Adhyaya 85: The Ninefold Division of Bhārata and the Enumeration of Its Mountains and River Systems
Bhāratavarṣa-nava-bheda-vyavasthā tathā nadī-parvata-nirdeśaḥ
Ancient-Geography
ក្នុងស៊ុមបង្រៀនរវាង វរាហៈ–ព្រឹថ្វី ជំពូកនេះយកសំឡេងរុទ្រៈជាសក្ខីភាពមានអំណាច។ ដំបូងបញ្ជាក់ថា បានពន្យល់រួចហើយអំពីរបៀបរៀបចំ “ផ្កាឈូកនៃផែនដី” (bhūpadma-vyavasthā) ហើយបន្ទាប់មកណែនាំ ភារតវර්ษៈ ថាបែងចែកជា៩ផ្នែក ដោយរាយនាមទាំង៩ជាប្រភេទតំបន់។ ផ្នែកនីមួយៗត្រូវបានពិពណ៌នាថា ព័ទ្ធជុំវិញដោយសមុទ្រ និងវាស់តាមឯកតា យោជនៈ។ ស្ថិរភាពដីគោកត្រូវបានបង្ហាញតាម កុល-បរវតៈ ៧ (ជួរភ្នំគាំទ្រ) ហើយបន្តដោយបញ្ជីភ្នំតូចៗ។ ចុងក្រោយ ភូមិសាស្ត្រនៃការរស់នៅ (ជនបទអារយៈ និងម្លេច្ឆៈ) ត្រូវបានភ្ជាប់នឹងប្រព័ន្ធទឹក ដោយរាយនាមទន្លេសំខាន់ៗ និងចាត់ជាក្រុមតាមប្រភពភ្នំ—ហិមវត់ បារិយាត្រៈ ឫក្សៈ វិន្ធ្យៈ និងសហ្យៈ—ដើម្បីបង្ហាញថា ភូមិសាស្ត្រជាបណ្តាញអាងទឹកដែលគាំទ្រជីវិត និងតុល្យភាពផែនដី។
Primary Speakers
Key Concepts
Shlokas in Adhyaya 85
Verse 1
ព្រះរុទ្រាបានមានព្រះបន្ទូលថា៖ ការរៀបចំ “ភូបដ្ម” (ផែនដីដូចផ្កាឈូក) នេះ បានពណ៌នារួចហើយ។ ឥឡូវនេះ ចូរស្តាប់ការបែងចែកភារតៈជាប្រាំបួនផ្នែក៖ ឥន្ទ្រៈ កសេរុ តាម្រវរណៈ គភស្តិ នាគទ្វីប សោម្យៈ គន្ធර්វៈ វារុណៈ និង ភាតរ។ មួយៗត្រូវបានសមុទ្រព័ទ្ធជុំវិញ ហើយមួយៗមានទំហំមួយពាន់យោជន៍។ នៅទីនោះមានភ្នំ “កុលបរវត” ចំនួន៧៖ មហេន្ទ្រ មលយ សហ្យៈ សុក្តិមាន ឫក្សបរវត វិន្ធ្យៈ និង បារិយាត្រ—ទាំងនេះជាកុលបរវត។ ហើយមានភ្នំតូចៗផ្សេងទៀតដូចជា មន្ទរ សារទ អរទុរ កោលាហល សុរ មૈនាក វૈទ្យុត វារន្ធម អបាណ្ឌុរ ទុង្គប្រស្ថ ក្រឹෂ್ಣគិរិ ជយន្ត រైవត ឫષ្យមូក គោមន្ត ចិត្រកូដ ស្រីចកោរ កូដសៃល ក្រឹតស្ថល ជាដើម; អ្វីដែលនៅសល់តូចជាងនេះទៀត។ នៅក្នុងតំបន់ទាំងនោះ មានជនបទអារយៈ និង ម្លេច្ឆៈរស់នៅ។ ពួកគេផឹកទឹកពីទន្លេទាំងនេះ៖ គង្គា សិន្ធុ សរស្វតី សតទ្រុ វិតស្តា វិបាសា ចន្ទ្រភាគា សរយូ យមុនា ឥរាវតី ទេវិកា កុហូ គោមតី ធូតបាបា បាហុដា ទ្រឹષទវតី កៅសិកី និស្វរា គណ្ឌកី ចក្សុษមតី លោហិតា—ទាំងនេះចេញពីជើងភ្នំហិមវត។ ហើយ វេទស្ម្រឹតិ វេទវតី សិន្ធុបរណា សចន្ទនា សដាចារា រោហិបារា ចរមណវតី វិទិឝា វេទត្រ័យ—ទាំងនេះកើតពីបារិយាត្រ។
Verse 2
ទន្លេ សោណា ជ្យោតីរថា នរមទា សុរសា មន្ទា មន្ទាគិនី ទសារណា ចិត្រកូដា តមសា ពិប្បលា ករតោយា ពិសាចិកា ចិត្រូត្បលា វិសាលា វញ្ជុលា បាលុកា វាហិនី សុក្តិមតី វិរជា បង្គិនី រីរី កុហូ—ទាំងនេះកើតពីភ្នំឫក្ស។ មណិជាលា សុភា តាពី បយោಷṇី សីឃ្រនោដា វេෂណា បាសា វៃតរណី វេទី បាលី កុមុទវតី តោយា ទុರ್ಗា អន្ត្យា គិរា—ទាំងនេះចេញពីជើងភ្នំវិន្ធ្យៈ។ គោទាវរី ភីមរថី ក្រឹෂṇa វេណា វញ្ជុលា ទុង្គភទ្រា សុប្រយោគា វាហ្យា កាវេរី—ទាំងនេះចេញពីជើងភ្នំសហ្យៈ។
Frequently Asked Questions
Rather than prescribing a ritual ethic, the passage frames terrestrial order through interlinked divisions of land, sustaining mountain ranges, and river networks. The implicit instruction is that human habitation (janapadas) depends upon stable watersheds and geomorphological supports (kula-parvatas), presenting Earth as an organized system whose balance is maintained by mountains and rivers.
No explicit chronological markers (tithi, nakṣatra, māsa, or seasonal timings) appear in the provided ślokas. The content is primarily classificatory (regions, mountains, rivers) rather than calendrical or ritual-scheduling.
Environmental balance is articulated through a watershed model: rivers are enumerated and explicitly traced to mountain sources (Himavat, Pāriyātra, Ṛkṣa, Vindhya, Sahya). By connecting settlement patterns to potable river waters, the text implies an ecology where Earth’s habitability depends on the integrity of mountain-fed river systems.
Rudra is the explicit authoritative speaker within the quoted segment. The passage also references social categories of habitation (Ārya and mleccha janapadas) but does not name specific royal dynasties, sages, or administrative lineages in the provided excerpt.
Read Varaha Purana in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.