Part One: Sarga (Cosmic Origination) and the Guru–Śiṣya Transmission
प्रथमांशः (सर्गप्रकरणम्)
Cosmic Origination & the Guru-Shishya Transmission
អំសៈទី១ នៃវិṣṇu purāṇa ‘សರ್ಗប្រករណ’ ចាប់ផ្តើមដោយសន្ទនាគំរូរវាងគ្រូ–សិស្ស។ មៃត្រេយៈ ចូលទៅជិត បារាសរៈ ដោយក្តីគោរព ហើយសួរយ៉ាងទូលំទូលាយអំពីកំណើតលោក, វដ្តកាល (កល្បៈ យុគៈ មន្វន្តរៈ), ពង្សាវតារពិសិដ្ឋ និងធម្មៈ។ ចម្លើយរបស់បារាសរៈ ត្រូវបានបង្ហាញថាជាព្រះបន្ទូលដែលស្នងតាមបន្ទាត់ឫសីដ៏គួរគោរព ដូច្នេះអំណាចនៃបុរាណៈត្រូវបានស្ថាបនាដូចការបញ្ជូនសក្ការៈស្រដៀងស្រុតិ។ វាបង្ហាញថាចំណេះដឹងវិញ្ញាណពឹងផ្អែកលើស្រទ្ធា ការទន់ភ្លន់ និងការទទួលពីគ្រូ។ រឿងរ៉ាវក៏ស្របព្រៀងនឹងការបណ្តុះសីលធម៌។ បារាសរៈ រំលឹកថាកំហឹងត្រូវបានទប់ស្កាត់ដោយអនុសាសន៍របស់ វសិષ્ઠៈ បញ្ជាក់ថាចំណេះដឹងពិតមានមូលដ្ឋានលើ ក្សមា (ការអត់ធ្មត់/អភ័យទោស) និង វೈរាគ្យ (មិនជាប់ចិត្ត) ហើយធម្មៈជាគូដំណើរនៃប្រាជ្ញា។ តាមទ្រឹស្តី វិṣṇu ត្រូវបានលើកឡើងជាមូលហេតុនៃលោក (Jagat-Kāraṇa) ទាំងជានិមិត្តហេតុ និងជាឧបាទានហេតុ។ លោកកើតពីព្រះองค์ ស្ថិតនៅក្នុងព្រះองค์ ហើយចុងក្រោយលាយចូលទៅក្នុងព្រះองค์; វាសុទេវៈជាសច្ចៈអតិបរមា។ ការពិពណ៌នាសೃષ્ટិ តាមប្រធានៈ បុរុષៈ កាលៈ មហត់ អហង្គារ តន្មាត្រ ភូត និងព្រហ្មាណ្ឌៈ ទោះមានលំដាប់ច្បាស់ ក៏ត្រូវបានបកស្រាយថាជារបៀបនៃព្រះវាសុទេវៈតែមួយ បង្កើតទេវនិយមវៃಷṇវៈដែលមានរសអទ្វೈត។
Adhyayas in Amsha 1 - Cosmic Origination
Adhyaya 1
मैत्रेयप्रश्नः—पुराणसंहिताप्रतिज्ञा च (Maitreya’s Questions and Parāśara’s Resolve to Teach)
ជំពូកនេះចាប់ផ្តើមដោយមៃត្រេយៈទៅជួបបារាសរ បន្ទាប់ពីព្រះឥសីបញ្ចប់ពិធីព្រឹក ហើយគោរពសំពះសុំទស្សនៈតត្ត្វដ៏សម្របសម្រួលជាសរុប។ សំណួររបស់គាត់ទូលំទូលាយ៖ វដ្តសೃគ្គ–ប្រល័យ កំណត់មាត្រា និងរចនាសម្ព័ន្ធផែនដីនិងលោក, រូបសម្បត្តិសូរិយៈ និងអាកាសចរណ៍, កល្ប និងយុគ, មន្វន្តរ និងមនុ, រឿងរ៉ាវស្តេចនិងឫសី, ការបែងចែកសាខាវេទដោយវ្យាស, និងធម៌វណ្ណាអាស្រាម។ បារាសរយល់ថាសំណួរនេះសមរម្យ ហើយរំលឹកហេតុការណ៍មុន៖ ពេលឮថាឪពុកស្លាប់ដោយរាក្សស គាត់បានចាប់ផ្តើមពិធីបំផ្លាញ ប៉ុន្តែវសិષ્ઠបានណែនាំអំពីច្បាប់កម្ម ការមិនមានទោសផ្ទាល់ និងគ្រោះថ្នាក់នៃកំហឹង ដើម្បីឲ្យឈប់។ ពួកមនុស្សចាស់ទុំរីករាយ (ជាមួយការចងចាំការមកដល់របស់ពុលស្ត្យ) បានប្រទានពរ៖ បារាសរនឹងដឹងសាស្ត្រ និងក្លាយជាអ្នករៀបចំសង្ខេបបុរាណ។ ចុងក្រោយបញ្ជាក់ថា ពិភពលោកកើតពីព្រះវិษ្ណុ ស្ថិតនៅក្នុងព្រះองค์ ហើយព្រះองค์ជាអ្នកគ្រប់គ្រង និងជារូបពិភពលោកផងដែរ។
Adhyaya 2
वासुदेवस्वरूपनिरूपणं—सर्गक्रमश्च (Vāsudeva’s Nature and the Ordered Process of Creation)
បារាសរ ចាប់ផ្តើមដោយអញ្ជើញនមស្ការ ព្រះវិṣṇុ ជាព្រះបរមាត្មា បរិសុទ្ធ និងអមតៈ ជាអំណាចនៅពីក្រោយ ការបង្កើត ការរក្សា និងការលាយបាត់; ហើយសរសើរដោយនាម ហិរṇ្យគರ್ಭ, ហរិ, និង សង្គរ ដែលរួមជាឯកក្នុង វាសុទេវ។ បន្ទាប់មក គាត់បញ្ជាក់ខ្សែបន្តបង្រៀន៖ ពី ព្រះប្រḥមា ទៅកាន់ ឥសី ទៅកាន់ ពុរុកុត្ស ទៅកាន់ សារស្វត ហើយមកដល់ខ្លួនគាត់។ តាមទស្សនៈ ព្រះវិṣṇុ លើសគុណលក្ខណៈ—អាចបញ្ជាក់បានតែថា «ព្រះองค์មានស្ថិតជានិច្ច» ប៉ុន្តែព្រះองค์ក៏មានទម្រង់ បង្ហាញ/មិនបង្ហាញ ជា ពុរុષ និង កាល។ ជំពូកនេះរៀបរាប់កំណើតលោកតាមសាង្ខ្យៈ៖ ពី ប្រធាន