Varaha Purana - Adhyaya 96
Varaha PuranaAdhyaya 9676 Shlokas

Adhyaya 96: The Threefold Power: The Raudrī Observance and the Manifestation of Chāmuṇḍā

Triśakti-Raudrīvrata-Chāmuṇḍā-māhātmya

Ritual-Manual and Devī-Māhātmya (theology of śakti; protective/appeasement rites)

វរាហៈប្រាប់ព្រឹថិវីអំពីត្រីសក្តិ (triśakti) និងវ្រតរោទ្រី (Raudrī-vrata)។ សក្តិរោទ្រីផ្នែកតាមសិកធ្វើតបស្យាខ្លាំងលើភ្នំនីលគិរី។ នៅពេលនោះ អសុរារាជ រុរុ ដែលគ្រប់គ្រងទីក្រុងក្នុងសមុទ្រដែលសម្បូរដោយរតនៈ នាំយកកងទ័ពធំចែកជា៤ផ្នែក វាយឈ្នះទេវតា ហើយទេវតារត់មកសុំជ្រកកោនលើភ្នំនោះ។ ទេវីផ្តល់ការលួងលោម ហើយដោយសំណើច បង្ហាញទេវីជាបរិវារច្រើន ដែលបំផ្លាញកងទ័ពដានវៈយ៉ាងឆាប់រហ័ស។ រុរុបញ្ចេញមាយាដ៏គួរឱ្យភ័យធ្វើឱ្យទេវតាស្រពិចស្រពិល ប៉ុន្តែទេវីបំបាត់វា ហើយត្រូវបានស្គាល់ថា “ចាមុណ្ឌា” តាមព្រឹត្តិការណ៍ដក “ចរមមុណ្ឌ”។ បន្ទាប់មកមានស្តូត្ររបស់រុទ្រ ពរ និងអានិសង្សនៃការអាន ការសរសេរ និងការបូជា រួមទាំងពិធីស្តាររាជ្យនៅតិថីជាក់លាក់។ ចុងក្រោយ បែងចែកសក្តិជា ស/សាត្វវិក (ប្រាហ្មី) ក្រហម/រាជសិក (វៃෂ្ណវី) និងខ្មៅ/តាមសិក (រោទ្រី) ដើម្បីបង្ហាញការថែរក្សា និងការពារពិភពលោកដោយអេកូឡូស៊ីអំណាចបីប្រភេទ។

Speakers

VarāhaPṛthivī

Key Concepts

triśakti (sattva–rajas–tamas triad of śakti)Raudrīvrata (ritual observance linked to protective power)Chāmuṇḍā and Kālārātrī (tamasic protective/destructive Devī-form)asura Ruru and the devas’ flight (cosmic conflict motif)māyā as delusive force and its ritual/theological neutralizationstotra-phala (benefits of hymn-recitation, copying, and worship)tithi-based royal restoration (navamī, aṣṭamī, caturdaśī fasts)protective household manuscript-culture (likhita/pustaka in the home)
Recitation with translationVaraha Purana Adhyaya 96

Shlokas in Adhyaya 96

Verse 1

अथ त्रिशक्तिरहरये रौद्रीव्रतम् ॥ श्रीवराह उवाच ॥ या सा नीलगिरि याता तपसे धृतमानसा । रौद्री तमोद्भवा शक्तिस्तस्याः शृणु धरे व्रतम् ॥

ឥឡូវនេះ (មាន) វ្រតរោទ្រី (Raudrī-vrata) សម្រាប់ព្រះហរិ អ្នកបំផ្លាញសត្រូវ ក្នុងរឿងត្រី-សក្តិ។ ព្រះវរាហៈមានព្រះបន្ទូលថា៖ នាងដែលទៅភ្នំនីលគិរី ដើម្បីធ្វើតបស្យា ដោយចិត្តមាំមួន—រោទ្រី សក្តិដែលកើតពីភាពងងឹត—ឱ ព្រះធរណី ចូរស្តាប់វ្រតរបស់នាង។

Verse 2

तपः कृत्वा चिरं कालं पालयाम्यखलं जगत् । एवमुद्दिश्य पञ्चाग्निं साधयामास भामिनी ॥

ក្រោយពីធ្វើតបស្យាយូរអង្វែង (នាងបានប្តេជ្ញា) «ខ្ញុំនឹងថែរក្សាពិភពលោកទាំងមូល»។ ដោយចេតនានេះ ស្ត្រីដ៏ភ្លឺរលោងនោះបានអនុវត្តសាធនាបញ្ចាគ្នី គឺតបស្យាភ្លើងប្រាំ។

Verse 3

तत्पर्याः कालान्तरे देव्यास्तपन्त्यास्तप उत्तमम् । रुरुनाम महातेजाः ब्रह्मदत्तवरोऽसुरः ॥

កាលកន្លងទៅ ខណៈដែលព្រះទេវីកំពុងធ្វើតបស្យាដ៏ឧត្តម នោះមានអសុរ​មួយឈ្មោះ រុរុ មានតេជៈដ៏មហិមា និងបានទទួលពរពីព្រះព្រហ្មា បានលេចឡើង។

Verse 4

समुद्रमध्ये रत्नाढ्यं पुरमस्ति महावनम् । तत्र राजा स दैत्येन्द्रः सर्वदेवभयङ्करः ॥

នៅកណ្ដាលសមុទ្រ មានទីក្រុងមួយសម្បូរដោយរតនៈ (ព័ទ្ធជុំវិញដោយ) ព្រៃធំ។ នៅទីនោះ មហាប្រមុខដៃត្យា គ្រងរាជ្យជាស្តេច ជាហេតុនាំឱ្យទេវតាទាំងអស់ភ័យខ្លាច។

Verse 5

अनेकशतसाहस्रकेटित्युत्तरॊत्तरैः ॥ असुरैरन्वितः श्रीमान्द्रतीयो नमुचिर्यथा

ដោយមានអសុរ​ច្រើនឡើងជាបន្តបន្ទាប់—រាប់រយ រាប់ពាន់ រហូតដល់កោដិ—អមដំណើរ គាត់បានបង្ហាញខ្លួនយ៉ាងរុងរឿង ដូចនាមុចិ​នៅក្នុងសមរភូមិ។

Verse 6

कालेन महता चासौ लोकपालपुराण्यथ ॥ जिगीषुः सैन्यसंवीतो देवैर्युद्धमरॊचयत्

ក្រោយកាលយូរ ដោយប្រាថ្នាចង់ឈ្នះ និងមានកងទ័ពព័ទ្ធជុំវិញ គាត់បានលើកទៅកាន់ទីក្រុងនៃលោកបាលៈ ហើយបានបង្កឲ្យមានសង្គ្រាមជាមួយទេវៈ។

Verse 7

उत्तिष्ठतस्तस्य महासुरस्य समुद्रतोयं ववृद्धेऽतिमात्रम् ॥ अनेकनकप्रदमीनजुष्टमालावयपर्वतसानुदेशान्

