Adhyaya 16

Verse 1

इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये महाभारतवर्णनं नाम पञ्चदशो ऽध्यायः अथ षोडशो ऽध्यायः बुद्धाद्यवतारकथनम् अग्निर् उवाच वक्ष्ये बुद्धावतारञ्च पठतः शृण्वतोर्थदम् पुरा देवासुरे युद्धे दैत्यैर् देवाः पराजिताः

ಇಂತೆ ಆದಿಮಹಾಪುರಾಣದ ಆಗ್ನೇಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ‘ಮಹಾಭಾರತವರ್ಣನ’ ಎಂಬ ಹದಿನೈದನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತವಾಯಿತು. ಈಗ ಹದಿನಾರನೇ ಅಧ್ಯಾಯ—‘ಬುದ್ಧಾದಿ ಅವತಾರಕಥನ’ ಆರಂಭ. ಅಗ್ನಿ ಹೇಳಿದರು—ಓದುವವರಿಗೂ ಕೇಳುವವರಿಗೂ ಅರ್ಥಫಲ ನೀಡುವ ಬುದ್ಧಾವತಾರವನ್ನೂ ನಾನು ಹೇಳುವೆನು. ಪೂರ್ವಕಾಲದಲ್ಲಿ ದೇವಾಸುರ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ದೈತ್ಯರಿಂದ ದೇವರುಗಳು ಪರಾಜಿತರಾದರು.

Verse 2

रक्ष रक्षेति शरणं वदन्तो जग्मुरीश्वरम् मायमोहस्वरुपोसौ शुद्धोदनसुतो ऽभवत्

“ರಕ್ಷಿಸು, ರಕ್ಷಿಸು” ಎಂದು ಶರಣು ಹೇಳುತ್ತಾ ಅವರು ಈಶ್ವರನ ಬಳಿಗೆ ಹೋದರು. ಆ ಪ್ರಭು ಮಾಯಾಮೋಹಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಶುದ್ಧೋದನನ ಪುತ್ರನಾಗಿ ಅವತರಿಸಿದನು.

Verse 3

मोहयामास दैत्यांस्तांस्त्याजिता वेदधर्मकम् ते च बौद्धा बभूवुर्हि तेभ्योन्ये वेदवर्जिताः

ಅವನು ಆ ದೈತ್ಯರನ್ನು ಮೋಹಗೊಳಿಸಿದನು; ಅವರು ವೇದಾಧಾರಿತ ಧರ್ಮವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದರು. ಅವರು ನಿಜವಾಗಿ ಬೌದ್ಧರಾದರು; ಅವರಿಂದ ವೇದವರ್ಜಿತರಾದ ಇತರರೂ ಉದ್ಭವಿಸಿದರು.

Verse 4

आर्हतः सो ऽभवत् पश्चादार्हतानकरोत् परान् एवं पाषण्डिनो जाता वेदधर्मादिवर्जिताः

ನಂತರ ಅವನು ಆರ್ಹತ (ಜೈನ)ನಾದನು; ಇತರರನ್ನೂ ಆರ್ಹತರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದನು. ಹೀಗೆ ಪಾಷಂಡಿಗಳು ಹುಟ್ಟಿದರು—ವೇದಧರ್ಮಾದಿಗಳಿಂದ ವರ್ಜಿತರಾಗಿ.

Verse 5

नरकार्हं कर्म चक्रुर्ग्रहीष्यन्त्यधमादपि सर्वे कलियुगान्ते तु भविष्यन्ति च सङ्कराः

ಅವರು ನರಕಾರ್ಹವಾದ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡುವರು; ಎಲ್ಲರೂ ಅತಿ ನೀಚವಾದ ಉಪಾಯಗಳನ್ನೂ ಸ್ವೀಕರಿಸುವರು. ಕಲಿಯುಗಾಂತದಲ್ಲಿ ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ‘ಸಂಕರ’—ವರ್ಣಾಶ್ರಮಧರ್ಮ ಮತ್ತು ನೈತಿಕ ಕ್ರಮ ಭಂಗದಿಂದ ಉಂಟಾದ ಮಿಶ್ರ ಹಾಗೂ ಗೊಂದಲಿತ ಜನಸಮೂಹ—ಆಗುವರು.

Verse 6

दस्यवः शीलहीनाश् च वेदो वाजसनेयकः दश पञ्च च शाखा वै प्रमाणेन भविष्यति

ದಸ್ಯುಗಳು ಮತ್ತು ಶೀಲಹೀನರು ಹೆಚ್ಚಾಗುವ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಪ್ರಮಾಣಾನುಸಾರ ವಾಜಸನೇಯ (ಶುಕ್ಲ ಯಜುರ್ವೇದ)ಕ್ಕೆ ಹದಿನೈದು ಶಾಖೆಗಳು ಇರುತ್ತವೆ.

