
Verse 22
ततः कार्याणि संसिद्ध्यै तानि वै भुक्तिमुक्तये
ಆದ್ದರಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಿದ್ಧಿಗಾಗಿ ಆ ವಿಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು—ನಿಜಕ್ಕೂ ಭೋಗ ಮತ್ತು ಮೋಕ್ಷ ಎರಡನ್ನೂ ಪಡೆಯಲು.
It indicates expiations that include subtler or more inward/initiatory modes of purification, suggesting a graded framework where remedies address not only acts but also intention and hidden faults.
By framing expiation as a disciplined method for restoring ethical order (supporting worldly stability) while also purifying the inner agent of karma (supporting liberation-oriented transformation).