Adhyaya 11

Verse 1

इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये रामायणे युद्धकाण्डवर्णनं नाम दशमो ऽध्यायः अथ एकादशो ऽध्यायः श्रीरामावतारवर्णनं नारद उवाच राज्यस्थं राघवं जग्मुर् अगस्त्याद्याः सुपूजिताः धन्यस्त्वं विजयी यस्माद् इन्द्रजिद्विनिपातितः

ಇಂತೆ ಆದಿಮಹಾಪುರಾಣವಾದ ಅಗ್ನಿಪುರಾಣದ ರಾಮಾಯಣ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ‘ಯುದ್ಧಕಾಂಡವರ್ಣನ’ ಎಂಬ ಹತ್ತನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತವಾಯಿತು। ಈಗ ‘ಶ್ರೀರಾಮಾವತಾರವರ್ಣನ’ ಎಂಬ ಹನ್ನೊಂದನೇ ಅಧ್ಯಾಯ ಆರಂಭ. ನಾರದರು ಹೇಳಿದರು—ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾದ ರಾಘವನ ಬಳಿಗೆ ಅಗಸ್ತ್ಯಾದಿ ಋಷಿಗಳು, ಯಥೋಚಿತ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಪಡೆದು, ಬಂದರು। ಹೇ ವಿಜಯೀ, ನೀ ಧನ್ಯನು; ಏಕೆಂದರೆ ಇಂದ್ರಜಿತ್ ಪತನಗೊಂಡನು।

Verse 2

ब्रह्मात्मजः पुलस्त्योभूत् विश्रवास्तस्य नैकषी पुष्पोत्कटाभूत् प्रथमा तत्पुत्रोभूद्धनेश्वरः

ಬ್ರಹ್ಮನ ಮಾನಸಪುತ್ರನು ಪುಲಸ್ತ್ಯನು; ಅವನಿಗೆ ವಿಶ್ರವ ಎಂಬ ಪುತ್ರನಿದ್ದನು। ವಿಶ್ರವನ ಪತ್ನಿ ನೈಕಾಷೀ; ಅವನ ಪ್ರಥಮ ಪತ್ನಿ/ಸಂಗಿನಿ ಪುಷ್ಪೋತ್ಕಟಾ. ಅವಳಿಂದ ಧನೇಶ್ವರ (ಕುಬೇರ) ಜನಿಸಿದನು।

Verse 3

नैकष्यां रावणो जज्ञे विंशद्बाहुर्दशाननः स्वर्गमार्गेण वै गत इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः तपसा ब्रह्मदत्तेन वरेण जितदैवतः

ನೈಕಷೆಯಲ್ಲಿ ರಾವಣನು ಜನಿಸಿದನು—ಇಪ್ಪತ್ತು ಭುಜಗಳೂ ಹತ್ತು ಮುಖಗಳೂಳ್ಳವನು. (ಚಿಹ್ನಿತ ಹಸ್ತಪ್ರತಿ ಪಾಠದಲ್ಲಿ ‘ಅವನು ಸ್ವರ್ಗಮಾರ್ಗದಿಂದ ಹೋದನು’ ಎಂದೂ ಇದೆ.) ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮನು ದತ್ತವಾದ ವರದಿಂದ ಅವನು ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿದವನು ಆಯಿತನು.

Verse 4

कुम्भकर्णः सनिद्रो ऽभूद् धर्मिष्ठो ऽभूद्विभीषणः स्वसा शूर्पणखा तेषां रावणान्मेघनादकः

ಕುಂಭಕರ್ಣನು ಸದಾ ನಿದ್ರಾವಶನಾಗಿದ್ದನು; ವಿಭೀಷಣನು ಧರ್ಮನಿಷ್ಠನಾಗಿದ್ದನು; ಅವರ ಸಹೋದರಿ ಶೂರ್ಪಣಖಾ; ಮತ್ತು ರಾವಣನಿಂದ ಮೇಘನಾದನು ಜನಿಸಿದನು.

Verse 5

इन्द्रं जित्वेन्द्रजिच्चाभूद् रावणादधिको बली हतस्त्वया लक्ष्मणेन देवादेः क्षेममिच्छता

ಇಂದ್ರನನ್ನು ಜಯಿಸಿ ಅವನು ‘ಇಂದ್ರಜಿತ್’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದನು, ರಾವಣನಿಗಿಂತಲೂ ಅಧಿಕ ಬಲಶಾಲಿ. ಆದರೆ ದೇವಾದಿಯಾದ ಇಂದ್ರನ ಕ್ಷೇಮ-ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಬಯಸಿದ ನೀನು ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ಅವನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದಿ.

