Adhyaya 54: Nārada’s Teaching on a Viṣṇu-Vrata for Securing a Husband (Narrative of the Apsarases)

Verse 1

भद्राश्व उवाच । विज्ञानोत्पत्तिकामस्य क आराध्यो भवेद् द्विज । कथं चाराध्यतेऽसौ हि एतदाख्याहि मे द्विज ॥ ५४.१ ॥

ភទ្រាស្វៈ បានមានព្រះបន្ទូលថា៖ «ឱ ព្រះទ្វិជៈ (អ្នកកើតពីរដង) សម្រាប់អ្នកប្រាថ្នាឲ្យវិជ្ញាន (vijñāna) កើតឡើង គួរតែគោរពបូជាអ្នកណា? ហើយតើគោរពបូជាទ្រង់ដូចម្តេច? សូមប្រាប់ខ្ញុំផង ឱ ទ្វិជៈ»។

Verse 2

अगस्त्य उवाच । विष्णुरेव सदाराध्यः सर्वदेवैरपि प्रभुः । तस्योपायं प्रवक्ष्यामि येनासौ वरदो भवेत् ॥ ५४.२ ॥

អគស្ត្យៈ បានមានព្រះបន្ទូលថា៖ «ព្រះវិṣṇុតែមួយគត់គួរតែគោរពបូជាជានិច្ច; ទ្រង់ជាព្រះអម្ចាស់សូម្បីតែចំពោះទេវតាទាំងអស់។ ខ្ញុំនឹងពន្យល់វិធីសាស្ត្រអំពីទ្រង់ ដែលធ្វើឲ្យទ្រង់ក្លាយជាអ្នកប្រទានពរ»។

Verse 3

रहस्यं सर्वदेवानां मुनीनां मनुजांस्तथा । नारायणः परो देवस्तं प्रणम्य न सीदति ॥ ५४.३ ॥

នេះជាគោលការណ៍សម្ងាត់សម្រាប់ទេវទាំងអស់ សម្រាប់មុនី និងសម្រាប់មនុស្សដូចគ្នា៖ នារាយណៈជាព្រះដ៏អធិក; អ្នកដែលកោតបង្គំទ្រង់ មិនធ្លាក់ចូលសោកសៅឡើយ។

Verse 4

श्रूयते च पुरा राजन् नारदेन महात्मना । कथितं तुष्टिदं विष्णोर्व्रतमप्सरसां तथा ॥ ५४.४ ॥

ម្យ៉ាងទៀត ព្រះរាជា គេបានឮថា កាលបុរាណ នារ​ទៈ មហាត្មា បានប្រាប់អំពីវ្រតៈរបស់ព្រះវិṣṇុ ដែលនាំមកនូវសេចក្តីពេញចិត្ត (ទុṣṭិ) ហើយក៏មានវ្រតៈទាក់ទងនឹងអប្សរាសផងដែរ។

Verse 5

नारदस्तु पुरा कल्पे गतवान् मानसंसारः । स्नानार्थं तत्र चाजापश्यत् सर्वमप्सरसां गणम् ॥ ५४.५ ॥

នារ​ទៈ នៅក្នុងកល្បៈមុន បានទៅកាន់បឹងមានសៈ (Mānasa) ហើយនៅទីនោះ ដោយមានបំណងងូតទឹក គាត់បានឃើញក្រុមអប្សរាសទាំងមូល។

Verse 6

तास्तं दृष्ट्वा विलासिन्यो जटामुकुटधारिणम् । अस्थिचर्मावशेषं तु छत्रदण्डकपालिनम् ॥ ५४.६ ॥

អប្សរាសទាំងនោះ ពេលឃើញគាត់ បានមើលឃើញបុរសម្នាក់ពាក់មកុដជាចងក្រងសក់ជាចង (ជតា) កាន់សំណល់ឆ្អឹង និងស្បែក ហើយកាន់ដំបងឆ័ត្រ និងក្បាលពែងឆ្អឹងក្បាល។

Verse 7

देवासुरमनुष्याणां दिदृक्षुं कलहप्रियम् । ब्रह्मपुत्रं तपोयुक्तं पप्रच्छुस्ता वराङ्गनाः ॥ ५४.७ ॥

ដោយប្រាថ្នាចង់ឃើញអ្នកស្រឡាញ់ការឈ្លោះប្រកែកក្នុងចំណោមទេវ អសុរ និងមនុស្ស នារីដ៏ប្រសើរទាំងនោះ បានសួរព្រះបុត្ររបស់ព្រះព្រហ្ម ដែលមានតបស្យា (តបៈ) ជាគុណ។

Verse 8

अप्सरस ऊचुः । भगवन् ब्रह्मतनय भर्तृकामाः वयं द्विज । नारायणश्च भर्ता नो यथा स्यात् तत् प्रचक्ष्व नः ॥ ५४.८ ॥

អប្សរាសទាំងឡាយបានទូលថា៖ «ឱ ព្រះអង្គដ៏គួរគោរព កូនព្រះព្រហ្មា ឱ ព្រះទ្វិជៈ—យើងខ្ញុំប្រាថ្នាប្តី។ សូមពន្យល់ដល់យើងខ្ញុំថា តើធ្វើដូចម្តេចឲ្យព្រះនារាយណៈក្លាយជាប្តីរបស់យើងខ្ញុំ?»

