
Chapter 9 — श्रीरामावतारकथनम् (Śrī Rāmāvatāra-kathanam) | Hanumān’s Ocean-Crossing, Sītā-Darśana, and the Setu Plan
ಈ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ರಾಮಾಯಣ-ಭಾಗದ ಅವತಾರಲೀಲೆ ಮುಂದುವರಿದು, ಹನುಮಂತನು ಶ್ರೀರಾಮನ ಧರ್ಮಮಿಷನ್ನ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಧನನೆಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ। ಸಂಪಾತಿಯ ಉಪದೇಶದ ನಂತರ ವಾನರಸೇನೆಗೆ ಸಮುದ್ರ ದಾಟುವ ತಂತ್ರಸಮಸ್ಯೆ ಎದುರಾಗುತ್ತದೆ; ಸೇನೆಯ ರಕ್ಷಣೆಗೂ ರಾಮಕಾರ್ಯಸಿದ್ಧಿಗೂ ಹನುಮಂತನೇ ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿ ಮಹಾಸಾಗರವನ್ನು ಲಂಘಿಸುತ್ತಾನೆ। ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಮೈನಾ್ಕನ ಆತಿಥ್ಯ-ಪ್ರಸ್ತಾವ ಮತ್ತು ಸಿಂಹಿಕೆಯ ದಾಳಿ ಮುಂತಾದ ಅಡ್ಡಿಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿ, ಲಂಕೆಯ ಅರಮನೆಗಳಾದಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಅಶೋಕವನದಲ್ಲಿ ಸೀತೆಯನ್ನು ದರ್ಶನಮಾಡುತ್ತಾನೆ। ಸಂಭಾಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಗುರುತು, ನಿಷ್ಠೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಮಾಣ ಸ್ಥಿರವಾಗುತ್ತದೆ—ರಾಮನ ಉಂಗುರವನ್ನು ನೀಡಿ ಪರಿಚಯ ದೃಢಪಡಿಸಿ, ಸೀತೆ ರತ್ನ ಮತ್ತು ಸಂದೇಶವನ್ನು ಹಿಂತಿರುಗಿಸಿ ‘ಉದ್ಧಾರಕ್ಕೆ ರಾಮನೇ ಸ್ವಯಂ ಬರಬೇಕು’ ಎಂದು ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತಾಳೆ। ನಂತರ ಹನುಮಂತನು ಯುಕ್ತಬಲದಿಂದ ವನವನ್ನು ಧ್ವಂಸ ಮಾಡಿ ಭೇಟಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತಾನೆ, ತಾನು ರಾಮದೂತನೆಂದು ಘೋಷಿಸಿ ರಾವಣನಿಗೆ ಅನಿವಾರ್ಯ ಸೋಲಿನ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡುತ್ತಾನೆ। ಲಂಕಾದಹನದ ಬಳಿಕ ಸೀತೆಯನ್ನು ಧೈರ್ಯಪಡಿಸಿ, ಅಮೃತಸಮಾನ ಸುದ್ದಿಯಿಂದ ರಾಮನ ಶೋಕವನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸಿ ವರದಿ ನೀಡುತ್ತಾನೆ। ಅಂತಿಮವಾಗಿ ವಿಭೀಷಣನ ಶರಣಾಗತಿ, ಅವನ ಅಭಿಷೇಕ, ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರದ ಉಪದೇಶದಿಂದ ನಲನು ಸೇತು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಯೋಜನೆ ವರ್ಣಿತವಾಗಿ ಧರ್ಮಯುದ್ಧ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ।
Verse 1
इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये रामायाणे किष्किन्धाकाण्डवर्णनं नाम अष्टमो ऽध्यायः अथ नवमो ऽध्यायः श्रीरामावतारकथनं नारद उवाच सम्पातिवचनं श्रुत्वा हनुमानङ्गदादयः अब्धिं दृष्ट्वाब्रुवंस्ते ऽब्धिं लङ्घयेत् को नु जीवयेत्
ಇಂತೆ ಆದಿಮಹಾಪುರಾಣವಾದ ಅಗ್ನಿಪುರಾಣದ ರಾಮಾಯಣಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ‘ಕಿಷ್ಕಿಂಧಾಕಾಂಡವರ್ಣನ’ ಎಂಬ ಎಂಟನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತವಾಯಿತು. ಈಗ ಒಂಬತ್ತನೇ ಅಧ್ಯಾಯ ‘ಶ್ರೀರಾಮಾವತಾರಕಥನ’ ಆರಂಭ. ನಾರದರು ಹೇಳಿದರು—ಸಂಪಾತಿಯ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ಹನುಮಾನ್, ಅಂಗದಾದಿಗಳು ಸಮುದ್ರವನ್ನು ನೋಡಿ, ‘ಈ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಯಾರು ಲಂಘಿಸಬಲ್ಲರು? ಯಾರು ಜೀವಂತವಾಗಿ ಉಳಿಯಬಲ್ಲರು?’ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.