Verse 7

धर्मकञ्चुकसंवीता अधर्मरुचयस् तथा मानुषान् भक्षयिष्यन्ति म्लेच्छाः पार्थिवरूपिणः

ಧರ್ಮದ ಕಂಚುಕವನ್ನು ಧರಿಸಿಕೊಂಡು ಅಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತರಾದ—ರಾಜರೂಪ ತಾಳಿದ ಮ್ಲೇಚ್ಛರು—ಮಾನವರನ್ನು ‘ಭಕ್ಷಿಸುವರು’, ಅಂದರೆ ದಮನಿಸಿ ನಾಶಮಾಡುವರು.

Verse 8

कल्की विष्णुयशःपुत्रो याज्ञवल्क्यपुरोहितः उत्सादयिष्यति म्लेच्छान् गृहीतास्त्रः कृतायुधः

ವಿಷ್ಣುಯಶನ ಪುತ್ರ ಕಲ್ಕಿ, ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯನು ಪುರೋಹಿತನಾಗಿರುವಾಗ, ಅಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸನ್ನದ್ಧನಾಗಿ ಮ್ಲೇಚ್ಛರನ್ನು ನಿರ್ಮೂಲ ಮಾಡುವನು.

Verse 9

स्थापयिष्यति मर्यादां चातुर्वर्ण्ये यथोचिताम् आश्रमेषु च सर्वेषु प्रजाः सद्धर्मवर्त्मनि

ಅವನು ಚಾತುರ್ವರ್ಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಯಥೋಚಿತ ಮર્યಾದೆ ಮತ್ತು ಶಿಸ್ತು ಸ್ಥಾಪಿಸುವನು; ಹಾಗೆಯೇ ಎಲ್ಲಾ ಆಶ್ರಮಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಜೆಯನ್ನು ಸದ್ದರ್ಮದ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಿಯೋಜಿಸುವನು.

Verse 10

कल्किरूपं परित्यज्य हरिः स्वर्गं गमिष्यति ततः कृतयुगान्नाम पुरावत् सम्भविष्यति

ಕಲ್ಕಿ ರೂಪವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಹರಿ (ವಿಷ್ಣು) ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಗಮಿಸುವನು; ನಂತರ ಪೂರ್ವಕಾಲದಂತೆ ‘ಕೃತಯುಗ’ ಎಂಬ ಯುಗವು ಮತ್ತೆ ಉದ್ಭವಿಸುವುದು।

Verse 11

वर्नाश्रमाश् च धर्मेषु स्वेषु स्थास्यन्ति सत्तम एवं सर्वेषु कल्पेषु सर्वमन्वन्तरेषु च

ಹೇ ಸತ್ತಮ! ವರ್ಣಗಳು ಮತ್ತು ಆಶ್ರಮಗಳು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಧರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ನಿಲ್ಲುವವು; ಹೀಗೆಯೇ ಎಲ್ಲ ಕಲ್ಪಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮನ್ವಂತರದಲ್ಲಿಯೂ ಇರುತ್ತದೆ।

Verse 12

अवतारा असङ्ख्याता अतीतानागतादयः विष्णोर्दशावताराख्यान् यः पठेत् शृणुयान्नरः

ಅವತಾರಗಳು ಅಸಂಖ್ಯಾತ—ಅತೀತ, ಅನಾಗತ ಮೊದಲಾದವು. ವಿಷ್ಣುವಿನ ದಶಾವತಾರಗಳ ಆಖ್ಯಾನವನ್ನು ಯಾರು ಪಠಿಸುವರೋ ಅಥವಾ ಶ್ರವಣ ಮಾಡುವರೋ…

Verse 13

सोवाप्तकामो विमलः सकुलः स्वर्गमाप्नुयात् धर्माधर्मव्यवस्थानमेवं वै कुरुते हरिः अवतीर्णञ्च स गतः सर्गादेः कारणं हरिः

ಅವನು ಇಷ್ಟಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದು, ನಿರ್ಮಲನಾಗಿ, ತನ್ನ ಕುಲದೊಡನೆ ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಪಡೆಯುವನು. ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಹರಿ ಧರ್ಮ-ಅಧರ್ಮಗಳ ಯಥೋಚಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವತಾರವಾಗಿ ಇಳಿದು ನಂತರ ಗಮಿಸಿದ ಆ ಹರಿಯೇ ಸರ್ಗಾದಿ (ಸೃಷ್ಟಿ-ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ)ಯ ಕಾರಣನು।