Adhyaya 39

Verse 1

अवर्णनं नाम अष्टत्रिंशोध्यायः कृष्णाश्रये गता इति ख, घ, ङ, चिह्नितपुस्तकत्रयपाठः प्रतिष्ठाद्यमिति ख, ङ, चिह्नितपुस्तकद्वयपाठः अथोनचत्वारिंशो ऽध्यायः भूपरिग्रहविधानं हयग्रीव उवाच विष्ण्वादीनां प्रतिष्ठादि वक्ष्ये ब्रह्मन् शृणुष्व मे प्रोक्तानि पञ्चरातराणि सप्तरात्राणि वै मया

ಇದೀಗ ಮுப்பತ್ತೊಂಬತ್ತನೇ ಅಧ್ಯಾಯ—ಭೂಪರಿಗ್ರಹವಿಧಾನ (ಭೂಮಿ ಸ್ವೀಕಾರ ವಿಧಿ). ಹಯಗ್ರೀವನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ಬ್ರಹ್ಮನ್, ವಿಷ್ಣು ಮೊದಲಾದ ದೇವತೆಗಳ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾದಿ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ನಾನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ; ನನ್ನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳು. ಐದು ರಾತ್ರಿ ಮತ್ತು ಏಳು ರಾತ್ರಿ ಎಂಬ ಅನುಷ್ಠಾನಗಳನ್ನು ನಾನೇ ಉಪದೇಶಿಸಿದ್ದೇನೆ. (ಪಾಠಭೇದ: 38ನೇ ಅಧ್ಯಾಯ ‘ಅವರ್ಣನ’; ಕೆಲವು ಪ್ರತಿಗಳಲ್ಲಿ ‘ಕೃಷ್ಣಾಶ್ರಯೇ ಗತಾ’ ಹಾಗೂ ಕೆಲವುಗಳಲ್ಲಿ ‘ಪ್ರತಿಷ್ಠಾದ್ಯಮ್’ ಎಂಬ ಪಾಠವಿದೆ.)

Verse 2

व्यस्तानि मुनिभिर्लोके पञ्चविंशतिसङ्ख्यया हयशीर्षं तन्त्रमाद्यं तन्त्रं त्रैलोक्यमोहनं

ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಮುನಿಗಳು ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಇಪ್ಪತ್ತೈದು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಆದ್ಯವಾದುದು ಹಯಶೀರ್ಷ ತಂತ್ರ; ಅದು ತ್ರೈಲೋಕ್ಯವನ್ನು ಮೋಹಗೊಳಿಸುವ ತಂತ್ರವಾಗಿದೆ.

Verse 3

वैभवं पौष्करं तन्त्रं प्रह्रादङ्गार्ग्यगालवं नारदीयञ्च सम्प्रश्नं शाण्डिल्यं वैश्वकं तथा

ವೈಭವ, ಪೌಷ್ಕರ ತಂತ್ರ, ಪ್ರಹ್ರಾದ, ಆಂಗಾರ್ಗ್ಯ ಮತ್ತು ಗಾಲವ, ನಾರದೀಯ, ಸಂಪೃಶ್ನ, ಶಾಂಡಿಲ್ಯ ಹಾಗೂ ವೈಶ್ವಕ—ಇವುಗಳೂ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಗ್ರಂಥಗಳು.

Verse 4

सत्योक्तं शौनकं तन्त्रं वासिष्ठं ज्ञानसागरं स्वायम्भुवं कपिलञ्च तार्क्षं नारायणीयकं

ಸತ್ಯೋಕ್ತ, ಶೌನಕ ತಂತ್ರ, ವಾಸಿಷ್ಠ, ಜ್ಞಾನಸಾಗರ, ಸ್ವಾಯಂಭುವ, ಕಪಿಲ, ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯ ಮತ್ತು ನಾರಾಯಣೀಯಕ—ಇವನ್ನೂ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಗ್ರಂಥಗಳೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.

