Adhyaya 62: Instruction on the ‘Health Vow’ and the Rite of Solar Worship

Verse 1

अगस्त्य उवाच । अथापरं महाराज व्रतम् आरोग्यसंज्ञितम् । कथयामि परं पुण्यं सर्वपापप्रणाशनम् ॥ ६२.१ ॥

អគស្ត្យៈបានមានព្រះវាចា៖ បន្ទាប់មកទៀត ឱ មហារាជា ខ្ញុំនឹងពណ៌នាវ្រតដែលមាននាមថា «អារោគ្យ» (សុខភាព) ជាវ្រតមានបុណ្យខ្ពង់ខ្ពស់ បំផ្លាញបាបទាំងអស់។

Verse 2

तस्यैव माघमासस्य सप्तम्यां समुपोषितः । पूजयेद् भास्करं देवं विष्णुरूपं सनातनम् ॥ ६२.२ ॥

នៅថ្ងៃទី៧ (សប្តមី) ក្នុងខែមាឃដដែល នឹងបានអនុវត្តអុបោសថ (អត់អាហារ) ត្រឹមត្រូវ ហើយគួរបូជាព្រះភាស្ករ (ព្រះអាទិត្យ) ដែលជាព្រះសនាតនៈ មានរូបជាវិស្ណុ។

Verse 3

आदित्य भास्कर रवे भानो सूर्य दिवाकर । प्रभाकरेति सम्पूज्य एवं सम्पूज्यते रविः ॥ ६२.३ ॥

ដោយបូជាព្រះអាទិត្យដោយនាមៈ អាទិត្យ, ភាស្ករ, រវិ, ភានុ, សូរ្យ, ទិវាករ និង ប្រភាករ—ដូច្នេះហើយ រវិ ត្រូវបានបូជាយ៉ាងពេញលេញ។

Verse 4

षष्ठ्यां चैव कृताहारः सप्तम्यां भानुमर्चयेत् । अष्टम्यां चैव भुञ्जीत एष एव विधिक्रमः ॥ ६२.४ ॥

នៅថ្ងៃទី៦ គួរទទួលអាហារដោយវិន័យ; នៅថ្ងៃទី៧ គួរបូជាព្រះភានុ (ព្រះអាទិត្យ); ហើយនៅថ្ងៃទី៨ គួរទទួលអាហារ។ នេះហើយជាលំដាប់វិធីដែលបានកំណត់។

Verse 5

अनेन वत्सरं पूर्णं विधिना योऽर्चयेद् रविम् । तस्यारोग्यं धनं धान्यमिह जन्मनि जायते । परत्र च शुभं स्थानं यद्गत्वा न निवर्तते ॥ ६२.५ ॥

អ្នកណាដែលបូជារវិ (ព្រះអាទិត្យ) តាមវិធីកំណត់នេះឲ្យពេញមួយឆ្នាំ នោះក្នុងជីវិតនេះឯង នឹងកើតមានសុខភាព ទ្រព្យសម្បត្តិ និងសម្បូរធញ្ញជាតិ; ហើយក្រោយមរណៈ នឹងទៅដល់ទីស្ថានមង្គល ដែលទៅដល់ហើយមិនត្រឡប់មកវិញ។

Verse 6

सार्वभौमः पुरा राजा अनरण्यो महाबलः । तेनायमर्चितो देवो व्रतेनानेन पार्थिव । तस्य तुष्टो वरं देवः प्रादादारोग्यमुत्तमम् ॥ ६२.६ ॥

កាលពីមុន មានព្រះរាជាអធិរាជសកលឈ្មោះ អនរណ្យៈ មានកម្លាំងមហិមា។ ដោយវ្រតៈនេះឯង ព្រះអង្គបានបូជាទេវតានេះ ហើយទេវតាពេញព្រះហឫទ័យ បានប្រទានពរ សុខភាពល្អឥតខ្ចោះ។

Verse 7

भद्राश्व उवाच । किमसौ रोगवान् राजा येनारोग्यमवाप्तवान् । सार्वभौमस्य च कथं ब्रह्मन् रोगस्य सम्भवः ॥ ६२.७ ॥

ភទ្រាស្វៈ បានពោលថា៖ «ហេតុអ្វីបានជាព្រះរាជានោះមានជំងឺ ដោយហេតុនោះទើបបានទទួលអារោគ្យ? ហើយសម្រាប់អធិរាជសកល តើជំងឺកើតឡើងដូចម្តេចបានទេ ព្រះព្រាហ្មណ៍?»