ពេលមហាអសុរនោះកើនឡើង ទឹកសមុទ្របានកើនឡើងលើសកម្រិត ហូរលិចតំបន់ជម្រាលភ្នំ និងដែនដីភ្នំ ដែលសម្បូរដោយលោហៈមានតម្លៃជាច្រើនប្រភេទ និងមានត្រីច្រើនរស់នៅ។

Verse 8

अन्तःस्थितानेकसुरारि सङ्कवद्विचित्रवमायुधचित्रशोभम् ॥ भीमं बलं वर्मितचारुयोधं विनिर्ययौ सिन्धुजलादशालात्

ពីក្នុងព័ទ្ធជុំវិញដោយទឹកសមុទ្រ មានកងទ័ពដ៏គួរឱ្យខ្លាចចេញមក—យុទ្ធជនពាក់អាវក្រោះ និងមានរូបរាងស្រស់ស្អាត—ភ្លឺរលោងដោយអាវុធចម្រុះអស្ចារ្យ ដូចជាមហាសន្ធឹកសត្រូវរបស់ទេវៈដែលប្រមូលផ្តុំខាងក្នុង។

Verse 9

तत्र द्विपा दैत्यवरैरुपेताः समानघण्टायुत किंकिणीकाः ॥ विनिर्ययुः स्वाकृतिभीपणाश्च समत्वमुच्चैः खलु दर्शयन्तः

នៅទីនោះ ដំរីទាំងឡាយដែលមានដៃត្យៈឧត្តមអមមក បានចេញមក ដាក់កណ្ដឹងឲ្យស្របគ្នា និងគ្រឿងអលង្ការដែលមានសំឡេងក្រហឹមក្រហូរ—គួរឱ្យភ័យដោយរូបរាងរបស់ខ្លួនឯង—បង្ហាញជំហានស្មើគ្នា និងសង្ហារខ្ពស់។

Verse 10

अश्वास्तथा काञ्चनपीठनद्धा रोडैस्तु युक्ताः सितचामरैश्च ॥ व्यवस्थितास्ते सममेव तु विनिर्ययुर्लक्षशः कोटेशश्च

ដូចគ្នានោះ សេះទាំងឡាយ ត្រូវបានចងពាក់ដោយគ្រឿងតុបតែងមាស មានខ្សែរចង និងមានកង្ហារចាមរាពណ៌ស តម្រៀបជាជួរយ៉ាងរបៀប; បន្ទាប់មកពួកវាប្រញាប់ចេញទៅរួមគ្នា ជាច្រើនសែន និងជាច្រើនកោដិ។

Verse 11

रथा रविस्यन्दनतुल्यवेगाः सुचक्रदण्डाक्षत्रिवेणुयुक्ताः ॥ सुषखयन्त्राः परपीडताङ्गाश्चलत्यानन्तास्त्वरितं विशक्ताः

រទះសង្គ្រាមទាំងឡាយ លឿនដូចរទះរបស់ព្រះអាទិត្យ មានកង់ល្អ ដងរទះ អ័ក្ស និងការចងបីជាន់ ប្រព័ន្ធយន្តត្រូវបានភ្ជាប់យ៉ាងរឹងមាំ ហើយរាងកាយត្រូវបានបង្កើតសម្រាប់បង្ក្រាបសត្រូវ; វាធ្វើចលនាជាចំនួនមិនអាចរាប់បាន ដោយលឿន និងជាជួរខិតជិត។

Verse 12

तथैव योधाः स्थगितेतरेतास्ततर्षिको ये वरतूनपणियः ॥ पदे पदे लब्धजयाः प्रहारीणो विरेजुरुचैरसुरानुगा भृशम्

ដូចគ្នានោះ អ្នកយុទ្ធទាំងឡាយ—អ្នកដែលលេចធ្លោលើអ្នកដទៃ និងមានកម្លាំងក្លាហានរហ័ស—បានរុកមុខជាអ្នកតាមអសុរា ជាអ្នកវាយប្រហារយ៉ាងខ្លាំង; ពួកគេឈ្នះជ័យជំនះជំហានមួយៗ ហើយភ្លឺរលោងយ៉ាងខ្លាំង។

Verse 13

देवेषु चैव भरेषु विनिर्गत्य जात्ततः ॥ चतुरङ्गबलोपेतः प्रायादिन्द्रपुरं प्रति

បន្ទាប់មក ក្រោយចេញទៅប្រយុទ្ធនឹងពួកទេវតា គាត់បានចេញដំណើរទៅកាន់ទីក្រុងរបស់ព្រះឥន្ទ្រ ដោយមានកងទ័ពចតុរង្គៈ (បួនប្រភេទ) អមដំណើរ។

Verse 14

अन्याश्छिद्रेषु वा अज्ञानां गृहीत्वा तत्र वै बालम् ॥ लब्ध्वा भवन्तु सुप्रीता अपि वर्षशता पि

នៅទីនោះ ដោយចាប់យកកុមារម្នាក់—មិនថានៅចំណុចខ្សោយផ្សេងៗ ឬក្នុងចំណោមអ្នកមិនប្រុងប្រយ័ត្ន—ក្រោយបានសម្រេចគោលបំណង សូមឲ្យពួកគេសប្បាយចិត្តសូម្បីតែរយឆ្នាំ; វាជាផ្នែកខូចខាត និងបរិបទមិនច្បាស់។

Verse 15

युयोध च सुरैः साढे रुदैत्यपतिस्तथा । सुदूर्मुसलधेरैः शरैर्दण्डायुधैस्तथा ॥

បន្ទាប់មក មេដៃត្យៈដែលស្មើរុទ្រៈ បានប្រយុទ្ធរួមជាមួយព្រះទេវៈ ដោយប្រើគុទ្ទកធ្ងន់ខ្លាំង ភ្លៀងព្រួញ និងអាវុធដូចដំបងទណ្ឌៈផងដែរ។

Verse 16

जनुदैरयाः सुरान्संख्य सुराश्चैव तथासुरान् ॥ एवं क्षणमथो युद्ध्वा तदा देवाः सवासवाः ॥

កងទ័ពបានវាយប្រហារព្រះទេវៈជាច្រើនមិនអាចរាប់បាន ហើយព្រះទេវៈក៏វាយប្រហារអសុរៈដូចគ្នា; ដូច្នេះ បន្ទាប់ពីប្រយុទ្ធមួយភ្លែត ព្រះទេវៈទាំងអស់ជាមួយឥន្ទ្រៈបានបន្តសង្គ្រាម។

Verse 17

असुरैर्निर्जिताः सद्यो दुद्रुवुर्विमुखा भृशम् ॥ देवेषु चैवग्भग्रेषु विद्वतेषु विशेषतः ॥

