Adhyaya 51: Recollection of the Dharaṇī-vrata and the Agastya–Bhadrāśva Dialogue on Liberation

Verse 1

श्रीवराह उवाच । श्रुत्वा दुर्वाससो वाक्यं धरणीव्रतमुत्तमम् । ययौ सत्यतपाः सद्यो हिमवत्पार्श्वमुत्तमम् ॥ ५१.१ ॥

ព្រះវរាហដ៏បរិសុទ្ធមានព្រះបន្ទូលថា៖ បន្ទាប់ពីស្តាប់ពាក្យរបស់ទុរវាសស អំពីធរាណី-វ្រតដ៏ឧត្តម សត្យតបាស បានធ្វើដំណើរភ្លាមៗ ទៅកាន់តំបន់ដ៏ឧត្តមជិតភ្នំហិមវត (ហិមាល័យ)។

Verse 2

पुष्पभद्रा नदी यत्र शिला चित्रशिला तथा । वटो भद्रवटो यत्र तत्र तस्याश्रमो बभौ । तत्रोपरि महत्तस्य चरितं सम्भविष्यति ॥ ५१.२ ॥

នៅទីដែលមានទន្លេពុṣ្ពភទ្រា និងមានថ្មឈ្មោះ សិលា និង ចិត្រសិលា; នៅទីដែលមានដើមវតឈ្មោះ ភទ្រវត—នៅទីនោះ អាស្រមរបស់គាត់បានកើតមាន។ លើទីនោះ នឹងកើតមានរឿងរ៉ាវដ៏អស្ចារ្យអំពីកិច្ចការរបស់គាត់។

Verse 3

धरण्युवाच । बहुकल्पसहस्राणि व्रतस्यास्य सनातन । मया कृतस्य तपस्तन्मया विस्मृतं प्रभो ॥ ५१.३ ॥

ធរា (ផែនដី) បាននិយាយថា៖ «ឱ ព្រះអង្គដ៏អនន្ត, ក្នុងកាលបៈរាប់ពាន់ជាច្រើន ការតបស្យាដែលខ្ញុំបានអនុវត្តទាក់ទងនឹងវ្រតបុរាណនេះ ខ្ញុំបានភ្លេចបាត់ទៅហើយ ឱ ព្រះអម្ចាស់»។

Verse 4

इदानीं त्वत्प्रसादेन स्मरणं प्राक्तनं मम । जातं जातिस्मरा चास्मि विषोका परमेश्वर ॥ ५१.४ ॥

ឥឡូវនេះ ដោយព្រះគុណប្រសាទរបស់ព្រះអង្គ ការចងចាំអតីតកាលរបស់ខ្ញុំបានកើតឡើង; ខ្ញុំបានក្លាយជាអ្នកចងចាំជាតិមុនៗ ហើយគ្មានទុក្ខសោកទៀតទេ ឱ ព្រះអម្ចាស់ដ៏អធិបតី។

Verse 5

यदि नाम परं देव कौतुकं हृदि वर्तते । अगस्त्यः पुनरागत्य भद्राश्वस्य निवेशनम् । यच्चकार स राजा च तन्ममाचक्ष्व भूधर ॥ ५१.५ ॥

បើពិតជា ឱ ព្រះទេវដ៏អធិបតី ការចង់ដឹងនៅក្នុងព្រះហឫទ័យរបស់ព្រះអង្គ—សូមប្រាប់ខ្ញុំ ឱ អ្នកទ្រទ្រង់ផែនដី ថា អគស្ត្យៈ បានធ្វើអ្វី បន្ទាប់ពីត្រឡប់ទៅលំនៅរបស់ ភទ្រាស្វៈ ហើយស្តេចនោះក៏បានធ្វើអ្វីដែរ។

Verse 6

श्रीवराह उवाच । प्रत्यागतं ऋषिं दृष्ट्वा भद्राश्वः श्वेतवाहनः । वरासनगतं दृष्ट्वा कृत्वा पूजां विशेषतः । अपृच्छन् मोक्षधर्माख्यं प्रश्नं सकलधारिणि ॥ ५१.६ ॥