Verse 8

अगस्त्य उवाच । स राजा सार्वभौमोऽभूद् यशस्वी च सुरूपवान् । स कदाचिन्नृपश्रेष्ठो नृपश्रेष्ठ महाबलः ॥ ६२.८ ॥

អគស្ត្យៈ បានពោលថា៖ ព្រះរាជានោះបានក្លាយជាអធិរាជសកល មានកេរ្តិ៍ឈ្មោះ និងរូបសម្បត្តិស្រស់ស្អាត។ នៅពេលមួយ ព្រះអង្គជាព្រះមហាក្សត្រល្អឥតខ្ចោះ ឱ ព្រះមហាក្សត្រល្អបំផុត មានកម្លាំងមហិមា…

Verse 9

गतवान् मानसṃ दिव्यं सरो देवगणान्वितम् । तत्रापश्यद् बृहद् पद्मं सरोमध्यगतं सितम् ॥ ६२.९ ॥

ព្រះអង្គបានទៅដល់បឹងទេវីយៈ ម៉ានសា ដែលមានក្រុមទេវតាច្រើនអមដំណើរ។ នៅទីនោះ ព្រះអង្គបានឃើញផ្កាឈូកធំមួយ ពណ៌ស ស្ថិតនៅកណ្ដាលបឹង។

Verse 10

तत्र चाङ्गुष्ठमात्रं तु स्थितं पुरुषसत्तमम् । रक्तवासोभिराच्छन्नं द्विभुजं तिग्मतेजसम् ॥ ६२.१० ॥

នៅទីនោះ មានបុរសសត្តមៈ—ព្រះបុរសអធិឧត្តម—ឈរនៅ មានទំហំត្រឹមតែចុងមេដៃ។ ព្រះអង្គត្រូវបានគ្របដោយសម្លៀកបំពាក់ពណ៌ក្រហម មានដៃពីរ និងមានពន្លឺចែងចាំងមុតមាំ។

Verse 11

तं दृष्ट्वा सारथिं प्राह पद्ममेतत् समानय । इदं तु शिरसा बिभ्रत् सर्वलोकस्य सन्निधौ । श्लाघनीयो भविष्यामि तस्मादाहर माचिरम् ॥ ६२.११ ॥

ពេលឃើញអ្នកបើករថ គាត់បាននិយាយថា៖ «យកផ្កាឈូកនេះមក។ ខ្ញុំនឹងដាក់វាលើក្បាលខ្ញុំ នៅមុខមនុស្សទាំងអស់ ដើម្បីឲ្យគេសរសើរ; ដូច្នេះ ចូរយកមកឲ្យឆាប់»។

Verse 12

एवमुक्तस्तदा तेन सारथिः प्रविवेश ह । ग्रहीतुमुपचक्राम तं पद्मं नृपसत्तम ॥ ६२.१२ ॥

ពេលនោះ អ្នកបើករថបានទទួលពាក្យបញ្ជារបស់គាត់ ហើយចូលទៅពិតប្រាកដ ដើម្បីចាប់យកផ្កាឈូកនោះ ឱ ព្រះមហាក្សត្រល្អឥតខ្ចោះ។

Verse 13

स्पृष्टमात्रे ततः पद्मे हुंकारः समजायत । तेन शब्देन स त्रस्तः पपात च ममार च ॥ ६२.१३ ॥

បន្ទាប់មក ពេលផ្កាឈូកត្រូវបានប៉ះតែបន្តិច សំឡេង «ហ៊ុំ» បានកើតឡើង។ ដោយភ័យសំឡេងនោះ គាត់បានដួលចុះ ហើយក៏ស្លាប់ផងដែរ។

Verse 14

राजा च तत्क्षणात् तेन शब्देन समपद्यत । कुष्ठी विगतवर्णश्च बलवीर्यविवर्जितः ॥ ६२.१४ ॥