ពេលត្រូវអសុរៈឈ្នះភ្លាមៗ ពួកគេបានបែរមុខចេញ ហើយរត់គេចយ៉ាងលឿនដោយទុក្ខព្រួយខ្លាំង; ហើយរឿងនេះកាន់តែច្បាស់ក្នុងចំណោមព្រះទេវៈ ជាពិសេសសូម្បីតែក្នុងចំណោមអ្នកល្បីថាមានប្រាជ្ញា។

Verse 18

असुरः सर्वदेवानामन्वधावत वीर्यवान् । ततो देवगणाः सर्वे द्रवन्तो भयावह्वलाः ॥

អសុរៈដ៏មានកម្លាំងនោះបានដេញតាមព្រះទេវៈទាំងអស់; ដូច្នេះ ក្រុមព្រះទេវៈទាំងមូលបានរត់គេច ដោយរង្គើដោយភ័យ និងសេចក្តីច្របូកច្របល់។

Verse 19

दृष्ट्वा रुरुच सबमसुरेन्द्र निपातितम् ॥ स्तुतिं चकार भगवान् स्वयं देवस्रिलोचनः ॥

ពេលឃើញស្តេចអសុរៈត្រូវបានផ្តួលរំលំ ព្រះបគវាន ទេវស្រីលោចនៈ បានតែងបទសរសើរដោយព្រះអង្គផ្ទាល់។

Verse 20

स राज्यमतुलं लेभे भयेश्य च प्रमुच्यते ॥ यस्येदं लिखितं गेहे सदा तिष्ठति धारितम् ॥

គាត់បានទទួលអធិបតេយ្យភាពដ៏មិនអាចប្រៀបបាន ហើយរួចផុតពីភ័យទាំងឡាយ; នៅគេហដ្ឋានរបស់អ្នកណា ដែលអត្ថបទនេះត្រូវបានសរសេរទុក និងរក្សាទុកជានិច្ច នោះវានឹងស្ថិតនៅជាប្រចាំ។

Verse 21

नीले गिरिवर जग्मुर्यत्र देवी व्यवास्थता ॥ रोदी तपोरता देवी तामसी शक्तिरुत्तमा ॥

ពួកគេបានទៅកាន់ភ្នំនីលដ៏ប្រសើរ ដែលជាទីដែលទេវីបានប្រតិស្ឋាន—ទេវី រោឌី ដែលស្ថិតក្នុងតបស្យា ជាឥទ្ធិពល (សក្តិ) ដ៏ឧត្តម ដែលពាក់ព័ន្ធនឹងគុណតាមសី។

Verse 22

रुद्र उवाच ॥ जयस्व देवि चामुण्डे जय भूतापहारिणि ॥ जय सर्वगते देवि कालरात्रे नमोऽस्तु ते ॥

រុទ្រៈបានមានព្រះវាចា៖ «សូមជ័យជម្នះដល់ទេវី ចាមុណ្ឌា; សូមជ័យជម្នះដល់ព្រះនាង អ្នកបំបាត់ភូតអាក្រក់។ សូមជ័យជម្នះដល់ទេវីអ្នកសព្វគ្រប់; ឱ កាលរាត្រី សូមគោរពនមស្ការ​ដល់ព្រះនាង»។

Verse 23

संहारकारिणी देवी कालरात्रीत तां विदुः ॥ सा दृष्ट्वा तान् तदा देवान् भयत्रस्तान्विचेतसः ॥

ពួកគេដឹងថាទេវីនោះគឺ កាលរាត្រី ជាអ្នកបង្កការសំលាយ (សំហារ); ហើយនាងបានឃើញពេលនោះពួកទេវតា—ភ័យខ្លាច និងចិត្តវង្វេង—(ហើយបានឆ្លើយតប)។

Verse 24

विश्वमुत्ते शुभे शुद्धे विरूपाक्ष त्रिलोचने ॥ भीमरूपे शिवे वेद्ये महामाये महोदयॆ ॥

ឱ ព្រះនាងដែលត្រូវបានលើកតម្កើងជាសកលលោក; ជាមង្គល និងបរិសុទ្ធ; ឱ វិរូបាក្សី អ្នកមានភ្នែកបី; ឱ អ្នកមានរូបរាងគួរភ័យខ្លាច តែជាសិវា (មេត្តាករុណា) និងជាអ្នកអាចដឹងបានតាមតត្ត្វ; ឱ មហាមាយា ឱ មហោទយា។

Verse 25

मा भेत्य् उच्चकैर्देवी तानुवाच सुरोत्तमान् ॥ देव्युवाच ॥ किमियं व्याकुला देवा गतिर् व उपलक्ष्यते ॥

ព្រះនាងទេវីបានមានព្រះបន្ទូលដោយសំឡេងខ្លាំងទៅកាន់ព្រះទេវៈដ៏ប្រសើរ៖ «កុំភ័យឡើយ។ ឱ ព្រះទេវៈទាំងឡាយ ការរវល់រវាយនេះជាអ្វី? ក្នុងចំណោមអ្នក កំពុងឃើញសញ្ញានៃដំណើរហេតុការណ៍អ្វី?»

Verse 26

कथयध्वं द्रुतं देवाः सर्वथा भयकारणम् ॥ देवा ऊचुः । अयमायाति दैत्येन्द्रो रुरुभीमपराक्रमः ॥

«ចូរប្រាប់ខ្ញុំឲ្យរហ័ស ឱ ព្រះទេវៈទាំងឡាយ អំពីមូលហេតុនៃភ័យគ្រប់ប្រការ»។ ព្រះទេវៈបានទូលថា៖ «មើលទៅ មេដៃត្យៈ—រុរុភីម—អ្នកមានអំណាចគួរឱ្យខ្លាច កំពុងមកដល់»។

Verse 27

एतस्य भातान् रक्षस्व त्वं देवान् परमेश्वर ॥ एवमुक्ता तदा देवी भीमपराक्रमा ॥

«ឱ ព្រះអម្ចាស់ដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ សូមការពារព្រះទេវៈទាំងឡាយពីគាត់»។ ពេលបានទូលដូច្នេះ ព្រះនាងទេវី—អ្នកមានវីរភាពគួរឱ្យខ្លាច—ក៏ត្រៀមចាត់ការភ្លាម។

Verse 28

जहास परया प्रीत्या देवानां पुरतः शुभा ॥

ព្រះនាងទេវីមានរូបសម្បត្តិជាមង្គល បានសើចនៅមុខព្រះទេវៈទាំងឡាយដោយសេចក្តីរីករាយដ៏លើសលប់។

Verse 29

तस्या हसुन्त्या वक्रात्तु बद्ध्यो देव्यः वार्णर्ययुः ॥

ពីព្រះមាត់របស់ព្រះនាងទេវី ខណៈព្រះនាងកំពុងសើច បានបញ្ចេញរូបស្ត្រីទេវភាពជាច្រើន ដែលត្រូវបានរៀបចំ/ចងក្រង មានរូបរាងនិងពណ៌សម្បុរចម្រុះ។

Verse 30

भीमाक्षि भीषणे देवि सर्वभूतभयङ्कर । कराले विकराले च महाकाले करालिनि ॥

ឱ ទេវីមានភ្នែកគួរឱ្យស្ញប់ស្ញែង ភីមាក្សី! ឱ ទេវីដ៏គួរភ័យ ដែលបង្កការភ័យខ្លាចដល់សត្វទាំងអស់; ឱ ការាលា ឱ វិការាលា ឱ មហាកាលា ឱ ការាលិនី!