ព្រះវរាហៈដ៏មានសិរី បានមានព្រះបន្ទូលថា៖ ពេលឃើញឥសីដែលបានត្រឡប់មកវិញ ភទ្រាស្វៈ—អ្នកមានយានពណ៌ស—បានឃើញគាត់អង្គុយលើអាសនៈដ៏ប្រសើរ; បន្ទាប់ពីធ្វើការគោរពបូជាពិសេសហើយ គាត់បានសួរសំណួរដែលហៅថា «មោក្សធម្ម» គឺធម្មស្តីពីការរំដោះ ឱ អ្នកទ្រទ្រង់ទាំងអស់។

Verse 7

भद्राश्व उवाच । भगवन् कर्मणा केन छिद्यते भवसंसृतिः । किं वा कृत्वा न शोचन्ति मूर्तामूर्तोपपत्तिषु ॥ ५१.७ ॥

ភទ្រាស្វៈបាននិយាយថា៖ «ឱ ព្រះមានព្រះភាគ តើដោយកម្មប្រភេទណា វដ្តសង្សារនៃការកើតស្លាប់ត្រូវបានកាត់ផ្តាច់? ឬធ្វើអ្វីហើយ សត្វលោកមិនសោកស្តាយទេ ក្នុងការកើតជារូប និងអរូប?»

Verse 8

अगस्त्य उवाच । शृणु राजन् कथां दिव्यां दूरासन्नव्यवस्थिताम् । दृश्यादृश्यविभागोत्थां समाहितमना नृप ॥ ५१.८ ॥

អគស្ត្យៈបាននិយាយថា៖ «សូមស្តាប់ ឱ ព្រះរាជា រឿងរ៉ាវដ៏ទេវីយ៍មួយ ដែលស្ថិតនៅទាំងឆ្ងាយ និងជិត; កើតឡើងពីការបែងចែករវាងអ្វីដែលឃើញ និងអ្វីដែលមិនឃើញ។ សូមផ្តោតចិត្តឲ្យសមាធិ ឱ អ្នកគ្រប់គ្រង»។

Verse 9

नाहो न रात्रिर्न दिशोऽदिशश्च न द्यौर्न देवा न दिनं न सूर्यः । तस्मिन् काले पशुपालेति राजा स पालयामास पशूननेकान् ॥ ५१.९ ॥

មិនមានទាំងថ្ងៃទាំងយប់ មិនមានទិសឬទិសរង មិនមានមេឃ មិនមានទេវតា មិនមានពេលថ្ងៃ និងមិនមានព្រះអាទិត្យ។ នៅកាលនោះ ព្រះរាជាឈ្មោះ បសុបាលៈ បានថែរក្សាហ្វូងសត្វជាច្រើន។

Verse 10

तान् पालयन् स कदाचिद् दिदृक्षुः पूर्वं समुद्रं च जगाम तूर्णम् । अनन्तपारस्य महोदधेस्तु तीरे वनं तत्र वसन्ति सर्पाः ॥ ५१.१० ॥

ខណៈពេលថែរក្សាពួកវា ម្តងមួយ ព្រះអង្គប្រាថ្នាចង់ឃើញសមុទ្រខាងកើត ក៏បានទៅយ៉ាងរហ័ស។ នៅឆ្នេរសមុទ្រធំ ដែលព្រំដែនឆ្ងាយគ្មានទីបញ្ចប់ មានព្រៃមួយ ហើយនៅទីនោះពស់រស់នៅ។

Verse 11

अष्टौ द्रुमाः कामवहा नदी च तुर्यक् चोर्ध्वं बभ्रमुस्तत्र चान्ये । पञ्च प्रधानाः पुरुषास्तथैकां स्त्रियं बिभ्रते तेजसा दीप्यमानाम् ॥ ५१.११ ॥