Verse 5

आत्रेयं नारसिंहाख्यमानन्दाख्यं तथारुणं बौधायनं तथार्षं तु विश्वोक्तं तस्य सारतः

ಸಾರವಾಗಿ ಪರಂಪರೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ—ಆತ್ರೇಯ, ‘ನಾರಸಿಂಹ’ ಎಂಬ, ‘ಆನಂದ’ ಎಂಬ, ಹಾಗೆಯೇ ಅರುಣ; ಬೌಧಾಯನ, ಆರ್ಷ ಮತ್ತು ‘ವಿಶ್ವೋಕ್ತ’ ಎಂಬ ಗ್ರಂಥ.

Verse 6

प्रतिष्ठां हि द्विजः कुर्यान्मध्यदेशादिसम्भवः नकच्छदेशसम्भूतः कावेरीकोङ्कणोद्गतः

ಪ್ರತಿಷ್ಠಾ ವಿಧಿಯನ್ನು ಮಧ್ಯದೇಶಾದಿ (ಅಂಗೀಕೃತ) ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ದ್ವಿಜನೇ ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು; ಕಚ್ಛದೇಶದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದವನು, ಹಾಗೆಯೇ ಕಾವೇರಿ ಪ್ರದೇಶ ಅಥವಾ ಕೊಂಕಣದಿಂದ ಬಂದವನು ಇದನ್ನು ಮಾಡಬಾರದು.

Verse 7

कामरूपकलिङ्गोप्त्यः काञ्चीकाश्मीरकोशलः आकाशवायुतेजोम्बु भूरेताः पञ्च रात्रयः

ಕಾಮರೂಪ, ಕಲಿಂಗ, ಉತ್ಕಲ, ಕಾಂಚಿ, ಕಾಶ್ಮೀರ, ಕೋಶಲ; ಹಾಗೆಯೇ ಐದು ‘ರಾತ್ರಿಗಳು’—ಆಕಾಶ, ವಾಯು, ತೇಜಸ್ಸು, ಜಲ, ಭೂಮಿ—ರೇತಸ್ (ಬೀಜ/ಸಾರ) ಸಹಿತವೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು।

Verse 8

अचैतन्यास्तमोद्रिक्ताः पञ्चरात्रविवर्जितं ब्रह्माहं विष्णुरमल इति विद्यात्स देशिकः

ಯಾವನು ನಿಜವಾದ ಆತ್ಮಚೈತನ್ಯವಿಲ್ಲದವನು, ತಮೋಗುಣದಿಂದ ಆವರಿತನು, ಪಂಚರಾತ್ರ ಪರಂಪರೆಯಿಂದ ವಂಚಿತನು—ಮತ್ತು ‘ನಾನೇ ಬ್ರಹ್ಮ; ನಾನೇ ನಿರ್ಮಲ ವಿಷ್ಣು’ ಎಂದು ಹೇಳುವನೋ—ಅವನನ್ನು ಅಂಥ ‘ದೇಶಿಕ’ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು।

Verse 9

सर्वलक्षणहीणोपि स गुरुस्तन्त्रपारगः चैश्वरं तथेति ग, ङ, घ, चिह्नितपुस्तकत्रयपाठः तथाष्टाङ्गमिति ख, ङ, चिह्नितपुस्तकद्वयपाठः काश्मीरके स्थित इति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः नगराभिमुखाः स्थाप्या देवा न च पराङ्मुखाः

ಎಲ್ಲ (ಬಾಹ್ಯ) ಲಕ್ಷಣಗಳಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ತಂತ್ರದಲ್ಲಿ ಪಾರಂಗತನಾದರೆ ಅವನೇ ಗುರು. ದೇವತೆಗಳನ್ನು ನಗರಾಭಿಮುಖವಾಗಿ (ವಸತಿಯ ಕಡೆಗೆ) ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಬೇಕು; ಪರಾಂಗ್ಮುಖವಾಗಿ ಅಲ್ಲ।

Verse 10

कुरुक्षेत्रे गयादौ च नदीनान्तु समीपतः ब्रह्मा मध्ये तु नगरे पूर्वे शक्रस्य शोभनं

ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ, ಗಯಾ ಮೊದಲಾದ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ನದೀತೀರದ ಸಮೀಪ; ನಗರದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮನ (ಸ್ಥಾನ), ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಶಕ್ರ (ಇಂದ್ರ)ನ ಶೋಭನ (ಸ್ಥಾನ) ಇರುತ್ತದೆ।

