
Varāha-dvādaśī-vrata-vidhiḥ tathā brahmavadhā-prāyaścitta-itihāsaḥ
Ritual-Manual with Ethical-Discourse (Prāyaścitta/Expiation) and Avatāra-Theology
ក្នុងស៊ុមបង្រៀនដែលគេយកទៅភ្ជាប់នឹងទុរវាសៈ ជំពូកនេះបញ្ជាក់វិធីធ្វើវ្រត “វរាហ-ទ្វាទសី” នៅថ្ងៃទ្វាទសី ខាងស ភ្លឺ ខែមាឃៈ៖ កំណត់សង្កល្បៈ និងងូតទឹកបរិសុទ្ធ, បូជានៅថ្ងៃឯកាទសី, ដាក់កុម្ភៈពេញទឹក, ហើយធ្វើន្យាសៈ ដាក់ព្រះនាម/គុណនាមទេវភាពលើអវយវៈរបស់ព្រះវិෂ្ណុជាផែនទីកាយទេវ។ ចុងក្រោយគឺប្រតិស្ឋាបនារូបវរាហៈតាមសមត្ថភាព (មាស/ប្រាក់/ស្ពាន់), ភាជន៍មានគ្រាប់ពូជគ្រប់ប្រភេទ, យាមភ្ញាក់ពេញរាត្រី, ហើយធ្វើទានព្រះទេវតាជាមួយកុម្ភៈដល់ព្រះព្រាហ្មណ៍វៃಷ្ណវៈអ្នកប្រាជ្ញ។ បន្ទាប់មកមានរឿងបង្ហាញហេតុផលសីលធម៌៖ ព្រះរាជាវីរធនុសម្លាប់ព្រាហ្មណ៍ដែលស្ថិតក្នុងរូបក្តាន់ដោយច្រឡំ, សួរព្រះទេវរាតៈ, អនុវត្តវ្រតនេះជាប្រាយಶ្ចិត្ត ហើយទទួលការឡើងទៅស្ថានខ្ពស់ក្រោយមរណៈ។ គំរូវរាហៈលើកផែនដីត្រូវបានលើកឡើងជាគំរូនៃការស្ដារតុល្យភាពភូមិ និងរបៀបធម៌។
Verse 1
दुर्वासा उवाच । एवं माघे सिते पक्षे द्वादशीं धरणीभृतः । वराहस्य शृणुष्वाद्यां मुने परमधार्मिक ॥ ४१.१ ॥
ទុರ್ವាសា បានមានព្រះវាចា៖ ដូច្នេះ ក្នុងខែមាឃ នៅពាក់កណ្តាលខែភ្លឺ សូមស្តាប់—ឱ មុនីអ្នកមានធម៌ខ្ពស់បំផុត—អំពីវ្រតទ្វាទសី នៃព្រះវរាហៈ អ្នកទ្រទ្រង់ផែនដី។
Verse 2
प्रागुक्तेन विधानेन सङ्कल्पस्नानमेव च । कृत्वा देवं समभ्यर्च्य एकादश्यां विचक्षणः ॥ ४१.२ ॥
ដោយអនុវត្តតាមវិធីដែលបាននិយាយមុន គេត្រូវធ្វើស្នានជាមួយសង្គల్ప (ការប្តេជ្ញាចិត្តពិធី) ហើយបូជាព្រះដ៏ទេវតា ដោយអ្នកមានប្រាជ្ញា នៅថ្ងៃឯកាទសី។
Verse 3
धूपनैवेद्यगन्धैश्चार्चयित्वाऽच्युतं नरः । पश्चात्तस्याग्रतः कुम्भं जलपूर्णं तु विन्यसेत् ॥ ४१.३ ॥
បន្ទាប់ពីបូជាព្រះអច្យុតៈ ដោយធូប នៃវេដ្យ (អាហារបូជា) និងក្លិនក្រអូប នរណាម្នាក់គួរដាក់កុម្ភ (ភាជន) ពេញទឹក នៅមុខព្រះអង្គ។
Verse 4
ॐ वाराहायेति पादौ तु माधवायेति वै कटिम् । क्षेत्रज्ञायेति जठरं विश्वरूपेत्युरो हरेः ॥ ४१.४ ॥