នៅទីនោះមានដើមឈើប្រាថ្នាបំពេញប្រាថ្នា៨ ដង មានទន្លេមួយ និងសត្វដែលដើរតាមរបៀបទីបួន ហើយអ្នកដទៃដើរឡើងលើ—ពួកវាវង្វេងទៅមកនៅទីនោះ។ ហើយមានបុរសបុរុសៈសំខាន់៥ នាក់ ក៏គាំទ្រនារីតែមួយ ដែលភ្លឺរលោងដោយតេជៈ។

Verse 12

सा अपि स्त्री स्वे वक्षसि धारयन्ती सहस्रसूर्यप्रतिमं विशालम् । तस्याधरस्त्रिर्विकारस्त्रिवर्ण-स्तं राजानं पश्य परिभ्रमन्तम् ॥ ५१.१२ ॥

នារីនោះផងដែរ កាន់ទុកលើទ្រូងរបស់នាងអ្វីមួយធំទូលាយ ដូចព្រះអាទិត្យមួយពាន់។ ចូរមើលព្រះរាជាអង្គនោះ ដែលបបូរមាត់ក្រោមមានការប្រែប្រួលបីយ៉ាង និងមានពណ៌បីយ៉ាង ខណៈព្រះអង្គវង្វេងទៅមក។

Verse 13

तूष्णीम्भूता मृतकल्पा इवासन् नृपोऽप्यसौ तद्वनं संविवेश । तस्मिन् प्रविष्टे सर्व एते विविशु-र्भयादैक्यं गतवन्तः क्षणेन ॥ ५१.१३ ॥

ពួកគេបានស្ងៀមស្ងាត់ ដូចជាស្លាប់ទៅហើយ។ ព្រះរាជាអង្គនោះក៏ចូលទៅក្នុងព្រៃនោះដែរ។ ពេលព្រះអង្គចូលទៅហើយ ពួកគេទាំងអស់ក៏ចូលតាម—ដោយសារភ័យខ្លាច ពួកគេបានរួមជាអង្គតែមួយក្នុងពេលបន្តិច។

Verse 14

तैः सर्पैः स नृपो दुर्विनीतैः संवेष्टितो दस्युभिश्चिन्तयानः । कथं चैतेन भविष्यन्ति येन कथं चैते संसृताः सम्भवेयुः ॥ ५१.१४ ॥

ព្រះរាជាអង្គនោះ ត្រូវបានសត្វពស់អសីល និងចោរប្លន់ព័ទ្ធជុំវិញ ហើយទ្រង់គិតដោយក្តីព្រួយបារម្ភថា៖ «ដោយសារគាត់ ពួកនេះនឹងរស់រានមានជីវិតដូចម្តេច? ហើយពួកដែលជាប់ពាក់ក្នុងវដ្តសំសារ នឹងឈានទៅកាន់លទ្ធផលល្អបានដូចម្តេច?»

Verse 15

एवं राज्ञश्चिन्तयतस्त्रिवर्णः पुरुषः परः । श्वेतं रक्तं तथा कृष्णं त्रिवर्णं धारयन्नरः ॥ ५१.१५ ॥

ពេលព្រះរាជាកំពុងគិតដូច្នេះ មានបុរសដ៏លើសលប់មួយអង្គ បង្ហាញខ្លួនជាបុគ្គលមានបីពណ៌—ពណ៌ស ពណ៌ក្រហម និងពណ៌ខ្មៅ—កាន់កាប់ពណ៌បីនោះ។

Verse 16

सा संज्ञां कृतवान् मह्यमपरोऽथ क्व यास्यसि । एवं तस्य ब्रुवाणस्य महन्नाम व्यजायत ॥ ५१.१६ ॥

«នាងបានដាក់នាមឲ្យខ្ញុំហើយ; តែឥឡូវនេះ អ្នកដទៃនឹងទៅទីណា?» ពេលគាត់និយាយដូច្នេះ នាមដ៏មហិមាមួយបានបង្ហាញឡើង។

Verse 17

तेनापि राजा संवृतः स बुध्यस्वेति चाब्रवीत् । एवमुक्ते ततः स्त्री तु तं राजानं रुरोध ह ॥ ५१.१७ ॥