ហើយព្រះរាជាក៏ត្រូវបានគ្របដណ្ដប់ភ្លាមៗដោយសំឡេងនោះ៖ ព្រះអង្គកើតជំងឺកុស្ឋ បាត់ពណ៌សម្បុរ ហើយខ្វះកម្លាំងនិងសមត្ថភាព។

Verse 15

तथागतमतात्मानं दृष्ट्वा स पुरुषर्षभः । तस्थौ तत्रैव शोकार्तः किमेतदिति चिन्तयन् ॥ ६२.१५ ॥

បន្ទាប់មក បុរសឧត្តមនោះ ឃើញខ្លួនឯងក្លាយទៅជាស្ថានភាពដូច្នោះ ក៏ឈរនៅទីនោះឯង ដោយទុក្ខសោក ហើយគិតថា «នេះជាអ្វី?»។

Verse 16

तस्य चिन्तयतो धीमानाजगाम महातपाः । वसिष्ठो ब्रह्मपुत्रोऽथ तं स पप्रच्छ पार्थिवम् ॥ ६२.१६ ॥

ខណៈដែលបុរសប្រាជ្ញានោះកំពុងពិចារណា មហាតបស វសិષ્઎ៈ ព្រះបុត្ររបស់ព្រះព្រហ្មា បានមកដល់។ បន្ទាប់មក ព្រះមុនីនោះបានសួរព្រះរាជាអំពីរឿងនោះ។

Verse 17

कथं ते राजशार्दूल तव देहस्य शासनम् । इदानीमेव किं कार्यं तन्ममाचक्ष्व पृच्छतः ॥ ६२.१७ ॥

«ឱ ព្រះរាជាសីហ៍ក្នុងចំណោមស្តេចទាំងឡាយ តើការគ្រប់គ្រង/វិន័យនៃរាងកាយរបស់ព្រះអង្គ ត្រូវបានរក្សាទុកដូចម្តេច? ហើយឥឡូវនេះ ត្រូវធ្វើអ្វី? សូមប្រាប់ខ្ញុំ តាមដែលខ្ញុំសួរ»។

Verse 18

एवमुक्तस्ततो राजा वसिष्ठेन महात्मना । सर्वं पद्मस्य वृत्तान्तं कथयामास स प्रभुः ॥ ६२.१८ ॥

ព្រះរាជានោះ ត្រូវបានវសិષ્઎ៈ មហាត្មា និយាយដូច្នេះហើយ ក៏បានពោលរៀបរាប់ទាំងស្រុង អំពីព្រឹត្តិការណ៍ទាំងមូលដែលទាក់ទងនឹង បទ្ម (Padma)។

Verse 19

तं श्रुत्वा स मुनिस्तत्र साधु राजन्नथाब्रवीत् । असाधुरथ वा तिष्ठ तस्मात् कुष्ठित्वमागतः ॥ ६२.१९ ॥

ព្រះមុនីនោះបានស្តាប់ហើយ និយាយនៅទីនោះថា៖ «ឱ ព្រះរាជា អ្នកជាមនុស្សល្អ»។ ប៉ុន្តែបើមិនល្អទេ ចូរនៅដូច្នោះទៅ។ ដូចហេតុនេះហើយ ជំងឺកុស្ឋ (ឃ្លង់) បានកើតឡើងលើគាត់។

Verse 20

एवमुक्तस्तदा राजा वेपमानः कृताञ्जलिः । पप्रच्छ साध्वहं विप्र कथं वा असाध्वहं मुने । कथं च कुष्ठं मे जातमेतन्मे वक्तुमर्हसि ॥ ६२.२० ॥

ព្រះរាជានោះបានឮដូច្នេះ ក៏ញ័រខ្លួន ហើយប្រណម្យដៃសំពះ សួរថា៖ «ឱ ព្រះវិប្រព្រាហ្មណ៍ តើខ្ញុំបានប្រព្រឹត្តត្រឹមត្រូវយ៉ាងដូចម្តេច ឬខុសយ៉ាងដូចម្តេច ឱ មុនី? ហើយជំងឺកុស្ឋ (ឃ្លង់) នេះកើតឡើងលើខ្ញុំដោយរបៀបណា? សូមព្រះអង្គមេត្តាពន្យល់ឲ្យខ្ញុំ»។