កើត មហត; ពី មហត កើត អហង្គារ បីប្រភេទ; ពីស្ទ្រីម តាមស កើត តន្មាត្រ និង ភូតប្រាំ (អាកាស ដល់ បૃថវិ) ជាមួយគុណ; ពី រជស និង សត្ត្វ កើត ឥន្ទ្រីយ និងទេវតាអធិបតី រួមទាំង មនស ជាទី១១។ ធាតុទាំងឡាយរួមគ្នាក្រោមអធិស្ឋាន ពុរុષ ក្លាយជា ព្រហ្មាណ្ឌ មានស្រទាប់គម្រប៧។ ព្រះវិṣṇុ ទទួល រជស ជា ព្រះប្រḥមា សម្រាប់បង្កើត, ទទួល សត្ត្វ សម្រាប់រក្សា, និង ទទួល តាមស ជា រុទ្រ សម្រាប់លាយបាត់ ប៉ុន្តែទាំងបីកិច្ចការ គឺជាព្រះជនារទនៈតែមួយ។
Adhyaya 3
कालनिर्णयः (युग-मन्वन्तर-कल्पप्रमाणम्) — Measures of Time and Cosmic Cycles
មៃត្រេយ្យ លើកសំណួរថា បើប្រហ្មន៍ជានិរគុណ និងបរិសុទ្ធឥតមលិន តើអាចទទួលយកថា ជាអ្នកប្រព្រឹត្តសកម្មភាពបង្កើត និងកិច្ចការកោស्मिकដទៃទៀតដូចម្តេច? បារាសរ ឆ្លើយដោយបង្កើតមូលដ្ឋានលើ អចិន្ត្យ-សក្តិ គឺអំណាចដើមកំណើតដែលមិនអាចបំបែកចេញពីប្រហ្មន៍ ដូចកម្ដៅមិនអាចបំបែកពីភ្លើង; ដោយអំណាចនោះទើបមាន កំណើត-ស្ថិតិ-ល័យ។ ពាក្យថា «នារាយណៈ ក្លាយជាប្រហ្មា» គ្រាន់តែជាពាក្យប្រើតាមទម្លាប់; ព្រះភគវាននៅតែអនន្ត។ បន្ទាប់មក គាត់បង្រៀនការវាស់វែងកាលៈ និមេស កាស្ឋា កលា មុហូរត; រចនាសម្ព័ន្ធខែ និងឆ្នាំ; ថ្ងៃ-យប់របស់ទេវតាតាមអយនៈពីរ; និងប្រព័ន្ធយុគជាមួយ សន្ធ្យា និងសន្ធ្យាំស។ ពាន់ចតុរយុគជាមួយគ្នាជាថ្ងៃមួយរបស់ប្រហ្មា; ក្នុងនោះមានមនុ ១៤ អង្គ មនុវន្តរនីមួយៗមាន ៧១ ចតុរយុគ ព្រមទាំងចន្លោះភ្ជាប់។ ចុងថ្ងៃមាន នៃមិត្តិកប្រល័យ; យប់ប្រហ្មាសម្រាកលើគ្រែពស់សេស; ហើយកល្បបច្ចុប្បន្នគឺកល្បដំបូងនៃបរារធៈទីពីរ គឺ វារាហកល្ប។
Adhyaya 4
वाराहावतारः (भूम्युद्धारः) — Varāha, the Raising of the Earth and the Recommencement of Creation
មૈត្រេយ សួរ បារាសរា ថា នៅពេលព្រឹកកល្បៈ ព្រហ្មាដែលមានសារធាតុនារយណៈ បង្កើតសកលលោកដូចម្តេច។ បារាសរា ពន្យល់ថា បន្ទាប់ពីព្រាល័យ ព្រហ្មា ភ្ញាក់ឡើងឃើញលោកទទេ ហើយទទួលស្គាល់ នារយណៈ—ព្រះអម្ចាស់អតីតគិត—ជាមូលហេតុ និងទីបញ្ចប់នៃចក្រវាឡ; ពន្យល់ន័យ “នារយណៈ” ថា អ្នកដែលមានអយនៈ/ទីស្ថិតនៅក្នុង “នារា” គឺទឹកដើមកំណើត។ ពេលឃើញផែនដីលិចទឹក ព្រះភគវាន ទទួលរូបវរាហៈ ដូចជាកាលមុនក្នុងមត្ស្យ–គូរមៈ មានកាយសម្បទាបង្កប់ដោយវេដ និងយជ្ញៈ ត្រូវសិទ្ធ និងមុនីសរសើរ។ ផែនដី និងសំឡេងស្តុតិ លើកតម្កើងព្រះองค์ថា ជាអ្នកបង្កើត–អភិរក្ស–បំផ្លាញ ជាទាំងបង្ហាញ និងមិនបង្ហាញ ជាកាលវេលាផ្ទាល់ និងជាវត្ថុបូជាតាមភក្តិដល់វាសុទេវៈ ដើម្បីមោក្សៈ។ វរាហៈ លើកផែនដីលើដងស្នែងឲ្យមានស្ថិរភាព បង្កើតភ្នំ និងទ្វីបទាំង៧ឡើងវិញ ស្ថាបនាលោកទាំងឡាយ; បន្ទាប់មក ហរិ ទទួលរូបព្រហ្មា ក្រោមគុណរាជស៍ ចាប់ផ្តើមសೃષ્ટិដែលបង្ហាញ ដោយជាមូលហេតុនិមិត្ត មានប្រធានជាមូលធាតុ ខណៈដែលសព្វវត្ថុត្រូវបានព្រះองค์ពេញលេញ។
Adhyaya 5
सर्गभेदाः — अविद्या, स्रोतोभेदाः, नव सर्गाः, देवासुरादिसृष्टिः, वेद-यज्ञप्रादुर्भावः
