Adhyaya 150

Verse 1

इत्य् आग्नेये महापुराणे युद्धजयार्णवे अयुतलक्षकोटिहोमो नामोनपञ्चाशदधिकशततमो ऽध्यायः अथ पञ्चाशदधिकशततमो ऽध्यायः मन्वन्तराणि अग्निर् उवाच मन्वन्तराणि वक्ष्यामि आद्याः स्वायम्भुवो मनुः अग्नीध्राद्यास्तस्य सुता यमो नाम तदा सुराः

ಇಂತೆ ಆಗ್ನೇಯ ಮಹಾಪುರಾಣದ ‘ಯುದ್ಧಜಯಾರ್ಣವ’ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ‘ಅಯುತ-ಲಕ್ಷ-ಕೋಟಿಹೋಮ’ ಎಂಬ ನೂರ ನಲವತ್ತೊಂಬತ್ತನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತವಾಯಿತು। ಈಗ ನೂರ ಐವತ್ತನೇ ಅಧ್ಯಾಯ ‘ಮನ್ವಂತರಗಳು’ ಆರಂಭ. ಅಗ್ನಿ ಹೇಳಿದರು—ನಾನು ಮನ್ವಂತರಗಳನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತೇನೆ। ಮೊದಲನೆಯದು ಸ್ವಾಯಂಭುವ ಮನು; ಅವನ ಪುತ್ರರು ಅಗ್ನೀಧ್ರ ಮೊದಲಾದವರು, ಮತ್ತು ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ದೇವರಲ್ಲಿ ಯಮ ಎಂಬ ನಾಮ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿತ್ತು।

Verse 2

और्वाद्याश् च सप्तर्षय इन्द्रश् चैव शतक्रतुः पारावताः सतुषिता देवाः स्वारोचिषे ऽन्तरे

ಸ್ವಾರೋಚಿಷ ಮನ್ವಂತರದಲ್ಲಿ ಔರ್ವ ಮೊದಲಾದ ಸಪ್ತರ್ಷಿಗಳು ಇದ್ದರು; ಇಂದ್ರನು ಶತಕ್ರತು; ದೇವಗಣಗಳು ಪಾರಾವತರು ಮತ್ತು ಸತುಷಿತರು ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟರು.

Verse 3

विपश्चित्तत्र देवेन्द्र ऊर्जस्तम्भादयो द्विजाः चैत्रकिम्पुरुषाः पुत्रास्तृतीयश्चोत्तोतमो मनुः

ಆ ಮನ್ವಂತರದಲ್ಲಿ ವಿಪಶ್ಚಿತ್ ಮತ್ತು ದೇವೇಂದ್ರ ಇದ್ದರು; ಊರ್ಜಸ್ತಂಭ ಮೊದಲಾದ ದ್ವಿಜ ಋಷಿಗಳು ಇದ್ದರು; ಪುತ್ರರು ಚೈತ್ರರು ಮತ್ತು ಕಿಂಪುರುಷರು; ಮೂರನೇ ಮನು ಉತ್ತೋತಮನು.

Verse 4

सुशान्तिरिन्द्रो देवाश् च सुधामाद्या वशिष्ठजाः सप्तर्षयो ऽजाद्याः पुत्राश् चतुर्थस्तामसी मनुः

ಸುಶಾಂತಿ ಇಂದ್ರನು; ದೇವಗಣಗಳು ಸುಧಾಮಾ ಮೊದಲಾದವರು; ಸಪ್ತರ್ಷಿಗಳು ವಶಿಷ್ಠನ ಪುತ್ರರು; ಪುತ್ರರು ಅಜ ಮೊದಲಾದವರು; ನಾಲ್ಕನೇ ಮನು ತಾಮಸೀ ಮನು.

Verse 5

स्वरूपाद्याः सुरगणाः शिखिरिन्द्रः सुरेश्वरः ज्योतिर्धामादयो विप्रा नव ख्यातिमुखाः सुताः

ಸ್ವರೂಪ ಮೊದಲಾದ ಸುರಗಣಗಳು ಈ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ; ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಶಿಖಿರಿಂದ್ರ ಮತ್ತು ಸುರೇಶ್ವರರೂ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ; ಜ್ಯೋತಿರ್ಧಾಮ ಮೊದಲಾದ ವಿಪ್ರ ಋಷಿಗಳು; ಖ್ಯಾತಿ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಒಂಬತ್ತು ಪುತ್ರರು.

Verse 6

रैवते वितथश्चेन्द्रो अमिताभास् तथा सुराः हिरण्यरोमाद्या मुनयो बलबन्धादयः सुताः

ರೈವತ ಮನ್ವಂತರದಲ್ಲಿ ವಿತಥ (ಪ್ರಜಾಪತಿ) ಮತ್ತು ಇಂದ್ರನು ಇದ್ದರು; ದೇವಗಣಗಳು ಅಮಿತಾಭಾಸರು ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟರು; ಮುನಿಗಳು ಹಿರಣ್ಯರೋಮ ಮೊದಲಾದವರು; ಪುತ್ರರು ಬಲಬಂಧ ಮೊದಲಾದವರು.

Verse 7

मनोजवश्चाक्षुषे ऽथ इन्द्रः स्वात्यादयः सुराः सुमेधाद्या महर्षयः पुरुप्रभृतयः सुताः

ಚಾಕ್ಷುಷ ಮನ್ವಂತರದಲ್ಲಿ ಮನೋಜವನು ಇಂದ್ರನಾಗಿದ್ದನು; ಸ್ವಾತಿ ಮೊದಲಾದವರು ದೇವಗಣ; ಸುಮೇಧಾ ಮೊದಲಾದವರು ಮಹರ್ಷಿಗಳು; ಪೂರು ಮೊದಲಾದವರು ಪುತ್ರರು (ಪ್ರಜೆ) ಆಗಿದ್ದರು.

Verse 8

विवस्वतः सुतो विप्रः श्राद्धदेवो मनुस्ततः आदित्यवसुरुद्राद्या देवा इन्द्रः पुरन्दरः

ಓ ವಿಪ್ರನೇ! ವಿವಸ್ವಾನನ ಪುತ್ರನು ಶ್ರಾದ್ಧದೇವ ಮನು. ಅವನಿಂದ ಆದಿತ್ಯರು, ವಸುಗಳು, ರುದ್ರರು ಮೊದಲಾದ ದೇವರುಗಳು ಉಂಟಾದರು; ಅವರಲ್ಲಿ ಪುರಂದರನಾದ ಇಂದ್ರನು ಇದ್ದನು.

Verse 9

वशिष्ठः काश्यपो ऽथात्रिर्जमदग्निः सगोतमः विश्वामित्रभरद्वाजौ मुनयः सप्त साम्प्रतं

ವಶಿಷ್ಠ, ಕಾಶ್ಯಪ, ನಂತರ ಅತ್ರಿ, ಜಮದಗ್ನಿ ಹಾಗೂ ಗೌತಮ; ಜೊತೆಗೆ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ ಮತ್ತು ಭರದ್ವಾಜ—ಇವರೇ ಪ್ರಸ್ತುತ ಸಪ್ತಮುನಿಗಳು.

Verse 10

इक्ष्वाकुप्रमुखाः पुत्रा अंशेन हरिराभवत् स्वायम्भुवे मानसो ऽभूदजितस्तदनन्तरे

ಇಕ್ಷ್ವಾಕು ಮೊದಲಾದ ಪುತ್ರರು ಹರಿಯ ಅಂಶದಿಂದ ಪ್ರಕಟರಾದರು. ಸ್ವಾಯಂಭುವ ಮನ್ವಂತರದಲ್ಲಿ ‘ಮಾನಸ’ ಅವತಾರ ಉಂಟಾಯಿತು; ಅದರ ನಂತರ ‘ಅಜಿತ’ ಪ್ರಾದುರ್ಭವಿಸಿದನು.

Verse 11

सत्यो हरिर्देवदरो वैकुण्ठो वामनः क्रमात् छायाजः सूर्यपुत्रस्तु भविता चाष्टमो मनुः

ಕ್ರಮವಾಗಿ (ಅವನು) ಸತ್ಯ, ಹರಿ, ದೇವದಾರ, ವೈಕುಂಠ, ವಾಮನ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಛಾಯಾಜ—ಸೂರ್ಯಪುತ್ರನು—ಅವನೇ ಎಂಟನೇ ಮನು ಆಗುವನು.

Verse 12

पूर्वस्य च सवर्णो ऽसौ सावर्णिर्भविताष्टमः सुतपाद्या देवगणा दीप्तिमद्द्रौणिकादयः

ಪೂರ್ವ ಮನುವಿನ ಸಮವಂಶೀಯನಾದ ಅವನು ‘ಸಾವರ್ಣಿ’ ಎಂಬ ಅಷ್ಟಮ ಮನುವಾಗುವನು. ದೇವಗಣಗಳು ಸುತಪಾ ಮೊದಲಾದವರು; ದೀಪ್ತಿಮತ್ ಮತ್ತು ದ್ರೌಣಿಕ ಮೊದಲಾದವರು (ಅವರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖರು) ಆಗುವರು.

Verse 13

मुनयो बलिरिन्द्रश् च विरजप्रमुखाः सुताः नवमो दक्षसावर्णिः पाराद्याश् च तदा सुराः

ಮುನಿಗಳು, ಬಲಿ ಮತ್ತು ಇಂದ್ರ, ಹಾಗೆಯೇ ವಿರಜಪ್ರಮುಖ ಪುತ್ರರು (ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ) ಇರುವರು. ಆಗ ಒಂಬತ್ತನೇ ಮನು ‘ದಕ್ಷ-ಸಾವರ್ಣಿ’; ದೇವರುಗಳು ಪಾರಾ ಮೊದಲಾದವರು ಆಗುವರು.

Verse 14

इन्द्रश् चैवाद्भुतस्तेषां सवनाद्या द्विजोत्तमाः धृतकेत्वादयः पुत्रा ब्रह्मसावर्णिरित्यतः

ಅವರಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ‘ಅದ್ಭುತ’ ಎಂಬವನು. ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ ಋಷಿಗಳು ಸವನ ಮೊದಲಾದವರು; ಪುತ್ರರು ಧೃತಕೇತು ಮೊದಲಾದವರು. ಇಲ್ಲಿಂದ ಮುಂದೆ ‘ಬ್ರಹ್ಮ-ಸಾವರ್ಣಿ’ ವಿವರಣೆ ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತದೆ.

Verse 15

सुखादयो देवगणास्तेषां शान्तिः शतक्रतुः हिरण्यरोमाद्या ऋषय इति ञ तथा सुरा इति छ हविष्याद्याश् च मुनयः सुक्षेत्राद्याश् च तत्सुताः

ದೇವಗಣಗಳು ‘ಸುಖ’ ಮೊದಲಾದ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗುವರು; ಅವರಲ್ಲಿ ‘ಶಾಂತಿ’ ಮತ್ತು ‘ಶತಕ್ರತು’ (ಇಂದ್ರ) ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಋಷಿಗಳು ಹಿರಣ್ಯರೋಮ ಮೊದಲಾದವರು; ಹಾಗೆಯೇ ‘ಸುರಾ’ ಮೊದಲಾದ ದೇವಗಣಗಳೂ ಇರುವರು. ಮುನಿಗಳು ಹವಿಷ್ಯ ಮೊದಲಾದವರು; ಅವರ ಪುತ್ರರು ಸುಕ್ಷೇತ್ರ ಮೊದಲಾದವರು.

Verse 16

धर्मसावर्णिकश्चाथ विहङ्गाद्यास्तदा सुराः गणेशश्चेन्द्रो नश् चराद्या मुनयः पुत्रकामयोः

ಆಗ ‘ಧರ್ಮ-ಸಾವರ್ಣಿಕ’ ಮನುವಾಗುವನು. ದೇವರುಗಳು ವಿಹಂಗ ಮೊದಲಾದವರು; ಗಣೇಶನ ಉಲ್ಲೇಖವೂ ಇದೆ. ಇಂದ್ರನು ‘ನಶ್’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವನು; ಪುತ್ರಕಾಮ್ಯ ಕರ್ಮಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮುನಿಗಳು ‘ಚರ’ ಮೊದಲಾದವರು ಆಗುವರು.

Verse 17

सर्वत्रगाद्या रुद्राख्यः सावर्णिभविता मनुः ऋतधामा सुरेन्द्रश् च हरिताद्याश् च देवताः

ಸರ್ವತ್ರಗಾ ಮೊದಲಾದ ದೇವತೆಗಳು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ; ರುದ್ರಾಖ್ಯನು ಇಂದ್ರನು; ಸಾವರ್ಣಿ ಮನುವಾಗುವನು; ಋತಧಾಮನು ದೇವಾಧಿಪತಿ (ಸುರೇಂದ್ರ) ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ; ಹರಿತ ಮೊದಲಾದ ದೇವಗಣಗಳು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿವೆ।

Verse 18

तपस्याद्याः सप्तर्षयः सुता वैदेववन्मुखाः मनुस्त्रयोदशो रौच्यः सूत्रामाणादयः सुराः

ರೌಚ್ಯ ಎಂಬ ಹದಿಮೂರನೇ ಮನ್ವಂತರದಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಯಾ ಮೊದಲಾದ ಸಪ್ತರ್ಷಿಗಳು ಇರುತ್ತಾರೆ; ಪುತ್ರರಲ್ಲಿ ವೈದೇವವತ್ ಪ್ರಮುಖರು; ದೇವರಲ್ಲಿ ಸೂತ್ರಾಮಾಣ ಮೊದಲಾದವರು ಅಗ್ರಗಣ್ಯರು।

Verse 19

इन्द्रो दिवस्पतिस्तेषां दानवादिविमर्दनः निर्मोहाद्याः सप्तर्षयश्चित्रसेनादयः सुताः

ಅವರಲ್ಲಿ ದಿವಸ್ಪತಿ ಇಂದ್ರನು—ದಾನವ ಮೊದಲಾದವರನ್ನು ಮರ್ಧಿಸುವವನು—ಪ್ರಮುಖನಾಗಿದ್ದನು. ನಿರ್ಮೋಹ ಮೊದಲಾದ ಸಪ್ತರ್ಷಿಗಳು ಇದ್ದರು; ಚಿತ್ರಸೇನ ಮೊದಲಾದವರು ಅವರ ಪುತ್ರರು.

Verse 20

मनुश् चतुर्दशो भौत्यः शुचिरिन्द्रो भविष्यति चाक्षुषाद्याः सुरगणा अग्निबाह्णादयो द्विजाः

ಹದಿನಾಲ್ಕನೇ ಮನುವು ಭೌತ್ಯನು; ಶುಚಿ ಇಂದ್ರನಾಗುವನು. ದೇವಗಣಗಳು ಚಾಕ್ಷುಷ ಮೊದಲಾದವರು; ದ್ವಿಜ ಋಷಿಗಳು ಅಗ್ನಿಬಾಹು ಮೊದಲಾದವರು.

Verse 21

चतुर्दशस्य भौत्यस्य पुत्रा ऊरुमुखा मनोः प्रयर्तयन्ति देवांश् च भुवि सप्तर्षयो दिवः

ಹದಿನಾಲ್ಕನೇ ಭೌತ್ಯ ಮನ್ವಂತರದಲ್ಲಿ ಮನುವಿನ ಊರುಮುಖ ಮೊದಲಾದ ಪುತ್ರರು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ದೇವಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಪ್ರವೃತ್ತಿಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ; ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸಪ್ತರ್ಷಿಗಳು ಇರುತ್ತಾರೆ, ದಿವಿಯಲ್ಲಿ ದೇವರುಗಳು ಸ್ಥಿತರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ।

Verse 22

देवा यज्ञभुजस्ते तु भूः पुत्रैः परिपाल्यते ब्रह्मणो दिवसे ब्रह्मन्मनवस्तु चतुर्दश

ದೇವರು ಯಜ್ಞಭೋಕ್ತರು; ಅವರ ಪುತ್ರರು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಪರಿಪಾಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ಓ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಬ್ರಹ್ಮನ ಒಂದು ದಿನದಲ್ಲಿ ನಿಜವಾಗಿ ಹದಿನಾಲ್ಕು ಮನುಗಳು ಇರುತ್ತಾರೆ.

Verse 23

मन्वाद्याश् च हरिर्वेदं द्वापरान्ते विभेद सः आद्यो वेदश् चतुष्पादः शतसाहस्रसम्मितः

ಮನು ಮೊದಲಾದ ಆದ್ಯ ಋಷಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಹರಿ (ವಿಷ್ಣು) ದ್ವಾಪರಯುಗಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ವೇದವನ್ನು ವಿಭಜಿಸಿದನು. ಆದಿವೇದವು ಚತುಷ್ಪಾದವಾಗಿದ್ದು ಲಕ್ಷ ಮಂತ್ರಪ್ರಮಾಣವಾಗಿತ್ತು.

