Adhyaya 162

Verse 1

आग्रत्स्वप्नसुसुप्त्यान्तमुक्तमिति ङ , छ , ञ च इत्य् आग्नेये अशौचनिर्णय इत्य् आदिः, सत्यमानन्दमद्वयमित्यन्तः पाठो ग पुस्तके नास्ति अथ द्विषष्ट्यधिकशततमो ऽध्यायः धर्मशास्त्रकथनं पुष्कर उवाच मनुर्विष्णुर्याज्ञवल्को हारीतो ऽत्रिर्यमो ऽङिगिराः वसिष्ठदक्षसंवर्तशातातपपराशराः

‘ಜಾಗ್ರತ್, ಸ್ವಪ್ನ, ಸುಷುಪ್ತಿ’ ಎಂಬ ಪದಾಂತವರೆಗೆ ಇಂತೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ—ಎಂದು (ಙ, ಛ, ಞ) ಪಾಠಭೇದಗಳು ಓದುತ್ತವೆ. ಆಗ್ನೇಯ (ಅಗ್ನಿ ಪುರಾಣ)ದಲ್ಲಿ ಆರಂಭ ‘ಅಶೌಚನಿರ್ಣಯ’ದಿಂದ; ‘ಸತ್ಯ, ಆನಂದ, ಅದ್ವಯ’ ಎಂಬ ಅಂತ್ಯಪಾಠ ‘ಗ’ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ. ಈಗ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ 162ನೇ ಅಧ್ಯಾಯ—‘ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರಕಥನ’. ಪುಷ್ಕರನು ಹೇಳಿದನು—ಮನು, ವಿಷ್ಣು, ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯ, ಹಾರೀತ, ಅತ್ರಿ, ಯಮ, ಅಂಗಿರಸ್, ವಸಿಷ್ಠ, ದಕ್ಷ, ಸಂವರ್ತ, ಶಾತಾತಪ, ಪರಾಶರ (ಇವರು ಪ್ರಮಾಣಾಚಾರ್ಯರು).

Verse 2

आपस्तम्बोशनोव्यासाः कात्ययनबृहस्पती गोतमः शङ्खलिखितौ धर्ममेते यथाब्रुवन्

ಆಪಸ್ತಂಬ, ಉಶನಸ್, ವ್ಯಾಸ, ಕಾತ್ಯಾಯನ, ಬೃಹಸ್ಪತಿ, ಗೌತಮ, ಹಾಗೆಯೇ ಶಂಖ ಮತ್ತು ಲಿಖಿತ—ಇವರು ಧರ್ಮವನ್ನು ತಾವು ಹೇಳಿದಂತೆ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.

Verse 3

तथा वक्ष्ये समासेन भुक्तिमुक्तिप्रदं शृणु प्रवृत्तञ्च निवृत्तञ्च द्विविधङ्कर्म वैदिकं

ಈಗ ನಾನು ಸಂಕ್ಷೇಪವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ—ಕೇಳು—ಭೋಗ ಮತ್ತು ಮೋಕ್ಷ ಎರಡನ್ನೂ ನೀಡುವುದು. ವೈದಿಕ ಕರ್ಮ ಎರಡು ವಿಧ: ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಮತ್ತು ನಿವೃತ್ತಿ.

Verse 4

काम्यं कर्म प्रवृत्तं स्यान्निवृत्तं ज्ञानपूर्वकं वेदाभ्यासस्तपो ज्ञानमिन्दियाणाञ्च संयमः

ಕಾಮ್ಯಕರ್ಮವು ಪ್ರವೃತ್ತಿ; ನಿವೃತ್ತಿಯು ಜ್ಞಾನಪೂರ್ವಕ. ವೇದಾಭ್ಯಾಸ, ತಪಸ್ಸು, ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಇಂದ್ರಿಯಸಂಯಮ—ಇವೇ ಅದರ ಸಾಧನಗಳು.

