Previous Verse
Next Verse

Shloka 72

ध्रुवस्य तपः — देवमायाविघ्नाः, विष्णोर्दर्शनम्, स्तुतिः, ध्रुवस्थानप्रदानम्

सर्वस्मिन् सर्वभूतस् त्वं सर्वः सर्वस्वरूपधृक् सर्वं त्वत्तस् ततश् च त्वं नमः सर्वात्मने ऽस्तु ते

sarvasmin sarvabhūtas tvaṃ sarvaḥ sarvasvarūpadhṛk sarvaṃ tvattas tataś ca tvaṃ namaḥ sarvātmane 'stu te

ក្នុងសព្វវត្ថុ និងក្នុងសត្វទាំងអស់ ព្រះអង្គស្ថិតជាអន្តរយាមីនៅខាងក្នុង។ ព្រះអង្គជាសព្វទាំងមូល ទ្រង់កាន់ទ្រង់ទ្រាយគ្រប់រូប។ សព្វអ្វីកើតចេញពីព្រះអង្គ ហើយកើតហើយក៏ស្ថិតនៅក្នុងព្រះអង្គ។ សូមក្រាបបង្គំចំពោះព្រះអង្គ ព្រះអាត្មានៃសព្វសត្វ។

सर्वस्मिन्in all / in everything
सर्वस्मिन्:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे/नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन (Singular); विशेषण-प्रयोगः (locative adjectival)
सर्वभूतः(you are) the being of all beings / all-being
सर्वभूतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसर्व + भूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (sarveṣāṃ bhūtānām)
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा (1st), एकवचन
सर्वःall / everything (as one)
सर्वः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण-प्रयोगः
सर्वस्वरूपधृक्bearer of all forms
सर्वस्वरूपधृक्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसर्व + स्वरूप + धृ (धातु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; धृ-धातोः क्विप्-प्रत्ययान्तः (धृक् = धारयिता); समासः—तत्पुरुषः (sarvasya svarūpasya dhṛk)
सर्वम्everything
सर्वम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
त्वत्तःfrom you
त्वत्तः:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन; अपादान-प्रयोगः
ततःtherefore / from that
ततः:
Sambandha (Logical relation)
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (adverb); अर्थे—तस्मात्/ततः = therefore/from that
and
:
Sambandha (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (1st), एकवचन
नमःsalutation
नमः:
Sambandha (Salutation)
TypeIndeclinable
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
Formनिपातवत् अव्यय-प्रयोगः; दत्तिवाचकः (salutation particle), सामान्यतः चतुर्थी-संबन्धः
सर्वात्मनेto the soul of all / universal self
सर्वात्मने:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootसर्व + आत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/चतुर्थी), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (sarvasya ātmā)
अस्तुmay it be
अस्तु:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलोट् (Imperative/आज्ञार्थ), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
तेto you
ते:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी (4th) / षष्ठी (6th), एकवचन; अत्र चतुर्थी-सम्बन्धः (to you)

Sage Parāśara (teaching Maitreya; the verse functions as a doxology/hymnic declaration addressed to Vishnu)

V
Vishnu

FAQs

It affirms Vishnu as the indwelling reality in every being—God not only as creator but as the inner governor and sustaining Self present within all existence.

He states a complete cycle: all things arise from Vishnu, and after arising they remain grounded in Him—expressing creation, dependence, and ultimate return within the one Supreme Lord.

Vishnu is presented as the Supreme Reality who bears all forms and pervades all beings—supporting core Vaishnava views of divine sovereignty, immanence, and the universe’s dependence on Him.