មૈត្រេយ សួរ បារាសរ អំពីរូបដើម សភាព និងគុណលក្ខណៈនៃសកលលោកនៅដើមសೃષ્ટិ។ បារាសរ ពន្យល់ថា ដំបូងមានការបង្ហាញបែបតាមសិក មិនចែកច្បាស់ ដែលមានអវិទ្យា ៥ ប្រភេទ—តមស, មោហ, មហាមោហ, តាមិស្រ, អន្ធ—ហៅថា ‘សೃષ્ટិមុខ្យ’ ឬសೃષ્ટិអចល។ ពេលឃើញថាមិនមានប្រសិទ្ធិភាព ព្រហ្មា ដោយព្រះបន្ទូលជំរុញរបស់ ព្រះវិษ្ណុ បង្កើតស្រូតសតាមលំដាប់៖ តិរយក-ស្រូតស (សត្វ, តមសខ្លាំង), ឧរធ្វ-ស្រូតស (ទេវ, សាត្វវិក និងភ្លឺចែងចាំង), និង អរវាក-ស្រូតស (មនុស្ស, រាជសលេចធ្លោបន្សំតមស ទុក្ខប៉ុន្តែអាចធ្វើសាធនៈ)។ បន្ទាប់មក គាត់រៀបចំសૃષ્ટិជាប្រភេទ ប្រាក្រឹត និង វៃក្រឹត ដល់សರ್ಗ ៩ របស់ ប្រជាបតិ។ បារាសរ ក៏រៀបរាប់ការកើតឡើងនៃ អសុរ ទេវ បិត្រ មនុស្ស និង យប់/ថ្ងៃ/សន្ធ្យា/ពន្លឺចន្ទ ជា ‘កាយ’ តាមគុណរបស់ព្រហ្មា ហើយបន្តមាន យក្ស រាក្សស នាគ ពិសាច គន្ធರ್ವ បក្សី សត្វ និងរុក្ខជាតិ។ ចុងក្រោយបញ្ជាក់ភាពបន្តនៃកម្មឆ្លងវដ្ត ការបង្កើតនាម-រូប និងកាតព្វកិច្ចពីសំឡេងវេដ និងការសೃષ્ટិឡើងវិញរាល់កល្បក្រោមអធិបតីភាពព្រះវិษ្ណុ។
Adhyaya 6
मानवसर्गः, चातुर्वर्ण्य-गुणकर्म, यज्ञ-प्रतिपादनम्, आश्रमधर्म-फल, नरकवर्णनम्
មៃត្រេយ សូមសួរព័ត៌មានលម្អិតអំពីការបង្កើតមនុស្ស (arvāksrotas) ថា ព្រះព្រហ្មបានបង្កើតមនុស្ស វណ្ណៈ សញ្ញានៃគុណ និងកាតព្វកិច្ចយ៉ាងដូចម្តេច។ បារាសរ ពន្យល់ថា សត្វលោកកើតពីចំណុចនានានៃព្រះកាយព្រហ្ម តាមអធិកភាពគុណ ដូច្នេះកើតចាតុរវណ្ណៈ—ព្រាហ្មណ៍ ក្សត្រីយៈ វៃស្យៈ សូទ្រ—ដើម្បីបំពេញយជ្ញ និងគាំទ្រពិភពលោក; ដោយយជ្ញ ព្រះទេវតាត្រូវបានបំពេញចិត្ត បន្ទាប់មកមានភ្លៀង ហើយសត្វលោកបានចិញ្ចឹម។ មនុស្សតែប៉ុណ្ណោះអាចទទួលស្វರ್ಗ ឬអបវರ್ಗ; ដោយអាកប្បកិរិយាសុចរិត និងចិត្តស្អាត នៅទីបញ្ចប់ព្រះហរិស្ថិតក្នុងចិត្តបរិសុទ្ធ ហើយកើតការស្គាល់ព្រះវិษ្ណុ។ បន្ទាប់មកពិពណ៌នាការធ្លាក់ចុះនៃសីលធម៌៖ គ្រាប់ពូជអធម៌ពីតមស និងលោភ ការឈឺចាប់ដោយទ្វិភាគ ការកើតមានបន្ទាយ ទីក្រុង ផ្ទះ និងមុខរបរ ព្រមទាំងបញ្ជីធញ្ញជាតិ សណ្តែក និងរុក្ខជាតិប្រើក្នុងយជ្ញ។ អ្នកនិន្ទាវេដ និងអ្នករារាំងយជ្ញ ត្រូវបានចោទថាបំផ្លាញផ្លូវ pravṛtti។ ចុងក្រោយ បង្ហាញគោលដៅតាមធម៌—លោកប្រជាបតិ ឥន្ទ្រ មារុត គន្ធರ್ವ—ស្ថានៈខ្ពស់សម្រាប់អ្នកអាស្រាម និងយោគី និងនរកសម្រាប់អ្នកនិន្ទាវេដ និងអ្នកបោះបង់ធម៌។
Adhyaya 7
मानससृष्टिः, रुद्रोत्पत्तिः, मन्वादिवंशः, प्रलयचतुष्टयम्
បារាសរ ពន្យល់ថា ការបង្កើតដោយចិត្តរបស់ព្រះព្រហ្ម (មានសសೃષ્ટិ) កើតពីសមាធិ បង្កើតសត្វនៅក្នុងដែនត្រីគុណ ចាប់ពីទេវតារហូតដល់អចលវត្ថុ ប៉ុន្តែមិនមានការកើនពូជ ដូច្នេះបានកើតមានមានសទាំង៩ ជាព្រះប្រជាបតិ—ភ្រឹគុ ពុលស្ត្យ ពុលហ ក្រតុ អង្គិរាស មរីចិ ទក្ស អត្រី វសិષ્ઠ។ កុមារាបុរាណនៅតែឯកោដោយវೈរាគ្យ មិនចូលរួមសೃષ્ટិ។ ពីកំហឹងព្រះព្រហ្ម រុទ្រៈកើតឡើង បែងចែកជាប្រុស–ស្រី ហើយបន្តបែងចែកជាច្រើនភេទភាគ។ បន្ទាប់មក បារាសរ និទានអំពី ស្វាយម្ភូវ មនុ និង សតរូបា កូនចៅរបស់ពួកគេ និងកូនស្រីទក្សជាមួយសម្ព័ន្ធអាពាហ៍ពិពាហ៍ ដែលបង្កើតរូបបុគ្គលនៃធម៌ និងអធម៌។ ពេលមૈត្រេយ សួរអំពីសೃષ્ટិ-ស្ថិតិ-ប្រល័យអស់កល្ប បារាសរ ដាក់ព្រះមធុសូទន វិស្ណុ ជាកម្មករដោយគ្មានឧបសគ្គនៃ សರ್ಗ-ស្ថិតិ-វិនាស ហើយពន្យល់ប្រល័យ៤ប្រភេទ និង និត្យ-សર્ગ (ការកើតឡើងប្រចាំថ្ងៃ/ជានិច្ច)។
Adhyaya 8
रुद्रसर्गः (नीललोहितः), अष्टनाम-स्थान-परिवारः, श्री-नारायणयोः अभेदव्याप्तिः