Verse 2
कपीनां जीवनार्थाय रामकार्यप्रसिद्धये शतयोजनविस्तीर्णं पुप्लुवे ऽब्धिं स मारुतिः
ಕಪಿಗಳ ಜೀವ ರಕ್ಷಣಾರ್ಥವೂ ರಾಮಕಾರ್ಯದ ಸಿದ್ಧಿಗಾಗಿ, ಆ ಮಾರುತಿ (ವಾಯುಪುತ್ರ) ಶತಯೋಜನ ವಿಸ್ತೀರ್ಣವಾದ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಜಿಗಿದು ದಾಟಿದನು.
Verse 3
दृष्ट्वोत्थितञ्च मैनाकं सिंहिकां विनिपात्य च लङ्कां दृष्ट्वा राक्षसानां गृहाणि वनितागृहे
ಸಮುದ್ರದಿಂದ ಎದ್ದ ಮೈನಾಕವನ್ನು ನೋಡಿ, ಸಿಂಹಿಕೆಯನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ, ಅವನು ಲಂಕೆಯನ್ನು ಕಂಡನು; ಬಳಿಕ ರಾಕ್ಷಸರ ಮನೆಗಳನ್ನೂ ಅರಮನೆಯ ಅಂತಃಪುರದ ಸ್ತ್ರೀಗೃಹವನ್ನೂ ದರ್ಶಿಸಿದನು।
Verse 4
दशग्रीवस्य कुम्भस्य कुम्भकर्णस्य रक्षसः विभीषणस्येन्द्रजितो गृहे ऽन्येषां च रक्षसो
ದಶಗ್ರೀವ (ರಾವಣ), ಕುಂಭ, ರಾಕ್ಷಸ ಕುಂಭಕರ್ಣ, ವಿಭೀಷಣ ಮತ್ತು ಇಂದ್ರಜಿತ—ಇವರ ಅರಮನೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ, ಇತರ ರಾಕ್ಷಸರ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ (ಅವನು ಶೋಧಿಸಿದನು)।
Verse 5
नापश्यत् पानभूम्यादौ सीतां चिन्तापरायणः अशोकवनिकां गत्वा दृष्टवाञ्छिंशपातले
ಚಿಂತೆಯಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ್ದ ಅವನು ಮೊದಲಿಗೆ ಪಾನಭೂಮಿ ಮೊದಲಾದ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಸೀತೆಯನ್ನು ಕಾಣಲಿಲ್ಲ; ನಂತರ ಅಶೋಕವನಿಕೆಗೆ ಹೋಗಿ ಶಿಂಶಪಾ ವೃಕ್ಷದ ಕೆಳಗೆ ಅವಳನ್ನು ಕಂಡನು।
Verse 6
राक्षसीरक्षितां सीतां भव भार्येति वादिनं रावणं शिंशपास्थो ऽथ नेति सीतान्तु वादिनीं
ರಾಕ್ಷಸಿಯರಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸೀತೆಯನ್ನು ನೋಡಿ, ‘ನನ್ನ ಪತ್ನಿಯಾಗು’ ಎಂದು ರಾವಣನು ಹೇಳಿದನು; ಆದರೆ ಶಿಂಶಪಾ ಮರದ ಕೆಳಗೆ ಕುಳಿತ ಸೀತೆಯು ‘ಇಲ್ಲ’ ಎಂದು ಉತ್ತರಿಸಿದಳು।
Verse 7
भव भार्या रावणस्य राक्षसीर्वादिनीः कपिः गते तु रावणे प्राह राजा दशरथो ऽभवत्
‘ರಾವಣನ ಪತ್ನಿಯಾಗು’ ಎಂದು ರಾಕ್ಷಸಿಯು ಹೇಳಿದಳು; ಆದರೆ ಕಪಿಯು ಹೇಳಿದನು—‘ರಾವಣನು ಹೋದ ಬಳಿಕ ದಶರಥರಾಜನ ಪುತ್ರ ರಾಮನೇ ನಿನ್ನ ಯಥಾರ್ಥ ಸ್ವಾಮಿ’.