Verse 21

वसिष्ठ उवाच । एतद् ब्रह्मोद्भवं नाम पद्मं त्रैलोक्यविश्रुतम् । दृष्टमात्रेण चानेन दृष्टाः स्युः सर्वदेवताः । एतस्मिन् दृश्यते चैतत् षण्मासं क्वापि पार्थिव ॥ ६२.२१ ॥

វសិષ્ઠបានមានព្រះវាចា៖ «ផ្កាឈូកនេះ មាននាមថា ‘កើតពីព្រះព្រហ្ម’ ល្បីល្បាញទូទាំងលោកទាំងបី។ ដោយគ្រាន់តែឃើញវា គេត្រូវបានចាត់ទុកថា បានឃើញទេវតាទាំងអស់។ ឱ ព្រះមហាក្សត្រ ផ្កាឈូកនេះ បង្ហាញឲ្យឃើញនៅទីនេះ ប្រហែលប្រាំមួយខែ នៅពេលខ្លះៗ»។

Verse 22

एतस्मिन् दृष्टमात्रे तु यो जलं विशते नरः । सर्वपापविनिर्मुक्तः परं निर्वाणमर्हति ॥ ६२.२२ ॥

ប៉ុន្តែបុរសណាម្នាក់ ដែលគ្រាន់តែឃើញទីសក្ការៈនេះ ហើយចុះចូលទៅក្នុងទឹករបស់វា នោះនឹងរួចផុតពីអំពើបាបទាំងអស់ ហើយត្រូវបាននិយាយថា សមគួរទទួលនិរវាណដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់។

Verse 23

ब्रह्मणः प्रागवस्थाया मूर्तिरप्सु व्यवस्थिताः । एतां दृष्ट्वा जले मग्नः संसाराद् विप्रमुच्यते ॥ ६२.२३ ॥

ក្នុងទឹកនោះ មានរូបមូរតិមួយរបស់ព្រះព្រហ្ម ដែលទាក់ទងនឹងសភាពដើមកំណើតរបស់ទ្រង់ ត្រូវបានស្ថាបនា។ អ្នកណាឃើញវា ហើយលង់ចូលក្នុងទឹក នោះនឹងរួចផុតពីសង្សារៈ (វដ្តជីវិតលោកិយ) ដោយសព្វគ្រប់។

Verse 24

इमं च दृष्ट्वा ते सूतो जले मग्नो नरोत्तम । प्रविष्टश्च पुनरिमं हर्तुमिच्छन्नराधिप । प्राप्तवानसि दुर्बुद्धे कुष्ठित्वं पापपूरुष ॥ ६२.२४ ॥

«ហើយពេលបានឃើញនេះ អ្នកបើករទេះរបស់អ្នក ឱបុរសដ៏ប្រសើរ បានលង់ចូលក្នុងទឹក។ បន្ទាប់មក ឱអធិរាជនៃមនុស្ស លោកបានចូលទៅម្តងទៀត ដោយចង់យកវាចេញ។ អ្នកបានទទួល—ឱអ្នកមានចិត្តអាក្រក់ ឱបុរសបាប—ជំងឺកុស្ឋ (រោគស្បែក)»។

Verse 25

दृष्टमेतत् त्वया यस्मात् त्वं साध्विति ततः प्रभो । मयोक्तो मोहमापन्नस्तेनासाधुरितीरितः ॥ ६२.२५ ॥

ព្រោះអ្នកបានឃើញវា ឱព្រះអម្ចាស់ ដូច្នេះអ្នកបាននិយាយថា «អ្នកជាសាធុ (អ្នកមានគុណធម៌)»។ តែខ្ញុំដែលបាននិយាយបែបនោះ បានធ្លាក់ក្នុងមោហៈ; ដូច្នេះហើយ ខ្ញុំត្រូវបានហៅថា «មិនមែនសាធុ»។

Verse 26

ब्रह्मपुत्रो ह्यहं चेमं पश्यामि परमेश्वरम् । अहन्यहनि चागच्छंस्तं पुनर्दृष्टवानसि ॥ ६२.२६ ॥