ដោយបញ្ចេញព្រះនាម «ॐ វារាហាយេ» គេគួរចាត់ទៅកាន់ព្រះបាទ; «មាធវាយេ» ទៅកាន់ចង្កេះ; «ក្សេត្រជ្ញាយេ» ទៅកាន់ពោះ; និង «វិશ્વរូបេ» ទៅកាន់ទ្រូងរបស់ព្រះហរិ។
Verse 5
सर्वज्ञायेति कण्ठं तु प्रजानां पतये शिरः । प्रद्युम्नायेति च भुजौ दिव्यास्त्राय सुदर्शनम् । अमृतोद्भवाय शङ्खं तु एष देवर्चने विधिः ॥ ४१.५ ॥
«សರ್ವជ្ញាយេ» គួរចាត់ទៅកាន់ក; «ព្រះអម្ចាស់នៃសត្វលោក» ទៅកាន់ក្បាល; «ប្រទ្យុម្នាយេ» ទៅកាន់ដៃទាំងពីរ; ចំពោះអាវុធទេវៈ គឺសុទರ್ಶನ (ចក្រ); និង «អម្រឹតោទ್ಭវាយ» ទៅកាន់សង្ខ។ នេះជាវិធីបូជាព្រះដែលបានកំណត់។
Verse 6
एवमभ्यर्च्य मेधावी तस्मिन्कुम्भे तु विन्यसेत् । सौवर्णं रौप्यताम्रं वा पात्रं विभवशक्तितः ॥ ४१.६ ॥
ដូច្នេះ បន្ទាប់ពីបានបូជាដោយគោរពហើយ អ្នកប្រាជ្ញគួរដាក់ក្នុងកុម្ភពិធីនោះ នូវភាជនៈធ្វើពីមាស ឬប្រាក់ ឬទង់ដែង តាមសមត្ថភាព និងទ្រព្យធន។
Verse 7
सर्वबीजैस्तु सम्पूर्णं स्थापयित्वा विचक्षणः । तत्र शक्त्या तु सौवर्णं वाराहं कारयेद्बुधः ॥ ४१.७ ॥
អ្នកមានវិចារណញ្ញាណ បន្ទាប់ពីបានបង្កើតឲ្យពេញលេញដោយគ្រាប់ពូជទាំងអស់ហើយ គួរឲ្យធ្វើរូបវារាហៈធ្វើពីមាស តាមសមត្ថភាពរបស់ខ្លួន។
Verse 8
दंष्ट्राग्रेणोद्धृतां पृथ्वीं सपर्वतवनद्रुमाम् । माधवं मधुहन्तारं वाराहं रूपमास्थितम् ॥ ४१.८ ॥
ព្រះវិષ્ણុ បានលើកផែនដីឡើងដោយចុងដំស្ត្រា រួមទាំងភ្នំ ព្រៃ និងដើមឈើទាំងឡាយ ហើយទ្រង់បានទទួលរូបវារាហៈ—មាធវៈ អ្នកសម្លាប់មធុ។
Verse 9
सर्वबीजभृते पात्रे रत्नगर्भं घटोपरि । स्थापयेत् परमं देवं जातरूपमयं हरिम् ॥ ४१.९ ॥
លើភាជនៈដែលផ្ទុកគ្រាប់ពូជទាំងអស់ ហើយលើកំពូលកុម្ភនោះ គួរតាំងបដិស្ឋានព្រះដ៏ឧត្តម—ហរិ—ដែលធ្វើពីមាស (ជាតរូប)។
Verse 10
सितवस्त्रयुगच्छन्नं ताम्रपात्रं तु वै मुने । स्थाप्यार्च्चयेद्गन्धपुष्पैर्नैवेद्यैर्विविधैः शुभैः ॥ ४१.१० ॥
ឱ មុនី, បន្ទាប់ពីដាក់ភាជនៈទង់ដែងដែលគ្របដោយក្រណាត់សពីរជាន់ហើយ គួរបូជាដោយគ្រឿងក្រអូប ផ្កា និងនៃវេឌ្យៈជាច្រើនប្រភេទដ៏មង្គល។
Verse 11