Verse 8
रामो ऽस्य लक्ष्मणः पुत्रौ वनवासङ्गतौ वरौ रामपत्नी जानकी त्वं रावणेन हृता बलात्
ರಾಮನು ಮತ್ತು ಅವನ ಸಹೋದರ ಲಕ್ಷ್ಮಣನು—ಆ ಇಬ್ಬರು ಶ್ರೇಷ್ಠ ರಾಜಕುಮಾರರು—ವನವಾಸಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದ್ದಾರೆ; ನೀನು, ರಾಮಪತ್ನಿ ಜಾನಕಿ, ರಾವಣನಿಂದ ಬಲವಂತವಾಗಿ ಅಪಹೃತಳಾಗಿದ್ದೀ।
Verse 9
रामः सुग्रीवमित्रस् त्वां मार्गयन् प्रेषयच्च माम् साभिज्ञानञ्चागुलीयं रामदत्तं गृहाण वै
ಸುಗ್ರೀವನ ಮಿತ್ರನಾದ ರಾಮನು ನಿನ್ನನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾ ನನ್ನನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದ್ದಾನೆ; ಗುರುತಿನ ಚಿಹ್ನೆಯಾಗಿ ರಾಮನು ನೀಡಿದ ಈ ಉಂಗುರವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸು।
Verse 10
सीताङ्गुलीयं जग्राह सापश्यन्मारूतिन्तरौ भूयो ऽग्रे चोपविष्टं तम् उवाच यदि जीवति
ಸೀತೆ ಆ ಉಂಗುರವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದಳು. ಮರದ ಮೇಲೆ ಮಾರುತಿಯನ್ನು ಕಂಡು, ಮತ್ತೆ ಅವನ ಮುಂದೆ ಕೂತು ಹೇಳಿದಳು—“ಅವನು ಜೀವಂತನಿದ್ದರೆ…”।
Verse 11
रामः कथं न नयति शृङ्कितामब्रवीत् कपिः रामः सीते न जानीते ज्ञात्वा त्वां स नयिष्यति
ಸಂಶಯಗೊಂಡ ಸೀತೆಗೆ ಕಪಿ ಹೇಳಿದನು—“ರಾಮನು ನಿನ್ನನ್ನು ಹೇಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗದೆ ಇರಲು ಸಾಧ್ಯ? ಓ ಸೀತೆ, ರಾಮನಿಗೆ ನಿನ್ನಿರುವ ಸ್ಥಳ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ; ತಿಳಿದ ಕೂಡಲೇ ಅವನು ನಿನ್ನನ್ನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುವನು।”
Verse 12
रावणं राक्षसं हत्वा सबलं देवि मा शुच साभिज्ञानं देहि मे त्वं मणिं सीताददत्कपौ
“ಓ ದೇವಿ, ರಾಕ್ಷಸ ರಾವಣನನ್ನು ಅವನ ಸೇನೆಯೊಡನೆ ಸಂಹರಿಸಿ, ದುಃಖಿಸಬೇಡ. ಗುರುತಿನ ಚಿಹ್ನೆಯಾಗಿ ನಿನ್ನ ಮಣಿಯನ್ನು ನನಗೆ ಕೊಡು.” ಆಗ ಸೀತೆ ಕಪಿಗೆ ಆ ರತ್ನವನ್ನು ನೀಡಿದಳು।
Verse 13
उवाच मां यथा रामो नयेच्छीघ्रं तथा कुरु रामश् च इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः त्वां मार्गयेत् प्रेषयेच्च मामिति घ, चिह्नितपुस्तकपाठः काकाक्षिपातनकथाम् प्रतियाहि हि शोकह