ដោយហេតុនោះផង ព្រះរាជាត្រូវបានទប់ស្កាត់ ហើយគាត់បាននិយាយថា «ចូរយល់ដឹងឲ្យច្បាស់»។ ពេលបាននិយាយដូច្នេះ ស្ត្រីនោះបានរារាំងព្រះរាជាឲ្យឈប់។

Verse 18

मायाततं तं मा भैष्ट ततोऽन्यः पुरुषो नृपम् । संवेष्ट्य स्थितवान् वीरस्ततः सर्वेश्वरेश्वरः ॥ ५१.१८ ॥

«កុំភ័យចំពោះអ្វីដែលមាយាបានពង្រីកឡើង»។ បន្ទាប់មក បុរសមួយអង្គទៀត—ព្រះអម្ចាស់វីរបុរស ជាព្រះអធិរាជលើអម្ចាស់ទាំងអស់—បានឈរនៅទីនោះ ដោយព័ទ្ធជុំវិញការពារព្រះរាជា។

Verse 19

ततोऽन्ये पञ्च पुरुषा आगत्य नृपसत्तमम् । संविष्ट्य संस्थिताः सर्वे ततो राजा विरोधितः ॥ ५१.१९ ॥

បន្ទាប់មក បុរសប្រាំនាក់ទៀតបានមកដល់ព្រះរាជាដ៏ប្រសើរ; ពួកគេចូលទៅ ហើយអង្គុយតាមទីកន្លែងរបស់ខ្លួន រួចឈររួមគ្នាទាំងអស់—ហេតុនោះព្រះរាជាត្រូវបានប្រឆាំង។

Verse 20

रुद्धे राजनि ते सर्वे एकीभूतास्तु दस्यवः । मथितुं शस्त्रमादाय लीना अन्योन्यं ततो भयात् ॥ ५१.२० ॥

ពេលព្រះរាជាត្រូវបានទប់ស្កាត់ ពួកចោរទាំងនោះបានរួមជាឯកភាព; កាន់អាវុធដើម្បីវាយប្រហារ ប៉ុន្តែដោយភ័យ ពួកគេបានលាក់ខ្លួនជាប់គ្នាទៅវិញទៅមក។

Verse 21

तैर्लीनैर्नृपतेर्वेश्म बभौ परमशोभनम् । अन्येषामपि पापानां कोटिः साग्राभवन्नृप ॥ ५१.२१ ॥

ដោយពួកវា (អំពើបាប) បានរលាយបាត់ ព្រះរាជវាំងរបស់ព្រះមហាក្សត្របានភ្លឺរលោងយ៉ាងអស្ចារ្យ; ហើយឱ ព្រះរាជា សូម្បីតែអំពើបាបផ្សេងៗជាច្រើនកោដិ ក៏ត្រូវបានលុបបំបាត់ ដោយនៅសល់មិនមាន។

Verse 22

गृहे भूसलिलं वह्निः सुखशीतश्च मारुतः । सावकाशानि शुभ्राणि पञ्चैकॊनगुणानि च ॥ ५१.२२ ॥

ក្នុងគេហដ្ឋាន មានធាតុដី និងទឹក ភ្លើង និងខ្យល់ដែលសុខស្រួលត្រជាក់; ហើយក៏មានលំហអាកាស (ākāśa) ដ៏បរិសុទ្ធជាមង្គល—ដូច្នេះគុណលក្ខណៈមានចំនួនប្រាំ ហើយបន្ថែមទៀតមួយតិច (តាមការរាប់ដែលបានពោល)។

Verse 23

एकैव तेषां सुचिरं संवेष्ट्यासज्यसंस्थिता । एवं स पशुपालोऽसौ कृतवानञ्जसा नृप ॥ ५१.२३ ॥

នាងតែម្នាក់ឯងបានជាប់ពាក់ព័ន្ធយ៉ាងជិតស្និទ្ធ ហើយនៅតែចងភ្ជាប់ជាមួយពួកវាយូរណាស់។ ដូច្នេះ អ្នកគង្វាលគោនោះបានសម្រេចការនោះដោយងាយស្រួល ឱ ព្រះរាជា។