Verse 6

इत्युक्त्वा ते गता विप्रा अगस्त्याद्या नमस्कृताः देवप्रार्थितरामोक्तः शत्रुघ्नो लवणार्दनः

ಇಂತೆಂದು ಹೇಳಿ ಅಗಸ್ತ್ಯಾದಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಋಷಿಗಳು ಯಥಾವಿಧಿ ನಮಸ್ಕಾರವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಹೊರಟರು. ನಂತರ ದೇವತೆಗಳ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯಂತೆ ರಾಮನ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ಲವಣನಾಶಕ ಶತ್ರುಘ್ನನು ಪ್ರಯಾಣಮಾಡಿದನು.

Verse 7

अभूत् पूर्मथुरा काचित् रामोक्तो भरतो ऽवधीत् कोटित्रयञ्च शैलूष- पुत्राणां निशितैः शरैः

ಪೂರ್ವಕಾಲದಲ್ಲಿ ‘ಮಥುರಾ’ ಎಂಬ ಒಂದು ಪುರಿ/ವಸತಿ ಇತ್ತು. ರಾಮನ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ಭರತನು ತೀಕ್ಷ್ಣ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಶೈಲೂಷನ ಪುತ್ರರ ಮೂರು ಕೋಟಿ (ಮೂವತ್ತು ಮಿಲಿಯನ್) ಜನರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದನು.

Verse 8

शैलूषं दुष्टगन्धर्वं सिन्धुतीरनिवासिनम् तक्षञ्च पुष्करं पुत्रं स्थापयित्वाथ देशयोः

ಸಿಂಧು ತೀರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿದ್ದ ದುಷ್ಟ ಗಂಧರ್ವ ಶೈಲೂಷನನ್ನೂ, ತಕ್ಷ ಮತ್ತು ಪುಷ್ಕರ ಎಂಬ ಪುತ್ರರನ್ನೂ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಅವನು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಸಾಗಿದನು.

Verse 9

भरतोगात्सशत्रुघ्नो राघवं पूजयन् स्थितः रामो दुष्टान्निहत्याजौ शिष्टान् सम्पाल्य मानवः

ಭರತನು ಶತ್ರುಘ್ನನೊಂದಿಗೆ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಹೊರಟು, ರಾಘವ (ರಾಮ)ನನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾ ದೃಢವಾಗಿ ನಿಂತನು. ಧರ್ಮನಿಷ್ಠ ರಾಮನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ದುಷ್ಟರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ, ಶಿಷ್ಟರು ಹಾಗೂ ಸದಾಚಾರಿಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದನು.

Verse 10

पुत्रौ कुशलवौ जातौ वाल्मीकेराश्रमे वरौ लोकापवादात्त्यक्तायां ज्ञातौ सुचरितश्रवात्

ವಾಲ್ಮೀಕಿಯ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಕುಶ ಮತ್ತು ಲವ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪುತ್ರರು ಜನಿಸಿದರು. ಲೋಕಾಪವಾದದಿಂದ ತ್ಯಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟ (ಸೀತೆಯ) ವಿಷಯದಲ್ಲಿ, ಅವಳ ಸುಚರಿತ್ರೆಯ ಶ್ರವಣದಿಂದ ಅವರು ನಂತರ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು.

Verse 11

राज्येभिषिच्य ब्रह्माहम् अस्मीति ध्यानतत्परः दशवर्षसहस्राणि दशवर्षशतानि च

ರಾಜ್ಯಾಭಿಷೇಕವಾದ ನಂತರ ‘ನಾನು ಬ್ರಹ್ಮನೇ’ ಎಂಬ ಭಾವದಲ್ಲಿ ಧ್ಯಾನನಿಷ್ಠನಾಗಿರಬೇಕು; ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳು ಮತ್ತು (ಮತ್ತೆ) ಹತ್ತು ನೂರು ವರ್ಷಗಳು.

Verse 12

राज्यं कृत्वा क्रतून् कृत्वा स्वर्गं देवार्चितो ययौ सपौरः सानुजः सीता- पुत्रो जनपदान्वितः

ರಾಜ್ಯವನ್ನು ನಡೆಸಿ, ಯಜ್ಞಾದಿ ಕ್ರತುಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ದೇವರಿಂದ ಪೂಜಿತನಾದ ಅವನು ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದನು—ಪೌರರೊಂದಿಗೆ, ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರರೊಂದಿಗೆ, ಸೀತೆಯ ಪುತ್ರರೊಂದಿಗೆ ಹಾಗೂ ತನ್ನ ಜನಪದದ ಜನರೊಂದಿಗೆ.

Verse 13

अग्निर् उवाच वाल्मीकिर् नारदाच्छ्रुत्वा रामायणमकारयत् सविस्तरं यदेतच्च शृणुयात्स दिवं व्रजेत्

ಅಗ್ನಿಯು ಹೇಳಿದರು—ನಾರದರಿಂದ ಕೇಳಿ ವಾಲ್ಮೀಕಿಯು ರಾಮಾಯಣವನ್ನು ಸವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ರಚಿಸಿದನು. ಇದನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಕೇಳುವವನು ಸ್ವರ್ಗಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.