Previous Verse
Next Verse

Shloka 112

दुर्वासाशापः, क्षीरसागरमन्थनम्, श्रीः (लक्ष्मी) उद्भवः तथा श्रीस्तुतिः

जज्वाल भगवांश् चोच्चैश् चारुदीप्तिर् विभावसुः धर्मे च सर्वभूतानां तदा मतिर् अजायत

jajvāla bhagavāṃś coccaiś cārudīptir vibhāvasuḥ dharme ca sarvabhūtānāṃ tadā matir ajāyata

បន្ទាប់មក ព្រះវិភាវសុ (អគ្គិ) ជាព្រះមានពន្លឺស្រស់ស្អាត បានឆេះឡើងខ្ពស់; ហើយនៅពេលនោះឯង ក្នុងសត្វទាំងអស់ ក៏កើតមានចិត្តនិយមទៅរកធម៌។

jajvālablazed
jajvāla:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootjval (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; धातुः—ज्वल् (to blaze)
bhagavānthe Blessed Lord
bhagavān:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootbhagavat (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्ययम् (conjunction)
uccaiḥhighly, intensely
uccaiḥ:
Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootuccais (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्ययम्; क्रियाविशेषणम् (adverb)
cāru-dīptiḥof beautiful radiance
cāru-dīptiḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootcāru (प्रातिपदिक) + dīpti (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समासः (चारु दीप्तिः); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; vibhāvasuḥ इत्यस्य विशेषणवत्
vibhāvasuḥFire (Vibhāvasu)
vibhāvasuḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootvibhāvasu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
dharmein righteousness/dharma
dharme:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootdharma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्ययम् (conjunction)
sarva-bhūtānāmof all beings
sarva-bhūtānām:
Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootsarva (प्रातिपदिक) + bhūta (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समासः (सर्वाणि भूतानि); नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन
tadāthen
tadā:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottadā (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formकालवाचक-अव्ययम् (temporal adverb)
matiḥmind/intent
matiḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootmati (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
ajāyataarose
ajāyata:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootjan (धातु)
Formलङ् (Imperfect), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; धातुः—जन् (to be born/arise)

Sage Parāśara (narrating to Maitreya)

A
Agni (Vibhavasu)
A
All beings (sarvabhutani)
D
Dharma

FAQs

Agni’s blazing symbolizes the reassertion of cosmic order—fire as a purifier and regulator—coinciding with the restoration of dharma among beings.

He presents dharma as something that can awaken universally when the cosmic condition becomes aligned—an inner disposition (mati) arising across creation as order is reinstated.

Even when the verse names Agni, the Purāṇic framework treats such deities as functioning within the Supreme order upheld by Vishnu, through whom harmony and dharma become possible.