ពារាសរ ប្រែពី តាមស-សර්គ ទៅ រុទ្រ-សර්គ។ នៅដើមកល្បៈ នីលលោហិត បង្ហាញខ្លួនលើភ្លៅព្រះព្រហ្មា ហើយយំសុំឈ្មោះ ដូច្នេះបានឈ្មោះ “រុទ្រ”; ពេលយំម្តងហើយម្តងទៀត ក៏ទទួលបានឈ្មោះបន្ថែម៧ ព្រមទាំងកំណត់ទីស្ថាន ភរិយា និងកូនប្រុស។ រូបរាង “រុទ្រ៨” ត្រូវភ្ជាប់នឹងទីតាំងសកល៖ ព្រះអាទិត្យ ទឹក ផែនដី ខ្យល់ ភ្លើង អាកាស ព្រះព្រាហ្មណ៍ដែលបានទទួលពិធី និងសោម; ហើយរាយនាមពូជពង្សដូចជា សនៃឝ្ចរ និងសុក្រផងដែរ។ រឿងក៏ប៉ះពាល់ដល់សតីដែលបោះបង់រាងកាយដោយសារការសត្រូវរបស់ទក្ស ហើយកើតឡើងវិញជាអុមា ទទួលព្រះបវៈជាស្វាមីម្តងទៀត។ បន្ទាប់មក មૈត្រេយ សួរអំពីភាពផ្ទុយគ្នានៃកំណើតព្រះស្រី (ពីខ្យាតិ ឬពីសមុទ្រទឹកដោះ)។ ពារាសរ បញ្ជាក់ថា ព្រះស្រីជានិច្ច និងមិនអាចបំបែកពីព្រះវិษ្ណុ ហើយបង្រៀនអំពីការសព្វវ្យాప్తិរបស់វិษ្ណុ-លក្ខ្មីក្នុងអត្ថន័យ ពាក្យសម្តី ធម្មៈ អង្គពិធី ទេវតា មាត្រពេលវេលា និងនាមប្រុស-ស្រីទាំងអស់ ដោយសន្និដ្ឋានថា លើសពីហរិ និងស្រី មិនមានសច្ចៈខ្ពស់ជាងនេះទេ។
Adhyaya 9
दुर्वासाशापः, क्षीरसागरमन्थनम्, श्रीः (लक्ष्मी) उद्भवः तथा श्रीस्तुतिः
បារាសរ ឆ្លើយសំណួររបស់មૈត្រេយៈអំពី «ស្រី» ដោយរៀបរាប់ខ្សែហេតុផល។ ទុរវាសា ទទួលបានកម្រងផ្កាទិព្វ ហើយប្រគល់ឲ្យឥន្ទ្រា; ដោយការមិនប្រុងប្រយ័ត្នរបស់ឥន្ទ្រា អៃរាវតបានបោះវាចុះ ដូច្នេះទុរវាសាសាបឲ្យអាណាចក្រឥន្ទ្រា «និះស្រី» គឺខ្វះស្រី។ បារាសរបង្រៀនថា កន្លែងណាមានសត្ត្វៈ កន្លែងនោះស្រីកើតឡើង; បើគ្មានស្រី ធម្មៈ យជ្ញៈ និងតបៈស្យា នឹងថយចុះ ឲ្យអសុរាខ្លាំងឡើង។ ពេលទេវតាចាញ់ ពួកគេទៅសុំជំនួយពីព្រះព្រហ្មា; ព្រះព្រហ្មាបញ្ជូនឲ្យទៅស្រណោះព្រះវិษ្ណុ។ នៅឆ្នេរខ្សីរោទ ស្តូត្រសរសើរព្រះវិษ្ណុថាជាមូលហេតុគ្មានមូលហេតុ លើសគុណទាំងបី តែសព្វវ្យាបី។ ព្រះវិษ្ណុបង្ហាញខ្លួន ហើយបញ្ជាឲ្យកូរទឹកសមុទ្រដោយភ្នំមន្ទរ និងពស់វាសុកិ; ទ្រង់គាំទ្រជាគូរមៈ បង្កើនកម្លាំងទេវតា និងបន្ថយអសុរា។ ពីការកូរនោះកើតមាន សុរាភី វារុណី បារីជាត អប្សរា ព្រះចន្ទ ពិស ធន្វន្តរិជាមួយអម្រឹត និងចុងក្រោយ ស្រី (លក្ខ្មី) លើផ្កាឈូក ជ្រើសរើសស្នាក់នៅលើទ្រូងហរិ។ មានការសូត្រសរសើរលក្ខ្មី; ស្រីប្រទានពរ—មិនបោះបង់លោក និងអនុគ្រោះអ្នកសូត្រ—ហើយសណ្តាប់ធ្នាប់លោកត្រូវបានស្ដារឡើងវិញ។
Adhyaya 10
भार्गवसर्गः, ऋषिवंशाः, वह्नयः (अग्निवंशः), पितृसृष्टिः
មೈត្រេយៈ បន្ទាប់ពីស្តាប់រឿងព្រះស្រីដ៏បរិសុទ្ធ សូមឲ្យ បារាសរៈ ពន្យល់ឡើងវិញអំពីខ្សែស្រឡាយសೃષ્ટិដែលចាប់ផ្តើមពី ភೃគុ ដើម្បីឲ្យយល់ច្បាស់មាំមួន។ បារាសរៈ រាយនាមកូនចៅ ភૃគុ–ខ្យាតិ៖ ព្រះលក្ខ្មី ជាព្រះមហេសីរបស់ ព្រះវិષ્ણុ និងបុត្រា ធាតೃ និង វិធាតೃ។ តាមអាពាហ៍ពិពាហ៍ជាមួយកូនស្រីរបស់ មេរុ គឺ អាយតិ និង និយតិ បានកើតខ្សែស្រឡាយដែលមាន ប្រាណ ម្រឹកណ្ឌុ មារកណ្ឌេយ វេទសិរៈ ឌ្យុតិមាន និង រាជវាំសៈ បង្ហាញការរីកចម្រើននៃប្រពៃណី ភារគវ។ បន្ទាប់មក គាត់រៀបរាប់វង្សឥសីផ្សេងៗ៖ មរីចិ–សំភូតិ (បោរណមាស វិរាជា បរវត), អង្គិរាស–ស្ម្រឹតិ (សិនីវាលី គុហូ រាកា អនុមតិ), អត្រី–អនសូយា (សោម ទុរវាសស៍ ទត្តាត្រេយ), ពុលស្ត្យ–ព្រីតិ (ទត្តូលី/អគស្ត្យ)។ ពុលហ–ក្សមា មានបុត្រាបី; ក្រតុ–សន្នតិ មានវាលខិល្យា៦ម៉ឺន; វសិષ્ઠ–ឩរជា មានបុត្រា៧ ដែលគេហៅ សប្តឥសី។ ចុងក្រោយ រាយនាមបុត្រាបីរបស់ អគ្និ អភិមានី—បាវក បវមាន សុចិ—និងការពង្រីកទៅជាភ្លើង៤៩ប្រភេទ ព្រមទាំងពិពណ៌នាពិត្រ និងកូនស្រី ស្វធា មេនា ធារិណី។ ជំពូកបញ្ចប់ដោយ ផលश्रુति ថា អ្នករំលឹកវង្សទាំងនេះដោយសទ្ធា នឹងទទួលបានកូនចៅ។
Adhyaya 11
ध्रुवस्य निर्वेदः — मन्त्रोपदेशः (ॐ नमो वासुदेवाय) तथा विष्ण्वाराधनविधिः