Verse 9

नारद उवाच । प्रणामपूर्वकः प्रश्नः सर्वत्र विहितः शुभः । स च मे न कृतो गर्वाद् युष्माभिर्यौवनस्मयात् ॥ ५४.९ ॥

នារ​ទៈបានមានព្រះវាចាថា៖ «សំណួរដែលមានការគោរពសំពះជាមុន ត្រូវបានទទួលស្គាល់ថា ជាសុភមង្គល និងសមរម្យគ្រប់ទីកន្លែង។ ប៉ុន្តែវាមិនបានធ្វើដោយខ្ញុំទេ—ដោយអំណួត; ហើយដោយអ្នកទាំងឡាយ—ដោយមោទនភាពនៃយុវវ័យ»

Verse 10

तथापि देवदेवस्य विष्णोर्यन्नामकीर्तितम् । भवतीभिस्तथा भर्त्ता भवत्विति हरिः कृतः । तन्नामोच्चारणादेव कृतं सर्वं न संशयः ॥ ५४.१० ॥

«ទោះជាយ៉ាងណា ព្រោះបានសូត្រនាមរបស់ព្រះវិષ્ણុ—ព្រះអម្ចាស់នៃទេវទាំងអស់—ហរិត្រូវបានទទួលស្គាល់ថា ជាព្រះអម្ចាស់របស់អ្នកទាំងឡាយ។ ពិតប្រាកដណាស់ ដោយតែការបញ្ចេញនាមនោះប៉ុណ្ណោះ ការទាំងអស់ក៏សម្រេច—មិនមានសង្ស័យឡើយ»

Verse 11

इदानीं कथयाम्याशु व्रतं येन हरिः स्वयम् । वरदत्वमवाप्नोति भर्तृत्वं च नियच्छति ॥ ५४.११ ॥

«ឥឡូវនេះ ខ្ញុំនឹងពណ៌នាឲ្យឆាប់អំពីវ្រត (ពិធីសីល) ដែលដោយវា ហរិផ្ទាល់ ទទួលបានសភាពជាអ្នកប្រទានពរ ហើយក៏ប្រទានតួនាទីជាអ្នកអាណាព្យាបាល/អ្នកគាំទ្រផងដែរ»

Verse 12

नारद उवाच । वसन्ते शुक्लपक्षस्य द्वादशी या भवेत्शुभा । तस्यामुपोष्य विधिवन्निशायां हरिमर्च्चयेत् ॥ ५४.१२ ॥

នារ​ទៈបានមានព្រះវាចាថា៖ «នៅរដូវវស្សន្ត (និទាឃ) ក្នុងពាក់កណ្តាលខែភ្លឺ ថ្ងៃទីដប់ពីរដ៏មង្គល—នៅថ្ងៃនោះ ត្រូវអត់អាហារតាមវិធីសាស្ត្រដោយត្រឹមត្រូវ ហើយនៅពេលយប់ ត្រូវបូជាព្រះហរិ»

Verse 13

पर्यङ्कास्तरणं कृत्वा नानाचित्रसमन्वितम् । तत्र लक्ष्म्या युतं रौप्यं हरिं कृत्वा निवेशयेत् ॥ ५४.१३ ॥

ដោយរៀបចំគ្រែ និងកម្រាលគ្រប ដែលតុបតែងដោយលំនាំចម្រុះនានា បន្ទាប់មកគួរដាក់រូបព្រះហរិ (Hari) ធ្វើពីប្រាក់ រួមជាមួយព្រះលក្ខ្មី (Lakṣmī) នៅទីនោះ។

Verse 14

तस्योपरि ततः पुष्पैर्मण्डपं कारयेद् बुधः । नृत्यवादित्रगेयैश्च जागरं तत्र कारयेत् ॥ ५४.१४ ॥

លើនោះទៀត អ្នកប្រាជ្ញគួរឲ្យសង់មណ្ឌប (maṇḍapa) ដោយផ្កា ហើយនៅទីនោះ គួរឲ្យធ្វើពិធីយាមរាត្រី (jāgara) ដោយរបាំ តន្ត្រី និងបទចម្រៀង។

Verse 15

मनॊभवायेति शिर अनङ्गायेति वै कटिम् । कामाय बाहुमूले तु सुशास्त्रायेति चोदरम् ॥ ५४.१५ ॥

«ដល់មនោភវ (Manobhava)» គួរបញ្ជាក់ទៅក្បាល; «ដល់អនង្គ (Anaṅga)» ទៅចង្កេះ; «ដល់កាម (Kāma)» ទៅគល់ដៃទាំងពីរ; និង «ដល់សុសាស្ត្រ (Suśāstra)» ទៅពោះ។

Verse 16

मन्मथायेति पादौ तु हरयेति च सर्वतः । पुष्पैः सम्पूज्य देवेशं मल्लिकाजातिभिस्तथा ॥ ५४.१६ ॥