Verse 11

अग्नावग्नेश् च मातॄणां भूतानाञ्च यमस्य च दक्षिणे चण्डिकायाश् च पितृदैत्यादिकस्य च

ಅಗ್ನಿ (ವೇದಿ)ಯಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿ ಮತ್ತು ಅಗ್ನೇಶನಿಗೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಮಾತೃಕೆಯರಿಗೆ, ಭೂತಗಳಿಗೆ, ಯಮನಿಗೆ (ಭಾಗ/ಆಹುತಿ) ಇರುತ್ತವೆ. ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಚಂಡಿಕೆಗೆ, ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ದೈತ್ಯಾದಿಗಳಿಗೆ (ಭಾಗ/ಆಹುತಿ) ಇರುತ್ತವೆ।

Verse 12

वैरृते मन्दिरं कुर्यात् वरुणाददेश् च वारुणे वायोर् नागस्य वायव्ये सौम्ये यक्षगुहस्य च

ನೈಋತ್ಯ (ದಕ್ಷಿಣ‑ಪಶ್ಚಿಮ) ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಮಂದಿರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕು. ಪಶ್ಚಿಮ (ವಾರುಣ) ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ವರುಣನನ್ನೂ ಆ ದಿಕ್ಕಿನ ದೇವತೆಗಳನ್ನೂ, ವಾಯವ್ಯ (ಉತ್ತರ‑ಪಶ್ಚಿಮ) ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ವಾಯುವನ್ನೂ ನಾಗನನ್ನೂ, ಉತ್ತರ (ಸೌಮ್ಯ) ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಯಕ್ಷ (ಕುಬೇರ) ಮತ್ತು ಗುಹ (ಕಾರ್ತ್ತಿಕೇಯ)ರನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು.

Verse 13

चण्डीशस्य महेशस्य ऐशे विष्णोश् च सर्वशः पूर्वदेवकुलं पीड्य प्रासादं स्वल्पकं त्वथ

ಈಶಾನ (ಉತ್ತರ‑ಪೂರ್ವ) ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಚಂಡೀಶ ಮತ್ತು ಮಹೇಶರಿಗಾಗಿ, ಹಾಗೆಯೇ ಎಲ್ಲ ವಿಧದಲ್ಲೂ ವಿಷ್ಣುವಿಗಾಗಿ—ಪೂರ್ವದ ದೇವಕುಲ (ದೇವ‑ಪರಿಸರ)ವನ್ನು ಅಗತ್ಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಸರಿಹೊಂದಿಸಿ/ಬದಿಗಿಟ್ಟು—ನಂತರ ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಾಸಾದ (ಮಂದಿರ)ವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕು.

Verse 14

समं वाप्यधिकं वापि न कर्तव्यं विजानता उभयोर्द्विगुणां सीमां त्यक्त्वा चोच्छ्रयसम्मितां

ಜ್ಞಾನಿಯಾದ ನಿರ್ಮಾತನು ಅಳತೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಮವಾಗಿಯೂ ಮಾಡಬಾರದು, ಅತಿಯಾದರೂ ಮಾಡಬಾರದು. ಎರಡೂ ಬದಿಗಳ ದ್ವಿಗುಣ ಸೀಮಾ‑ಮಿತಿಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ವಿಧಿಸಿದ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಹೊಂದುವ ಪ್ರಮಾಣ‑ಅನುಪಾತವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಬೇಕು.

Verse 15

प्रासादं कारयेदन्यं नोभयं पीडयेद्बुधः भूमौ तु शोधितायां तु कुर्याद्भुमिपरिग्रहं

ಬುದ್ಧಿವಂತನು ಮತ್ತೊಂದು (ಹೊಸ) ಪ್ರಾಸಾದವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಬೇಕು; ಎರಡೂ ಪಕ್ಷಗಳಿಗೆ ಕಷ್ಟ ಉಂಟಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಬಾರದು. ಭೂಮಿ ಶುದ್ಧವಾದ ನಂತರವೇ ಭೂಮಿ‑ಪರಿಗ್ರಹ (ಔಪಚಾರಿಕ ಸ್ವೀಕಾರ) ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 16