ពារាសរ ប្រាប់មៃត្រេយៈអំពីភាពតានតឹងក្នុងព្រះរាជវាំងរបស់ឧត្តានបាទៈ—ពាក្យអួតអាងរបស់សុរុចីធ្វើឲ្យក្មេងធ្រុវរងរបួសចិត្ត ហើយសុនីទីបកស្រាយតាមទស្សនៈកម្មថា សេចក្តីសម្បូររុងរឿងរបស់រាជ្យពឹងលើបុណ្យ។ តេជៈក្សត្ររបស់ធ្រុវក្លាយជានិរវេទ និងសេចក្តីសម្រេចចិត្តរឹងមាំថានឹងឈានដល់តំណែងដែលសូម្បីឪពុកក៏មិនទាន់បាន។ គាត់ចាកចេញពីទីក្រុង ដោយសុភាពរាបសារ ទៅជួបសប្តឫសី និងប្រាប់គោលបំណង។ ឫសីទាំងឡាយបង្វែរចិត្តពីបំណងរាជ្យទៅរកបរមបទ ដោយការអារាធនាគោវិន្ទ។ ក្នុងរឿងមានសេចក្តីបង្រៀនដូចគ្រូ៖ ដកចិត្តពីវត្ថុខាងក្រៅ ផ្តោតចិត្តលើវិษ្ណុជាជគទ្ធាម និងអនុវត្តជបៈ។ មន្ត្រ “oṁ namo vāsudevāya” ត្រូវបានលើកឡើងថាជាវិធីសាកល្បងដោយស្វាយម្ភូវមនុ; មន្ត្រ សមាធិ និងព្រះគុណវិษ្ណុជាមូលហេតុនាំទៅកាន់បរមបទអមតៈ។
Adhyaya 12
ध्रुवस्य तपः — देवमायाविघ्नाः, विष्णोर्दर्शनम्, स्तुतिः, ध्रुवस्थानप्रदानम्
ពារាសរ បន្តបង្រៀនមៃត្រេយ ដោយនិទានអំពីការធ្វើតបៈសាធនារបស់ធ្រុវ នៅមធុវន ក្បែរទន្លេយមុនា ទីរថៈដែលជិតស្និទ្ធនឹងព្រះហរិ។ សមាធិរបស់ធ្រុវក្លាយជាឯកាគ្រចិត្តខ្លាំងដល់ថ្នាក់ធ្វើឲ្យស្ថិរភាពលោកធាតុកក្រើក; ពួកទេវតាព្យាយាមបំបែកសមាធិដោយមាយា—ដំបូងបង្ហាញជារូបសុនីទីដើម្បីទាក់ទាញដោយអារម្មណ៍ បន្ទាប់មកបង្កើតទស្សនៈរាក្សសដ៏គួរភ័យ។ តែព្រោះចិត្តគាត់ជាប់លាប់លើគោវិន្ទា វិឃ្នទាំងនោះដូចជានៅក្រៅវិស័យអារម្មណ៍។ ទេវតាភ័យខ្លាចហើយសុំជ្រកកោនព្រះហរិ; ព្រះវិṣṇុសន្យាផ្តល់ពរ ហើយបង្ហាញព្រះអង្គក្នុងរូបចតុರ್ಭុជ។ ធ្រុវសុំពរដើម្បីសរសើរព្រះអង្គ; ដោយការប៉ះសង្ខៈ គាត់ទទួលបានប្រាជ្ញាទិព្វ ហើយថ្វាយស្តុតិថាព្រះវិṣṇុជាធាតុទាំងឡាយ អង្គសមត្ថភាពខាងក្នុង និងសច្ចៈលើសលប់លើប្រធាន និងបុរុષ ជាមូលហេតុនៃលោក។ ព្រះវិṣṇុប្រទានធ្រុវស្ថានអមតៈលើសលោកទាំងពួង និងលើសសប្តឫសី ព្រមទាំងលើកតម្កើងសុនីទី; ចុងក្រោយមានផលស្រដីអំពីការអានរឿងការឡើងកំពស់របស់ធ្រុវ។
Adhyaya 13
वेन-पृथु-प्रादुर्भावः, राजधर्मः, पृथिवीदोहनम् (Vena–Pṛthu Episode and the Milking of Earth)
ពារាសរ បន្តពង្សាវតាររាជវង្សពីពូជធ្រុវ ដល់ ចាក្សុស មនុ ហើយបន្តទៅខ្សែគុរុ រហូតដល់ អង្គ និងកូនប្រុសរបស់គាត់ វេន។ មૈត្រេយ សួរថា ហេតុអ្វីបានជា “កូរ/មថ” ដៃវេន; ពារាសរ ពន្យល់ថា វេនមានអាក្រក់ស្នាមសង្សារពី សុនីថា កូនស្រីម្រឹត្យុ បានប្រកាសប្រឆាំងយជ្ញ និងបានបង្ខូចព្រះវិෂ್ಣុ ជាយជ្ញបុរុស ដូច្នេះព្រះឥសីបានសម្រេចសម្លាប់គាត់។ ពេលរាជ្យធ្លាក់ក្នុងភាពអនាធិបតេយ្យ ព្រះឥសីបានកូរភ្លៅវេន បង្កើត និષាទ ដើម្បីបញ្ចេញបាប ហើយបន្ទាប់មកកូរដៃស្តាំ បង្ហាញ ព្រឹថុ (វૈន្យ) មានសញ្ញាចក្រ ជាអំសៈនៃព្រះវិษ್ಣុ។ ក្រោយទទួលអភិសេកពីព្រះព្រហ្ម និងទេវតា ព្រឹថុស្តាររបៀបរាជធម៌៖ ធ្វើដីឲ្យស្មើ បង្កើតទីលំនៅ ចាប់ផ្តើមកសិកម្ម និងពាណិជ្ជកម្ម ហើយ “ដោះទឹកដោះ” ព្រះធរណីដូចគោ ដោយយក ស្វាយម្ភូវ មនុ ជាកូនគោ ដើម្បីទទួលបានធញ្ញជាតិ និងឱសថសម្រាប់សត្វលោកទាំងអស់។ ការស្តាប់កំណើតព្រឹថុ បំបាត់សុបិនអាក្រក់ និងទប់មិនឲ្យផលបាបទុំ។
Adhyaya 14
प्रचेतसां तपः तथा विष्णु-स्तुतिः (The Pracetases’ Ocean Tapas and Hymn to Vishnu)