Verse 5

अहिंसा गुरुसेवा च निःश्रेयसकरं परं सर्वेषामपि चैतेषामत्मज्ञानं परं स्मृतं

ಅಹಿಂಸೆ ಮತ್ತು ಗುರುಸೇವೆ ಪರಮ ನಿಃಶ್ರೇಯಸವನ್ನು ತರುವ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸಾಧನಗಳು; ಆದರೆ ಇವೆಲ್ಲದರೊಳಗೆ ಆತ್ಮಜ್ಞಾನವೇ ಪರಮವೆಂದು ಸ್ಮೃತಿಯಾಗಿದೆ.

Verse 6

तच्चग्र्यं सर्वविद्यानां प्राप्यते ह्य् अमृतं ततः सर्वभूतेषु चात्मानं सर्वभूतानि चात्मनि

ಆ ಜ್ಞಾನವು ಎಲ್ಲಾ ವಿದ್ಯೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅಗ್ರ; ಅದನ್ನು ಪಡೆದರೆ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಅಮೃತತ್ವ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಆಗ ಎಲ್ಲ ಭೂತಗಳಲ್ಲಿ ಆತ್ಮನನ್ನೂ, ಆತ್ಮನಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಭೂತಗಳನ್ನೂ ಕಾಣುತ್ತಾನೆ.

Verse 7

समम्पश्यन्नात्मयाजी स्वाराज्यमधिगच्छति आत्मज्ञाने समे च स्याद्वेदाभ्यासे च यत्नवान्

ಸಮದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನೋಡುವವನು, ಆತ್ಮಯಜ್ಞರೂಪವಾಗಿ ಆರಾಧಿಸುವವನು ಸ್ವಾರಾಜ್ಯ (ಆತ್ಮಾಧಿಪತ್ಯ)ವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಆತ್ಮಜ್ಞಾನದಲ್ಲೂ ಸಮತೆಯಲ್ಲೂ ಸ್ಥಿರನಾಗಿ, ವೇದಾಭ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಯತ್ನವಂತನಾಗಿರಬೇಕು.

Verse 8

एतद्द्विजन्मसामर्थ्यं ब्राह्मणस्य विशेषतः एतद्द्विजन्मसाग्र्यमिति ख , ङ , झ , ञ , ट च एतद्द्विजन्मसामग्रीति घ वेदशास्त्रार्थतत्त्वज्ञो यत्र तत्राश्रमे वसन्

ಇದು ದ್ವಿಜರ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ, ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ. ಕೆಲವು ಪಾಠಗಳಲ್ಲಿ ‘ದ್ವಿಜರ ಅಗ್ರತ್ವ’ ಎಂದು, ಮತ್ತೊಂದರಲ್ಲಿ ‘ದ್ವಿಜರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಾಮಗ್ರಿ’ ಎಂದು ಪಠ್ಯವಿದೆ. ವೇದ-ಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಅರ್ಥತತ್ತ್ವವನ್ನು ತಿಳಿದವನು ಯಾವ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಆ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ಅರ್ಹನು.

Verse 9

इहैव लोके तिष्ठन् हि ब्रह्मभूयाय कल्प्यते स्वाध्यायानामुपाकर्म श्रावण्यां श्रावणेन तु

ಈ ಲೋಕದಲ್ಲೇ ನೆಲೆಸಿದ್ದರೂ ಮನುಷ್ಯನು ಬ್ರಹ್ಮಭಾವವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಯೋಗ್ಯನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯದ ಉಪಾಕರ್ಮವನ್ನು ಶ್ರಾವಣೀ ತಿಥಿಯಲ್ಲಿ, ಅಂದರೆ ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸದ ಪೂರ್ಣಿಮೆಯಲ್ಲಿ, ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು.

Verse 10

हस्ते चौषधिवारे च पञ्चम्यां श्रावणस्य वा पौषमासस्य रोहिण्यामष्टकायामथापि वा

ಹಸ್ತ ನಕ್ಷತ್ರವಿರುವಾಗ, ‘ಔಷಧಿವಾರ’ ದಿನದಲ್ಲಿ, ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸದ ಪಂಚಮಿಯಲ್ಲಿ, ಪೌಷ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ರೋಹಿಣೀ ನಕ್ಷತ್ರದ ದಿನದಲ್ಲಿ, ಅಥವಾ ಅಷ್ಟಕಾ ತಿಥಿಯಲ್ಲಿಯೂ—ಇವು ಶುಭಕಾಲಗಳೆಂದು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ.