ಅವನು ಹೇಳಿದನು—“ರಾಮನು ನನ್ನನ್ನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುವಂತೆ ನೀನು ಮಾಡು.” (ಕೆಲವು ಗುರುತಿಸಲಾದ ಪ್ರತಿಗಳಲ್ಲಿ ‘ಮತ್ತು ರಾಮನಿಗೆ…’ ಎಂಬ ಪಾಠ; ಇನ್ನೊಂದು ಪಾಠದಲ್ಲಿ ‘ಅವನು ನಿನ್ನನ್ನು ಹುಡುಕಿ ನನ್ನನ್ನು ಕಳುಹಿಸುವನು’ ಎಂದು ಇದೆ.) “ಕಾಗೆಯು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಹೊಡೆದ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೋಗಿ ಹೇಳು”—ಎಂದು ಶೋಕನು ನುಡಿದನು।
Verse 14
मणिं कथां गृहीत्वाह हनूमान्नेष्यते पतिः अथवा ते त्वरा काचित् पृष्ठमारुह मे शुभे
ಮಣಿಯನ್ನೂ ಸಂದೇಶವನ್ನೂ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹನುಮಾನ್ ಹೇಳಿದನು—“ನಿನ್ನ ಪತಿ (ರಾಮ) ನಿನ್ನನ್ನು ಪಡೆಯುವನು/ಕರೆತರುವನು. ಅಥವಾ ನಿನಗೆ ಏನಾದರೂ ತ್ವರೆಯಿದ್ದರೆ, ಶುಭೆಯೇ, ನನ್ನ ಬೆನ್ನೇರಿಸು.”
Verse 15
अद्य त्वां दर्शयिष्यामि ससुग्रीवञ्च राघवम् सीताब्रवीद्धनूमन्तं नयतां मां हि राघवः
“ಇಂದು ನಾನು ನಿನಗೆ ಸುಗ್ರೀವನೊಡನೆ ರಾಘವನನ್ನು ತೋರಿಸುವೆನು.” ಆಗ ಸೀತೆ ಹನುಮಂತನಿಗೆ ಹೇಳಿದಳು—“ನಿಜವಾಗಿ ರಾಘವನು ನನ್ನನ್ನು (ಇಲ್ಲಿಂದ) ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಲಿ.”
Verse 16
हनूमान् स दशग्रीव दर्शनोपायमाकरोत् वनं बभञ्ज तत्पालान् हत्वा दन्तनखादिभिः
ಆಮೇಲೆ ಹನುಮಾನ್ ದಶಗ್ರೀವ (ರಾವಣ)ನ ದರ್ಶನ ಪಡೆಯಲು ಉಪಾಯವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದನು. ಅವನು ಆ ವನವನ್ನು ಧ್ವಂಸಮಾಡಿ, ಅದರ ಕಾವಲುಗಾರರನ್ನು ಹಲ್ಲು, ನಖ ಮೊದಲಾದವುಗಳಿಂದ ಸಂಹರಿಸಿದನು।
Verse 17
हत्वातु किङ्करान् सर्वान् सप्त मन्त्रिसुतानपि पुत्रमक्षं कुमारञ्च शक्रजिच्च बबन्ध तम्
ನಂತರ ಅವನು ಎಲ್ಲಾ ಕಿಂಕರರನ್ನು (ಸೇವಕರನ್ನು) ಹಾಗೂ ಮಂತ್ರಿಗಳ ಏಳು ಪುತ್ರರನ್ನೂ ಸಂಹರಿಸಿದನು. ಆಮೇಲೆ ಅವನು ಕುಮಾರ ಅಕ್ಷನನ್ನೂ ಶಕ್ರಜಿತ್ (ಇಂದ್ರಜಿತ್)ನನ್ನೂ ಬಂಧಿಸಿದನು।
Verse 18
नागपाशेन पिङ्गाक्षं दर्शयामास रावणम् उवाच रावणः कस्त्वं मारुतिः प्राह रावणम्
ನಾಗಪಾಶದಿಂದ ಪಿಂಗಾಕ್ಷನನ್ನು ಬಂಧಿಸಿ ರಾವಣನ ಮುಂದೆ ತೋರಿಸಲಾಯಿತು. ರಾವಣನು—“ನೀನು ಯಾರು?” ಎಂದು ಕೇಳಿದನು. ಮಾರುತಿಯು ರಾವಣನಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದನು.
Verse 19
रामदूतो राघवाय सीतां देहि मरिष्यसि रामबाणैर् हतः सार्धं लङ्कास्थै राक्षसैर् ध्रुवम्
ನಾನು ರಾಮನ ದೂತನು. ರಾಘವನಿಗೆ ಸೀತೆಯನ್ನು ಒಪ್ಪಿಸು; ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ನೀನು ಸಾಯುವಿ—ಲಂಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ರಾಕ್ಷಸರೊಡನೆ ರಾಮಬಾಣಗಳಿಂದ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಹತನಾಗುವಿ.
Verse 20
रावणो हन्तुमुद्युक्तो विभीषणनिवारितः दीपयामास लाङ्गलं दीप्तपुच्छः स मारुतिः
ರಾವಣನು ಅವನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಮುಂದಾದನು; ವಿಭೀಷಣನು ತಡೆದನು. ಆಗ ದೀಪ್ತಪುಚ್ಛನಾದ ಆ ಮಾರುತಿಯು ತನ್ನ ವಾಲನ್ನು ಪ್ರಜ್ವಲಿಸಿದನು.
Verse 21
दग्ध्वा लङ्कां राक्षसांश् च दृष्ट्वा सीतां प्रणम्य ताम् समुद्रपारमागम्य दृष्टा सीतेति चाब्रवीत्
ಲಂಕೆಯನ್ನೂ ರಾಕ್ಷಸರನ್ನೂ ದಹಿಸಿ, ಸೀತೆಯನ್ನು ನೋಡಿ ಅವಳಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಸಮುದ್ರವನ್ನು ದಾಟಿ ಬಂದು “ಸೀತೆಯನ್ನು ಕಂಡೆ” ಎಂದು ಹೇಳಿದನು.
Verse 22
अङ्गदादीनङ्गदाद्यैः पीत्वा मधुवने मधु जित्वा दधिमुखादींश् च दृष्ट्वा रामञ्च ते ऽब्रुवन्
ಅಂಗದಾದಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಧುವನದಲ್ಲಿ ಮಧು ಕುಡಿದು, ದಧಿಮುಖಾದಿಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿ, ನಂತರ ರಾಮನನ್ನು ನೋಡಿ ಅವರು ಅವನಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದರು.
Verse 23
दृष्टा सीतेति रामो ऽपि हृष्टः पप्रच्छ मारुतिम् कथं दृष्ट्वा त्वया सीता किमुवाच च माम्प्रति
“ಸೀತೆಯನ್ನು ನೋಡಿದೆ” ಎಂದು ಕೇಳಿ ರಾಮನೂ ಹರ್ಷಗೊಂಡು ಮಾರುತಿ (ಹನುಮಂತ)ನನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದನು—ನೀನು ಸೀತೆಯನ್ನು ಹೇಗೆ ನೋಡಿದೆ? ನನ್ನ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಅವಳು ಏನು ಹೇಳಿದಳು?
Verse 24
सीताकथामृतेनैव सिञ्च मां कामवह्निगम् हनूमानब्रवीद्रामं लङ्घयित्वाब्धिमागतः
“ಸೀತಾಕಥಾಮೃತದಿಂದಲೇ ನನ್ನನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸು—ನಾನು ಕಾಮಾಗ್ನಿಯಿಂದ ದಗ್ಧನಾಗಿದ್ದೇನೆ.” ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಲಂಘಿಸಿ ಮರಳಿ ಬಂದ ಹನುಮಂತನು ರಾಮನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು.
Verse 25
सीतां दृष्ट्वा पुरीं दग्ध्वा सीतामणिं गृहाण वै हत्वा त्वं रावणं सीतां प्राप्स्यसे राम मा शुच
ಸೀತೆಯನ್ನು ನೋಡಿ ನಗರವನ್ನು ದಹಿಸಿ, ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಸೀತಾಮಣಿಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊ. ರಾವಣನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದ ಬಳಿಕ ನೀನು ಸೀತೆಯನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆಯುವೆ, ಹೇ ರಾಮ—ದುಃಖಿಸಬೇಡ.