ពារាសរ ពន្យល់អំពីវង្សត្រកូលរបស់ ព្រឹថុ—ពី អន្តរធាន កើត ហវិរធាន; ពី ហវិរធាន និង ធិษណា កើត ប្រាចីនបរហិស ដែលមានកូនប្រុសដប់នាក់ គឺ ប្រចេតស។ មૈត្រេយ សួរថា ហេតុអ្វីពួកគេធ្វើតបស្យានៅសមុទ្រ។ ពារាសរ ប្រាប់ថា តាមព្រះបញ្ជារបស់ ប្រជាបតិ/ព្រហ្មា ឪពុកបានផ្ដល់ភារកិច្ចឲ្យបង្កើនពូជពង្ស; មធ្យោបាយច្បាស់គឺការគោរពបូជា គោវិន្ទ ពុរុសោត្តម អនាទិ ដែលតែមួយគត់ប្រទាន ធម្ម អត្ថ កាម និង មោក្ស។ ប្រចេតស ចូលទៅក្នុងសមុទ្រ ធ្វើតបស្យាដប់ពាន់ឆ្នាំ ដោយចិត្តជាប់លើ នារាយណៈ ហើយតែងស្តូត្រវិស្ណុដ៏ជ្រាលជ្រៅ។ ក្នុងស្តូត្រ វិស្ណុត្រូវបានសរសើរជាមូលដ្ឋាននៃពាក្យវេដៈ ជាកាលៈ (ថ្ងៃ-យប់-សន្ធ្យា) ជាសោមៈ ព្រះអាទិត្យ ផែនដី ទឹក ភ្លើង ខ្យល់ អាកាស និងជាអាត្មាខាងក្នុងនៃអង្គញ្ញា និងចិត្ត; ចុងក្រោយបង្ហាញបរមបទ និរគុណ លើសឈ្មោះ រូប និងលំដាប់កាល។ ហរិ ពេញព្រះហឫទ័យ បង្ហាញខ្លួនលើ គរុឌ ប្រទានពរ អនុមោទនាបំណងប្រជាវృద్ధិ ហើយអន្តរធានពេលពួកគេចេញពីទឹក។
Adhyaya 15
Pracetās, Māriṣā, Dakṣa’s Re-manifestation, and the Brahma-parastava; Cyclic Creation and Genealogies
ពារាសរ ប្រាប់មៃត្រេយៈថា ខណៈព្រេចេតាសកំពុងធ្វើតបៈ ផែនដីត្រូវព្រៃដ៏ក្រាស់គ្របដណ្ដប់ បង្កទុក្ខដល់សត្វលោក។ ព្រេចេតាសចេញមក ហើយប្រើខ្យល់និងភ្លើងបំផ្លាញដើមឈើ។ សោមចូលមកអន្តរាគមន៍ បង្រៀនឲ្យអត់ធ្មត់ និងផ្តល់ការផ្សះផ្សារតាមរយៈកញ្ញា ម៉ារិសា ដែលមានប្រភពកំណើតស្មុគស្មាញពាក់ព័ន្ធនឹង កណ្ឌុ អប្សរា ប្រំលោចា ដើមឈើ វាយុ និងចំណេះដឹងមុនរបស់សោម។ រឿងកណ្ឌុបង្ហាញថា ការចងចិត្តក្នុងកាមយូរអង្វែងធ្វើឲ្យតបៈ និងវិវេកខ្សោយ បណ្តាលឲ្យសោកស្តាយ ហើយបង្រៀនថា កាមដូចជា “មហាគ្រាហ”។ ចុងក្រោយមានបទសរសើរ ប្រាហ្ម-បរាស្តវៈ ដែលសរសើរព្រះវិษ្ណុថា ជា “ឆ្នេរឆ្ងាយ” លើសប្រាហ្មន និងជាមូលហេតុនៅក្នុងមូលហេតុទាំងអស់។ ម៉ារិសា ក្លាយជាព្រះភរិយារបស់ព្រេចេតាសទាំងដប់; ពីពួកគេ ទក្សៈកើតឡើងវិញ ហើយរៀបចំការបង្កើតពូជពង្ស—បែងចែកកូនស្រីឲ្យ ធម្មៈ កശ്യប សោម ជាដើម បង្កើតទេវៈ អសុរ នាគ គន្ធវៈ និងវర్గផ្សេងៗ។ ពេលមៃត្រេយៈសង្ស័យអំពីការកើតជាថ្មីៗរបស់ទក្សៈ និងទំនាក់ទំនងសាច់ញាតិដែលប្រែប្រួល ពារាសរឆ្លើយដោយទ្រឹស្តីវដ្តអនន្តនៃ អុតបត្តិ និង និរោធ—ឋានៈកំណត់ដោយតបៈ មិនមែនដោយអាយុកាលតាមបន្ទាត់—ហើយបន្តរាយនាមវង្សាវលី។
Adhyaya 16
Maitreya’s Inquiry into Prahlāda: The Logic of Bhakti’s Invincibility
មૈត្រេយ ទទួលស្គាល់ព្រះបារាសរ ថា ព្រះវិષ્ણុជាមូលហេតុអស់កល្បនៃលោក ហើយបង្វែរមកសួរអំពីគំរូរឿងព្រះហ្លាទ។ គាត់សួរថា ដោយសារភក្តិឯកចិត្តចំពោះព្រះវិષ્ણុ ព្រះហ្លាទបានក្លាយជាមិនអាចបំផ្លាញដោយភ្លើង អាវុធ ពុល ពស់ ភ្នំ និងអាបធ្មប់យ៉ាងដូចម្តេច។ គាត់ក៏សួរហេតុផលនៃការវាយប្រហារដដែលៗរបស់ពួកដៃត្យៈ ថាអ្វីជាមូលហេតុបង្កហិង្សាលើអ្នកធម៌ និងវិષ્ણុ-ភក្តៈ ហើយការប៉ុនប៉ងសម្លាប់នីមួយៗត្រូវបានរៀបចំដូចម្តេច—បោះចូលសមុទ្រ បង្ខិតដោយថ្ម ការខាំដោយពស់ ការវាយដោយដំរី ខ្យល់បង្ហួតពន្លា ពិធីក្រឹត្យា មាយារបស់សំបរ និងការផ្តល់ហាលាហល។ បារាសរឆ្លើយតាមគោលធម៌ថា ការលង់ចិត្តតែមួយចំណុចក្នុងព្រះវិષ્ણុ មិនអាចត្រូវបំបាក់បានឡើយ; ទោះយ៉ាងណា សំណួរនីតិធម៌នៅសល់ថា ហេតុអ្វីសាច់ញាតិផ្ទាល់ក៏បន្តស្អប់សាធុ។ ចុងបញ្ចប់ មૈត្រេយសុំឲ្យប្រាប់ចរិតព្រះហ្លាទឲ្យពេញលេញមិនដាច់ ដើម្បីបើកផ្លូវទៅការពន្យល់អំពីភក្តិ ការបៀតបៀន និងការការពារដ៏ទេវី។
Adhyaya 17
प्रह्लादचरितम् (हिरण्यकशिपोः स्वर्गापहरणं, प्रह्लादस्य विष्णुभक्तिः, उपदेशः)
បារាសរ ចាប់ផ្តើមប្រាប់រឿងព្រះហ្លាទដល់មៃត្រេយៈ។ ហិរណ្យកសិពុ ដែលបានពរព្រះព្រហ្ម មានអំណាចគ្រប់គ្រងបីលោក យកភាគយជ្ញ និងមុខងារព្រះទេវតាទៅជារបស់ខ្លួន ធ្វើឲ្យទេវតាត្រូវលាក់ខ្លួនលើផែនដី។ ព្រះហ្លាទដែលរៀននៅគ្រូគេហ៍ ត្រូវនាំមកមុខឪពុកដែលមោទនភាព ហើយសូត្រសារភក្តិ កោតគោរពអច្យុតៈ ជាព្រះអនាទិ-មធ្យ-អន្ត និងជាមូលហេតុនៃហេតុទាំងអស់។ ហិរណ្យកសិពុខឹងសួរចម្លើយ; ព្រះហ្លាទពន្យល់ថាព្រះវិṣṇុស្ថិតក្នុងបេះដូងជាព្រះអធិបតី និងជាគោលដៅមិនអាចពណ៌នារបស់យោគី។ ការប៉ុនប៉ងសម្លាប់ដោយអាវុធ ពស់ ដំរី និងភ្លើង បរាជ័យ ព្រោះគាត់ជ្រមុជក្នុងក្រឹṣṇa/ជនារទនៈ។ បន្ទាប់មកមានសេចក្តីបង្រៀនអំពីទុក្ខសំសារ កំណើតឡើងវិញ ភាពមិនបរិសុទ្ធនៃកាយ ការចងចិត្តជាគ្រាប់ពូជនៃទុក្ខ និងការប្រញាប់ប្រញាល់ស្វែងរកស្រេយៈតាំងពីកុមារភាព។ ចុងក្រោយ បារាសរបញ្ចប់ដោយវិធីភក្តិ៖ ស្មរណៈជានិច្ច មៃត្រី និងសមតា ជាការបូជា និងមើលលោកទាំងមូលជាការពង្រីករបស់ព្រះវិṣṇុដោយមិនបែងចែក។
Adhyaya 18
विषप्रयोगः कृत्योत्पादनं च (प्रह्लादस्य अवध्यता, कृत्याविनाशः, पुरोहितानां रक्षणम्)
បន្តការនិទានរបស់ បរាឝរ ទៅកាន់ មៃត្រេយ, ហិរណ្យកឝិបុ បានបញ្ជាឱ្យដាក់ថ្នាំពុលក្នុងអាហាររបស់ ប្រហ្លាទ។ ប្រហ្លាទ បានសូត្រឈ្មោះ អនន្ត ហើយបរិភោគដោយសុវត្ថិភាព។ បន្ទាប់មក ពួកបូជាចារ្យបានបង្កើតបិសាចស្រី 'ក្ឫត្យា' ដើម្បីសម្លាប់ ប្រហ្លាទ។ ដោយសារ ព្រះហរិ គង់ក្នុងបេះដូងរបស់ ប្រហ្លាទ អាវុធរបស់នាងបានបាក់ ហើយនាងបានដុតពួកបូជាចារ្យវិញ។ ប្រហ្លាទ បានបួងសួងដល់ ព្រះក្ឫស្ណ ឱ្យជួយសង្គ្រោះពួកគេ។
Adhyaya 19
प्रह्लादस्य अव्यभिचारिणी भक्ति, मायाविनाशः, तथा विष्णोः विश्वरूप-स्तुतिः
បរាឝរ រៀបរាប់ប្រាប់ មៃត្រេយ ថា ហិរណ្យកឝិបុ បានសួរ ប្រហ្លាទ អំពីប្រភពនៃកម្លាំងរបស់គាត់។ ប្រហ្លាទ ឆ្លើយថា ការមាន អច្យុត នៅក្នុងបេះដូង គឺជាកម្លាំងរបស់គាត់។ ហិរណ្យកឝិបុ ព្យាយាមសម្លាប់គាត់ ប៉ុន្តែ ព្រះវិស្ណុ បានការពារគាត់។ ប្រហ្លាទ បង្រៀនថា ដោយសារ ព្រះគោវិន្ទ ស្ថិតនៅក្នុងអ្វីៗទាំងអស់ នោះគ្មានសត្រូវទេ។ ជំពូកនេះបញ្ចប់ដោយការសរសើរដល់ ព្រះវិស្ណុ។
Adhyaya 20
प्रह्लादस्य विष्णुमयता, विष्णोः दर्शनं, वरदानं, तथा चरितश्रवण-फलम्
បារាសរ ប្រាប់មૈត្រេយអំពីអន្តរយន្តការនៃការរំដោះរបស់ប្រាហ្លាទៈ—ការចងចាំ និងសមាធិលើវិṣṇុជានិច្ចដោយអភេទ-ភាវនា (មិនឃើញភាពខុសគ្នា) បរិសុទ្ធបាប ធ្វើឲ្យអន្តៈករណៈច្បាស់ និងស្ថាបនា អច្យុត ជាចំណេះដឹងនៅក្នុងបេះដូង។ ពេលប្រាហ្លាទៈក្លាយជា “វិṣṇុមយ” ខ្សែចងពស់បាក់បែក សមុទ្រ និងផែនដីរញ្ជួយ; គាត់បានស្គាល់ខ្លួនតាមធម្មតាវិញ ប៉ុន្តែសេចក្តីភក្តិមួយចំណុចនៅតែអចល។ គាត់សរសើរវិṣṇុថា ជាទាំងធំ/ល្អិត ក្សរ/អក្សរ បង្ហាញ/មិនបង្ហាញ និរគុណ ប៉ុន្តែជាអាស្រ័យនៃគុណ ជាមួយទាំងមួយ និងច្រើន ហើយជាមូលហេតុលើសលោក។ បន្ទាប់មក ហរិពាក់ពិតាំបរ បង្ហាញទស្សន៍ និងប្រទានពរ; ប្រាហ្លាទៈសុំភក្តិមិនរអាក់រអួលគ្រប់ជាតិ និងសុំឲ្យឪពុករួចពីបាបដែលកើតពីការស្អប់អ្នកភក្ត។ វិṣṇុបញ្ជាក់ភក្តិអស់កល្ប និងសន្យានិર્વាណខ្ពស់បំផុតដោយព្រះគុណ។ ចុងជំពូកមានផលश्रុতিថា ការស្តាប់/អានរឿងប្រាហ្លាទៈបំផ្លាញបាប និងផ្តល់បុណ្យធំ (ស្មើផលការបរិច្ចាគគោ) ហើយលើកឡើងថា កថាភក្តិជាសាធនាបរិសុទ្ធក្នុងបរិបទគ្រូ–សិស្ស។
Adhyaya 21
Daitya–Dānava Vaṁśa, Kaśyapa’s Progeny, and the Birth of the Maruts
ពារាសរ បន្តបង្រៀនមૈត្រេយ ដោយរៀបរាប់វង្សដៃត្យ–ដានវៈ៖ ពី សំហ្លាទ កើត អាយុស្មាន សិពិ និង បាស្កល; ពី ប្រហ្លាទ កើត វិរោចនៈ ហើយពី វិរោចនៈ កើត បលិ ដែលមានកូនប្រុសមួយរយ នាំមុខដោយ បាណៈ។ បន្ទាប់មក លោករៀបរាប់កូនប្រុសល្បីៗរបស់ ដនុ និងសត្វសាហាវផ្សេងៗ ព្រមទាំងកូនស្រីដូចជា ពុលោមា និង កាលកា និងទំនាក់ទំនងអាពាហ៍ពិពាហ៍ (ជាភរិយារបស់ មរីចិ) ដើម្បីបង្ហាញការរីកចម្រើននៃពោលូម និង កាលកេយៈ។ បន្ទាប់ទៀត ពារាសរ ពន្យល់អំពីពូជពង្ស កശ്യប តាមមាតាផ្សេងៗ—តាម្រា បង្កើតជួរពូជបក្សី និងសត្វ, វិនតា បង្កើត គរុឌ និង អរុណ, សុរសា និង កដ្រូ បង្កើតពូជនាគ ដែលមាន សេឝ និង វាសុកិ ជានាគសំខាន់—ទាំងនេះជាការបង្ហាញប្រភេទសត្វតាមច្បាប់ធម៌កោស्मिक។ ចុងក្រោយ មានរឿង ទិតិ ធ្វើវ្រតដើម្បីបានកូនសម្លាប់ ឥន្ទ្រ, ឥន្ទ្រ បម្រើដោយយុទ្ធសាស្ត្រ ហើយចូលក្នុងផ្ទៃ, ទារកក្នុងផ្ទៃត្រូវបំបែកក្លាយជា មារុត ៤៩ អង្គ ដែលក្លាយជាសហចារីរបស់ ឥន្ទ្រ។ រឿងនេះត្រូវដាក់ក្នុង ស្វារោចិษ មន្វន្តរ ហើយបញ្ចប់ក្នុងសំឡេងគ្រូ–សិស្ស។
Adhyaya 22
Cosmic Appointments, Viṣṇu’s Vibhūtis, Fourfold Operation, and the Symbolism of Ornaments and Weapons
ពារាសរ ប្រាប់មៃត្រេយៈថា បន្ទាប់ពីព្រះប្រឹថុបានអភិសេក ព្រះព្រហ្មបានចែកចាយអំណាចអធិបតេយ្យ៖ សោមៈគ្រប់គ្រងផ្កាយនិងភព ព្រហ្មណ៍ ឱសថ យជ្ញ និងតបស្យា; វរុណៈគ្រប់គ្រងទឹក; គុបេរៈជាអធិបតីនៃសម្បត្តិក្នុងចំណោមស្តេច; ប្រហ្លាទៈជាម្ចាស់លើដៃត្យ និងដានវ; យមៈលើបិត្រឹ និងអៃរាវតៈលើដំរី។ បន្ទាប់មកបានតែងតាំងអ្នកការពារទិស—សុធន្វាន (កើត), សង្ខបដ (ត្បូង), កេតុមាន (លិច), ហិរណ្យរោមា (ជើង)—ហើយបញ្ជាក់ថា អ្នកគ្រប់គ្រងអតីត បច្ចុប្បន្ន អនាគតទាំងអស់ ជាអំស-វិភូតិរបស់ព្រះវិṣṇុ។ គោលធម៌បន្តថា គ្មានអ្នកណាអាចទ្រទ្រង់បានពិតក្រៅពីហរិ; ជនារទនៈដំណើរការបង្កើត-ថែរក្សា-លាយបាត់តាមគុណៈ និងពន្យល់ការបែងចែកបួនផ្នែកក្នុងរាល់វគ្គកាល (ព្រហ្មា/ប្រជាបតិ/កាល/សត្វលោក; វិṣṇុ/មនុ/កាល/សត្វលោក; រុទ្រ/រូបមរណៈ/កាល/សត្វលោក)។ មៃត្រេយៈសួរអំពីសភាពបួនផ្នែកនៃព្រហ្មន៍ និងបរមធាម; ពារាសរបង្ហាញលំដាប់សាធន-សាធ្យ-ជ្ញាន ដល់ការយល់ដឹងនិរគុណៈ ហើយបែងចែកក្សរ និងអក្សរ។ ចុងក្រោយ គាត់ភ្ជាប់ប្រភេទចក្រវាលទៅនឹងគ្រឿងអលង្ការ និងអាវុធរបស់ព្រះវិṣṇុ (កៅស្តុភៈ ស្រីវត្សៈ គទា សង្ខៈ សារង្គៈ ចក្រ វៃជយន្តី ដាវ) ហើយសន្និដ្ឋានដោយផលនៃការស្តាប់ ‘ភាគទីមួយ’ នៃបុរាណនេះ។
Frequently Asked Questions
Amśa 1 establishes the Guru–Śiṣya frame (Maitreya questioning Parāśara) and presents Sarga: a metaphysical account of creation, maintenance, and dissolution, culminating in Viṣṇu/Vāsudeva as Jagat-Kāraṇa (both material and efficient cause).
Parāśara states that the universe arises from Viṣṇu, abides in Him, and is reabsorbed into Him; even categories like Pradhāna, Puruṣa, and Kāla are treated as forms or modalities under the one Supreme, making Viṣṇu both the source-substance and the directing Lord.
The dialogue functions as an epistemic model: humility and proper inquiry authorize transmission. It also anchors doctrine in lived virtue—Parāśara’s restraint of anger—showing that spiritual knowledge is inseparable from dharma and inner purification.
Read Vishnu Purana in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.