Verse 11

जलान्ते छन्दसाङ्कुर्यादुत्सर्गं विधिवद्वहिः त्र्यहं प्रेतेष्वनध्यायः शिष्यर्त्विग्गुरुबन्धुषु

ನೀರಿನ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ವೇದಛಂದಸ್ಸಿನ ‘ಉತ್ಸರ್ಗ’ವನ್ನು ಹೊರಗೆ (ತೀರದಲ್ಲಿ) ಮಾಡಬೇಕು. ಶಿಷ್ಯ, ಋತ್ವಿಕ್, ಗುರು ಮತ್ತು ಬಂಧುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾರಾದರೂ ಮೃತರಾದರೆ ಮೂರು ದಿನ ಅನಧ್ಯಾಯ (ವೇದ ಅಧ್ಯಯನ ನಿಷೇಧ) ಇರುತ್ತದೆ.

Verse 12

उपाकर्मणि चोत्सर्गं स्वशाखाश्रोत्रिये तथा सन्ध्यागर्जितनिर्घाते भूकम्पोल्कानिपातने

ಉಪಾಕರ್ಮದಲ್ಲಿಯೂ ಮತ್ತು (ವೇದ-)ಉತ್ಸರ್ಗದಲ್ಲಿಯೂ; ಹಾಗೆಯೇ ತನ್ನ ಶಾಖೆಯ ಶ್ರೋತ್ರಿಯನಿಗೆ ಬೋಧಿಸುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ; ಸಂಧ್ಯಾಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಿಂಚಿನ ಗರ್ಜನೆ-ನಿರ್ಘಾತವಾಗುವಾಗ, ಭೂಕಂಪವಾಗುವಾಗ, ಅಥವಾ ಉಲ್ಕಾಪಾತವಾಗುವಾಗ—ಈ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ (ಅನಧ್ಯಾಯಾದಿ) ನಿಯಮ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 13

समाप्य वेदं ह्य् अनिशमारण्यकमधीत्य च पञ्चदश्यां चतुर्दश्यामष्टम्यां राहुसूतके

ವೇದಾಧ್ಯಯನವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿ ನಿತ್ಯವೂ ಆರಣ್ಯಕವನ್ನೂ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಬೇಕು. ಆದರೆ ಪೌರ್ಣಿಮೆ, ಚತುರ್ದಶಿ, ಅಷ್ಟಮಿ ಹಾಗೂ ಗ್ರಹಣಕಾಲ (ರಾಹು-ಸೂತಕ)ದಲ್ಲಿ ವೇದಾಧ್ಯಯನವನ್ನು ವರ್ಜಿಸಬೇಕು.

Verse 14

ऋतुसन्धिषु भुक्त्वा वा श्राद्विकं प्रतिगृह्य च पशुमण्डूकनकुलश्वाहिमार्जारशूकरैः

ಋತುಸಂಧಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಭೋಜನ ಮಾಡಿದರೂ, ಅಥವಾ ಶ್ರಾದ್ಧಸಂಬಂಧಿತ ದಾನ/ಅರ್ಪಣವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರೂ; ಹಾಗೆಯೇ ಪಶು, ಕಪ್ಪೆ, ನಕುಲ, ನಾಯಿ, ಹಾವು, ಬೆಕ್ಕು, ಹಂದಿ ಇವುಗಳ ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಅಶೌಚದಿಂದ (ನಿಯಮ-ನಿಷೇಧಗಳು ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತವೆ).

Verse 15

कृतेन्तरे त्वहोरात्रं शक्रपाते तथोच्छ्रिये श्वक्रोष्टुगर्धभोलूकमासवाणर्तुनिस्वने

ಮರಣಾಸನ್ನತೆಯ ಮಧ್ಯಂತರದಲ್ಲಿ ಹಗಲು-ರಾತ್ರಿ; ಇಂದ್ರವೃಷ್ಟಿ ಹಾಗೂ ಅಸಾಮಾನ್ಯ ಉತ್ಕಟತೆ ಸಂಭವಿಸುವಾಗ; ಮತ್ತು ನಾಯಿಗಳ ಕೂಗು, ನರಿಯ ಕಿರುಚು, ಕತ್ತೆಯ ರೆಂಕು, ಗೂಬೆ ಕೂಗು ಹಾಗೂ ತಿಂಗಳು-ಗಾಳಿ-ಋತುಗಳ ಅಕಾಲ ಶಬ್ದಗಳು—ಇವೆಲ್ಲ ಅಶುಭ ನಿಮಿತ್ತಗಳೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.