Verse 31

याभिर्विश्वमिदं व्याप्तं विकृताभैरनेकशः ॥ पाशाङ्कुशधराः सर्वाः सर्वाः पीनपयोधराः ॥

ដោយរូបរាងប្លែកបំផ្លាញ និងគួរឱ្យស្ញប់ស្ញែងជាច្រើននោះ សកលលោកទាំងមូលត្រូវបានពាសពេញ។ ទាំងអស់កាន់បាស (ខ្សែចង) និងអង្គុស (ឧបករណ៍ចាក់បញ្ជា); ទាំងអស់មានទ្រូងពេញ (សញ្ញារូបសាស្ត្រនៃអំណាច និងភាពសម្បូរបែប)។

Verse 32

काली कराली विक्रान्ता कालरात्रि नमोऽस्तु ते ॥ इति स्तुता तदा देवी रुद्रेण परमेष्ठिना ॥

“ឱ កាលី ឱ ការាលី ឱ វិក្រាន្តា ឱ កាលរាត្រី—សូមនមស្ការ​ដល់ព្រះនាង।” ដូច្នេះ នៅពេលនោះ ទេវីត្រូវបានសរសើរដោយ រុទ្រៈ ព្រះបរមេស្ឋិន។

Verse 33

सर्वाः शूलधरा भीमाः सर्वाश्चापधराः शुभाः ॥ ताः स कटीशो देव्यस्तदेवेष्टय संस्थिताः ॥

ទាំងអស់គួរឱ្យស្ញប់ស្ញែង កាន់ត្រីសូល; ហើយទាំងអស់ជាមង្គល កាន់ធ្នូ។ ទេវីទាំងនោះឈរល้อมជុំវិញតំបន់ចង្កេះរបស់នាង (អត្ថបទមិនប្រាកដ)។

Verse 34

युयुधुर्दानवैः सार्धं बद्धतूणा महाबलाः ॥ क्षणेन दानवबलं तत्सर्वं निहतं तु तैः ॥

ពួកនាងមានកម្លាំងមហិមា ពាក់កន្ទុយព្រួញជាប់ខ្លួន ហើយប្រយុទ្ធជាមួយពួកទានវៈ។ ក្នុងមួយភ្លែត កងទ័ពទានវៈទាំងមូលនោះត្រូវបានពួកនាងសម្លាប់អស់។

Verse 35

तत्सर्वं दानवबलमनयद्यामसादनम् ॥ एक एवं महादैत्यो रुरुस्तस्थौ महामृधे ॥

កងទ័ពដានវៈទាំងមូលនោះ ត្រូវបាននាំទៅកាន់ទីស្ថានរបស់យមៈ គឺទៅកាន់មរណភាព។ ប៉ុន្តែក្នុងសង្គ្រាមដ៏ធំ មានមហាអសុរ​មួយឈ្មោះ រុរុ នៅតែឈរមាំមួន។

Verse 36

यथेमं शृणुया इत्यात्रिशक्यास्तु समुद्भवम् ॥ सर्वपापविनिर्मुक्तो पदं गच्छत्यनामयम् ॥

អ្នកណាដែលស្តាប់រឿងនេះ អំពីកំណើតនៃ ត្រីសក្យា នោះ នឹងរួចផុតពីបាបទាំងអស់ ហើយឈានដល់ស្ថានភាពអស្ចារ្យដែលគ្មានទុក្ខវេទនា និងគ្មានរោគា។

Verse 37

स च मायां महारौद्रीं रौवीं विससर्ज है ॥ सा माया ववृधे भीमा सर्वदेवप्रमोदिनी ॥

ហើយគាត់បានបញ្ចេញមាយាដ៏សាហាវធំមួយ ឈ្មោះ រៅវី។ មាយានោះកាន់តែរីកធំឡើងយ៉ាងគួរឱ្យខ្លាច ហើយជាហេតុឲ្យព្រះទេវទាំងអស់មានសេចក្តីរីករាយ។

Verse 38

तया विमोहिता देवाः सर्वे निद्रां तु लेभिरे ॥ देवाश्च त्रिशिखेनाजौ तं दैत्यं समताडयत् ॥

ដោយត្រូវមាយានោះបំភាន់ ព្រះទេវទាំងអស់បានធ្លាក់ចូលនិទ្រា។ ទោះយ៉ាងណា នៅក្នុងសមរភូមិ ព្រះទេវទាំងឡាយជាមួយត្រីសិខៈ បានវាយប្រហារអសុរនោះ។

Verse 39

तया तु ताडितस्यास्य दैत्यस्य शुभलोचने ॥ चर्ममुण्डे उभे सम्यक् पृथग्भूते बभूवतुः ॥

ពេលអសុរនោះត្រូវនាងវាយប្រហារ ឱ អ្នកមានភ្នែកស្រស់ស្អាត ស្បែក និងក្បាលរបស់វា បានបែកចេញពីគ្នាយ៉ាងច្បាស់លាស់។

Verse 40

रुरुस्तु दानवेन्द्रस्य चर्ममुण्डे क्षणाद्यतः ॥ अपहृत्यैर्देवी चामुण्डा तेन सा अभवत् ॥

បន្ទាប់មក ក្នុងពេលមួយភ្លែត ព្រះនាងបានដកយកស្បែក និងក្បាលរបស់ រុរុ ដែលជាចៅហ្វាយអសុរ ហើយដោយហេតុនោះ ព្រះនាងត្រូវបានគេហៅថា «ចាមុណ្ឌា»។

Verse 41

वास्च सर्वसंपन्न युयुधुनिच ॥ स च मायां महा इतं समताडयत् ॥ सर्वभूतमहाराुद्री या देवी परमेश्वरी ॥ संहारिणी तु या चैव कालरात्रिः प्रकीर्तिता ॥

[បន្ទាត់ក្នុងអត្ថបទមិនច្បាស់/ខូច] … ហើយគាត់បានវាយបំបែកមាយាដ៏មហិមានោះ។ ព្រះនាងទេវី អធិបតីដ៏អតិបរមា ដែលធ្វើឲ្យសត្វទាំងអស់ភ័យរន្ធត់ និងជាអ្នកបំផ្លាញ ត្រូវបានប្រកាសថា «កាលរាត្រី»។

Verse 42

तस्या अनुचरा देव्यॊ बाध्योऽसंख्यातकोटयः ॥ तास्तां देवीं महाभागोॊं परिवर्य व्यवस्थिताः ॥

អនុចរាទេវីរបស់ព្រះនាងមានរាប់មិនអស់ជាកោដិៗ បានឈររៀបចំជួរលំដាប់ ហ៊ុំព័ទ្ធព្រះនាងទេវីដ៏មានសិរីរុងរឿងនោះ។

Verse 43

एवमुक्ता तदा देवी दध्याः तासां तु भोजनम् ॥ न चाध्यगच्छच्च यदा तासां भोजनमन्तिकात् ॥

ពេលត្រូវបាននិយាយដូច្នោះ ព្រះនាងទេវីបានរៀបចំអាហារសម្រាប់ពួកនាង; ប៉ុន្តែពេលដល់វេលា ព្រះនាងមិនឃើញអាហាររបស់ពួកនាងនៅជិតឡើយ។ [អត្ថបទមិនប្រាកដ]

Verse 44

ततो दध्यो महादेवं रुद्रं पशुपतिं विभुम् । सॊऽपि ध्यानात्समुत्तस्थौ परमात्मा त्रिलोचनः ॥

បន្ទាប់មក ដធ្យ (ដធីចិ) បានធ្វើសមាធិលើ មហាទេវ—រុទ្រៈ បសុបតិ ព្រះអម្ចាស់ដ៏សព្វគ្រប់។ ហើយព្រះអង្គក៏បានក្រោកឡើងពីសមាធិ: ព្រះអាត្មាអតិបរមា អ្នកមានភ្នែកបី។

Verse 45

याचयामासुरव्यग्रास्तास्तां देवीं बुभुक्षिताः ॥ वयं देवि सुधार्ताः स्मो देहि नो भोजनं शुभे ॥

ដោយស្រេកឃ្លាន និងក្តៅក្រហាយ ពួកគេបានអង្វរទៅកាន់ព្រះទេវីនោះថា «ឱ ព្រះទេវី យើងរងទុក្ខដោយភាពឃ្លាន; ឱ ព្រះនាងដ៏មង្គល សូមប្រទានអាហារដល់យើង»។

Verse 46

उवाच च द्रुतं देवीं किं ते कार्य विवक्षितम् ॥ इहि देवि वरारोहे यत्ते मनसि वर्तते ॥

ហើយគាត់បាននិយាយទៅកាន់ព្រះទេវីដោយរហ័សថា «តើព្រះនាងចង់បញ្ជាក់កិច្ចការអ្វី? សូមមកមែនទេ ឱ ព្រះទេវី ឱ ព្រះនាងមានចង្កេះស្រស់ស្អាត ចូរប្រាប់អ្វីដែលមាននៅក្នុងព្រះហឫទ័យ»។

Verse 47

देव्युवाच ॥ भक्ष्यार्थमासां देवेश किञ्चिद्दातुमिहार्हसि ॥ बलात्कुर्वन्ति मामेता भक्षार्थिन्यो महाबलाः ॥

ព្រះទេវីមានព្រះបន្ទូលថា «ឱ ព្រះអម្ចាស់នៃទេវតាទាំងឡាយ ដើម្បីអាហារសម្រាប់ពួកនេះ សូមប្រទានអ្វីមួយនៅទីនេះ។ ពួកមានកម្លាំងធំទាំងនេះ ដែលស្វែងរកអាហារ កំពុងបង្ខំខ្ញុំផ្ទុយពីចិត្តខ្ញុំ»។

Verse 48

एवं स्तुत्वा भवो देवी चामुण्डां च सुरेश्वरीम् ॥ क्षणादन्तर्हितो देवस्ते च देवा दिवं ययुः ॥

បន្ទាប់ពីសរសើរព្រះទេវី—ចាមុណ្ឌា ព្រះនាងជាម្ចាស់លើទេវតាទាំងឡាយ—ដូច្នេះហើយ ភវៈ (ព្រះសិវៈ) បានអន្តរធានក្នុងមួយភ្លែត; ហើយទេវតាទាំងនោះបានទៅស្ថានសួគ៌។

Verse 49

अन्यथा मामपि बलाद्भक्षयिष्यन्ति ताः प्रभो ॥ रुद्र उवाच ॥ एतासां शृणु देवेश भक्ष्यमेकं मयोदितम् ॥

«បើមិនដូច្នោះទេ ឱ ព្រះអម្ចាស់ ពួកនាងនឹងស៊ីខ្ញុំដោយកម្លាំងផងដែរ»។ រុទ្រៈមានព្រះបន្ទូលថា «ឱ ព្រះអម្ចាស់នៃទេវតាទាំងឡាយ សូមស្តាប់—ខ្ញុំនឹងលើកឡើងអាហារមួយយ៉ាងសម្រាប់ពួកនាង»។

Verse 50

कथ्यमानं वरारोहे कालरात्रे महाप्रभे ॥ या स्त्री सगर्भा देवेशि वन्यस्त्रीपरिधानकम् ॥

សូមស្តាប់នូវអ្វីដែលកំពុងត្រូវបានប្រកាស នាងជាមានត្រគោកស្អាត - នាងកាលរាត្រី នាងដ៏មានរស្មីរន្ធត់ខ្លាំង។ ស្ត្រីណាដែលមានគភ៌ នាងជាទេវីទាំងឡាយ ដែលពាក់សំលៀកបំពាក់របស់ស្ត្រីព្រៃ...

Verse 51

परिधत्ते स्पृशेच्चापि पुरुषस्य विशेषतः ॥ स भागोऽस्तु महाभागो कासाञ्चित्पृथिवीतले ॥

...ហើយប្រសិនបើនាងពាក់វា និងប៉ះពាល់បុរសម្នាក់ - ជាពិសេសបុរសជាក់លាក់ម្នាក់ - សូមឲ្យនោះជាភាគហ៊ុន សម្រាប់អ្នកខ្លះនៅលើផ្ទៃផែនដី។

Verse 52

अन्याः सूतिगृहे छिद्रं गृह्णीयुस्तत्र पूजिताः ॥ निवसिष्यन्ति देवेश तथान्या जातहारिकाः ॥

អ្នកដទៃទៀត ដែលត្រូវបានគោរពនៅទីនោះ គួរតែរស់នៅក្នុងរន្ធឬប្រហោងនៅក្នុងបន្ទប់សម្រាប់ស្ត្រីសម្រាលកូន។ នាយនៃទេវៈទាំងឡាយ ដូចគ្នាដែរ មានអ្នកដទៃទៀតហៅថាជាតហារិកា - អ្នកដែលពាក់ព័ន្ធនឹងការលួចយកទារកថ្មីៗកើត។

Verse 53

गृहे क्षेत्रे तडागेषु वाप्युद्यानेषु चैव हि ॥ अन्यचितारुदन्त्य याः स्त्रियास्तिष्ठन्ति नित्यशः ॥

នៅក្នុងផ្ទះ នៅក្នុងស្រែ នៅតាមស្រះទឹក នៅតាមអាងស្តុកទឹក និងនៅក្នុងឧទ្យានផងដែរ - ស្ត្រីទាំងនោះដែលនៅជានិច្ច យំសោកនៅចំពោះច្រមុះបូជារបស់អ្នកដទៃ...

Verse 54

तासां शरीराण्याविश्य कचित्तृप्तिमवाप्स्यथ ॥ एवमुक्त्वा तदा देवी स्वयं रुद्रः प्रतापवान् ॥

ដោយចូលទៅក្នុងរូបកាយរបស់ពួកនាងទាំងនោះ អ្នកនឹងទទួលបាននូវការពេញចិត្តក្នុងកម្រិតណាមួយ។ កាលបើនិយាយដូច្នេះរួចហើយ រុទ្រដ៏មានអំណាច និងមានរស្មីរន្ធត់...

Verse 55

मनोजवे जये जृम्भे भीमाक्ष क्षुभितक्षये ॥ महामारि विचित्राङ्गे जय नृत्यप्रिये शुभे ॥

ជ័យជំនះដល់ព្រះអង្គ អ្នកលឿនដូចចិត្ត; ជ័យជំនះ ឱអ្នកពង្រីកធំទូលាយ; ឱអ្នកមានភ្នែកគួរឱ្យខ្លាច អ្នកបំផ្លាញការរំខាន និងការសោយសាប។ ឱមហាមារី អំណាចលើរោគរាតត្បាត អ្នកមានអង្គវិចិត្រ—ជ័យជំនះដល់ព្រះអង្គ អ្នកស្រឡាញ់របាំ អ្នកជាមង្គល។

Verse 56

विकराले महाकालि कालिके पापहारिणि । पाशहस्ते दण्डहस्ते भीमरूपे भयानके ॥

ឱអ្នកគួរឱ្យស្ញប់ស្ញែង ឱមហាកាលី ឱកាលី—អ្នកដកបាបចេញ; អ្នកកាន់ខ្សែចង អ្នកកាន់ដំបង—មានរូបរាងគួរឱ្យខ្លាច និងគួរឱ្យកោតខ្លាច។

Verse 57

चामुण्डे ज्वमानास्ये तीक्ष्णदंष्ट्रे महाबले ॥ शतयानस्थिते देवि प्रेतासनगते शिवे ॥

ឱចាមុណ្ឌា មាត់ភ្លើងឆេះ រន្ធធ្មេញមុត អ្នកមានកម្លាំងធំ; ឱទេវី អ្នកអង្គុយលើយានជំនិះមួយរយ; ឱសិវា អ្នកអង្គុយលើអាសនៈនៃព្រេត (វិញ្ញាណ)។

Verse 58

तुतोष परमा देवी वाक्यं चेदमुवाच ह । वरं वृणीष्व देवेश यत्ते मनसि वर्तते ॥

បន្ទាប់មក ទេវីដ៏អធិឋានខ្ពស់បំផុត បានពេញព្រះហឫទ័យ ហើយមានព្រះវាចាថា៖ «ឱព្រះអម្ចាស់នៃទេវតាទាំងឡាយ ចូរជ្រើសពរ តាមអ្វីដែលស្ថិតនៅក្នុងចិត្តរបស់ព្រះអង្គ»។

Verse 59

रुद्र उवाच ॥ स्तोत्रेणानेन ये देवि त्वां स्तुवन्ति वरानने ॥ तेषां त्वं वरदा देवि भव सर्वगता सती ॥

រុទ្រៈបានមានព្រះវាចាថា៖ «ឱទេវី អ្នកណាដែលសរសើរព្រះអង្គដោយស្តោត្រនេះ ឱអ្នកមានព្រះមុខស្រស់ស្អាត—សូមព្រះអង្គក្លាយជាអ្នកប្រទានពរ​ដល់ពួកគេ ឱទេវី អ្នកសព្វវ្យាបី សតីដ៏បរិសុទ្ធ»។

Verse 60

यथेमं त्रिःप्रकारे तु देवि भक्त्या समान्यतः ॥ स पुत्रपौत्रपशुमान् समृद्धिमुपगच्छति ॥

ឱ ទេវី! អ្នកណាដែលតាមវិធីបីប្រការដែលបានកំណត់ បូជាបទសរសើរនេះដោយភក្តី និងធ្វើជាប្រចាំ នោះនឹងទទួលបានសម្បត្តិរុងរឿង មានកូន ចៅ និងទ្រព្យជាសត្វចិញ្ចឹម។

Verse 61

य एतां वेद वै देव्याः उत्पत्तिं त्रिविधां वरम् ॥ स कर्मपाशनिर्मुक्तः परं निर्वाणभृच्छात् ॥

អ្នកណាដែលយល់ដឹងដោយពិតប្រាកដអំពីរឿងរ៉ាវដ៏ប្រសើរបីប្រការនៃការកើតឡើងរបស់ទេវី នោះនឹងរួចផុតពីចំណងបាបកម្ម ហើយឈានដល់ស្ថានភាពខ្ពស់បំផុត គឺ និរវាណ (មោក្ខ)។

Verse 62

भ्रष्टराज्यो यदा राजा नवम्यां नियतः शुचिः ॥ अष्टभ्यां च चतुर्दश्यामुपवासीनरोत्तमः ॥

នៅពេលស្តេចមួយអង្គបាត់បង់រាជ្យ ដល់ថ្ងៃនវមី ព្រះองค์សំរួលខ្លួន និងសម្អាតកាយចិត្ត ដើម្បីអនុវត្តពិធី; ហើយនៅថ្ងៃចតុរទសី ព្រះองค์អត់អាហារ ជាមួយនឹងអង្គប្រាំបី (វិន័យ/អ្នកអម) ដែលបានកំណត់—បុរសដ៏ប្រសើរនោះ (ធ្វើដូច្នេះ)…

Verse 63

संवत्सरेण लभते राज्यं निष्कण्टकं नृपः ॥ एषां त्रिशक्तिरुद्दिष्टा नयसिद्धान्तगामिनी ॥

ក្នុងរយៈពេលមួយឆ្នាំ ស្តេចនោះនឹងទទួលបានរាជ្យដែល “គ្មានមួល” គឺគ្មានទុក្ខលំបាក និងគ្មានគូប្រជែង។ សម្រាប់រឿងទាំងនេះ បានបង្ហាញ “ត្រីសក្តិ” គឺអំណាចបីប្រការ ដែលនាំទៅកាន់គោលការណ៍នយៈ (នយោបាយត្រឹមត្រូវ) និងសិទ្ធាន្តៈដែលបានបង្កើតមាំមួន។