प्राकारसीमापर्यन्तं ततो भुतबलिं हरेत् माषं हरिद्राचूर्णन्तु सलाजं दधिसक्तुभिः

ನಂತರ ಪ್ರಾಕಾರ‑ಸೀಮೆಯವರೆಗೆ ಭೂತಬಲಿ (ಭೂತಾದಿಗಳಿಗೆ ಅರ್ಪಣೆ) ಮಾಡಬೇಕು. ಅದರಲ್ಲಿ ಮಾಷ (ಉದ್ದಿನ ಬೇಳೆ), ಹರಿದ್ರಾ ಚೂರ್ಣ, ಲಾಜ (ಹುರಿದ ಅಕ್ಕಿ) ಮತ್ತು ದಧಿ, ಸಕ್ತು (ಸತ್ತು)ಗಳೊಂದಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

Verse 17

अष्टाक्षरेण सक्तूंश् च पातायित्वाष्टदिक्षु च राक्षसाश् च पिशाचाश् च येस्मिंस्तिष्ठन्ति भूतले

ಅಷ್ಟಾಕ್ಷರಿ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಜಪಿಸುತ್ತಾ ಎಂಟು ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಸಕ್ತು (ಹುರಿದ ಧಾನ್ಯ) ಚದರಿಸಿದರೆ, ಆ ಸ್ಥಳದ ಭೂತಲದಲ್ಲಿ ಇರುವ ರಾಕ್ಷಸರು ಹಾಗೂ ಪಿಶಾಚರು ಎಲ್ಲರೂ ದೂರ ಸರಿಯುತ್ತಾರೆ।

Verse 18

सर्वे ते व्यपगच्छन्तु स्थानं कुर्यामहं हरेः हलेन वाहयित्वा गां गोभिश् चैवावदारयेत्

“ಎಲ್ಲ ವಿಘ್ನಗಳೂ ಅಶುದ್ಧಿಗಳೂ ದೂರವಾಗಲಿ; ನಾನು ಹರಿಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುತ್ತೇನೆ।” ಎತ್ತನ್ನು ಜೂತಕ್ಕೆ ಕಟ್ಟಿಸಿ ಹಾಲಿನಿಂದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಉಳುಮೆ ಮಾಡಿ, ನಂತರ ಹಸುಗಳಿಂದ ತುಳಿದು/ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಬೇಕು।

Verse 19

प्रमाण्वष्टकेनैव त्रसरेणुः प्रकीर्त्यते

ಎಂಟು ಪ್ರಮಾಣಗಳ ಸಮೂಹವೇ ‘ತ್ರಸರೇಣು’ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ।

Verse 20

तैर् अष्टभिस्तु बालाग्रं लिख्या तैर् अष्टभिर्मता ताभिर्यूकाष्टभिः ख्याता ताश्चाष्टौ यवमध्यमः

ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಎಂಟು ಸೇರಿ ಕೂದಲಿನ ತುದಿ (ಬಾಲಾಗ್ರ) ಆಗುತ್ತದೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಎಂಟು ಸೇರಿ ಜೂನು (ಯೂಕಾ) ಎಂದು ಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ; ಅಂಥ ಎಂಟು ಯೂಕಾಗಳು ಸೇರಿ ಮಧ್ಯಮ ಯವ (ಯವಮಧ್ಯಮ) ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ।

Verse 21

नद्यद्रिषु इति ख, ग, ङ, चिह्नितपुस्तकत्रयपाठः यवाष्टकैर् अङ्गुलं स्याच्चतुर्विंशाङ्गुलः करः चतुरङ्गुलसंयुक्तः स हस्तः पद्महस्तकः

ಖ, ಗ, ಙ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾದ ಮೂರು ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಠ “ನದ್ಯದ್ರಿಷು” ಎಂದು ಇದೆ। ಎಂಟು ಯವಗಳಿಂದ ಒಂದು ಅಂಗುಲ; ಇಪ್ಪತ್ತ್ನಾಲ್ಕು ಅಂಗುಲಗಳು ಒಂದು ಕರ; ಅದಕ್ಕೆ ನಾಲ್ಕು ಅಂಗುಲ ಸೇರಿಸಿದರೆ ಅದು ಹಸ್ತ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ‘ಪದ್ಮಹಸ್ತ’ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ।