Adhyaya 70
Varaha PuranaAdhyaya 7047 Shlokas

Adhyaya 70: Nārāyaṇa as the Sacrificial Principle, Analysis of the Three Guṇas, and the Account of Delusion-Doctrines

Nārāyaṇa-yajñatva, Guṇa-traya-vivekaḥ, Mohāśāstra-nirūpaṇam

Philosophical-Theological Discourse (Guṇa theory, Vedic authority, sectarian integration)

ក្នុងបរិបទបង្រៀនរវាង វរាហៈ–ព្រឹថវី ជំពូកនេះរៀបរាប់សន្ទនាដាក់បញ្ចូលមួយ ដែលភទ្រាស្វៈពោលអំពីការគោរពបូជាព្រះវិෂ្ណុយូរយារ និងសភាយជ្ញមួយដែលមានទេវតា ឥសី និងព្រះរុទ្រៈបង្ហាញខ្លួន បន្ទាប់មកព្រះសនត្កុមារៈមកដល់។ សំណួរចម្បងកើតឡើងថា រវាងព្រះវិෂ្ណុ ព្រះប្រហ្ម និងព្រះរុទ្រៈ អ្នកណាជាអ្នកគួរទទួលការបូជា? ព្រះរុទ្រៈឆ្លើយដោយបកស្រាយទស្សនៈថា ព្រះនារាយណៈជាប្រភពអធិបតី ដែលការបង្កើត និងការលាយបាត់កើតឡើងក្នុងព្រះអង្គ ខណៈព្រះប្រហ្ម និងព្រះរុទ្រៈប្រតិបត្តិការតាមរយៈរាជស និងតមស ក្នុងក្របខណ្ឌត្រីគុណ។ វាចង្អុលបង្ហាញឯកភាពវេដៈ ព្រមានកុំបំបែកត្រីទេវ និងពន្យល់ហេតុផលកូស្មិកនៃការធ្លាក់ចុះក្នុងកលិយុគៈថា ព្រះនារាយណៈបញ្ជាព្រះរុទ្រៈឲ្យផ្សព្វផ្សាយ “មោហ-សាស្ត្រ” ដើម្បីបំភាន់អ្នកដែលចាកចេញពីវិន័យវេដៈ ខណៈការលោះលែងនៅតែពាក់ព័ន្ធនឹងការមើលឃើញព្រះនារាយណៈជាគោលការណ៍រួមបញ្ចូល។

Primary Speakers

VarāhaPṛthivīBhadrāśvaRudra (Śiva)Janārdana (Viṣṇu/Nārāyaṇa)

Key Concepts

Nārāyaṇa as yajñarūpa (sacrificial embodiment)Guṇa-traya (sattva–rajas–tamas) and liberation via sattvaTriadic identification: Viṣṇu–Brahmā–Rudra without sectarian bhedaKali-yuga and the emergence of moha (delusion) doctrinesVeda as primary epistemic authority (veda-vedyatva)Pāśupata as a response to fallen ‘paśu-bhāva’ (bondage condition)

Shlokas in Adhyaya 70

Verse 1

भद्राश्व उवाच । भगवन् किं कृतं लोकं त्वया तमनुपश्यता । व्रतं तपो वा धर्मो वा प्राप्त्यर्थं तस्य वै मुने ॥ ७०.१ ॥

ភទ្រាស្វៈ បានពោលថា៖ «ឱ ព្រះមានព្រះភាគ! ខណៈដែលព្រះអង្គកំពុងសង្កេតមើលលោកនោះ តើព្រះអង្គបានអនុវត្តអ្វី? តើជាវ្រត (ពិធីសច្ចៈ), ជាតបស (ការតបស្យា), ឬជាធម្មណាមួយ—ឱ មុនី—ដើម្បីឈានដល់គោលនោះឬ?»

Verse 2

अनाराध्य हरिं भक्त्या को लोकान् कामयेद् बुधः । आराधिते हरौ लोकाः सर्वे करतलेऽभवन् ॥ ७०.२ ॥

ដោយមិនបានបូជាព្រះហរិ (Hari) ដោយភក្តីភាព តើបណ្ឌិតណាអាចប្រាថ្នាលោកផ្សេងៗបាន? ពេលបូជាព្រះហរិរួច លោកទាំងអស់ក្លាយដូចជានៅលើបាតដៃ។

Verse 3

एवं सञ्चिन्त्य राजेन्द्र मया विष्णुः सनातनः । आराधितो वर्षशतं क्रतुभिर्भूरिदक्षिणैः ॥ ७०.३ ॥

ដូច្នេះហើយ ខ្ញុំបានពិចារណា—ឱ ព្រះរាជាធិរាជ—ហើយបានបូជាព្រះវិෂ្ណុ (Viṣṇu) អមតៈ សម្រាប់រយឆ្នាំ ដោយយញ្ញក្រតុជាច្រើន ព្រមទាំងទានដ៏សម្បូរបែប។

Verse 4

ततः कदाचिद् बहुना कालेन नृपनन्दन । यजतो मम देवेशं यज्ञमूर्तिं जनार्दनम् । आहूता आगता देवाः सममेव सवासवाः ॥ ७०.४ ॥

បន្ទាប់មក ក្រោយពេលយូរណាស់—ឱ កូនព្រះរាជា—ខណៈដែលខ្ញុំកំពុងបូជាជនារទន (Janārdana) ព្រះអម្ចាស់នៃទេវតា ដែលមានរូបជាយញ្ញផ្ទាល់ ទេវតាទាំងឡាយ រួមទាំងព្រះឥន្ទ្រា ត្រូវបានអញ្ជើញហើយបានមកដល់ក្នុងពេលតែមួយ។

Verse 5

स्वे स्वे स्थाने स्थिताः आसन् यावद् देवाः सवासवाः । तावत् तत्रैव भगवान् आगतो वृषभध्वजः ॥ ७०.५ ॥

ខណៈដែលទេវតាទាំងឡាយ រួមទាំងព្រះឥន្ទ្រា ស្ថិតនៅតាមទីកន្លែងរបស់ខ្លួនៗ នៅពេលនោះឯង នៅទីនោះឯង ព្រះមានព្រះភាគ អ្នកកាន់និមិត្តសញ្ញាគោឧសភ (វೃಷភធ្វជ) បានមកដល់។

Verse 6

महादेवो विरूपाक्षस्त्र्यम्बको नीललोहितः । सोऽपि रौद्रे स्थितः स्थाने बभूव परमेश्वरः ॥ ७०.६ ॥

មហាទេវៈ—វិរូបាក្សៈ ត្រយំបកៈ និង នីលលោហិតៈ—ពិតប្រាកដ បានស្ថិតនៅក្នុងរូបរោទ្រ និងនៅក្នុងស្ថាននោះ បានបង្ហាញជាព្រះអម្ចាស់ដ៏អធិបតីបំផុត។

Verse 7

तान् सर्वानागतान् दृष्ट्वा देवानृषिमहोरगान् । सनत्कुमारो भगवाञाजगामाब्जसम्भवः ॥ ७०.७ ॥

ពេលបានឃើញអ្នកទាំងអស់ដែលមកដល់—ទេវតា ឥសី និងនាគធំៗ—សនត្កុមារៈ ព្រះមានព្រះភាគ អ្នកកើតពីផ្កាឈូក បានមកដល់។

Verse 8

त्रसरेणुप्रमाणेन विमानॆ सूर्यसन्निभे । अवस्थितो महायोगी भूतभव्यभविष्यवित् ॥ ७०.८ ॥

នៅក្នុងវិមានទេវតា ភ្លឺរលោងដូចព្រះអាទិត្យ ហើយមានលក្ខណៈល្អិតតាមមាត្រដ្ឋាន ត្រាសរេណុ នោះ មហាយោគីបានស្ថិតនៅទីនោះ—អ្នកដឹងអតីត បច្ចុប្បន្ន និងអនាគត។

Verse 9

आगम्य शिरसा रुद्रं स ववन्दे महामुनिः । मया प्रणमितस्तस्थौ समीपे शूलपाणिनः ॥ ७०.९ ॥

ពេលបានចូលទៅជិតរុទ្រៈ មហាមុនីនោះបានកោតគោរពដោយក្បាល។ ពេលខ្ញុំបានសំពះគាត់រួច គាត់បានឈរនៅជិតព្រះសិវៈ អ្នកកាន់ត្រីសូល។

Verse 10

तानहं संस्थितान् देवान् नारदादीनृषींस्तथा । सनत्कुमाररुद्रौ च दृष्ट्वा मे मनसि स्थितम् ॥ ७०.१० ॥

ខ្ញុំបានឃើញទេវតាទាំងនោះឈរនៅទីនោះ និងឥសីទាំងឡាយចាប់ពីនារទៈ ព្រមទាំងសនត្កុមារៈ និងរុទ្រៈ; អ្វីដែលស្ថិតនៅក្នុងចិត្តខ្ញុំ ក៏បានច្បាស់លាស់ និងស្ងប់ស្ងាត់។

Verse 11

क एषां भवते याज्यो वरिष्ठश्च नृपोत्तम । केन तुष्टेन तुष्टाः स्युः सर्व एते सरुद्रकाः ॥ ७०.११ ॥

ឱ ព្រះរាជាដ៏ប្រសើរ ក្នុងចំណោមទាំងនេះ អ្នកណាជាអ្នកលើសគេ និងគួរឲ្យព្រះអង្គបូជាដោយពិសេស? ហើយបើអ្នកណាម្នាក់ត្រូវបានពេញចិត្ត នោះទាំងអស់នេះ រួមទាំងព្រះរុទ្រាទាំងឡាយ នឹងពេញចិត្តដែរ​ឬ?

Verse 12

एवं कृत्वा स्थिते राजन् रुद्रः पृष्टो मया । अनघ । एवमर्थं क इज्योऽत्र युष्माकं सुरसत्तमाः ॥ ७०.१२ ॥

ព្រះរាជា, កាលបានធ្វើដូច្នេះហើយ ស្ថានការណ៍ក៏នៅដូច្នោះ ខ្ញុំបានសួរព្រះរុទ្រា ឱ អ្នកគ្មានមន្ទិលថ្នមថ្នាក់ថា៖ «ក្នុងកាលៈទេសៈនេះ ក្នុងចំណោមព្រះទាំងឡាយ—ឱ ព្រះទេវដ៏ប្រសើរ—អ្នកណាគួរឲ្យបូជានៅទីនេះ?»

Verse 13

एवमुक्ते तदोवाच रुद्रो मां सुरसन्निधौ ॥ ७०.१३ ॥

ពេលបាននិយាយដូច្នោះហើយ ព្រះរុទ្រា ក៏បានមានព្រះបន្ទូលមកខ្ញុំ នៅចំពោះមុខព្រះទេវទាំងឡាយ។

Verse 14

रुद्र उवाच । शृण्वन्तु बिबुधाः सर्वे तथा देवर्षयोऽमलाः । ब्रह्मर्षयश्च विख्याताः सर्वे शृण्वन्तु मे वचः । त्वं चागस्त्य महाबुद्धे शृणु मे गदतो वचः ॥ ७०.१४ ॥

ព្រះរុទ្រា មានព្រះបន្ទូលថា៖ «សូមឲ្យសត្វមានបញ្ញាទាំងអស់ ស្តាប់; ហើយសូមឲ្យទេវឥសីដ៏បរិសុទ្ធឥតមន្ទិល ស្តាប់ផង; សូមឲ្យព្រះឥសីព្រហ្មដ៏ល្បីល្បាញទាំងអស់ ស្តាប់—ចូរឲ្យទាំងអស់ស្តាប់ពាក្យរបស់ខ្ញុំ។ ហើយអ្នកផងដែរ អគស្ត្យៈ អ្នកមានបញ្ញាធំ សូមស្តាប់ពាក្យដែលខ្ញុំកំពុងនិយាយ។»

Verse 15

यो यज्ञैर् ईड्यते देवो यस्मात् सर्वमिदं जगत् । उत्पन्नं सर्वदा यस्मिँल्लीनं भवति सामरम् ॥ ७०.१५ ॥

ព្រះទេវតាដែលត្រូវបានសរសើរដោយយញ្ញៈទាំងឡាយ—ពីព្រះអង្គនេះ ពិភពលោកទាំងមូលបានកើតឡើង; ហើយក្នុងព្រះអង្គនេះ វាតែងតែរលាយចូលវិញ ជាមួយនឹងក្រុមព្រះទេវទាំងឡាយ។

Verse 16

नारायणः परो देवः सत्त्वरूपो जनार्दनः । त्रिधात्मानं स भगवाँन् ससर्ज परमेश्वरः ॥ ७०.१६ ॥

ព្រះនារាយណៈជាព្រះដ៏អធិរាជ; ព្រះជនារទនៈមានរូបជាសត្ត្វសុទ្ធ។ ព្រះភគវាន អធិព្រះអម្ចាស់ បានបង្កើតអាត្មា​បីភាគ (ត្រីធាតុ)។

Verse 17

रजस्तमोभ्यां युक्तोऽभूद् रजः सत्त्वाधिकं विभुः । ससर्ज नाभिकमले ब्रह्माणं कमलासनम् ॥ ७०.१७ ॥

ដោយភ្ជាប់ជាមួយរាជស និងតមស ព្រះវិភូដ៏មានអំណាច ក្លាយជាអ្នកមានរាជសជាចម្បង ហើយមានសត្ត្វច្រើនជាង; ហើយលើផ្កាឈូកនៃផ្ចិតទ្រង់ បានបង្កើតព្រះព្រហ្មា អង្គអង្គុយលើផ្កាឈូក។

Verse 18

रजसा तमसा युक्तः सोऽपि मां त्वसृजत् प्रभुः । यत्सत्त्वं स हरिर्देवो यो हरिस्तत्परं पदम् ॥ ७०.१८ ॥

ដោយភ្ជាប់ជាមួយរាជស និងតមស ព្រះអម្ចាស់នោះក៏បានបង្កើតខ្ញុំដែរ។ អ្វីដែលជាសត្ត្វ នោះគឺព្រះហរិ ជាទេវៈ; ហើយព្រះហរិគឺជាបទដ៏អធិ (ស្ថានភាពខ្ពស់បំផុត)។

Verse 19

ये सत्त्वराजसी सोऽपि ब्रह्मा कमलसम्भवः । यो ब्रह्मा सैव देवस्तु यो देवः स चतुर्मुखः । यद्रजस्तमसोपेतं सोऽहं नास्त्यत्र संशयः ॥ ७०.१९ ॥

អ្វីដែលមានសត្ត្វ និងរាជស នោះជាព្រះព្រហ្មា កើតពីផ្កាឈូក។ អ្នកណាជាព្រះព្រហ្មា នោះក៏ជាទេវៈដែរ; ហើយទេវៈនោះគឺអង្គមានមុខបួន។ ហើយអ្វីដែលភ្ជាប់ដោយរាជស និងតមស នោះគឺខ្ញុំ—គ្មានសង្ស័យនៅទីនេះឡើយ។

Verse 20

सत्त्वं रजस्तमश्चैव त्रितयं चैददुच्यते । सत्त्वेन मुच्यते जन्तुः सत्त्वं नारायणात्मकम् ॥ ७०.२० ॥

សត្ត្វ រាជស និងតមស—ត្រីយ៉ាងនេះហៅថា ត្រីតយ។ សត្វមានជីវិតរួចផុតដោយសត្ត្វ; ហើយសត្ត្វមានសភាពជាព្រះនារាយណៈ។

Verse 21

रजसा सत्त्वयुक्तेन भवेत् सृष्टिः रजोऽधिका । तच्च पैतामहं वृत्तं सर्वशास्त्रेषु पठ्यते ॥ ७०.२१ ॥

នៅពេល «រាជស» រួមជាមួយ «សត្តវ» ការបង្កើតកើតឡើងដោយរាជសលើសលប់។ ហើយព្រឹត្តិការណ៍នេះ ដែលគេយកថាជាប្រពៃណីរបស់ ពិតាមហា (ព្រះព្រហ្ម) ត្រូវបានអានសូត្រនៅក្នុងសាស្ត្រទាំងអស់។

Verse 22

यद्वेदबाह्यं कर्म स्याच्छास्त्रमुद्दिश्य सेव्यते । तद्रौद्रमिति विख्यातं कनिष्ठं गदितं नृणाम् ॥ ७०.२२ ॥

អំពើណាដែលស្ថិតក្រៅវេដៈ ប៉ុន្តែត្រូវអនុវត្តដោយយោងថា «សាស្ត្រ»—អំពើនោះគេហៅថា «រោទ្រ» ហើយត្រូវបានប្រកាសថាជាអំពើទាបបំផុតក្នុងចំណោមមនុស្ស។

Verse 23

यद्धीनं रजसा कर्म केवलं तामसं तु यत् । तद् दुर्गतिपरं नॄणामिह लोके परत्र च ॥ ७०.२३ ॥

អំពើណាដែលខ្វះរាជស និងអំពើណាដែលជាតាមសសុទ្ធ—អំពើទាំងនោះនាំមនុស្សទៅកាន់គតិអាក្រក់ ទាំងក្នុងលោកនេះ និងក្នុងលោកក្រោយ។

Verse 24

सत्त्वेन मुच्यते जन्तुः सत्त्वं नारायणात्मकम् । नारायणश्च भगवान् यज्ञरूपी विभाव्यते ॥ ७०.२४ ॥

សត្វមានជីវិតរួចផុតដោយសត្តវ; ហើយសត្តវត្រូវបានយល់ថាមានសភាពជានារាយណៈ។ នារាយណៈ ព្រះអម្ចាស់ដ៏មានព្រះភាគ ត្រូវបានសមាធិថាជារូបនៃយជ្ញ (យញ្ញ)។

Verse 25

कृते नारायणः शुद्धः सूक्ष्ममूर्तिरुपास्यते । त्रेतायां यज्ञरूपेण पञ्चरात्रैस्तु द्वापरे ॥ ७०.२५ ॥

នៅយុគក្រឹត នារាយណៈ—បរិសុទ្ធ និងមានរូបសុក្ខម—គួរត្រូវបានសមាធិគោរព។ នៅយុគត្រេតា (គេបូជា) ជារូបនៃយជ្ញ; ហើយនៅយុគទ្វាបរ តាមរយៈប្រព័ន្ធបញ្ចរាត្រ (Pañcarātra)។

Verse 26

कलौ मत्कृतमार्गेण बहुरूपेण तामसैः । इज्यते द्वेषबुद्ध्या स परमात्मा जनार्दनः ॥ ७०.२६ ॥

នៅក្នុងយុគកលិ ព្រះអាត្មាអធិមហា—ជនារទនៈ—ត្រូវបានគោរពបូជាដោយមនុស្សមានតាមសិកៈ ជាច្រើនរូបរាង តាមមាគ៌ាដែលខ្ញុំបានបង្កើត ប៉ុន្តែមានចិត្តពោរពេញដោយទ្វេសៈ។

Verse 27

न तस्मात् परतो देवो भविता न भविष्यति । यो विष्णुः स स्वयं ब्रह्मा यो ब्रह्मा सोऽहमेव च ॥ ७०.२७ ॥

លើសពីព្រះសច្ចៈអធិមហានោះ មិនមានទេវតាណាមួយកើតឡើង ហើយក៏មិននឹងកើតឡើងទៀតដែរ។ អ្នកណាជាព្រះវិෂ្ណុ គាត់នោះជាព្រះព្រហ្មា; ហើយអ្នកណាជាព្រះព្រហ្មា គាត់នោះក៏ជាខ្ញុំផ្ទាល់ដែរ។

Verse 28

वेदत्रयेऽपि यज्ञेऽस्मिन् याज्यं वेदेषु निश्चयः । यो भेदं कुरुतेऽस्माकं त्रयाणां द्विजसत्तम । स पापकाऽरी दुष्टात्मा दुर्गतिं गतिमाप्नुयात् ॥ ७०.२८ ॥

សូម្បីតែក្នុងយជ្ញនេះ ដែលមានមូលដ្ឋានលើវេទទាំងបី ការបូជាអ្វីគួរបូជានោះ ត្រូវបានកំណត់យ៉ាងច្បាស់ក្នុងវេទ។ ឱ អ្នកទ្វិជៈដ៏ប្រសើរ អ្នកណាបង្កើតភាពបែកបាក់រវាងវេទទាំងបីរបស់យើង នោះជាអ្នកប្រព្រឹត្តបាប មានចិត្តអាក្រក់ ហើយនឹងទៅដល់គតិអពមង្គល។

Verse 29

इदं च शृणु मेऽगस्त्य गदतः प्राक्तनं तथा । यथा कलौ हरेर्भक्तिं न कुर्वन्तीह मानवाः ॥ ७०.२९ ॥

ហើយសូមស្តាប់ពីខ្ញុំផង ឱ អគស្ត្យៈ ខ្ញុំនឹងប្រាប់រឿងពីសម័យបុរាណ ដើម្បីបង្ហាញថា ក្នុងយុគកលិ មនុស្សនៅទីនេះមិនប្រកបភក្តិចំពោះហរិទេ។

Verse 30

भूर्लोकवासिनः सर्वे पुरा यष्ट्वा जनार्दनम् । भुवर्लोकं प्रपद्यन्ते तत्रस्था अपि केशवम् ॥ आराध्य स्वर्गतिं यान्ति क्रमान्मुक्तिं व्रजन्ति च ॥ ७०.३० ॥

សត្វលោកទាំងអស់នៅភូរលោក កាលពីបុរាណបានបូជាជនារទនៈ ហើយទៅដល់ភូវរលោក; ហើយអ្នកដែលស្នាក់នៅទីនោះផង ដោយគោរពអារាធនាកេសវៈ នឹងទៅដល់ស្ថានសួគ៌ ហើយតាមលំដាប់ក៏ទៅដល់មោក្សៈផងដែរ។

Verse 31

एवं मुक्तिपदे व्याप्ते सर्वलोकैस्तथैव च । मुक्तिभाजस्ततो देवास्तं दध्युः प्रयता हरिम् ॥ ७०.३१ ॥

ដូច្នេះ នៅពេល “ស្ថាននៃមុក្ខ” ត្រូវបានពេញលេញដោយលោកទាំងអស់ផងដែរ នោះព្រះទេវតា—អ្នកមានភាគក្នុងមុក្ខ—បានផ្តោតចិត្តដោយសមាធិ និងវិន័យលើព្រះហរិ។

Verse 32

सोऽपि सर्वगतत्वाच्च प्रादुर्भूतः सनातनः । उवाच ब्रूत किं कार्यं सर्वयोगिवराः सुराः ॥ ७०.३२ ॥

ព្រះអង្គផងដែរ—អនន្ត និងដោយសារភាពពេញលេញគ្រប់ទី—បានបង្ហាញព្រះវត្តមាន ហើយមានព្រះបន្ទូលថា៖ «ចូរប្រាប់មក ព្រះទេវតា អ្នកជាអ្នកយោគីល្អឥតខ្ចោះទាំងអស់ តើកិច្ចការអ្វីត្រូវធ្វើ?»

Verse 33

ते तं प्रणम्य देवेशमूचुश्च परमेश्वरम् । देवदेव जनः सर्वो मुक्तिमार्गे व्यवस्थितः । कथं सृष्टिः प्रभविता नरकेषु च को वसेत् ॥ ७०.३३ ॥

ពួកគេបានក្រាបថ្វាយបង្គំព្រះអម្ចាស់នៃទេវតា ហើយទូលទៅកាន់ព្រះបរមេស្វរៈថា៖ «ឱ ព្រះនៃព្រះទាំងអស់—បើមនុស្សទាំងមូលស្ថិតនៅលើមាគ៌ាមុក្ខ តើសೃષ્ટិ នឹងកើតឡើងដូចម្តេច ហើយនរណានឹងស្នាក់នៅក្នុងនរកលោក?»

Verse 34

एवमुक्तस्ततो देवैस्तानुवाच जनार्दनः । युगानि त्रीणि बहवो मामुपेष्यन्ति मानवाः ॥ ७०.३४ ॥

ព្រះយនារទនៈ ត្រូវបានទេវតាទាំងឡាយទូលដូច្នេះ ហើយបានមានព្រះបន្ទូលទៅកាន់ពួកគេថា៖ «ក្នុងបីយុគ មានមនុស្សជាច្រើននឹងមករកខ្ញុំ»។

Verse 35

अन्त्ये युगे प्रविरला भविष्यन्ति मदाश्रयाः । एष मोहं सृजाम्याशु यो जनं मोहयिष्यति ॥ ७०.३५ ॥

នៅចុងយុគ អ្នកដែលជ្រកកោនក្នុងខ្ញុំនឹងក្លាយជាកម្រណាស់។ ខ្ញុំនឹងបង្កើតមោហៈនេះយ៉ាងឆាប់—មោហៈដែលនឹងបំភាន់មនុស្សលោក។

Verse 36

त्वं च रुद्र महाबाहो मोहशास्त्राणि कारय । अल्पायासं दर्शयित्वा फलं दीर्घं प्रदर्शय ॥ ७०.३६ ॥

ឯងផងដែរ ឱ រុទ្រា មហាបាហូ ចូរឲ្យតែងនិពន្ធសាស្ត្របំភាន់; បង្ហាញថាខិតខំតិច ហើយបង្ហាញផលដែលយូរអង្វែង និងឆ្ងាយឥទ្ធិពល។

Verse 37

कुहकं चेन्द्रजालानि विरुद्धाचरणानि च । दर्शयित्वा जनं सर्वं मोहयाशु महेश्वर ॥ ७०.३७ ॥

ដោយបង្ហាញការបោកបញ្ឆោត និងមន្តអន្ទាក់ដូចឥន្ទ្រជាល ព្រមទាំងអាកប្បកិរិយាផ្ទុយប្រក្រតី អ្នកចូរបំភាន់មនុស្សទាំងអស់ឲ្យរហ័ស ឱ មហេស្វរ។

Verse 38

एवमुक्त्वा तदा तेन देवेन परमेष्ठिना । आत्मा तु गोपितः सद्यः प्रकाश्योऽहं कृतस्तदा ॥ ७०.३८ ॥

ពេលនោះ ព្រះបរមេស្ឋិន ទេវតានោះ បានមានព្រះបន្ទូលដូច្នេះ; ហើយអាត្មា ត្រូវបានលាក់បាំងភ្លាមៗ ខណៈដែលខ្ញុំត្រូវបានធ្វើឲ្យបង្ហាញច្បាស់នៅពេលនោះ។

Verse 39

तस्मादारभ्य कालं तु मत्प्रणीतॆषु सत्तम । शास्त्रेष्वभिरतो लोको बाहुल्येन भवेदतः ॥ ७०.३९ ॥

ចាប់ពីពេលនោះតទៅ ឱ សត្ដមៈ អ្នកល្អប្រសើរនៃអ្នកមានគុណធម៌ មនុស្សភាគច្រើន នឹងលះបង់ខ្លួនឲ្យសាស្ត្រ និងវិន័យ ដែលខ្ញុំបានប្រកាស។

Verse 40

वेदानुवर्त्तिनं मार्गं देवं नारायणं तथा । एकीभावेन पश्यन्तो मुक्तिभाजो भवन्ति ते ॥ ७०.४० ॥

អ្នកដែលមើលឃើញដោយភាពឯកភាព (មិនបំបែកពីរ) នូវមាគ៌ាដែលស្របតាមវេដា និងព្រះនារាយណៈដែរ—មនុស្សទាំងនោះ ក្លាយជាអ្នកមានភាគក្នុងមុខ្កតិ (ការរំដោះ)។

Verse 41

मां विष्णोर्व्यतिरिक्तं ये ब्रह्माणं च द्विजोत्तम । भजन्ते पापकर्माणस्ते यान्ति नरकं नराः ॥ ७०.४१ ॥

ឱ ព្រះទ្វិជោត្តម! មនុស្សអ្នកប្រព្រឹត្តបាប ដែលបូជាខ្ញុំថាផ្សេងពីព្រះវិṣṇu ហើយក៏បូជាព្រះប្រហ្មា ដែរ នោះនឹងទៅកាន់នរក។

Verse 42

ये वेदमर्गनिर्मुक्तास्तेषां मोहार्थमेव च । नयसिद्धान्तसंज्ञाभिर्मया शास्त्रं तु दर्शितम् ॥ ७०.४२ ॥

សម្រាប់អ្នកដែលបានបែរចេញពីមាគ៌ានៃវេដៈ ហើយដើម្បីបំបាត់ភាពវង្វេងរបស់ពួកគេ ខ្ញុំបានបង្ហាញសាស្ត្រនេះ ដោយដាក់ឈ្មោះថា «នយ» និង «សិទ្ធាន្ត»។

Verse 43

पाशोऽयं पशुभावस्तु स यदा पतितो भवेत् । तदा पाशुपतं शास्त्रं जायते वेदसंज्ञितम् ॥ ७०.४३ ॥

នេះហៅថា «ចំណង» គឺសភាពជាសត្វដែលត្រូវចង។ ពេលសភាពចងនោះរលាយបាត់ ទើបសាស្ត្រ «បាសុបត» កើតឡើង ដែលត្រូវហៅថា «វេដៈ»។

Verse 44

वेदमूर्तिरहं विप्र नान्यशास्त्रार्थवादिभिः । ज्ञायते मत्स्वरूपं तु मुक्त्वा वेदमनादिमत् । वेदवेद्योऽस्मि विप्रर्षे ब्राह्मणैश्च विशेषतः ॥ ७०.४४ ॥

«ឱ ព្រះវិប្រព្រាហ្មណៈ! ខ្ញុំមានរូបជាវេដៈ។ អ្នកដែលតែពន្យល់អត្ថន័យសាស្ត្រផ្សេងៗ មិនអាចដឹងស្វរូបខ្ញុំបានទេ ប្រសិនបើបោះបង់វេដៈដ៏អនាទិ។ ឱ ព្រះឥសីដ៏ល្អបំផុត! ខ្ញុំត្រូវដឹងតាមរយៈវេដៈ ជាពិសេសដោយព្រាហ្មណៈទាំងឡាយ»។

Verse 45

युगानि त्रीण्यहं विप्र ब्रह्मा विष्णुस्तथैव च । त्रयोऽपि सत्त्वादिगुणास्त्रयो वेदास्त्रयोऽग्नयः ॥ ७०.४५ ॥

«ឱ ព្រះវិប្រព្រាហ្មណៈ! ខ្ញុំជាយុគទាំងបី; (ខ្ញុំជា) ព្រះប្រហ្មា និងព្រះវិṣṇu ដែរ។ គុណទាំងបី ចាប់ពីសត្តវៈ ក៏ស្ថិតនៅក្នុងខ្ញុំ; វេដៈទាំងបី និងភ្លើងបូជាបរិសុទ្ធទាំងបី ក៏ដូចគ្នា»។

Verse 46

त्रयो लोकास्त्रयः सन्ध्यास्त्रयो वर्णास्तथैव च । सवनानि तु तावन्ति त्रिधा बद्धमिदं जगत् ॥ ७०.४६ ॥

លោកទាំងបី មានបីសន្ធ្យា និងវណ្ណៈបីដូចគ្នា។ សវនៈ (ពេលបូជាយញ្ញ) ក៏មានបី; ពិភពលោកនេះត្រូវបានរៀបចំជាត្រីភាគ។

Verse 47

य एवṃ वेत्ति विप्रर्षे परं नारायणं तथा । अपरं पद्मयोनिं तु ब्रह्माणं त्वपरं तु माम् । गुणतो मुख्यतस्त्वेक एवाहं मोह इत्युत ॥ ७०.४७ ॥

ឱ វិប្ររិષិដ៏ប្រសើរ អ្នកណាដែលដឹងដូចនេះថា នារាយណៈជាព្រះអធិបតីខ្ពស់បំផុត; ព្រះព្រហ្មា កើតពីផ្កាឈូក ជាអនុក្រម; ហើយខ្ញុំក៏ជាអនុក្រមដែរ—ដោយយល់ថា តាមសារសំខាន់ មានតែអង្គតែមួយ—គេហៅថា បានរួចពីមោហៈ។

Frequently Asked Questions

The chapter’s central instruction is doctrinal and epistemic: it presents Nārāyaṇa as the supreme ground of creation and dissolution and frames Brahmā and Rudra as functional expressions within the guṇa economy. It also cautions against constructing divisive bheda among Viṣṇu–Brahmā–Rudra, asserting that liberation is associated with sattva aligned to Nārāyaṇa and with adherence to Vedic orientation.

The text does not specify tithis, nakṣatras, months, or seasonal observances. It references broad yuga chronology (kṛta, tretā, dvāpara, kali) and describes long-duration worship (varṣaśata, “a hundred years”) as a narrative marker rather than a calendrical prescription.

Environmental stewardship is implicit rather than explicit: the chapter links cosmic order to right knowledge and right ritual orientation (yajña and Vedic alignment). By depicting social and spiritual disorder in Kali-yuga as arising from moha and from deviation from integrative principles, it indirectly frames ‘balance’ as dependent on maintaining harmonized dharmic and epistemic systems—an ideological analogue to preserving equilibrium in the world (loka-saṃsthā).

The narrative references Bhadrāśva (as narrator), Agastya (addressed directly), Nārada and other ṛṣis in the assembly, Sanatkumāra, and the deva triad (Nārāyaṇa/Janārdana, Brahmā, Rudra). These function as exemplary cultural-theological authorities rather than as genealogical or dynastic lineages tied to a named kingdom in this passage.