Verse 64

एषा श्वेता परा सृष्टिः सात्त्विकी ब्रह्मसंस्थिता ॥ एषैव रक्ता रजसि वैष्णवी परिकीर्तिता ॥

នេះជាសೃષ્ટិពណ៌សដ៏ខ្ពស់បំផុត—មានសភាពសាត្វវិក និងស្ថិតនៅក្នុងព្រហ្មន៍។ អំណាចដដែលនេះ នៅក្នុងរាជស៍ ក្លាយជាពណ៌ក្រហម ហើយត្រូវបានសរសើរថា “វៃಷ್ಣវី”។

Verse 65

एषैत्र कृष्णा तमसि रौद्री देवी प्रकीर्तिता ॥ परमात्मा यथा देव एक एव त्रिधा स्थितः ॥

នៅទីនេះ ក្នុងភាពងងឹតនៃតមស៍ គេប្រកាសថា ព្រះនាងទេវីគឺ រោទ្រី (Raudrī) មានពណ៌ខ្មៅ; ដូចព្រះបរមាត្មា—សច្ចៈទេវតាតែមួយ—ស្ថិតនៅជាបីរបៀប។

Verse 66

प्रयोजनाक्षाच्छक्तिरैकैव त्रिविधाभवत् ॥ य एतं शृणुयात्सगै त्रिशत्तयाः परमं शिवम् ॥

តាមទស្សនៈនៃគោលបំណង សក្តិមានតែមួយ ប៉ុន្តែប្រែក្លាយជាបី។ អ្នកណាស្តាប់នេះ—រួមទាំងត្រីភាគ និងក្រុមប្រាំមួយ—នឹងឈានដល់ព្រះសិវៈដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ គឺស្ថានភាពមង្គលបំផុត។

Verse 67

सर्वपापविनिर्मुक्तः परं निर्वाणमाप्नुयात् ॥ यश्चमं शृणुयान्नित्यं नवम्या नियतः स्थितः ॥

អ្នកណាដែលរួចផុតពីបាបទាំងអស់ នឹងឈានដល់និរវាណដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់។ ហើយអ្នកណាស្តាប់ជាប្រចាំ ដោយតាំងខ្លួនក្នុងវិន័យនៅថ្ងៃនវមី (ទីទីទី៩) នឹងទទួលផលដូចគ្នា។

Verse 68

न तस्याग्निभयं घोरं सर्पचौरादिनं भवेत् ॥ यश्चमं पूजयेद्भक्त्या पुस्तकेऽपि स्थितं बुधः ॥

សម្រាប់បុគ្គលនោះ នឹងមិនមានការភ័យខ្លាចដ៏សាហាវពីភ្លើងទេ ហើយក៏មិនភ័យពីពស់ ចោរ និងអ្វីៗដូច្នោះដែរ។ ហើយអ្នកប្រាជ្ញដែលបូជាវាដោយភក្តី—ទោះបីវាស្ថិតនៅក្នុងសៀវភៅក៏ដោយ—នឹងទទួលបានការការពារដូច្នេះ។

Verse 69

तेन चेष्टुं भवेत्सर्वं त्रैलोक्यं सचराचरम् ॥ जायन्ते पशवः पुत्रा धनधान्यं वराः स्त्रियः ॥

ដោយអំណាចនោះ ត្រៃលោក—ទាំងចល និងអចល—ទាំងអស់ក្លាយជាអនុគ្រោះដល់ការខិតខំរបស់មនុស្ស។ សត្វចិញ្ចឹម និងកូនប្រុសកើតមាន; ទ្រព្យសម្បត្តិ និងស្រូវអង្ករ ហើយគូស្វាមីភរិយាដ៏ប្រសើរ ត្រូវបានទទួល។

Verse 70

रत्नान्यश्वास्तथा गावो दासा दास्यो भवन्ति हि ॥ यस्येदं तिष्ठते गेहे तस्य संपद्भवेद्ध्रुवम् ॥

ត្បូង មេឃសេះ និងគោ ព្រមទាំងអ្នកបម្រើប្រុសនិងស្រី ពិតជាបានកើតមានសម្រាប់គាត់។ អ្នកណាដែលមានវានេះស្ថិតនៅក្នុងផ្ទះរបស់ខ្លួន សម្បត្តិ និងសេចក្តីរុងរឿងនឹងកើតឡើងយ៉ាងប្រាកដ។

Verse 71

श्रीवराह उवाच ॥ एतदेव रहस्यं ते कीर्तितं भूतधारिणे ॥ रुद्रस्य खलु माहात्म्यं सकलं कीर्तितं मया ॥

ព្រះស្រីវរាហៈមានព្រះបន្ទូលថា៖ ឱ អ្នកទ្រទ្រង់សត្វលោកទាំងឡាយ អាថ៌កំបាំងនេះហើយដែលខ្ញុំបានប្រកាសប្រាប់អ្នក។ ពិតប្រាកដ ខ្ញុំបានពណ៌នាព្រះមហិមារបស់រុទ្រៈទាំងស្រុង។

Verse 72

नवकोट्यस्तु चामुण्डा भभिन्ना व्यवस्थिताः ॥ या रौद्री तामसी शक्तिः सा चामुण्डा प्रकीर्तिता ॥

ចាមុណ្ឌាមានចំនួន៩កោដិ ត្រូវបានបង្កើតឲ្យស្ថិតជារូបបែបផ្សេងៗគ្នា។ អំណាចរោទ្រីដែលមានលក្ខណៈតាមស (tamas) នោះហើយ ត្រូវបានប្រកាសថាជាចាមុណ្ឌា។

Verse 73

अष्टादश तथा कोट्यो वैष्णव्याः भेदू उच्यते ॥ या विष्णो राजसी शक्तिः पालनī चैव वैष्णवी ॥

វៃෂ្ណវីមានចំនួន១៨កោដិ ត្រូវបាននិយាយថាជារូបបែបផ្សេងៗគ្នា។ អំណាចរាជសី (rājasī) របស់ព្រះវិษ្ណុ ដែលមានលក្ខណៈការពារ និងការគ្រប់គ្រង នោះហើយគឺវៃષ្ណវី។

Verse 74

कृतवांस्ताश्च भजते पतिरूपेण सर्वदा । यश्चाराधयते तस्य रुद्रस्तुष्टो भविष्यति ॥ सिद्ध्यन्ति तस्य कामाश्चे मनसा चिन्तिता अपि ॥

ក្រោយពីបានបង្កើតអំណាចទាំងនោះ ព្រះអម្ចាស់តែងតែគោរព និងទទួលយកវា ក្នុងរូបជាពតិ (ម្ចាស់) ជានិច្ច។ អ្នកណាដែលអារាធនាបែបនេះ រុទ្រៈនឹងពេញព្រះហឫទ័យចំពោះគាត់; សូម្បីតែបំណងដែលគិតក្នុងចិត្ត ក៏សម្រេចបានសម្រាប់គាត់ដែរ។

Verse 75

या ब्रह्मशाक्तः सत्त्वस्था सा ह्यनन्ता प्रकीर्तिता ॥ एतासां सर्वभेदेषु पृथगेकैकशी धरे ॥

អំណាចនោះ ដែលជាសក្តិរបស់ព្រះព្រហ្មា ហើយស្ថិតនៅក្នុងសត្តវៈ ត្រូវបានប្រកាសថា ‘អនន្តា’។ ឱ ធរា (ផែនដី), ក្នុងចំណោមភាពខុសគ្នាទាំងអស់នៃសក្តិទាំងនេះ មួយៗត្រូវបានចាត់ទុកថាខុសគ្នាតាមរបៀបរបស់ខ្លួន។

Verse 76

सर्वसः भगवान् रुखः सर्वगश्च पतिर्भवेत् ॥ यावन्त्यस्या महाशक्त्यास्तावद्रूपाणि शङ्करः ॥

ដោយគ្រប់ប្រការ ព្រះបរមបូជ្យក្លាយជា ‘រុខៈ’ គឺជាព្រះដែលសព្វគ្រប់ និងជាអធិបតី។ មហាសក្តិនេះមានអំណាចធំៗប៉ុន្មាន ប្រសិនប៉ុន្មាន ក៏មានរូបរបស់ព្រះសង្ករៈប៉ុន្មានដែរ។

Inside Adhyaya 96

How it unfolds

  1. Where it opens

    Varāha instructs Pṛthivī by introducing triśakti—śakti differentiated as sattvic/white (brahmic), rajasic/red (vaiṣṇavī), and tamasic/black (raudrī)—and situates the Raudrī observance (Raudrī-vrata) as a disciplined channel for protective, crisis-resolving power.

  2. Central event

    A tamasic Raudrī power performs fierce tapas on Nīlagiri. Asura-king Ruru, ruling a jewel-rich oceanic city, advances with a fourfold army, defeats the devas, and drives them to seek refuge on the same mountain. The Devī shelters them and, through laughter, emanates many attendant goddesses who rout the dānava host.

  3. Climax resolution

    Ruru unleashes a terrifying māyā that stupefies the devas; the Devī neutralizes the delusion and is identified as Chāmuṇḍā through the episode of removing “charmamuṇḍa,” sealing her role as Kālārātrī-like, tamasic-protective force that restores divine agency and battlefield clarity. Rudra’s hymn follows, with boons and a shift from mythic victory to ritualized access (recitation, writing, worship).

  4. Closing phalashruti

    Phala is systematized: reciting, copying (likhita), keeping the hymn/text in the home, and worship yield protection, removal of fear and delusion, and political stabilization. A fallen/afflicted king who keeps niyama on navamī and fasts on aṣṭamī and caturdaśī can regain a thornless (niṣkaṇṭaka) kingdom within a year.

Geographical context

Nīlagiri (mountain locus of tapas and refuge); samudra-madhya (mid-ocean setting) with a ratna-āḍhya pura (jewel-rich city/fort); Indrapura (Indra’s city as target of invasion).

Tirtha focus

  • Primary TirthaNīlagiri (mountain locus of tapas and refuge)
  • Pilgrimage MeritNot framed as a classical tīrtha-māhātmya; merit is primarily vrata- and stotra-based. The mountain functions as a refuge-site where divine protection is activated, implying that approaching the Devī through discipline and hymn is the true ‘crossing-place’ (tīrtha) in times of crisis.

Ritual instructions

  • Primary RitualRaudrī-vrata with stotra-recitation/copying and tithi-based royal restoration observance
  • BenefitProtection from hostile forces and delusive māyā, stabilization of household and polity, and—when applied by a ruler—restoration of untroubled kingship (niṣkaṇṭaka rājya) within a year.

The narrative frame

  • VarāhaPṛthivī · Didactic-theological with crisis-myth narration; shifts from martial myth to ritual-manual prescription and phala.

The emotional journey

  • Dominant RasaVīra (heroic) shading into Bhayānaka (terror) and resolving in Śānta (stabilized order) with devotional awe
  • Emotional ProgressionThreat and displacement (devas routed) → refuge and reassurance (Devī shelters) → explosive counter-violence (emanated goddesses destroy host) → delusion-crisis (māyā stupefies) → clarity and naming (Chāmuṇḍā revealed) → ritual domestication of power (hymn, writing, vrata) → restored cosmic/political equilibrium via triśakti doctrine.

Planning a pilgrimage

  • Visit FeasibilityModerate: ‘Nīlagiri’ is a broad toponym used in multiple traditions; treat as a sacred-mountain archetype unless a specific local identification is adopted by a lineage/temple tradition. Pilgrimage can be planned to prominent Nilgiri/Nīlagiri-associated Devī or Śiva-Śakti shrines, focusing on Navamī/Aṣṭamī/Caturdaśī observance rather than a single fixed geography.
  • Best SeasonOctober–March (safer travel and aligns with Navarātri/Devī season in many regions)
  • Modern Location NameNilgiri Hills (Tamil Nadu–Kerala border region) as a practical modern referent; alternatively any locally revered ‘Nīlagiri’ hill-shrine tradition
  • Related FestivalNavarātri / Durgā Pūjā (especially Aṣṭamī and Navamī); also observances on Caturdaśī in Śākta contexts

Frequently Asked Questions

The chapter frames cosmic order as maintained through a threefold śakti (white/sattvic, red/rajasic, black/tamasic), presenting protection and restoration as functions of differentiated power. It also promotes disciplined observance (vrata), controlled speech through stotra-recitation, and household stewardship of texts (keeping a written hymn) as means of stabilizing social and political life (e.g., restoration of kingship).

The text specifies lunar timing: a disciplined, purified king observes niyama on navamī and undertakes upavāsa on aṣṭamī and caturdaśī; it states that within a year such practice can restore an untroubled kingdom (niṣkaṇṭaka rājya).

Although not describing ecology in modern terms, the narrative models balance as a triadic regulation of creation, preservation, and dissolution through śakti. The devas’ flight to a mountain refuge (Nīlagiri) and the Devī’s intervention portray the stabilization of threatened worlds (jagat-pālana) as a systemic response to destabilizing violence, aligning with the Varāha Purāṇa’s broader Earth-centered concern for sustaining habitable order.

The main figures are mythic-political archetypes rather than genealogical lineages: the asura-king Ruru (daityendra), the devas led by Indra (Indrapura), and Rudra/Paśupati as the hymn-recipient and boon-granter. The chapter also references a normative royal subject (bhrāṣṭa-rājya rājā) as a cultural type for ritual restoration rather than naming a dynastic house.

Ask anything about Adhyaya 96 of the Varaha Purana

Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.

Not sure where to start?

A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.

Read Varaha Purana in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.

Download on the App StoreGet it on Google Play

Continue reading in the Vedapath app

Open in App
Download on the App StoreGet it on Google Play