Adhyaya 159

Verse 1

इत्य् आग्नेये महापुराणे स्रावाद्यशौचं नाम अष्टपञ्चाशदधिकशततमो ऽध्यायः अथैकोनषष्ट्यधिकशततमो ऽध्यायः असंस्कृतादिशौचं पुष्कर उवाच संस्कृतस्यासंस्कृतस्य स्वर्गो मोक्षो हरिम्मृतेः अस्थ्नाङ्गङ्गाम्भसि क्षेपात् प्रेतस्याभ्युदयो भवेत्

ಇಂತೆ ಆಗ್ನೇಯ ಮಹಾಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ‘ಸ್ರಾವಾದ್ಯಾಶೌಚ’ ಎಂಬ ನೂರ ಐವತ್ತೆಂಟನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತವಾಯಿತು. ಈಗ ‘ಅಸಂಸ್ಕೃತಾದಿಶೌಚ’ ಎಂಬ ನೂರ ಐವತ್ತೊಂಬತ್ತನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯ ಆರಂಭ. ಪುಷ್ಕರನು ಹೇಳಿದನು—ಸಂಸ್ಕೃತನಿಗೂ ಅಸಂಸ್ಕೃತನಿಗೂ ಮರಣಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹರಿಸ್ಮರಣದಿಂದ ಸ್ವರ್ಗವೂ ಮೋಕ್ಷವೂ ಸಿದ್ಧಿಸುತ್ತವೆ; ಗಂಗಾಜಲದಲ್ಲಿ ಅಸ್ಥಿಗಳನ್ನು ಕ್ಷೇಪಿಸಿದರೆ ಪ್ರೇತನಿಗೆ ಅಭ್ಯುದಯ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 2

आपात इति ख , छ च अननेप्येवमेवं स्यादित्यादिः, भोक्तुरेकमहोन्यथेत्यन्तः पाठः घ , झ , ञ पुस्तकत्रयेषु नास्ति गङ्गातोये नरस्यास्थि यावत्तावद्दिवि स्थतिः आत्मनस्त्यागिनां नास्ति पतितानां तथा क्रिया

ಪಾಠಾಂತರ-ಟಿಪ್ಪಣಿ: ಖ ಮತ್ತು ಛ ಪ್ರತಿಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಠ ‘ಆಪಾತ…’ ಎಂದು ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ‘ಅನನೇಪ್ಯೇವಮೇವಂ ಸ್ಯಾದ್…’ ಎಂಬ ಭಾಗ ಮತ್ತು ಅಂತ್ಯದ ‘ಭೋಕ್ತುರೇಕಮಹೋऽನ್ಯಥಾ’ ಪಾಠವು ಘ, ಝ, ಞ ಎಂಬ ಮೂರು ಪ್ರತಿಗಳಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ. — ಶ್ಲೋಕ: ಗಂಗಾಜಲದಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯನ ಅಸ್ಥಿ ಎಷ್ಟು ಕಾಲ ಇರುತ್ತದೋ ಅಷ್ಟು ಕಾಲ ಅವನು ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ಆತ್ಮತ್ಯಾಗಿಗಳು (ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ) ಹಾಗೂ ಪತಿತರಿಗಾಗಿ ಅಂಥ ಕ್ರಿಯೆ (ಅಂತ್ಯೇಷ್ಠಿ ಇತ್ಯಾದಿ) ವಿಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿಲ್ಲ।

Verse 3

तेषामपि तथा गाङ्गे तोये ऽस्थ्नां पतनं हितं तेषां दत्तं जलं चान्नं गगने तत् प्रलीयते

ಅವರಿಗೂ ಗಂಗಾಜಲದಲ್ಲಿ ಅಸ್ಥಿಗಳನ್ನು ಕ್ಷೇಪಿಸುವುದು ಹಿತಕರ; ಮತ್ತು ಅವರ ನಿಮಿತ್ತ ನೀಡಿದ ಜಲ ಹಾಗೂ ಅನ್ನ (ಇಂತೆ ಸಲ್ಲಿಸದಿದ್ದರೆ) ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಲೀನವಾಗಿ ಫಲರಹಿತವಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 4

अनुग्रहेण महता प्रेतस्य पतितस्य च नारायणबलिः कार्यस्तेनानुग्रहमश्नुते

ಮಹಾ ಕರುಣೆಯಿಂದ ಪ್ರೇತಕ್ಕೂ ಪತಿತನಿಗೂ ನಾರಾಯಣಬಲಿ ಮಾಡಬೇಕು; ಆ ಕರ್ಮದಿಂದ ದಿವ್ಯ ಅನುಗ್ರಹ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.

Verse 5

अक्षयः पुण्डरीकाक्षस्तत्र दत्तं न नश्यति पतनात्रायते यस्मात् तस्मात् पात्रं जनार्दनः

ಪುಂಡರೀಕಾಕ್ಷ (ವಿಷ್ಣು) ಅಕ್ಷಯನು; ಅಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ ದಾನ ನಾಶವಾಗದು. ಪತನದಿಂದ ರಕ್ಷಿಸುವುದರಿಂದ ಜನಾರ್ದನನೇ ಪರಮ ಪಾತ್ರನು.

Verse 6

पततां भुक्तिमुक्त्यादिप्रद एको हरिर्ध्रुवं दृष्ट्वा लोकान् म्रियमाणान् सहायं धर्ममाचरेत्

ಪತನಗೊಳ್ಳುವವರಿಗೆ ಭೋಗ-ಮೋಕ್ಷಾದಿಗಳನ್ನು ನೀಡುವವನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಏಕೈಕ ಹರಿ. ಲೋಕಗಳು ನಶ್ವರವೆಂದು ಕಂಡು, ಸಹಾಯಕನಾಗಿ ಧರ್ಮವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು.

Verse 7

मृतो ऽपि बान्धवः शक्तो नानुगन्तुं नरं मृतं जायावर्जं हि सर्वस्य याम्यः पन्था विभिद्यते

ಮೃತನಾದ ಬಂಧುವೂ ಮೃತನನ್ನು ಅನುಸರಿಸಲು ಶಕ್ತನಲ್ಲ. ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಯಾಮ್ಯ ಪಥ (ಯಮಮಾರ್ಗ) ವಿಭಜಿತವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 8

धर्म एको व्रजत्येनं यत्र क्वचन गामिनं श्वः कार्यमद्य कुर्वीत पूर्वाह्णे चापराह्णिकं

ಎಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗುವವನನ್ನೂ ಜೊತೆಯಾಗುವುದು ಧರ್ಮ ಮಾತ್ರ. ಆದ್ದರಿಂದ ನಾಳೆಯ ಕೆಲಸವನ್ನು ಇಂದು ಮಾಡಬೇಕು; ಅಪರಾಹ್ನದ ಕೆಲಸವನ್ನು ಪೂರ್ವಾಹ್ನದಲ್ಲೇ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 9

न हि प्रतीक्षते मृत्युः कृतः वास्य न वा कृतं क्षेत्रापणगृहासक्तमन्यत्रगतमानसं

ಮರಣವು ಕಾಯುವುದಿಲ್ಲ—ಕಾರ್ಯಗಳು ಮುಗಿದಿರಲಿ ಅಥವಾ ಮುಗಿಯದಿರಲಿ. ಹೊಲ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆ, ಮನೆಗಳಿಗೆ ಆಸಕ್ತನಾಗಿ ಮನಸ್ಸು ಬೇರೆಡೆ ಅಲೆಯುವವನನ್ನು ಅದು ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತದೆ.

Verse 10

वृकीवीरणमासाद्य मृत्युरादाय गच्छति न कालस्य प्रियः कश्चिद् द्वेष्यश्चास्य न विद्यते

(ವೃಕೀವೀರಣವನ್ನೂ) ತಲುಪಿದರೂ ಮರಣವು ಅವನನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಕಾಲಕ್ಕೆ ಯಾರೂ ಪ್ರಿಯರಲ್ಲ; ಯಾರೂ ದ್ವೇಷ್ಯರೂ ಅಲ್ಲ.

Verse 11

आयुष्ये कर्मणि क्षीणे प्रसह्य हरिते जनं नाप्राप्तकालो म्रियते बिद्धः शरशतैर् अपि

ಆಯುಷ್ಯವನ್ನು ಧರಿಸುವ ಕರ್ಮ ಕ್ಷೀಣವಾದಾಗ ಕಾಲವು ಬಲವಂತವಾಗಿ ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ನಿಗದಿತ ಕಾಲ ಬಂದಿಲ್ಲದವನು ನೂರಾರು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಚುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟರೂ ಸಾಯುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 12

कुशाग्रेणापि संस्पृष्टः प्राप्तकालो न जीवति पन्था विभज्यते इति ग धर्म एवेति ज औषधानि न मन्त्राद्यास्त्रायन्ते मृत्युनान्वितं

ಕುಶದ ಅಗ್ರದಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ಸ್ಪರ್ಶವಾದರೂ ಕಾಲ ಬಂದವನು ಬದುಕುವುದಿಲ್ಲ. ‘ಮಾರ್ಗವು ವಿಭಜಿತವಾಗುತ್ತದೆ’ (ಅಂದರೆ ಜೀವನಗತಿ ನಿಶ್ಚಿತ) ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ನಿಜವಾಗಿ ರಕ್ಷಿಸುವುದು ಧರ್ಮವೇ. ಮರಣಬಂಧನದಲ್ಲಿರುವವನನ್ನು ಔಷಧಗಳೂ ಮಂತ್ರಾದಿಗಳೂ ರಕ್ಷಿಸಲಾರವು.

Verse 13

वत्सवत् प्राकृतं कर्म कर्तारं विन्दति ध्रुवं अव्यक्तादि व्यक्तमध्यमव्यक्तनिधनं जगत्

ಪ್ರಾಕೃತ ಕರ್ಮವು ಕರು ತಾಯಿಯನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ತನ್ನ ಕರ್ತನನ್ನು ತಲುಪುತ್ತದೆ. ಜಗತ್ತು ಅವ್ಯಕ್ತದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ, ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿ, ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಅವ್ಯಕ್ತದಲ್ಲೇ ಲೀನವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 14

कौमारादि यथा देहे तथा देहान्तरागमः नवमन्यद्यथा वस्त्रं गृह्णात्येवं शरीरिकं

ಈ ದೇಹದಲ್ಲೇ ಬಾಲ್ಯಾದಿ ಸ್ಥಿತಿಗಳು ಬದಲಾಗುವಂತೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಮತ್ತೊಂದು ದೇಹಕ್ಕೆ ಆಗಮನವೂ ಇದೆ; ಮತ್ತು ಮನುಷ್ಯನು ಹೊಸದಾದ ಬೇರೆ ವಸ್ತ್ರವನ್ನು ಧರಿಸುವಂತೆ, ದೇಹಧಾರಿ ಮತ್ತೊಂದು ದೇಹವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುತ್ತಾನೆ।

Verse 15

देही नित्यमबध्यो ऽयं यतः शोकं ततस्त्यजेत्

ದೇಹಧಾರಿ ಆತ್ಮನು ಸದಾ ಬಂಧನರಹಿತನು; ಆದ್ದರಿಂದ ಶೋಕವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು।