Adhyaya 212
Meru-dānāni (Meru-Donations) — Kāmya-dāna, Month-wise Offerings, and the Twelvefold Meru Rite
ಅಗ್ನಿದೇವರು ಹಿಂದಿನ ಅಧ್ಯಾಯದ ದಾನಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಮುಂದಾಗಿ, ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಇಷ್ಟಸಿದ್ಧಿ ನೀಡುವ ಕಾಮ್ಯ-ದಾನವನ್ನು ಕ್ರಮಬದ್ಧವಾಗಿ ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ—ತಿಂಗಳವಾರು ನಿರಂತರ ಪೂಜೆಯೊಂದಿಗೆ ದಾನ-ಅರ್ಪಣೆಗಳು, ಕೆಲವನ್ನು ಪಿಷ್ಟಕದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಪ್ರತಿಮೆಗಳಾಗಿ ಸಮರ್ಪಿಸುವುದು, ಅವುಗಳ ಫಲಗಳು, ಮತ್ತು ವರ್ಷಾಂತ್ಯ ಮಹಾವಿಧಿ. ನಂತರ ಕಾರ್ತಿಕದಲ್ಲಿ ದ್ವಾದಶವಿಧ ‘ಮೇರು-ದಾನ’ ವ್ರತವನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತಾರೆ; ಇದು ಭುಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಮುಕ್ತಿ ಎರಡನ್ನೂ ನೀಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ನಿಶ್ಚಿತ ಪ್ರಮಾಣಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ವರ್ಣಾದಿ ದ್ರವ್ಯಗಳಿಂದ ಮೇರು ನಿರ್ಮಿಸಿ, ಪದ್ಮ-ಯಂತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿ, ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮಾ–ವಿಷ್ಣು–ಈಶರನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ದಿಕ್ಕುಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ನಾಮಾಂಕಿತ ಪರ್ವತಗಳಿಂದ ಆವರಿಸುವ ವಿನ್ಯಾಸ ಬರುತ್ತದೆ. ಮಂತ್ರ, ಗೋತ್ರೋಚ್ಚಾರ ಸಹಿತ ದಾನ, ಕಪಟಧನ ತ್ಯಾಗದ ನಿಯಮಗಳು; ಸಂಕ್ರಾಂತಿ, ಅಯನ, ಗ್ರಹಣಾದಿ ಶುಭಕಾಲಗಳು; ಹಾಗೂ ಸ್ವರ್ಣ, ರಜತ, ಅಶ್ವ, ಗೋ, ವಸ್ತ್ರ, ಘೃತ, ಧಾನ್ಯ, ತಿಲ, ಖಂಡ-ಮೇರು ಮುಂತಾದ ಹಲವು ಮೇರು-ವೈವಿಧ್ಯಗಳು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೇರು ವಿಷ್ಣುಸ್ವರೂಪವೆಂದು ಸ್ತುತಿಸಿ, ಶುದ್ಧಿ, ಕುಲೋನ್ನತಿ, ಸ್ವರ್ಗಲಾಭ ಮತ್ತು ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಹರಿಸಾನ್ನಿಧ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಭಕ್ತಿನಿವೇದನದೊಂದಿಗೆ ವಿಧಿ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
Shlokas
No shlokas available for this adhyaya yet.
Frequently Asked Questions
Regular monthly worship → year-end grand worship → Kārttika Meru-vrata with bathing/fasting → worship of Viṣṇu (or Śiva) → mantra-guided gifting of a constructed Meru to a brāhmaṇa (often gotra-addressed) → dedication (nivedana) for bhukti and mukti.
Ratna-meru (jeweled), Hema/Svarṇa-meru (gold), Rāupya-meru (silver), Hasti-meru (elephant-form), Aśva-meru (horses), Go-meru (cows), Vastra-meru (cloth), Ājya-parvata (ghee mountain), Dhānya-meru (grain), Tila-meru (sesame), and Khaṇḍa-meru (symbolic/segmented Meru).
It frames giving as a mokṣa-supporting discipline: purity through non-deceit, devotion-centered worship, cosmological visualization (Meru as Viṣṇu-form), lineage uplift, and final orientation toward Hari/Viṣṇuloka—thus integrating merit, devotion, and liberation.
Graded measurement logic (highest/middle/lower), prescribed weights (palas, khāras, prastha), construction rules (three peaks with Brahmā–Viṣṇu–Maheśvara), directional mountain placement, and calendrical triggers (Kārttika, saṅkrānti, ayana, grahaṇa).