Verse 24

एकश्चासीद् यजुर्वेदस्तं चतुर्धा व्यकल्पयत् आध्वर्यवं यजुर्भिस्तु ऋग्भिर्होत्रं तथा मुनिः

ಯಜುರ್ವೇದವು ಮೊದಲು ಒಂದೇ ಆಗಿತ್ತು; ನಂತರ ಮುನಿಯು ಅದನ್ನು ನಾಲ್ಕು ವಿಭಾಗಗಳಾಗಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಿದನು. ಯಜುಃಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ಅಧ್ವರ್ಯುವಿನ ಕರ್ಮ, ಋಗ್ವೇದ ಋಚಗಳಿಂದ ಹೋತೃಕರ್ಮವನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದನು.

Verse 25

औद्गात्रं सामभिओश् चक्रे ब्रह्मत्वञ्चाप्यथर्वभिः प्रथमं व्यासशिष्यस्तु पैलो ह्य् ऋग्वेदपारगः

ಅವನು ಸಾಮಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ಔದ್ಗಾತ್ರ (ಉದ್ಗಾತೃ) ಕರ್ಮವನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿ, ಅಥರ್ವಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮತ್ವ (ಬ್ರಹ್ಮಾ-ಪುರೋಹಿತ) ಸ್ಥಾನವನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಿದನು. ವ್ಯಾಸನ ಶಿಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯವನು ಪೈಲನು; ಅವನು ಋಗ್ವೇದಪಾರಂಗತನು.

Verse 26

इन्द्रः प्रमतये प्रादाद्वास्कलाय च संहितां बौध्यादिभ्यो ददौ सोपि चतुर्धा निजसंहितां

ಇಂದ್ರನು ಪ್ರಮತಿಗೆ ಹಾಗೂ ವಾಸ್ಕಲನಿಗೂ ಸಂಹಿತೆಯನ್ನು ನೀಡಿದನು. ವಾಸ್ಕಲನು ತನ್ನ ಸಂಹಿತೆಯನ್ನು ನಾಲ್ಕಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಿ ಬೌಧ್ಯ ಮೊದಲಾದವರಿಗೆ ನೀಡಿದನು.

Verse 27

यजुर्वेदतरोः शाखाः सप्तविंशन्महामतिः वैशम्पायननामासौ व्यासशिष्यश् चकार वै

ವ್ಯಾಸನ ಶಿಷ್ಯನಾದ ಮಹಾತ್ಮ ವೈಶಂಪಾಯನನು ಯಜುರ್ವೇದ ವೃಕ್ಷದ ಇಪ್ಪತ್ತೇಳು ಶಾಖೆಗಳನ್ನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು।

Verse 28

काण्वा वाजसनेयाद्या याज्ञवल्क्यादिभिः स्मृताः सामवेदतरोः शाखा व्यासशिष्यः सजैमिनिः

ಕಾಣ್ವ, ವಾಜಸನೇಯಿ ಮೊದಲಾದ ಶಾಖೆಗಳು ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯಾದಿಗಳಿಂದ ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಸಾಮವೇದ ವೃಕ್ಷದ ಶಾಖೆಯಾಗಿ ವ್ಯಾಸಶಿಷ್ಯ ಜೈಮಿನಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧನು।

Verse 29

सुमन्तुश् च सुकर्मा च एकैकां संहितां ततः गृह्णते च सुकर्माख्यः सहस्रं संहितां गुरुः

ನಂತರ ಸುಮಂತು ಮತ್ತು ಸುಕರ್ಮಾ ತಲಾ ಒಂದೊಂದು ಸಂಹಿತೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು; ‘ಸುಕರ್ಮಾ’ ಎಂಬವನು ತನ್ನ ಗುರುದಿಂದ ಸಾವಿರ ಸಂಹಿತೆಗಳನ್ನು ಪಡೆದನು।

Verse 30

सुमन्तुश्चाथर्वतरुं व्यासशिष्यो विभेद तं शिष्यानध्यापयामास पैप्यलादान् सहस्रशः

ವ್ಯಾಸಶಿಷ್ಯ ಸುಮಂತು ಅಥರ್ವವೇದ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಶಾಖೆಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಿ, ಪೈಪ್ಯಲ ಮೊದಲಾದ ಶಿಷ್ಯರಿಗೆ ಸಾವಿರಾರು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿಸಿದನು।

Verse 31

पुराणसंहितां चक्रे सुतो व्यासप्रसादतः

ವ್ಯಾಸನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಸೂತನು ಪುರಾಣಗಳ ಸಂಹಿತೆ, ಅಂದರೆ ಸಂಗ್ರಹಗ್ರಂಥವನ್ನು, ರಚಿಸಿದನು।