पुष्पमण्डलिकां कृत्वा जागरं तत्र कारयेत् । प्रादुर्भावान् हरेस्तत्र वाचयेद् भावयेद् बुधः ॥ ४१.११ ॥
ដោយធ្វើមណ្ឌលផ្កា ហើយរៀបចំការយាមភ្ញាក់នៅទីនោះ; ហើយបុគ្គលប្រាជ្ញា គួរឲ្យអានសូត្រអំពីការប្រាកដកើត (លីឡា) នៃព្រះហរិ នៅទីនោះ និងគួរធ្វើសមាធិគិតពិចារណា។
Verse 12
एवं सन्नियमस्यान्तं प्रभाते उदिते रवौ । शुचिः स्नात्वा हरिं पूज्य ब्राह्मणाय निवेदयेत् ॥ ४१.१२ ॥
ដូច្នេះ ពេលព្រឹកព្រលឹម នៅពេលព្រះអាទិត្យរះឡើង បញ្ចប់និយម (វិន័យបួស) នោះ; បុគ្គលដែលស្អាតបរិសុទ្ធ ក្រោយងូតទឹក គួរបូជាព្រះហរិ ហើយថ្វាយអំណោយដល់ព្រះព្រាហ្មណ៍។
Verse 13
वेदवेदाङ्गविदुषे साधुवृत्ताय धीमते । विष्णुभक्ताय विप्रर्षे विशेषेण प्रदापयेत् ॥ ४१.१३ ॥
គួរថ្វាយជាពិសេស ដល់ព្រះព្រាហ្មណ៍ឥសី ដែលចេះដឹងវេដ និងវិជ្ជាជំនួយវេដ មានចរិតសុចរិត មានប្រាជ្ញា និងមានភក្តីចំពោះព្រះវិṣṇu។
Verse 14
देवं सकुम्भं तं दत्त्वा हरिं वाराहरूपिणम् । ब्राह्मणाय भवेद्यद्धि फलं तन्मे निशामय ॥ ४१.१४ ॥
ក្រោយថ្វាយព្រះទេវតានោះ គឺព្រះហរិក្នុងរូបវារាហា ជាមួយកុម្ភៈ (ប៉ាន់ទឹក) ដល់ព្រះព្រាហ្មណ៍ នោះផលបុណ្យណាដែលកើតឡើង សូមស្តាប់ពីខ្ញុំ។
Verse 15
इह जन्मनि सौभाग्यं श्रीः कान्तिस्तुष्टिरेव च । दरिद्रो वित्तवान् सद्यः अपुत्रो लभते सुतम् । अलक्ष्मीर् नश्यते सद्यो लक्ष्मीः संविशते क्षणात् ॥ ४१.१५ ॥
ក្នុងជីវិតនេះឯង សោភ័ណភាព និងសំណាងល្អកើតមាន—ទ្រព្យសម្បត្តិ ពន្លឺរលោង និងសេចក្តីពេញចិត្តផងដែរ។ អ្នកក្រីក្រក្លាយជាមានទ្រព្យភ្លាមៗ; អ្នកគ្មានកូន ទទួលបានកូនប្រុស។ អលក្ខ្មី (អពមង្គល) វិនាសភ្លាមៗ ហើយលក្ខ្មី (សិរីសួស្តី) ចូលមកក្នុងមួយខណៈ។
Verse 16
इह जन्मनि सौभाग्यं परलोके निशामय । अस्मिन्नर्थे पुरावृत्तमितिहासं पुरातनम् ॥ ४१.१६ ॥
ក្នុងជីវិតនេះ មានសោភ័ណសំណាង ហើយនៅលោកក្រោយផងដែរ; សូមស្តាប់។ ស្តីពីរឿងនេះ ខ្ញុំនឹងប្រាប់ប្រវត្តិព្រេងបុរាណមួយ ដែលជាប្រពៃណីចាស់។
Verse 17
इह लोकेऽभवद् राजा वीरधन्वेति विश्रुतः । स कदाचिद् वनं प्रायान् मृगहेतोः परंतपः ॥ ४१.१७ ॥
នៅក្នុងលោកនេះ មានព្រះមហាក្សត្រមួយ ព្រះនាម វីរធន្វន ដែលល្បីល្បាញ។ ម្តងមួយ ព្រះអង្គជាអ្នកបង្ក្រាបសត្រូវ បានចូលព្រៃ ដើម្បីប្រមាញ់សត្វ។
Verse 18
व्यापादयन् मृगगणान् तत्रार्षिवनमध्यगः । जघान मृगरूपान् सोऽज्ञानतो ब्राह्मणान् नृपः ॥ ४१.१८ ॥
ពេលកំពុងសម្លាប់ហ្វូងក្តាន់ ហើយបានចូលទៅកណ្ដាលព្រៃរបស់ព្រះឥសីនោះ ព្រះមហាក្សត្រ—ដោយមិនដឹង—បានវាយសម្លាប់ព្រះព្រាហ្មណ៍ ដែលស្ថិតក្នុងរូបក្តាន់។
Verse 19
भ्रातरस्तत्र पञ्चाशन्मृगरूपेण संस्थिताः । संवर्तस्य सुता ब्रह्मन् वेदाध्ययनतत्पराः ॥ ४१.१९ ॥
នៅទីនោះ មានបងប្អូនប្រាំសិបនាក់ ស្ថិតនៅក្នុងរូបក្តាន់។ ឱ ព្រាហ្មណ៍ ពួកគេជាកូនប្រុសរបស់ សំវរត និងឧស្សាហ៍ព្យាយាមក្នុងការសិក្សាវេទ។
Verse 20
सत्यतपा उवाच । कारणं किं समाश्रित्य ते चक्रुर्मृगरूपताम् । एतन्मे कौतुकं ब्रह्मन् प्रणतस्य प्रसीद मे ॥ ४१.२० ॥
សត្យតបា បាននិយាយថា៖ «ដោយពឹងផ្អែកលើមូលហេតុអ្វី ពួកគេបានទទួលរូបក្តាន់? នេះជាសំណួរចង់ដឹងរបស់ខ្ញុំ ឱ ព្រាហ្មណ៍; សូមមេត្តាលើខ្ញុំ ដែលបានកោតគោរពបង្គំចំពោះលោក»។
Verse 21
दुर्वासा उवाच । ते कदाचिद्वनं याता दृष्ट्वा हरिणपोतकान् । जातमात्रान् स्वमात्रा तु विहीनान् दृश्य सत्तम । एकैकं जगृहुस्ते हि ते मृताः स्कन्धसंस्थिताः ॥ ४१.२१ ॥
ទុរវាសា បានមានព្រះវាចា៖ ម្តងមួយ ពួកគេបានទៅកាន់ព្រៃ។ ឃើញកូនក្តាន់ទើបកើត ដែលខ្វះម្តាយរបស់ខ្លួន ឱ សត្វល្អបំផុត ពួកគេបានលើកយកម្តងមួយៗ ហើយកូនក្តាន់ទាំងនោះបានស្លាប់ នៅលើស្មារបស់ពួកគេ។
Verse 22
ततस्ते दुःखिताः सर्वे ययुः पितरमन्तिकम् । ऊचुश्च वचनं छेदं मृगहिंसामृते मुने ॥ ४१.२२ ॥
បន្ទាប់មក ពួកគេទាំងអស់មានទុក្ខសោក បានទៅជិតឪពុក ហើយបាននិយាយពាក្យទៅកាន់មុនី ដោយប្រកាសការបោះបង់ការកាប់បំផ្លាញ និងការហិង្សាចំពោះសត្វ។
Verse 23
ऋषिपुत्रका ऊचुः । जातमात्रा मृगाः पञ्च अस्माभिर्निहता मुने । अकामतस्ततोऽस्माकं प्रायश्चित्तं विधीयताम् ॥ ४१.२३ ॥
កូនប្រុសរបស់ឥសីទាំងឡាយបាននិយាយ៖ «ឱ មុនី! ក្តាន់ទើបកើតចំនួនប្រាំ ត្រូវបានយើងសម្លាប់។ ព្រោះវាមិនមែនដោយចេតនា សូមកំណត់ព្រះវិធានប្រាយឆិត្ត (ការសងបាប) សម្រាប់យើងផង»។
Verse 24
संवर्त्त उवाच । मत्पिता हिंसकस्त्वासीदहं तस्माद्विशेषतः । भवन्तः पापकर्माणः संजाताः मम पुत्रकाः ॥ ४१.२४ ॥
សំវត្ត្ត បាននិយាយ៖ «ឪពុករបស់ខ្ញុំជាមនុស្សហិង្សា ហើយខ្ញុំក៏ដោយហេតុនោះ កាន់តែខ្លាំងជាពិសេស។ ដូច្នេះ អ្នកទាំងឡាយ—កូនប្រុសរបស់ខ្ញុំ—បានកើតមកជាអ្នកប្រព្រឹត្តកម្មអាក្រក់»។
Verse 25
इदानीं मृगचर्माणि परिधाय यतव्रताः । चरघ्वं पञ्चवर्षाणि ततः शुद्धा भविष्यथ ॥ ४१.२५ ॥
«ឥឡូវនេះ ចូរពាក់ស្បែកក្តាន់ ហើយកាន់វ្រតៈដោយវិន័យ។ ចូររស់នៅដូច្នេះរយៈពេលប្រាំឆ្នាំ; បន្ទាប់មក អ្នកទាំងឡាយនឹងបានសុទ្ធសាធ»។
Verse 26
एवमुक्तास्तु ते पुत्रा मृगचर्मोपवीतिनः । वनं विविशुरव्यग्रा जपन्तो ब्रह्म शाश्वतम् ॥ ४१.२६ ॥
ដូច្នេះ ព្រះបុត្រាទាំងនោះ ដែលពាក់ស្បែកក្តាន់ជាអាវសក្ការៈ បានចូលទៅក្នុងព្រៃ ដោយចិត្តមិនរំខាន ហើយសូត្រជាបន្តបន្ទាប់នូវព្រះព្រហ្មអនន្ត។
Verse 27
तथा वर्षे व्यतिक्रान्ते वीरधन्वा महीपतिः । तत्राजगाम यस्मिंस्ते चरन्ति मृगरूपिणः ॥ ४१.२७ ॥
បន្ទាប់មក ពេលមួយឆ្នាំកន្លងទៅ ស្តេច វីរធន្វា បានមកដល់ទីនោះ ដែលសត្វទាំងនោះ—បំលែងជារូបក្តាន់—កំពុងដើរលេង។
Verse 28
ते चाप्येकतरॊर्मूले मृगचर्मोपवीतिनः । जपन्तः संस्थितास्ते हि राज्ञा दृष्ट्वा मृगा इति । मत्वा विद्धास्तु युगपन्मृतास्ते ब्रह्मवादिनः ॥ ४१.२८ ॥
ពួកគេផងដែរ ពាក់ស្បែកក្តាន់ជាអាវសក្ការៈ ឈរនៅជើងដើមឈើមួយ កំពុងសូត្រ។ តែស្តេចឃើញហើយគិតថា «វាជាក្តាន់» ដូច្នេះបានបាញ់ពួកគេព្រមគ្នា ហើយអ្នកបកស្រាយព្រះព្រហ្មទាំងនោះស្លាប់រួមគ្នា។
Verse 29
तान् दृष्ट्वा तु मृतान् राजा ब्राह्मणान् संहितव्रतान् । भयेन वेपमानस्तु देवराताश्रमं ययौ । तत्रापृच्छद् ब्रह्मवध्याः ममायाता महामुने ॥ ४१.२९ ॥
ស្តេចឃើញព្រះព្រាហ្មណ៍ទាំងនោះស្លាប់ ហើយជាអ្នករក្សាវ្រតសង្ខិតសង្ខំ ក៏ញ័រដោយភ័យ ទៅកាន់អាស្រាមរបស់ ទេវរាត។ នៅទីនោះបានសួរថា «ឱ មហាមុនី បាបសម្លាប់ព្រាហ្មណ៍ បានមកលើខ្ញុំឬ?»
Verse 30
अमूल्य तद्वधं वृत्तं कथयित्वा नराधिपः । भृशं शोकपरीतात्मा रुरोद भृशदुःखितः ॥ ४१.३० ॥
ឱ អមូល្យា ស្តេចបានរៀបរាប់ហេតុការណ៍នៃការសម្លាប់នោះ ហើយដោយចិត្តលិចលង់ក្នុងសោកសៅ បានយំដោយទុក្ខយ៉ាងខ្លាំង។
Verse 31
स ऋषिर्देवरातस्तु रुदन्तं नृपसत्तमम् । उवाच मा भैर्नृपतेऽपनेष्यामि पातकम् ॥ ४१.३१ ॥
បន្ទាប់មក ឥសីទេវរាត បានមានព្រះវាចាដល់ព្រះរាជាអធិរាជ ដែលកំពុងយំថា៖ «កុំភ័យឡើយ ព្រះមហាក្សត្រ; ខ្ញុំនឹងដកបាបកំហុសរបស់ព្រះអង្គចេញ»។
Verse 32
पाताले सुतलाख्ये च यथा धात्री निमज्जती । उद्धृता देवदेवेन विष्णुना क्रोडमूर्त्तिना ॥ ४१.३२ ॥
ដូចពេលដែល ព្រះធាត្រី (ផែនដី) កំពុងលិចចុះទៅក្នុង បាតាល នៅដែនដែលហៅថា សុតលា នាងត្រូវបានលើកឡើងដោយ ព្រះវិෂ្ណុ ព្រះនៃទេវទាំងឡាយ ដែលបានទទួលរូបកាយជាជ្រូកព្រៃ។
Verse 33
तद्वद् भवन्तं राजेन्द्र ब्रह्मवध्यापरिप्लुतम् । उद्धरिष्यति देवोऽसौ स्वयमेव जनार्दनः ॥ ४१.३३ ॥
ដូច្នេះដែរ ឱ ព្រះរាជាអធិរាជ ព្រះអង្គដែលត្រូវគ្របដណ្តប់ដោយបាបធ្ងន់នៃការសម្លាប់ព្រាហ្មណ៍ នឹងត្រូវបានសង្គ្រោះដោយទេវតានោះឯង គឺ ព្រះជនារទនៈ ដោយព្រះអង្គផ្ទាល់។
Verse 34
एवमुक्तस्ततो राजा हर्षितो वाक्यमब्रवीत् । कतरेण प्रकारेण स मे देवः प्रसीदति । प्रसन्ने चाशुभं सर्वं येन नश्यति सत्तम ॥ ४१.३४ ॥
ព្រះរាជាដែលត្រូវបាននិយាយដូច្នេះ ក៏មានព្រះហឫទ័យរីករាយ ហើយទូលថា៖ «ដោយវិធីណា ទេវតានោះនឹងព្រះហឫទ័យពេញចិត្តចំពោះខ្ញុំ ឱ អ្នកប្រសើរបំផុត? ហើយពេលព្រះអង្គពេញចិត្ត តើដោយអ្វីបានជាអសុភទាំងអស់រលាយបាត់?»
Verse 35
दुर्वासा उवाच । एवमुक्तो मुनिस्तेन देवरात इमं व्रतम् । आचख्यौ सोऽपि तं कृत्वा भुक्त्वा भोगान्सुपुष्कलान् ॥ ४१.३५ ॥
ទុរវាសា បានមានព្រះវាចាថា៖ ដោយត្រូវបានសួរដូច្នេះ ឥសីទេវរាត បានពន្យល់អំពីវ្រត (ពិធីសច្ចៈ) នេះ។ ហើយអ្នកណាដែលបានអនុវត្តវា ក៏បានរីករាយនឹងភោគផលដ៏សម្បូរបែប។
Verse 36
मृत्युकाले मुनिश्रेष्ठ सौवर्णेन विराजता । विमानेनागमत् स्वर्गमिन्द्रलोकं स पार्थिवः ॥ ४१.३६ ॥
ឱ មុនីដ៏ប្រសើរ នៅពេលមរណកាល ព្រះរាជានោះ បានឡើងលើយានទិព្វមាសភ្លឺរលោង ហើយចាកទៅសួគ៌ ដល់លោកឥន្ទ្រ។
Verse 37
तस्येन्द्रस्त्वर्घ्यमादाय प्रत्युत्थानेन निर्ययौ । आयान्तमिन्द्रं दृष्ट्वा तु तमूचुर्विष्णुकिङ्कराः । न द्रष्टव्यो देवराजस्त्वद्धीनस्तपसा इति ॥ ४१.३७ ॥
បន្ទាប់មក ព្រះឥន្ទ្រ ទទួលយកអর্ঘ្យបូជា ហើយចេញទៅទទួលស្វាគមន៍ដោយការក្រោកឡើងគោរព។ តែពេលអ្នកបម្រើព្រះវិṣṇu ឃើញឥន្ទ្រកំពុងមក ពួកគេបាននិយាយថា៖ «ព្រះរាជាទេវតាមិនគួរឲ្យចូលជួបឡើយ—ដោយតបស្យា គាត់ស្ថិតក្រោមអំណាចរបស់អ្នក»។
Verse 38
एवं सर्वे लोकपालाः निर्ययुस्तस्य तेजसा । प्रत्याख्याताश्च तैर्विष्णुकिंकरैर्हीनकर्मणः । एवं स सत्यलोकान्तं गतो राजा महामुने ॥ ४१.३८ ॥
ដូច្នេះ អធិការការពារលោកទាំងអស់ បានថយចេញ ដោយត្រូវពន្លឺតេជៈរបស់គាត់គ្របសង្កត់។ ហើយអ្នកបម្រើព្រះវិṣṇu ទាំងនោះ បានបដិសេធអ្នកប្រព្រឹត្តកម្មទាបថោក។ ដោយរបៀបនេះ ឱ មហាមុនី ព្រះរាជានោះបានទៅដល់ដែនសត្យលោក។
Verse 39
अपुनर्मारके लोके दाहप्रलयवर्ज्जिते । अद्यापि तिष्ठते देवैः स्तूयमानो महानृपः । प्रसन्ने यज्ञपुरुषे किं चित्रं येन तद्भवेत् ॥ ४१.३९ ॥
នៅក្នុងលោកដែលមិនមានការត្រឡប់ទៅមរណៈទៀត ហើយឥតមានអគ្គីភ័យនៃការលាយលះសកល ព្រះរាជាធំមហានោះ នៅតែស្ថិតនៅដល់សព្វថ្ងៃ ត្រូវទេវតាទាំងឡាយសរសើរ។ ពេលយជ្ញបុរុષ ប្រទានព្រះគុណ តើមានអ្វីគួរអស្ចារ្យដែលវាកើតមានដូច្នោះ?
Verse 40
इह जन्मनि सौभाग्यमायुरारोग्यसंपदः । एकैका विधिनोपास्ता ददात्यमृतमुत्तमम् ॥ ४१.४० ॥
នៅក្នុងជីវិតនេះឯង ការអនុវត្តតាមវិធីនោះ ប្រទានសំណាងល្អ អាយុវែង សុខភាព និងសម្បត្តិ។ ការអនុវត្តនីមួយៗ បើធ្វើតាមវិធីដែលបានកំណត់ តែងប្រទាន “អម្រឹត” ដ៏ឧត្តម គឺផលប្រយោជន៍ខ្ពស់បំផុត។
Verse 41
किं पुनर्वर्षसंपूर्णे स ददाति स्वकं पदम् । नारायणश्चतुर्मूर्तिः परार्ध्यं च न संशयः ॥ ४१.४१ ॥
លើសពីនេះទៀត ពេលបំពេញគ្រប់មួយឆ្នាំហើយ គាត់ប្រទានទីលំនៅផ្ទាល់របស់ព្រះអង្គ។ ព្រះនារាយណៈ ដែលបង្ហាញជាចតុរូប ប្រទានអ្វីដែលមានតម្លៃលើសគេ ដោយគ្មានសង្ស័យ។
Verse 42
यथैवोद्धृतवान् वेदान् मत्स्यरूपेण केशवः । क्षीराम्बुधौ मथ्यमाने मन्दरं धृतवान् प्रभुः । तद्वच्च कूर्मरूपाख्या द्वितीया पश्य वैष्णवी ॥ ४१.४२ ॥
ដូចដែលព្រះកេសវៈ ក្នុងរូបត្រី (មត្ស្យ) បានសង្គ្រោះវេទទាំងឡាយ ហើយដូចដែលព្រះអម្ចាស់បានទ្រទ្រង់ភ្នំមន្ទរា នៅពេលសមុទ្រទឹកដោះត្រូវបានកូរ—ដូច្នេះដែរ សូមមើលការបង្ហាញទីពីរ ដែលគេហៅថា រូបអណ្តើក (កូರ್ಮ) ឱ វៃෂ்ணវី។
Verse 43
यथा रसातलात् क्ष्मां च धृतवान् पुरुषोत्तमः । वराहरूपी तद्वच्च तृतीया पश्य वैष्णवी ॥ ४१.४३ ॥
ដូចដែលព្រះបុរសោត្តមៈ ទទួលរូបជាជ្រូកព្រៃ (វរាហ) បានលើកផែនដីចេញពីរាសាតលា—ដូច្នេះដែរ ឱ វៃෂ்ணវី សូមមើលការបង្ហាញទីបីនេះ។
The text frames ritual observance and charitable donation as mechanisms for repairing moral disorder, especially in cases of unintended harm. Through the Vīradhanu episode, it models accountability (seeking counsel, adopting prescribed expiation) and ties personal ethical restoration to Varāha’s cosmic function of re-stabilizing Earth—an implicit ethic of maintaining terrestrial and social balance.
The observance is placed in Māgha during the śukla pakṣa, specifically on dvādaśī, with preparatory worship on ekādaśī and completion at dawn (prabhāte) after a night vigil (jāgara).
Varāha is described as lifting Pṛthivī (with mountains, forests, and trees) from a submerged state, and this terrestrial rescue is used as an analogy for lifting a person from grave impurity or ethical ‘submergence.’ The ritual’s emphasis on water (kumbha) and seeds (sarva-bīja) can be read as a preservation-oriented symbolism: sustaining life systems while restoring order.
The narrative references sages Durvāsas, Satyatapā, Saṃvarta (and his sons), and Devarāta, alongside King Vīradhanu. It also invokes cosmic-polity figures such as Indra and the lokapālas, and identifies the recipients of dāna as Veda- and Vedāṅga-trained Brāhmaṇas devoted to Viṣṇu.