បន្ទាប់មក គួរបូជាព្រះបាទដោយពាក្យ «ដល់មន្មថ (Manmatha)» ហើយបូជាជុំវិញទាំងអស់ដោយពាក្យ «ដល់ហរិ (Hari)»; ដោយផ្កា គួរគោរពបូជាព្រះអម្ចាស់នៃទេវតាទាំងឡាយ ដូចជា ផ្កាមல்லិកា (mallikā) និងផ្កាជាតិ (jātī) ផងដែរ។

Verse 17

पश्चाच्चतुर आदाय इक्षुदण्डान् सुशोभनान् । चतुर्दिक्षु न्यसेत् तस्य देवस्य प्रणतो नृप ॥ ५४.१७ ॥

បន្ទាប់មក ឱ ព្រះមហាក្សត្រ ដោយយកអំពៅ ៤ ដើម ដែលស្រស់ស្អាត គួរដាក់វានៅទិសទាំង ៤ ដោយកោតគោរពក្បាលចុះចំពោះទេវតានោះ។

Verse 18

एवं कृत्वा प्रभाते तु प्रदद्याद् ब्राह्मणाय वै । वेदवेदाङ्गयुक्ताय सम्पूर्णाङ्गाय धीमते ॥ ५४.१८ ॥

ដូច្នេះហើយ នៅពេលព្រឹកព្រលឹម គួរផ្តល់ទាននោះដល់ព្រះព្រាហ្មណ៍មែនទែន—អ្នកប្រកបដោយវេដ និងវេដាង្គ មានអវយវៈគ្រប់គ្រាន់ និងមានប្រាជ្ញាច្បាស់លាស់។

Verse 19

ब्राह्मणांश्च तथा पूज्य व्रतमेतत् समापयेत् । एवं कृते तथा विष्णुर्भर्त्ता वो भविता ध्रुवम् ॥ ५४.१९ ॥

ហើយដោយគោរពបូជាព្រះព្រាហ្មណ៍ទាំងឡាយដូចគ្នា គួរបញ្ចប់វ្រតនេះ។ ពេលធ្វើបានដូច្នេះ ព្រះវិស្ណុ នឹងក្លាយជាអ្នកអភិរក្ស និងជាគាំទ្ររបស់អ្នកដោយប្រាកដ។

Verse 20

अकृत्वा मत्प्रणामं तु पृष्टो गर्वेण शोभनाः । अवमानस्य तस्यायं विपाको वो भविष्यति ॥ ५४.२० ॥

«ប៉ុន្តែ អ្នកទាំងឡាយ—ទោះត្រូវបានសួរហើយ—ដោយមិនបានក្រាបថ្វាយបង្គំខ្ញុំ បាននិយាយដោយអហង្ហារ ឱ អ្នកដ៏រុងរឿង។ ដូច្នេះ នេះហើយជាផលវិបាកនៃការប្រមាថនោះ ដែលនឹងកើតមានដល់អ្នក»។

Verse 21

एतस्मिन्नेव सरसि अष्टावक्रो महामुनिः । तस्योपहासं कृत्वा तु शापं लप्स्यथ शोभनाः ॥ ५४.२१ ॥

នៅក្នុងបឹងនេះផ្ទាល់ មានមហាមុនី អଷ្ដាវក្រ។ ប្រសិនបើអ្នកទាំងឡាយចំអកគាត់ ឱ អ្នកស្រស់ស្អាត នោះអ្នកនឹងទទួលបានបណ្តាសា។

Verse 22

व्रतेनानेन देवेशं पतिं लब्ध्वाभिमानतः । अवमानेऽपहरणं गोपालैर्वो भविष्यति । पुरा हर्त्ता च कन्यानां देवो भर्त्ता भविष्यति ॥ ५४.२२ ॥

«ដោយវ្រតនេះ អ្នកទាំងឡាយបានទទួលព្រះអម្ចាស់នៃទេវតាទាំងឡាយជាស្វាមី; តែដោយអហង្ហារ ពេលត្រូវអាម៉ាស់ អ្នកនឹងត្រូវគោបាល (អ្នកគង្វាលគោ) ចាប់ពង្រត់។ កាលពីមុន ព្រះនោះធ្លាប់ជាអ្នកយកកញ្ញាទៅ; ព្រះដដែលនោះនឹងក្លាយជាស្វាមីរបស់ពួកនាង»។

Verse 23

अगस्त्य उवाच । एवमुक्त्वा स देवर्षिः प्रययौ नारदः क्षणात् । ता अप्येतद् व्रतं चक्रुस् तुष्टश्चासां स्वयं हरिः ॥ ५४.२३ ॥

អគស្ត្យៈបានមានព្រះវាចា៖ បន្ទាប់ពីនិយាយដូច្នេះ ព្រះឥសីទេវៈ នារ៉ដៈ បានចាកចេញភ្លាមៗ។ ពួកនាងក៏បានអនុវត្តវ្រតនេះដែរ ហើយព្រះហរិ (វិស្ណុ) ទ្រង់ពេញព្រះហឫទ័យចំពោះពួកនាងដោយព្រះអង្គឯង។