ខ្ញុំជាព្រះបុត្ររបស់ព្រះព្រហ្ម ពិតប្រាកដ ហើយខ្ញុំបានឃើញព្រះអម្ចាស់ដ៏អធិបតីបំផុតនេះ។ អ្នកវិញ មករៀងរាល់ថ្ងៃៗ ក៏បានឃើញព្រះអង្គម្តងហើយម្តងទៀត។

Verse 27

देवा अपि वदन्त्येते पद्मं काञ्चनमुत्तमम् । मानसे ब्रह्मपद्मं तु दृष्ट्वा चात्र गतं हरिम् । प्राप्स्यामस्तत् परं ब्रह्म यद् गत्वा न पुनर्भवेत् ॥ ६२.२७ ॥

សូម្បីតែព្រះទេវតាទាំងឡាយ ក៏និយាយអំពីផ្កាឈូកមាសដ៏ប្រសើរបំផុតនេះ។ ដោយបានឃើញផ្កាឈូករបស់ព្រះព្រហ្មនៅម៉ានសា និងបានឃើញព្រះហរិ ដែលបានមកទីនេះ យើងនឹងឈានដល់ព្រះព្រហ្មដ៏ខ្ពស់បំផុត ដែលទៅដល់ហើយ មិនមានការកើតឡើងវិញទៀត។

Verse 28

इदं च कारणं चान्यत् कुष्ठस्य शृणु पार्थिव । आदित्यः पद्मगर्भेऽस्मिन् स्वयमेव व्यवस्थितः ॥ ६२.२८ ॥

សូមស្តាប់ ព្រះមហាក្សត្រ នេះជាមូលហេតុបន្ថែមមួយនៃជំងឺគ្រុនស្បែក (កុષ્ઠ)៖ ក្នុងគភ៌ផ្កាឈូកនេះ (padmagarbha) ព្រះអាទិត្យ (Āditya) តាំងស្ថិតដោយអំណាចសភាពរបស់ព្រះអង្គឯង។

Verse 29

तं दृष्ट्वा तत्त्वतो भावः परमात्मैष शाश्वतः । धारयामि शिरस्येनं लोकमध्ये विभूषणम् ॥ ६२.२९ ॥

ដោយបានឃើញព្រះអង្គតាមសច្ចភាព ខ្ញុំដឹងថា ព្រះអង្គនេះជាព្រះអាត្មាដ៏អធិបតី និងអស់កល្បជានិច្ច។ ខ្ញុំទ្រព្រះអង្គលើក្បាល ដូចជាគ្រឿងអលង្ការនៅកណ្ដាលលោក។

Verse 30

एवं ते जल्पता पापमिदं देवेन दर्शितम् । इदानीमिममेव त्वमाराधय महामते ॥ ६२.३० ॥

ដូច្នេះ ខណៈដែលអ្នកកំពុងនិយាយ កិច្ចបាបនេះត្រូវបានព្រះទេវតាបង្ហាញឲ្យច្បាស់។ ឥឡូវនេះ ឱ មហាមតិ អ្នកគួរតែបូជាព្រះអង្គនេះឯង។

Verse 31

अगस्त्य उवाच । एवमुक्त्वा वसिष्ठस्तु इममेव व्रतं तदा । आदित्याराधनं दिव्यमारोग्याख्यं जगाद ह ॥ ६२.३१ ॥

អគស្ត្យៈបានមានព្រះវាចា៖ បន្ទាប់ពីនិយាយដូច្នេះ វសិષ્ઠៈនៅពេលនោះ បានពណ៌នាវ្រតនេះតែមួយ—ការបូជាព្រះអាទិត្យដ៏ទេវីយ៍ ដែលហៅថា «អារោគ្យ (សុខភាព) វ្រត»។

Verse 32

सोऽपि राजा अकारोच्चेमं व्रतं भक्तिसमन्वितः । सिद्धिं च परमां प्राप्तो विरोगश्चाभवत्क्षणात् ॥ ६२.३२ ॥

ស្តេចនោះក៏បានអនុវត្តវ្រតនេះ ដោយមានភក្តី; ទ្រង់បានទទួលសិទ្ធិដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បំផុត ហើយក្លាយជាមិនមានជំងឺភ្លាមៗ។