Verse 16

अमेध्यशवशूद्रान्त्यश्मशानपतितान्तिके अशुभासु च तारासु विद्युत्स्तनितसम्प्लवे

ಅಪವಿತ್ರ ವಸ್ತು, ಶವ, ಶೂದ್ರ, ಅಂತ್ಯಜ, ಶ್ಮಶಾನ ಅಥವಾ ಪತಿತನ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ; ಹಾಗೆಯೇ ಅಶುಭ ನಕ್ಷತ್ರಗಳಲ್ಲಿ, ಮಿಂಚು-ಗುಡುಗು ಮತ್ತು ಭಾರೀ ಮಳೆಯ ಗದ್ದಲದಲ್ಲಿ (ಕರ್ಮ/ಅನುಷ್ಠಾನ)ವನ್ನು ವರ್ಜಿಸಬೇಕು.

Verse 17

भुत्क्वार्द्रपाणिरम्भोन्तरर्धरात्रे ऽतिमारुते पांशुवर्षे दिशान्दाहे सन्ध्यानीहारभीतिषु

ಭೋಜನ ಮಾಡಿ ಕೈ ಇನ್ನೂ ತೇವವಾಗಿರುವಾಗ, ಅಥವಾ ನೀರಿನೊಳಗಿರುವಾಗ; ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ; ಭಾರೀ ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ; ಧೂಳಿನ ಮಳೆಯಲ್ಲಿ; ದಿಕ್ಕುಗಳು ದಹಿಸುತ್ತಿರುವಂತೆ ತೋರುವಾಗ; ಹಾಗೆಯೇ ಸಂಧ್ಯಾಕಾಲದ ಮಂಜು ಮತ್ತು ಭಯದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ (ಕರ್ಮ)ವನ್ನು ವರ್ಜಿಸಬೇಕು.

Verse 18

धावतः प्राणिबाधे च विशिष्टे गृहमागते ब्रह्मचर्याय कल्प्यते इति ङ स्वशाखाश्रोत्रिये मृते इति घ , झ , ञ , ट च शशमार्जारशूकरैर् इति ङ खरोष्ट्रयानहस्त्यश्वनौकावृक्षादिरोहणे

ಅವಸರವಾಗಿ ಓಡಿದಾಗ, ಯಾವುದಾದರೂ ಪ್ರಾಣಿಗೆ ಹಾನಿಯಾದಾಗ, ಮತ್ತು ವಿಶಿಷ್ಟ ಅತಿಥಿ ಮನೆಗೆ ಬಂದಾಗ ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯ (ಸಂಯಮ) ಆಚರಿಸಬೇಕೆಂದು ವಿಧಿ. ಹಾಗೆಯೇ ಸ್ವಶಾಖೆಯ ಶ್ರೋತ್ರಿಯನು ಮೃತನಾದಾಗ, ಮೊಲ‑ಬೆಕ್ಕು‑ಹಂದಿ ಸಂಬಂಧಿತ ಅಶೌಚದಲ್ಲಿ; ಹಾಗೂ ಕತ್ತೆ ಅಥವಾ ಒಂಟೆ ಏರುವುದು, ವಾಹನದಲ್ಲಿ ಏರುವುದು, ಆನೆ ಅಥವಾ ಕುದುರೆ ಏರುವುದು, ದೋಣಿಯಲ್ಲಿ ಏರುವುದು, ಮರಗಳಾದಿ ಏರುವುದು—ಈ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅದೇ ನಿಯಮ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 19

सप्तत्रिंशदनध्यायानेतांस्तात्कालिकान्विदुः

ಇವು ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಅನಧ್ಯಾಯಗಳು ಒಟ್ಟು ಮೂವತ್ತೇಳು (37) ಎಂದು ತಿಳಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.