Verse 26
गृहीत्वा तं मणिं रामो रुरोद विरहातुरः मणिं दृष्ट्वा जानकी मे दृष्टा सीता नयस्व माम्
ಆ ಮಣಿಯನ್ನು ಪಡೆದು ರಾಮನು ವಿರಹದಿಂದ ವ್ಯಾಕುಲನಾಗಿ ಅತ್ತನು. “ಮಣಿಯನ್ನು ನೋಡಿ ನಾನು ಜನಕಿಯನ್ನು ಕಂಡಂತಾಯಿತು; ಸೀತೆಯನ್ನು ಕಂಡೆ. ನನ್ನನ್ನು ಅವಳ ಬಳಿಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗು” ಎಂದನು.
Verse 27
तया विना न जीवामि सुग्रीवाद्यैः प्रबोधितः समुद्रतीरं गतवान् तत्र रामं विभीषणः
“ಅವಳಿಲ್ಲದೆ ನಾನು ಬದುಕಲಾರೆ.” ಸುಗ್ರೀವ ಮೊದಲಾದವರಿಂದ ಪ್ರಬೋಧಿತನಾಗಿ ವಿಭೀಷಣನು ಸಮುದ್ರತೀರಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಅಲ್ಲಿ ರಾಮನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದನು.
Verse 28
गतस्तिरस्कृतो भ्रात्रा रावणेन दुरात्मना रामाय देहि सीतां त्व मित्युक्तेनासहायवान्
ದುರಾತ್ಮನಾದ ಸಹೋದರ ರಾವಣನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ ಕಾರಣ ಅವನು ಹೊರಟನು; “ರಾಮನಿಗೆ ಸೀತೆಯನ್ನು ಕೊಡು” ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟು ಅವನು ಸಹಾಯವಿಲ್ಲದವನಾದನು.
Verse 29
रामो विभीषणं मित्रं लङ्कैश्वर्ये ऽभ्यषेचयत् समुद्रं प्रार्थयन्मार्गं यदा नायात्तदा शरैः
ರಾಮನು ತನ್ನ ಮಿತ್ರ ವಿಭೀಷಣನನ್ನು ಲಂಕೆಯ ಅಧಿಪತ್ಯಕ್ಕೆ ಅಭಿಷೇಕಿಸಿದನು. ನಂತರ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಮಾರ್ಗ ನೀಡುವಂತೆ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದನು; ಅದು ಒಪ್ಪದಾಗ ಬಾಣಗಳಿಂದ ವಶಪಡಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದನು.
Verse 30
भेदयामास रामञ्च उवाचाब्धिः समागतः नलेन सेतुं बध्वाब्धौ लङ्कां व्रज गभीरकः
ಆಗ ಸಮುದ್ರವು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ ರಾಮನಿಗೆ ಹೇಳಿತು— “ಓ ಗಂಭೀರ ವೀರನೇ! ನಲನಿಂದ ಸಮುದ್ರದ ಮೇಲೆ ಸೇತುವೆ ಕಟ್ಟಿಸಿ ಲಂಕೆಗೆ ಹೋಗು.”
Verse 31
अहं त्वया कृतः पूर्वं रामो ऽपि नलसेतुना कृतेन तरुशैलाद्यैर् गतः पारं महोदधेः वानरैः स सुवेलस्थः सह लङ्कां ददर्श वै
ನಾನು ಹಿಂದೆ ನಿನ್ನಿಂದ ನಿರ್ಮಿತನಾದೆ; ರಾಮನೂ ನಲನ ಸೇತುವೆಯಿಂದ—ಮರಗಳು, ಪರ್ವತಗಳು ಮೊದಲಾದವುಗಳಿಂದ ಕಟ್ಟಿದ—ಮಹಾಸಮುದ್ರದ ಆಚೆಗೆ ದಾಟಿದನು. ವಾನರರೊಂದಿಗೆ ಸುವೇಲದಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಅವನು ಲಂಕೆಯನ್ನು ಕಂಡನು.
The immediate problem is the ocean-crossing to reach Laṅkā; it is resolved first by Hanumān’s leap (mission success), and later at campaign-scale by the Ocean’s instruction to build Nala’s bridge (setu) for the vānaras and Rāma.
Hanumān offers Rāma’s ring as proof; Sītā then gives her jewel as a return-token and message, enabling Rāma to trust the report and proceed decisively.
Vibhīṣaṇa, rejected for advising righteousness, approaches Rāma; Rāma accepts him as a friend and consecrates him to Laṅkā’s sovereignty, modeling dharmic statecraft through protection, legitimacy, and strategic coalition.