Verse 24

तस्य तल्लाघवं दृष्ट्वा रूपं च नृपतेर्मृधे । त्रिवर्णः पुरुषो राजन्नब्रवीद्राजसत्तमम् ॥ ५१.२४ ॥

ពេលបានឃើញភាពរហ័សរហួន និងរូបសម្បត្តិរបស់ព្រះមហាក្សត្រនៅក្នុងសមរភូមិ បុរសមានពណ៌បី ឱ ព្រះរាជា បានមានព្រះវាចនាដល់ព្រះរាជាដ៏ប្រសើរបំផុត។

Verse 25

त्वत्पुत्रोऽस्मि महाराज ब्रूहि किं करवाणि ते । अस्माभिर्बन्धुमिच्छद्भिर्भवन्तं निश्चयः कृतः ॥ ५१.२५ ॥

«ឱ ព្រះមហាក្សត្រដ៏អធិរាជ ខ្ញុំជាព្រះរាជបុត្រារបស់ព្រះអង្គ សូមប្រាប់ថា ខ្ញុំគួរធ្វើអ្វីសម្រាប់ព្រះអង្គ? ពួកយើងដែលស្វែងរកសាច់ញាតិ បានសម្រេចចិត្តជ្រើសរើសព្រះអង្គជាអ្នកពាក់ព័ន្ធ»។

Verse 26

यदि नाम कृताः सर्वे वयं देव पराजिताः । एवमेव शरीरेषु लीनास्तिष्ठाम पार्थिव ॥ ५१.२६ ॥

«ទោះបីជា ឱ ព្រះទេវៈ ពួកយើងទាំងអស់ត្រូវបានបង្ក្រាបក៏ដោយ ក៏សូមឲ្យជាដូច្នោះចុះ; ឱ ព្រះបាទ យើងនឹងនៅស្ថិត ដោយលាយរលាយចូលក្នុងរាងកាយទាំងឡាយ ដូចនោះឯង»។

Verse 27

मर्य्येके तव पुत्रत्वं गते सर्वेषु सम्भवः । एवमुक्तस्ततो राजा तं नरं पुनरब्रवीत् ॥ ५१.२७ ॥

«មានខ្លះពិតជាបានឈានដល់ស្ថានភាពជាព្រះរាជបុត្ររបស់ព្រះអង្គ; ហើយពេលស្ថានភាពនោះបានកន្លងផុតទៅក្នុងសត្វទាំងអស់ ក៏មានលទ្ធភាពកំណើតឡើងវិញ»។ ដូច្នេះ ព្រះមហាក្សត្របានឆ្លើយតបនឹងបុរសនោះម្តងទៀត។

Verse 28

पुत्रो भवति मे कर्त्ता अन्येषामपि सत्तम । युष्मत्सुखैर्नरैर्भावैर्नाहं लिप्ये कदाचन ॥ ५१.२८ ॥

«ព្រះរាជបុត្ររបស់ខ្ញុំ ជាអ្នកប្រតិបត្តិកម្ម—even សម្រាប់អ្នកដទៃផង ឱ បុរសដ៏ប្រសើរ; ប៉ុន្តែខ្ញុំមិនដែលត្រូវបានបំពុល ឬប្រឡាក់ ដោយអាកប្បកិរិយា និងសភាពមនុស្ស ដែលកើតពីសេចក្តីសុខរបស់ពួកអ្នកឡើយ»។

Verse 29

एवमुक्त्वा स नृपतिस्तमात्मजमथाकरॊत् । तैर्विमुक्तः स्वयं तेषां मध्ये स विरराम ह ॥ ५१.२९ ॥

ព្រះរាជានោះបានមានព្រះបន្ទូលដូច្នេះហើយ ក៏បន្តបម្រើព្រះរាជបុត្ររបស់ព្រះអង្គ។ ដោយពួកគេបានដោះលែង ព្រះអង្គក៏ស្ងប់ស្ងាត់សម្រាកនៅកណ្ដាលពួកគេ។